Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Oryzomys

| *Oryzomys* |
| --- |
|  |
| Korunma durumu |
| *Değerlendirilmedi* (IUCN 3.1) |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Animalia
 |
| Şube: | Chordata
 |
| Sınıf: | Mammalia
 |
| Takım: | Rodentia
 |
| Familya: | Cricetidae
 |
| Alt familya: | Sigmodontinae
 |
| Cins: | Oryzomys Baird, 1857 |

 |

Oryzomys, Sigmodontinae altfamilyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Wikimedia Commons'ta **Oryzomys** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de Oryzomys ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
# Lord Howe Adası

Lord Howe Adası| UNESCO Dünya Mirası |
| --- |
| **Lord Howe Adası**, fotoğrafa göre sol taraf kuzeyi göstermektedir. |
| Konum |  Avustralya |
| Kriter | Doğal: vii, x |
| Referans | 186 |
| Tescil | 1982 (6. oturum) |
| Bölge | Asya-Pasifik |
| Koordinatlar | ﻿ / ﻿ |

**Lord Howe Adası**, Avustralya ve Yeni Zelanda arasında Tasman Denizi'nde bulunan düzensiz hilâl şeklinde bir volkanik kalıntıdır. Anakara Port Macquarie'nin doğrudan 600 kilometre (370 mil) doğusunda, Norfolk Adası'na yaklaşık 900 kilometre (560 mil) mesafededir. Lord Howe Adası Deniz Parkı'nın bir parçası olan ada, Ball's Pyramid Adası'nın yaklaşık 20 km. kuzeydoğunda yer almaktadır. Yaklaşık 10 km uzunluğunda ve 2.0 km ila 0.3 km genişliğinde olup 14.55 kilometre karelik bir alana sahiptir. Bu alanın sadece 398 hektarı alçak ovada yerleşik alandır. Batı kıyısında kumlu, yarı kapalı korunaklı mercan resifi lagünü vardır.

## Kaynakça
# Antikoagülan

**Antikoagülan**, kanın pıhtılaşmasını önleyen maddeler. Heparin doğal bir antikoagülan olduğu gibi klinik amaçla en çok Sodyum ve Potasyum sitrat, EDTA (Etilen di Amin Tetra Asetikasit), kumadin kullanılmaktadır.

## Kaynakça
# Fırtına kuşu

| **Fırtına kuşu** |
| --- |
|  |
| **Korunma durumu** |
|  Asgari endişe altında (IUCN 2.3) |
| **Biyolojik sınıflandırma** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem:
 | Animalia  |
| Şube:
 | Chordata  |
| Sınıf:
 | Aves  |
| Takım:
 | Procellariiformes (Tüpburunlu kuşlar)  |
| Familya:
 | Hydrobatidae (Fırtına kuşugiller)  |
| Cins:
 | Hydrobates Boie, 1822 |
| Tür:
 | H. pelagicus  |

 |
| İkili adlandırma
 |
| Hydrobates pelagicus Linnaeus, 1758 |

Fırtına kuşu *Hydrobates pelagicus*
**Fırtına kuşu** (*Hydrobates pelagicus*), fırtına kuşugiller (Hydrobatidae) familyasına ait bir kuş türü.

Fırtına kuşu, görünüşte koyu kuş tüyü ve beyaz sağrısıyla benzediği ev kırlangıcından, sadece boyut olarak küçük bir kuştur. 15–16 cm büyüklüğünde, 38–42 cm kanat açıklığına sahip bir kuştur. Tek beyaz bir yumurta koyarlar. Çırpınan bir uçuşu vardır, okyanus yüzeyinden planktonik yiyecek maddelerini seçtiği gibi su yüzeyinden de seçer. Martılar ve korsanmartılar tarafından parçalanmaktan kaçınmak için üreme yerlerinde katıca gececildirler ve hatta açık bir şekilde mehtapla aydınlanmış gecelerde yere inmekten kaçınırlar.

