Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ma tomo Tapaja

| ma tomo Tapaja
 دبي Dubayy |
| --- |
| ma tomo |
|  |
|  len ma |  sitelen lawa |
|  |
| ma Tapaja lon ma Imalasi |
| ma suli | ma Imalasi |
| ma lili | ma lawa lili Tapaja |
| nasin sewi | nasin sewi Isilami (lawa) |
| mani | mani Silan pi ma Imala |
| tenpo | UTC+4 |
| ISO 3166 | AE-DU |
| lipu ilo |  |

**ma tomo Tapaja** (toki Alapi: *دبي*) li ma tomo suli lon ma Imalasi. ona li ma tomo lawa pi ma lili Tapaja li ma tomo nanpa wan lon ma Imalasi tawa nanpa jan.

tenpo pini la, ma tomo Tapaja li ma tomo lili. taso ona li kama suli lon tenpo lili. tenpo ni la, ma tomo Tapaja li jo e tomo mute suli li jo e jan mute tan ma ante mute. jan mute pi mani mute li lon ma tomo Tapaja. taso, jan pali mute lon ma tomo Tapaja li jo e mani lili li lon ike.

## tan sona
# musi Sansi

supa open pi musi Sansi
**musi Sansi** (toki Sonko: *象棋*) li musi li kama tan ma Sonko. ona li sama lili tawa musi pi jan lawa moli. ona li musi supa utala pi jan musi tu. jan tu li lawa e kulupu pi ijo musi. jan wan li jo e kulupu loje la, jan ante li jo e kulupu pimeja.

jan mute li musi Sansi. ona li musi suli tawa ma Sonko tan tenpo pini. musi Sanki li kama tan musi Sansi li musi lon ma An.

## ilo musi

### supa

supa musi li jo e nasin palisa 9 e nasin supa 10. kiwen musi li tawa lon wan pi nasin ni.

insa supa li sitelen ala e nasin, li tu e ma musi. tu ni li **telo** (toki Sonko: *河*). mute la, ona li sitelen e nimi ni kin: *"telo ni li weka e ma Su e ma An"* (toki Sonko: *楚河漢界*).

ma musi li jo kin e poki lili. nasin linja li lon insa ni. ni li **poki lawa** (toki Sonko: *九宮*), li poki e kiwen lawa e kiwen awen.

### kiwen

musi li kepeken kiwen. kiwen li ken loje li ken pimeja. tenpo la, kiwen pimeja li ken laso. jan musi li kepeken kiwen loje la, ona o open e musi.

kiwen| nimi | toki Sonko (pimeja) | toki Sonko (loje) | sitelen | nasin tawa |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| kiwen lawa | **將** kiwen Son | **帥** kiwen So |  | * **lawa** li ken tawa lon poki lawa taso.
* ona li ken tawa lon nasin palisa lon nasin supa.
* ona li kama anpa la, musi li pini.
 |
| kiwen awen | **士** kiwen Si | **仕** kiwen Si |  | * **awen** li ken tawa lon poki lawa taso.
* ona li ken tawa lon nasin linja taso.
 |
| kiwen mama | **象** kiwen San | **相** kiwen San |  | * **mama** li ken tawa lon ma musi wan taso. ona li ken ala tawa telo.
* ona li tawa nasin linja tu sama sitelen.
* kiwen li lon insa pi nasin tawa la, ona li ken ala tawa.

○ ┼ ┼ ┼ ○
┼ ■ ┼ ■ ┼
┼ ┼ 象 ┼ ┼
┼ ■ ┼ ■ ┼
○ ┼ ┼ ┼ ○  |
| kiwen soweli | **馬** kiwen Ma | **傌** kiwen Ma |  | * **soweli** li tawa sama **ijo soweli** pi musi Satu.
* ona li tawa nasin palisa tu la, ona li tawa nasin supa wan.
* kiwen li lon poka kiwen soweli, ona li ken ala tawa.

