# Geomyidae

| Geomyidae Yaşadığı dönem aralığı: 38-0 myö Chadronian-Günümüz PreЄЄOSDCPTJKPgN |
| --- |
| *Thomomys bottae* |
| Biyolojik sınıflandırma  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Âlem: | Animalia
 |
| Şube: | Chordata
 |
| Sınıf: | Mammalia
 |
| Takım: | Rodentia
 |
| Alt takım: | Castorimorpha
 |
| Familya: | **Geomyidae** Bonaparte, 1845 |

 |
| Tip cins |
| GeomysRafinesque, 1817 |
| Cinsler |
| *Cratogeomys* *Geomys* *Heterogeomys* *Orthogeomys* *Pappogeomys* *Thomomys* *Zygogeomys* |

**Geomyidae**, Rodentia takımında sınıflandırılan, yer altında tünel açan kemirgen memelilerden oluşan bir familyadır. Türlerin hepsi Kuzey ve Orta Amerika'ya endemiktir. Toprak altında yaygın olarak tünel açmaları ve dolayısıyla da tarla ve bahçeleri yok etmeleri ile bilinirler.

## Fiziksel özellikleri

Ortalama olarak 200 g. ağırlığındadır. Boyları 15 ila 20 cm arasında, kuyruk uzunlukları da 2,5 ila 5 cm arasında değişir. Birkaç türü 1 kg ağırlığa ulaşabilir. Türlerin tamamında erkekler dişilerden daha büyüktür ve neredeyse iki katı ağırlığa sahiptirler.

Ortalama yaşam süreleri bir ila üç yıl arasındadır. En uzun yaşam süresi beş yıl kadardır. *Geomys* cinsi üyelerinin doğal ortamda yedi yıla kadar yaşadıkları belgelenmiştir.

Çoğunun kürkü yaşadıkları toprağın rengine uyacak şekilde kahverengidir. En belirgin özellikleri yanaklarında bulunan keseciklerdir. Bu kesecikler kürkle çevrilidir ve dışarı doğru çevrilebilir, ağızlarının kenarlarından omuzlarına kadar uzanabilir. Küçük gözleri, tünel içinde geri geri hareket ederken etraflarını hissetmek için kullandıkları kısa ve kıllı kuyrukları vardır.

Sıklıkla dış parazit taşıdıkları görülür. Yaygın olarak gelincikler, yılanlar ve atmacalar tarafından avlanırlar.

### Davranış

Türlerin tamamı hem koruma hem de besin toplama için bir yol sağlayan tünel ağları oluşturur. İstifçidirler ve yanak keselerini yuvalarına besin taşımak için kullanırlar. Çok miktarda besin istifleyebilirler. Yer sincaplarının aksine büyük topluluklar hâlinde yaşamazlar ve nadiren toprak üstünde görünürler. Tünel girişleri üzerlerindeki gevşek toprak birikintieri ile tanımlanabilir. Genellikle toprağın yumuşak olduğu ve kolaylıkla kazılabildiği yerlerde tünel çarlar. Nemli toprağı sevdikleri için sıklıkla sebze bahçeleri, çimenlikler ya da tarlaları ziyaret ederler. Bu nedenle sıklıkla haşere olarak kabul edilirler.

Bitkilerin kökleri ve havuç, marul, turp ya da sulu diğer sebzelerle beslenirler. Bazı türleri tarımsal zararlı olarak kabul edilir. Bulundukları yerde bitki yaşamını yok ederek toprağın çıplaklaşmasına neden olurlar. Yaptıkları istifçilik sonucu biriken bitkisel ürünlerin çürümesi ile toprağın gübrelenmesine yardımcı olabilirler.

Üreme mevsimi dışında yalnız yaşarlar, çevrede olan kaynakların yeterliğine göre bölgelerini saldırganca koruyabilirler. Erkek ve dişiler eğer bölgeleri birbirine komşu ise bazı tünelleri ve yuva için kullandıkları odacıkları paylaşabilir ancak genel olarak kendi tünelleri içinde yalnız yaşarlar. Tehdit altında ilk olarak kaçma davranışı sergileseler de kediler ve insanlar da dahil olmak üzere diğer hayvanlara saldırabilir ve uzun, keskin dişleri ile ciddi ısırıklarla yaralanmaya sebep olabilirler.

Türe ve yerel koşullara bağlı olarak yıl içinde belirli üreme dönemleri olabilir ya da yıl içinde sürekli olarak ürerler. Her batında iki ila beş yavru doğururlar ancak bazı türlerde bu sayı daha da yüksek olabilir. Yavrular doğduklarında görmezler ve yaklaşık 40 günlük iken sütten kesilirler.

## Kontrol

*Geomys* ve *Thomomys* cinsinde yer alan türler Yeni Zelanda'nın Hazardous Substances and New Organisms Act 1996 yasasına göre ülkeye sokulması yasak, zararlı türlerden sayılır.

## Sınıflandırma

Hangi ırklarının bir tür olarak kabul edilmesi konusunda taksonomlar arasında çok sayıda tartışmalı görüş vardır. Bu nedenle aşağıdaki liste kesin olarak kabul edilmemelidir.

*Geomys attwateri* Colorado County, Texas, ABD
* Familya **Geomyidae**
	+ Cins *Cratogeomys*; bazı otoriteler bu cinsi *Pappogeomys* cinsinin alt cinsi olarak kabul eder.
		- *Cratogeomys castanops*
		- *Cratogeomys fulvescens*
		- *Cratogeomys fumosus*
		- *Cratogeomys goldmani*
		- *Cratogeomys merriami*
		- *Cratogeomys perotensis*
		- *Cratogeomys planiceps*
	+ Cins *Geomys*
		- *Geomys arenarius*
		- *Geomys attwateri*
		- *Geomys breviceps*
		- *Geomys bursarius*
		- *Geomys jugossicularis*
		- *Geomys knoxjonesi*
		- *Geomys lutescens*
		- *Geomys personatus*
		- *Geomys pinetis*
		- *Geomys streckeri*
		- *Geomys texensis*
		- *Geomys tropicalis*
	+ Cins *Heterogeomys*; bazı otoriteler bu cinsi *Orthogeomys* cinsinin alt cinsi olarak kabul eder.
		- *Heterogeomys cavator*
		- *Heterogeomys cherriei*
		- *Heterogeomys dariensis*
		- *Heterogeomys heterodus*
		- *Heterogeomys hispidus*
		- *Heterogeomys lanius*
		- *Heterogeomys underwoodi*
	+ Cins *Orthogeomys*
		- *Orthogeomys grandis*
	+ Cins *Pappogeomys*
		- *Pappogeomys bulleri*
	+ Cins *Thomomys*
		- *Thomomys atrovarius*
		- *Thomomys bottae*
		- *Thomomys bulbivorus*
		- *Thomomys clusius*
		- *Thomomys idahoensis*
		- *Thomomys mazama*
		- *Thomomys monticola*
		- *Thomomys nayarensis*
		- *Thomomys sheldoni*
		- *Thomomys talpoides*
		- *Thomomys townsendii*
		- *Thomomys umbrinus*
	+ Cins *Zygogeomys*
		- *Zygogeomys trichopus*

Bazı kaynaklar tek türe sahip olarak *Hypogeomys* cinsini de listeler ancak bu cins ismi normalde Nesomyidae familyasında *Hypogeomys antimena* türü için kullanılmaktadır.

## Kaynakça

## Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Geomyidae ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

* Animal Diversity Web site