### Habitat

Açık denizler.
Üreme sezonunda, kayalık adaları tercih etmektedirler.
Seyrek yeşillikle kaplı kayalık adalar, burunlar veya okyanus adalarında ürerler.

## Kaynakça

* **BirdLife International** (2004). *Hydrobates pelagicus*. *Tehlike altında olan türlerin 2006 IUCN Kırmızı Listesi*. IUCN 2006. 12 May 2006 tarihinde alınmıştır.
# Navaholar

Navaholar
(Diné ya da Naabeehó)|  |
|  |
|  |
| Önemli nüfusa sahip bölgeler |
| Diller |
| Navahoca, İngilizce |
| Din |
| Hristiyanlık , geleneksel yerli inançları |

**Navaho** (veya **Diné**), Amerika Birleşik Devletleri'nin Arizona, New Mexico ve Utah eyaletlerinde yaşayan ve Navahoca konuşan Atabaskların Güney Atabaskları grubundan olan bir Kızılderili halkıdır. Üç yüz binlik nüfuslarıyla ABD'deki federal olarak tanınan (Navaho Ulusu) en büyük yerli halktır. En yakın akrabaları Apaçiler ile birlikte Güney Atabaskları adı altında toplanırlar.

## Yaşam yerleri

Geleneksel anayurtları Dinétah adı verilen bölgedir. Navaho Uzun Yürüyüşü adlı etnik temizlik hareketinden sonra bugünkü yaşadıkları alana yerleştirildiler.

## Tarih

Arizona eyaletinde eski Fort Defiance (Navaho dilinde: *Tséhootsooí*) yakınında Navaholar (1873)
### Navahoların doğuşu

Navahoların ne zaman Asya'dan Kanada'ya oradan da bugünkü oldukları yere geldikleri tam olarak belli değildir. Tahminlere göre MÖ 900 ile MÖ 1000 yılları arası bu bölgeye yerleştikleri düşünülmektedir.

### 19. yüzyıl'da Navaholar

1848 yılında Meksika, güneybatıyı Amerika Birleşik Devletleri'ne bırakınca Navaholarla olan sürtüşmeler arttı. Navaholar, İspanyol, Pueblo ve beyaz Amerikalıların yerleşim bölgelerine saldırmaya başladılar. Bu arada beyazlar Navaho topraklarını istilâ etmekle meşguldüler. Daha sonra Birleşik Devletler orduları Navaho topraklarına baskınlar düzenlemeye başladılar ve çeşitli yerlerde askeri karargâhlar kurdular. Nihayet, federal hükûmet, Navahoları, Yeni Meksika'nun doğusunda Bosque Rodendo'da "rezervasyon" adı verilen Kızılderililere ayrılmış bölgeye yerleştirmeyi kararlaştırdı. 1863 yılında Albay Kit Carson yönetiminde bir grup asker Navaho topraklarına girerek çiftliklerini ve sürülerini yok etmiş ve 800 Navaholuyu da Bosque Rodendo'ya sürmüştür. Tarihte bu, "Uzun Yürüyüş" olarak bilinir.

## Kültür

Navaho kilimi
Bir Navaho, maske ve vücut boyama içeren tören kıyafetiyle (1904)
Navahoların geleneksel barınakları hogan adı verilen yapılardır. Navaholar halı ve kilimleriyle de bilinir.

## Dil

Navaholar, Atabask dilleri içerisindeki bir dil olan Navahocayı konuşmaktadır. II. Dünya Savaşı'nda Amerikan ordusu zorlu kriptolama yöntemlerine bir çözüm olarak Navaho dilini kullanmıştır.