┼ ○ ┼ ○ ┼
○ ┼ ■ ┼ ○
┼ ■ 馬 ■ ┼
○ ┼ ■ ┼ ○
┼ ○ ┼ ○ ┼  |
| kiwen ilo | **車** kiwen Ku | **俥** kiwen Ku |  | * **ilo** li tawa sama **ijo tomo** pi musi Satu.
* ona li ken tawa lon nasin supa mute lon nasin palisa mute.

┼ ☆ ┼
☆ 車 ☆
┼ ☆ ┼  |
| kiwen wawa | **砲** kiwen Po | **炮** kiwen Po |  | * **wawa** li tawa sama kiwen **ilo**.
* taso, ona li wile moku e kiwen ante la, kiwen wan o lon nasin tawa ona.
 |
| kiwen jan | **卒** kiwen Tu | **兵** kiwen Pin |  | * **jan** li tawa sama **ijo lili** pi musi Satu.
* ona li tawa nasin palisa wan. ona li tawa sinpin taso li ken ala tawa monsi.
* taso, ona li moku lon nasin sama tawa li tawa nasa ala.
* ona li tawa telo li tawa ma ante la, ona li kama ken tawa nasin poka wan.
 |

## lipu ante

* musi pi jan lawa moli
# tomo sewi pi nasin sewi Sinto

meli tu li toki e wile ona tawa kon Kami lon sinpin tomo pi nasin sewi Sinto.
**tomo sewi pi nasin sewi Sinto** (toki Nijon: *神社 (じんじゃ)*, "tomo sewi") li ni taso: ona li poki e kon Kami wan anu mute. kon Kami li kon sewi pi nasin sewi Sinto.

tomo suli (toki Nijon: *本殿 (ほんでん)*) li tomo e kon Kami suli pi tomo sewi. ken la ona li weka tan ni: tomo sewi li lon poka pi kasi sewi anu nena sewi anu ante. ni li lon la jan li ken toki tawa kon Kami lon ni. ken la tomo ante li lon kin.
# ma Nikata

| ma Nikata
 新潟県 |
| --- |
| ma kipisi |
|  len ma |  sitelen lawa |
| ma tomo lawa | ma tomo Nikata |
| ma suli | ma Nijon |
| toki lawa | toki Nijon |
| suli ma | km² 12583.80 |
| mute jan | jan 2047318 |
| ISO 3166 | JP-15 |

ma Nikata li ma kipisi lon ma Nijon. ona li lon ma suli Sijupu.

## ma

ona li lon poka ma Jamakata en ma Pukusima en ma Kuma en ma Nakano en ma Tojama en telo Nijon li jo e ma lili Sato.

ona li suli. ma Nijon la, suli pi ma Nikata li nanpa 5.

ma Nikata la, ko lete mute li kama tan ni: ma Nikata li lon poka telo Nijon.

## pali kasi

pali kasi la, ma Nikata li pali mute e pan palisa lili. mute ona li nanpa 1 lon ma Nijon.

## tan sona
# ma Sunta suli

ma Sunta suli**ma Sunta suli** (toki Malaju: *Kepulauan Sunda Besar*) li ma lili 4 lon poka insa pi waso lete pi open suno pi ma Asija. ona li ma Sumata li ma Ponejo li ma Sawa li ma Sulawesi. ona en ma Sunta lili li ma Sunta.
# ijo lili nanpa 15

**ijo lili nanpa 15** li kiwen ala, jan o jo e ona. ma la, tenpo ale la ona en ijo lili ante li kulupu. tenpo pi seli lili la ona li ken kama seli, tenpo seli la jan li ken lukin e seli laso tan ona.

ona li jo e kule mute
# ma lili Mawi

| ma lili Mawi
 Maui |
| --- |
| ma lili |
|  |
| ma lili Mawi li ma lili suli lon sitelen ni. ma lili poka li ma lili Kajolawe. |
| ma tomo pi mute jan nanpa wan | ma tomo Kajuluwi(?) |
| ma suli | ma Mewika ma Awawi |
| mute jan | 164,221 |

