# Euarchonta

| Euarchonta Yaşadığı dönem aralığı: 66-0 myö Senozoyik-Günümüz
(Moleküler genetik çalışmalara göre:
86–0) PreЄЄOSDCPTJKPgN |
| --- |
| Sol üstte: *Plesiadapis*, sağ üstte: Sivri sincapçık sol altta: Malezya uçar makisi ve sağ altta: Sarı Babun |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Animalia
 |
| Şube: | Chordata
 |
| Sınıf: | Mammalia
 |
| Üst takım: | Euarchontoglires
 |
| Büyük takım: | **Euarchonta** Waddell *vd.* 1999 |

 |
| Alt gruplar |
| * †Adapisoriculidae?
* Scandentia (Sivri sincapçıkgiller)
* Primatomorpha (Primatlar ve Abalı memeliler)
 |
| Sinonimler |
| Archonta |

**Euarchonta**, eteneliler infra sınıfında yer alan, moleküler genetik araştırmalar sonrası ortaya konulmuş olan bir üst takım. Euarchonta şu takımları içerir: Sivri sincapçıkgiller (Scandentia), Primatlar (Primates) ve Abalı memeliler (Dermoptera).

## Sınıflandırma

Euarchontanlar, Scandentia (sivri sincapçıklar) ve Primatomorpha olarak tekrar iki gruba ayrılırlar.

Placentalia (Eutheria)

* Afrotheria
* Exafroplacentalia
	+ Xenarthra
	+ Boreoeutheria
		- Laurasiatheria
		- Euarchontoglires
			* Glires
			* **Euarchonta**
				+ Scandentia
				+ Primatomorpha
					- Dermoptera
					- Primates

### Filogeni

**Euarchontoglires kladogramı**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Euarchontoglires
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Glires
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
 Rodentia |
|  |
|  |
 Lagomorpha |
|  |

 |
|  |
| **Euarchonta** |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
 Scandentia |
|  |
| Primatomorpha
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
 Dermoptera |
|  |
|  Primates
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Strepsirrhini
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Lemuriformes |
|  |
|  |
Lorisiformes |
|  |

 |
|  |
|  Haplorrhini
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
 Tarsiiformes |
|  |
| Simiiformes
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Platyrrhini |
|  |
|  |
Catarrhini |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

86,2 milyon yıl önce, Scandentia ve Primatomorpha grubunu oluşturan atalar, iki ayrı soy hattı oluşturmuştur. Grubun en eski üyesi, primatlarla ilişkili olan, yaklaşık 65 milyon yıl önce yaşamış *Purgatorius ceratops'*tur.

Diğer yorumlar, Dermoptera ve Scandentia'yı, primatların kardeş grubu olarak "Sundatheria" adlı bir grupta birbirine bağlar. Bazı yeni araştırmalar, Scandentia'yı Glires kardeş taksonu olarak kabul ederek Euarchonta'yı geçersiz kılıyor.

En son filogenetik analizlere göre oluşturulmuş kladogram.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Euarchontoglires
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Scandentia (sivri sincapçıklar) |
|  |
| **Glires** |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Rodentia (kemirgenler) |
|  |
|  |
Lagomorpha (tavşanlar, yabani tavşanlar, pikalar) |
|  |

 |
|  |

 |
|  |
| Primatomorpha
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Dermoptera (kolugolar) |
|  |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Primates (†Plesiadapiformes, Strepsirrhini, Haplorrhini) |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

## Kitaplar

* W. Westheide und R. Rieger: *Spezielle Zoologie. Teil 2: Wirbel- oder Schädeltiere.* Spektrum Akademischer Verlag, München 2004. ISBN 3-8274-0307-3
* Jan Ole Kriegs, Gennady Churakov, Martin Kiefmann, Ursula Jordan, Juergen Brosius, Juergen Schmitz: *Retroposed Elements as Archives for the Evolutionary History of Placental Mammals.*PLoS Biology 4 (4): Seiten 537–544; (Volltext pdf)

## Kaynakça