Wikimedia Commons'ta Navaholar ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

## Kaynakça
# Gelişim biyolojisi

**Gelişim biyolojisi**, canlıların büyüme ve gelişimlerini inceleyen bilim dalı. Modern gelişim biyolojisi, dokular, organlar ve sistemlerin oluşumunda rol alan hücrelerin gelişimini, değişimini, farklılaşımını ve şekil almasını (morfojenez) inceler. Embriyoloji, **gelişim biyolojisi**nin bir alt birimidir ve tek hücrenin (genelde zigotun) oluşumundan embriyonik gelişim aşamasının sonuna kadarki gelişimi inceler ki serbest yaşam bazen embriyonik gelişimin tamamlanmasından da önce başlar.

Bir başka alt dal ise evrimsel gelişim biyolojisidir. Bu dal 1990'larda moleküler gelişim biyolojisi ve evrimsel biyolojideki buluşların birleştirilmesi ve yeni bakış açılarının yaratılması ile ortaya çıkan bir sentezdir. Evrimsel gelişim biyolojisi canlıların evrimsel bağlamdaki organizmal formları ve çeşitliliğiyle ilgilenir.

## Gelişim biyolojisinde kullanılan başlıca model organizmalar

* Vertebrata - omurgalılar
	+ *Branchiostoma lanceolatum*
	+ *Danio rerio*
	+ *Oryzias latipes*
	+ *Takifugu rubripes*
	+ *Xenopus laevis* ve *Xenopus tropicalis* - kurbağalar
	+ *Gallus gallus* - tavuk
	+ *Mus musculus*
	+ *Rattus norvegicus*
	+ *Oryctolagus cuniculus*
* Invertebrata - omurgasızlar
	+ Denizanası
	+ *Caenorhabditis elegans*, *Caenorhabditis pacificus* - solucanlar
	+ *Drosophila melanogaster*
* Plantae - Bitkiler
	+ *Arabidopsis thaliana*
	+ *Zea mays* - mısır
	+ *Triticum aestivum*
	+ *Oryza sativa*

## Dış bağlantılar

* Developmental Biology. 6.Basım. 2000. Scott Gilbert. (çevrimiçi referans kitabı)22 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Virtual Library - Developmental Biology 18 Ocak 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* NCBI USA Referans Veritabanı28 Ocak 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Max Planck Enstitüsü Gelişim Biyolojisi web sayfası25 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
# Onkoloji

**Onkoloji** kanserin oluşumu, nedenleri, kalıtımla ilişkisi, tanısı, tedavisi, kanserle ilgili istatisikler ve kanserden korunmayla ilgilenen tıp dalıdır. Kanser bir tümör türüdür, kötü huylu (kötücül, habis, malin) tümörleri ifade eder.

Onkoloji Türkçede 'kanserbilim' olarak ifade edilebilir.

Radyasyon Onkolojisi ve Tıbbi Onkoloji (Medikal Onkoloji), kanserli hastaların takip ve tedavisini yapar. Bu hastaların takip ve tedavisinde gerektiğinde ilgili cerrahi uzmanları ile iş birliği yapılır. Medikal Onkoloji bilim dalının uzmanlarına tıbbi onkoloji uzmanı, radyasyon onkolojisi Ana Bilim Dalı uzmanlarına ise radyasyon onkolojisi uzmanı denir.

## Kanser radyoterapisi

Radyasyon Onkolojisi uzmanlarının radyoaktif ışınlarla uyguladığı etkin tedavi yöntemidir. Radyoterapi tedavisi gelişmiş radyoterapi cihazları ile uygulanır. Bu tedavide amaç tümörlü bölgeyi normal dokulara zarar vermeden yok etmektir.

## Kanser kemoterapisi

Tıbbi onkolojinin kanserli hastalardan gerekli görülenlere uyguladığı kimyasal ilaç tedavisidir. Kullanılan ilaçlar kanser ilacı (antikanser ilaç, antineoplastik ilaç) olarak bilinen kemoterapötiklerdir. (kimyasal ilaçlardır).

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

* Türk Tıbbi Onkoloji Uzmanları Listesi29 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Kanser Portalı24 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.