**ma lili Mawi** (toki Awawi: *Maui* [ˈmɐwwi]) li ma lili suli lon ma Awawi.
# nena Nimankawi

nena Nimankawi**nena Nimankawi** (toki Amun: *Nemangkawi ninggok*, "nena pi palisa alasa walo") anu **nena Saja** (toki Intonesija: *Puncak Jaya*, "nena pi pini alasa") li nena ma lon kulupu nena Tukuntuku pi nena Majoke pi nena Nijukini. ona li nena pi sewi nanpa wan lon ale pi ma Okejanija, li sewi 4884 m.
# toki Intonesija

| toki Intonesija
 *bahasa Indonesia* |
| --- |
| kalama | /baˈha.sa in.doˈne.sja/ |
| ma | ma Intonesija |
| kulupu toki | Osonesija
* Malasija-Polinesija
	+ Malajsia-Sunpawa
		- Malasija
			* Intonesija
 |
| toki pi tenpo pini | toki Malasija pi tenpo pini
* toki Malasija pi tenpo insa
	+ toki Malasija pi ma Lija Linka
 |
| nasin sitelen | sitelen Lasina |
| nanpa toki |
| ISO 639-1 | `id` |
| ISO 639-2 | `ind` |
| ISO 639-3 | `ind` |
| Glottolog | `stan1316` |
| Linguasphere | `31-MFA-ac` |

**toki Intonesija** (toki Intonesija: *bahasa Indonesia*) li toki lawa pi ma Intonesija. ona li nasin pi toki Malasija. tenpo mute la, jan lon ma lili ante pi kulupu ma lon telo Intonesija li kepeken toki Malasija tan ni: ona li jo e toki ante mute. taso, toki Intonesija pi tenpo ni li kama lon tenpo pini lili.

ma Intonesija li toki lawa la, taso jan mute pi ma Intonesija li kepeken toki mama ante lon tomo ona lon kulupu ona. taso, ijo suli li kepeken toki Intonesija.

## toki pi toki Intonesija

* **toki!** - *Halo!*
* **mi tawa / tawa pona** - *Selamat tinggal*
* **nimi sina li seme?** - *Nama Anda siapa?*
* **nimi mi li...** - *Nama saya...*
* **sina sona ala sona e toki Intonesija?** - *Bisakah Anda berbicara bahasa Indonesia?*
# ma kipisi San Palu

| ma San Palu
 São Paulo |
| --- |
| ma kipisi |
|  len ma |  sitelen lawa |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo San Palu |
| ma tomo pi mute jan nanpa wan | ma tomo San Palu |
| ma suli | ma Pasiju |
| jan lawa | jan Tasisiju Si Peta |
| tenpo | UTC−03:00 |
| ISO 3166 | BR-SP |
| lipu ilo | sp.gov.br/sp |

**ma kipisi San Palu** (toki Potuke: *São Paulo* /ˈsɐ̃w̃ ˈpaw.lu/) anu **ma San Palu** li ma kipisi pi ma Pasiju. Ona li lon kipisi ma pi suno open anpa. ma Mina Selasi en ma Palana en ma Kiju Si Sanelu en ma Matu Kosu anpa li lon poka pi ma San Palu. sama la ma San Palu li lon poka pi telo suli Alansi. ma tomo San Palu li ma tomo lawa kin ma tomo suli nanpa wan pi ma San Palu.

## ma

### telo linja

telo linja Sijete (toki Potuke: *Rio Tietê*) en nasin telo Palawipa (toki Potuke: *Rio Paraíba*) li lon ma San Palu. telo linja Kijukansi (toki Potuke: *Rio Grande*) en telo linja Palana (toki Potuke: *Rio Paraná*) en telo linja Palanapanema (toki Potuke: *Rio Paranapanema*) li lon poka ma San Palu.

### ma tomo suli

tenpo sike nanpa 2024 la ma tomo suli pi ma San Palu li ni li jo e nanpa jan ni:

| # | ma tomo | nimi mama | nanpa jan |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | ma tomo San Palu | *São Paulo* | 11 895 578 |
| 2 | ma tomo Kaluju | *Guarulhos* | 1 345 364 |
| 3 | ma tomo Kanpina | *Campinas* | 1 185 977 |
| 4 | ma tomo San Penatu Tu Kanpu | *São Bernado do Campo* | 840 499 |
| 5 | ma tomo Santu Ante | *Santo André* | 778 711 |
| 6 | ma tomo Solokapa | *Sorocaba* | 757 459 |
| 7 | ma tomo Osaku | *Osasco* | 756 952 |
| 8 | ma tomo Kipelan Petu | *Ribeirão Preto* | 728 400 |
| 9 | ma tomo San Sose Tu Kanpu | *São José dos Campos* | 724 756 |
| 10 | ma tomo San Sose Tu Kiju Petu | *São José do Rio Preto* | 501 597 |
| 11 | ma tomo Mosi Ta Kusi | *Mogi das Cruzes* | 468 120 |
| 12 | ma tomo Sunsijawi | *Jundiaí* | 460 313 |
| 13 | ma tomo Pilasikapa | *Piracicaba* | 438 827 |
| 14 | ma tomo Santu | *Santos* | 429 567 |
| 15 | ma tomo Mawa | *Mauá* | 429 380 |

 ma Pasiju
# ma tomo Pelu pi ma Lunpan

len ma pi ma tomo Pelu
ma tomo Pelu (toki Alapi: *بيروت* /beɪˈruːt/) li ma tomo lawa pi ma Lunpan. mute jan la ona li nanpa wan pi ma Lunan.

ma tomo Pelu pi ma Mewika li jo e nimi sama lon toki pona.
# ma Elena

| ma Elina
 Ελλάδα (Elládha) |
| --- |
|  len ma |  sitelen lawa |
| **kalama musi ma** |
|  *Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν* (Ímnos ís tìn Eleftherían) (kalama musi tawa ken)  |
|  |
| ma Elina (laso pimeja) lon kulupu ma Elopa (laso walo) |
| ma tomo lawa | ma tomo Asina |
| toki lawa | toki Elina |
| mani | mani Elopa (€) |
| ISO 3166 | GR |

**ma Elina** anu **ma Elena** (toki Elina: *Ελλάδα*) li ma lon ma Elopa. ma Elina li lon poka pi ma Pokasi li lon poka pi ma Maketonija lete li lon poka pi ma Sipe li lon poka pi ma Tuki.

len sitelen pi ma Elina li jo e linja laso e linja walo.

jan 10 720 000 (LLAMMMLLTAA[nnp]) li lon ma Elina.

jan pi ma Elina li toki e toki Elina.

## tan nimi

nimi Elina li tan nimi mute pi toki Elina:

* Ελλάδα (Elládha /eˈlaða/ - ma Elina)
* Έλληνας (Éllinas /ˈelinas/ - mije pi ma Elina)
* Ελληνίδα (Ellinídha /eliˈniða/ - meli pi ma Elina)
* ελληνικά (elliniká /eliniˈka/ - toki Elina)
* ελληνικός (ellinikós /eliniˈkos/ - pi ma Elina, pi toki Elina, pi kulupu Elina)

kalama "elin" pi nimi "Elina" li kama tan nimi Έλληνας, tan nimi Ελληνίδα, tan nimi ελληνικά, tan nimi ελληνικός. ken la kalama "-a" li kama tan nimi Έλληνας anu nimi Ελλάδα.

## tenpo pini

## ma tomo

* ma tomo Asina
* ma tomo Tesaloniki
* ma tomo Pata
* ma tomo Ilalijo
* ma tomo Laliso
* ma tomo Polo
* ma tomo Jowanina
* ma tomo Sikala
* ma tomo Kakita
* ma tomo Sele

## tenpo ni

### jan

### esun

### kulupu lawa

### musi

ma Elopa

|  |  |
| --- | --- |
| ma Elopa lete | ma Ele · ma Esi · ma Isilan · ma Juke · ma Lawi · ma Lijatuwa · ma Nosiki · ma Sensa · ma Sumi · ma Tansi |
| ma Elopa pi open suno | ma Lominija · ma Lowenki · ma Lusi · ma Mosijo · ma Motowa · ma Pelalusi · ma Posuka · ma Pokasi · ma Seki · ma Ukawina |
| ma Elopa pi pini suno | ma Esalasi · ma Kanse · ma Lisensan · ma Lusepu · ma Monako · ma Netelan · ma Pesije · ma Suwasi · ma Tosi |
| ma Elopa seli | ma Antola · ma Elina · ma Epanja · ma Italija · ma Kiposi · ma Lowasi · ma Lowensina · ma Mata · ma Potuke · ma Posan · ma Samalino · ma Sewenamaketonija · ma Sinakola · ma Sipe · ma Sopisi · ma Tuki · ma Wasikano |
# ma Kasasan

| ma Kasa
 Қазақстан Qazaqstan |
| --- |
|  len ma |  sitelen lawa |
| **kalama musi ma** |
| Menıñ Qazaqstanym (ma Kasa mi) Duration: 1 minute and 29 seconds.1:29 |
|  |
| ma Kasa lon sike ma (laso) |
| ma tomo lawa | ma tomo Asatana |
| toki lawa | toki Kasa toki Lusi |
| mute jan | 20,286,084 |
| mani | mani Tenke (₸) (KZT) |
| ISO 3166 | KZ |

**ma Kasa** anu **ma Kasasan** (toki Kasa: *Қазақстан/Qazaqstan* /qɑzɑqsˈtɑn/, toki Lusi: *Казахстан* /kəzɐxˈstan/) li ma lon ma Asija insa. ma Kasa li poka e ma Sonko e ma Lusi e ma Sikimen e ma Opeki e ma Kilisa.

o suli
ma Asija

|  |  |
| --- | --- |
| ma Asija lete | ma Lusi |
| ma Asija pi open suno | ma Anku · ma Monko · ma Nijon · ma Sonko · ma Soson · ma Tawan |
| ma Asija insa | ma Kasa · ma Kilisa · ma Opeki · ma Sikimen · ma Tosiki |
| ma Asija pi pini suno | ma Aja · ma Asepasan · ma Ilaka · ma Imala · ma Isale · ma Jaman · ma Kata · ma Katelo · ma Kiposi · ma Kuwe · ma Lunpan · ma Masu · ma Palen · ma Pilisin · ma Sajusi · ma Sulija · ma Tuki · ma Uman · ma Utun |
| ma Asija seli pi open suno | ma Intonesija · ma Kanpusi · ma Lajo · ma Malesija · ma Mijama · ma Pilipina · ma Pune · ma Simolete · ma Sinkapo · ma Tawi · ma Wije |
| ma Asija seli | ma Akan · ma Ilan · ma Lanka · ma Nepa · ma Pakisan · ma Palata · ma Panla · ma Siwewi · ma Tuku |
# ma Papuwanijukini

| ma Papuwanijukini
 Papua New Guinea (toki Inli) Papua Niugini (toki Topisin) Papua Niu Gini (toki Ilimotu) |
| --- |
|  len ma |
|  |
| ma Papuwanijukini (laso) |
| ma tomo lawa | ma tomo Pomosepi |
| toki lawa | toki Inli toki Ilimotu toki luka Papuwanijukini toki Topisin |
| toki ante | nanpa mute 851 |

**ma Papuwanijukini** anu **ma Papuwa** li ma pi ma Osejanija li lon poka pi suno open lon ma Nijukini. ma ni li jo e nasin ante mute la ona li nanpa wan lon mute nasin pi ma ale. toki 851 li lon ma ni. toki lawa lon ma li lon ni: toki Topisin en toki Inli en toki Ilimotu li lon.
# ma lili Nopa

ma lili Nopa.
ni li len pi ma Nopa.
lukin tan sewi la ni li ma lili Nopa.
**ma lili Nopa** (toki Nopa: *Norf'k Ailen*, toki Inli: *Norfolk Island*) anu **ma Nopa** li lon telo suli Pasipi. ma la jan pi ma Tawisi en jan pi ma Inli li mute. ma Oselija li lawa e ona. taso la jan pi ma Nopa li wile ala e ni. ona li toki e ni: ma Oselija o lawa lili e ona.

## tenpo pini

tenpo pini mute la jan pi ma Polinesija li wile tawa ma Nusilan. taso la, ona li kama sona e ma telo Nopa, li kama awen lon ma. tenpo la ona li weka. jan li sona ala e tan ni.

tenpo ante la jan Sen Ku pi ma Inli li kama sona e ma ni. ona li toki tawa jan lawa pi ma Inli e ni: '*ma la kasi suli pi ma Nopa en kasi pali li pona li mute. jan li awen lon ma telo ni la pona.'* jan ike pi awen lon tomo en jan ante pona li kama lon ma. taso la ona li weka tan ni: ike la ma Oselija la ma li lon weka mute. tan ni la tawa en toki li kepeken tenpo suli.

tenpo ante la kin la jan li kama lon ma telo Nopa. jan ike en jan lawa en jan pona li kama sin. tenpo la ona kin li weka sin.

jan pi ma lon telo Piken li kama tawa ma Nopa lon tenpo ante. ona li awen lon tenpo ni. kin la jan pi ma ante li kama lon.
# ma Witowija

| ma Witowija
 Victoria |
| --- |
| ma kipisi |
|  len ma |  sitelen lawa |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Pipan |
| ma suli | ma Oselija |
| toki lawa | toki Inli |
| mani | mani Tola pi ma Oselija |

**ma Witowija** li ma kipisi pi ma Oselija. ni li lon poka pi ma Niju Sato Weli lon poka pi ma Sato Oselija. ma tomo lawa ona li ma tomo Mepan.
# jan lawa Sawo nanpa tu wan pi ma Juke

| jan lawa Sawo nanpa tu wan
Charles III |
| --- |
|  |
| ma | ma Juke  |
| pali | jan lawa |
| kama lon | ma Juke |
| jan olin | jan Tajana jan Kamila |
| mama | jan lawa lili Pili (mama mije) jan lawa Elisepe nanpa tu (mama meli) |
| jan kili | jan Wilijan jan Awi |
| kulupu mama | kulupu mama lawa Winse |
| sitelen nimi |
| sitelen:Charles III Signature.png |

**jan lawa Sawo nanpa tu wan** (toki Inli: *Charles III*) li jan lawa mama pi ma Juke li jan lawa pi ma mute ante pi kulupu Komenwe. ona li kama jan lawa lon tenpo sike nanpa 2022 tan ni: mama meli ona li jan lawa Elisepe nanpa tu li moli. ona li tan kulupu mama lawa Winse (*House of Windsor*).
# ma Kin

| ma Kin
 King County |
| --- |
| ma kipisi |
|  |
| ma tomo lawa | ma Sijato |
| ma suli | ma Mewika ma Wasintan |

**ma Kin** li ma lili lon ma Wasintan lon ma Mewika. ma Sijato li ma tomo lawa pi ma Kin. kipisi ale pi ma Wasinton la mute jan li suli nanpa wan lon kipisi Kin li. kipisi ale pi ma Mewika la, ma Kin li suli nanpa luka luka tu.

jan mute pi ma Kin li lon ma Sijato.

## tenpo pini

kulupu nanpa wan pi ma Kin li kulupu Koseli. kulupu Tuwaja en kulupu Sukapi li kulupu lili pi kulupu Koseli lon ma Kin.

tenpo sike nanpa 1792 la jan Jo Wankuwe li tawa li lukin e ma ni.

tenpo sike nanpa 1851 la jan pali tomo li tawa lon ma ni li pali e ma tomo sin. ma tomo ni li ma Sijato.

### nimi

tenpo pini la nimi pi ma Kin li tan nimi pi jan Wilijan Upe Kin. taso, ona li jo e jan sama mani la tenpo sike nanpa 1986 la kulupu lawa pi ma Kin li ante e tan nimi. tenpo ni la nimi li tan jan Maten Luta Kin lili.

## ma tomo

### ma tomo

* ma tomo Akona
* mute pi ma tomo Apun
* ma tomo Pelu
* ma tomo Patamin
* ale ala pi ma tomo Pote
* ma tomo Puwijen
* ma tomo Kanesin
* ma tomo pi nena Ka
* ma tomo Kowinton
* ma tomo Temon
* ma tomo Tuwa
* ma tomo Petewawe
* ma tomo Inanka
* ma tomo Isaka
* ma tomo Kemo
* ma tomo Ken
* ma tomo Kelan
* ma tomo Lepowepa
* ma tomo Mepawawi
* ma tomo Metana
* ma tomo Meselalen
* lili pi ma tomo Miton
* ma tomo Nukesa
* ma tomo Nomansipa
* ma tomo Nopen
* mute pi ma tomo Pasipi
* ma tomo Wemon
* ma tomo Wenton
* ma tomo Samami
* ma tomo Sita
* ma tomo Sijato
* ma tomo Solan
* ma tomo Sokami
* ma tomo Tawila
* ma tomo Usinwi

### ma tomo lili

* ma tomo Posawila
* ma tomo Anpon
* ma tomo Sakomi
* ma tomo Jalopon
# ma Sawato

| ma Sawato
 El Salvador |
| --- |
|  len ma |  sitelen lawa |
| **kalama musi ma** |
| *Himno Nacional de El Salvador* |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Sansawato |
| toki lawa | toki Epanja |
| tenpo | UTC-6 |
| ISO 3166 | SV |

**ma Sawato** (toki Epanja: *El Salvador*, "jan awen") li ma lon ma Amelika insa.
# jan Nansi Pelosi

jan Nansi Pelosi lon tenpo sike nanpa 2019
**jan Nansi Pelosi** li jan toki lawa pi tomo pi jan toki. ona li lon kulupu Temokasi. ona li jan toki pi ma Kaliponja.
# ilo Ekusu

sitelen pi ilo Ekusu lon tenpo ni
sitelen lawa pi ilo Ekusu lon tenpo pini (ilo Tuwita)
**ilo Ekusu** anu **ilo Ekasa** (toki Inli: *X*, toki Nijon: *エックス*) li ilo pi toki lili. taso, tenpo pini la ona li **ilo Tuwita** (toki Inli: *Twitter*, "mu waso"). jan kepeken li ken pana e toki li ken pana e pilin loje lon ona. jan li ken kepeken ona lon ilo sona suli anu ilo luka. tenpo pini la kulupu lawa pi ilo Ekusu li lon ma tomo Sanpansiko pi ma Kaliponja. tenpo ni la ona li lon ma tomo Pata pi ma Tesa. jan Sa Tosi (*Jack Dorsey*) en jan Nowa Ka (*Noah Glass*) en jan Pi Son (*Biz Stone*) en jan Ewan Wilijan (*Evan Williams*) li mama e ilo Ekusu lon tenpo sike 2006.

tenpo sike 2022 la, jan Ilan Ma li kama jo e ilo Tuwita. tenpo sike 2023 la, ona li toki e ni: nimi li ante tawa **ilo Ekusu** (*X*).

## lipu ante

* ilo Tuwita
# pali nanpa pi pini poka

sona selo pi poka tu wan la, **pali nanpa pi pini poka** li pali nanpa. jan li sona e ante nanpa pi pini poka wan tan ni: selo pi poka tu wan li jo e pini poka ni la, selo wan li suli la, selo ante li suli kin. jan li ken alasa kin lon sike. pali nanpa pi pini poka li kama sike. ni la, jan li sitelen e ijo sike (tawa nasa, tawa mun, wawa weka…) kepeken pali nanpa pi pini poka. jan li ken sitelen kin e pali nanpa pi pini poka kepeken ali nanpa pi pini ala kepeken linja sama lon nasin weka.

pali "sin" en pali "cos" en pali "tan" en ante li pali nanpa pi pini poka. nasin ante mute li lon ona.

## selo pi poka tu wan la

selo pi poka tu wan
pini poka lili li jo e pali nanpa pi pini poka lon pini poka pi selo pi poka tu wan. pini poka θ li weka e selo a li jo e selo leko b e selo ante c. ni la, pali nanpa ona pi pini poka li seme?

* sin θ = a / h
* cos θ = b / h
* tan θ = a / b
* cot θ = b / a
* sec θ = h / b
* csc θ = h / a