Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# jan Kansi

| jan Kansi
Mahātmā Gandhi મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી मोहनदास करमचंद गांधी |
| --- |
|  |
| ma | ma Palata  |
| kama lon | ma Palata |

**jan Mowanta Kalansan Kansi** (toki Kusala la: *મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી* [ˈmoɦəndɑs ˈkəɾəmtʃənd ˈɡɑndʱi], toki Inli la: *Mohandas Karamchand Gandhi*) li jan lawa kulupu pi kama anpa ala lon ma Palata. ona li jan pi utala ala kin. ona li awen lon ma Inli lon ma Setapika lon ma Palata.
# sitelen Iwisi

"sitelen Iwisi" lon toki Iwisi kepeken sitelen namako.
**sitelen Iwisi** (toki Iwisi la: אָלֶף־בֵּית עִבְרִי, *Alefbet Ivri*) li nasin sitelen pi toki Iwisi. taso, toki ante pi nаsin sewi Jаwаtu, sama toki Isisi anu toki Lasino, li kepeken sitelen sama ona. tenpo pini la ona li jo ala e kalama open taso tenpo ni la ona li kama jo e ona.

sitelen Iwisi li jo e sitelen 22, taso sitelen 5 ona la, ona li lon pini nimi la sitelen ona li ante.

nasin pi sitelen Iwisi li jasima tawa sitelen Lasina li sama sitelen Alapi. la ona li open lon pini pi sitelen Lasina, li pini lon open pi sitelen Lasina. sitelen Iwisi li jo ala e sitelen suli e sitelen lili.

## kalama

| sitelen | kalama lon nasin sitelen pi ma ale | nimi ona tawa nasin Juniko | nimi ona lon toki Iwisi | kalama pi nimi ona |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| א‎ | [∅], [ʔ] | Alef | אָלֶף‎ | /alef/ |
| בּ‎ | [b] | Bet | בֵּית‎ | /bet/ |
| ב‎ | [v] | בֵית‎ | /vet/ |
| גּ‎ | [ɡ] | Gimel | גִּימֶל‎ | /ˈɡimel/ |
| ג‎ | [ɣ] | גִימֶל‎ |
| דּ‎ | [d] | Dalet | דָּלֶת‎ | /ˈdalɛt/, /ˈdalɛd/ |
| ד‎ | [ð] | דָלֶת‎ |
| ה‎ | [h] | He | הֵא‎ | /he/, /hej/ |
| ו‎ | [v] | Vav | וָו‎ | /vav/ |
| ז‎ | [z] | Zayin | זַיִן‎ | /ˈzajin/, /ˈza.in/ |
| ח‎ | [χ] | Chet | חֵית‎ | /χet/ |
| ט‎ | [t] | Tet | טֵית‎ | /tet/ |
| י‎ | [j] | Yod | יוֹד‎ | /jod/, /jud/ |
| כּ‎ | [k] | Kaf | כַּף‎ | /kaf/ |
| כ‎ | [χ] | כַף‎ | /χaf/ |
| ך‎ | [x]~[χ] | כַף סוֹפִית‎ | /χaf sofit/ |
| ל‎ | [l] | Lamed | לָמֶד‎ | /ˈlamɛd/ |
| מ‎ | [m] | Mem | מֵם‎ | /mem/ |
| ם‎ | מֵם סוֹפִית‎ | /mem sofit/ |
| נ‎ | [n] | Nun | נוּן‎ | /nun/ |
| ן‎ | נוּן סוֹפִית‎ | /nun sofit/ |
| ס‎ | [s] | Samekh | ְסָמֶךְ‎ | /ˈsamɛχ/ |
| ע‎ | [ʔ]~[ʕ], [∅] | Ayin | עַיִן‎ | /ajin/, /ʔa.in/ |
| פּ‎ | [p] | Pe | פֵּא‎ | /pe/, /pej/ |
| פ‎ | [f] | פֵא‎ | /fe/, /fej/ |
| ף‎ | [f] | פֵא סוֹפִית‎ | /fe sofit/, /fej sofit/ |
| צ‎ | [ts] | Tsadi | צָדִי‎ | /ˈtsadi/ |
| ץ‎ | צָדִי סוֹפִית‎ | /ˈtsadi sofit/ |
| ק‎ | [k] | Qof | קוֹף‎ | /kuf/, /kof/ |
| ר‎ | [ʁ] | Resh | רֵישׁ‎ | /ʁeʃ/ |
| שׁ‎ | [ʃ] | Shin | שִׁין‎ | /ʃin/ |
| שׂ‎ | [s] | שִׂין‎ | /sin/ |
| תּ‎ | [t] | Tav | תָּו‎ | /tav/, /taf/ |
| ת‎ | תָו‎ |
# ma Luwisijan

| ma Luwisijan
 Louisiana |
| --- |
| ma kipisi |
|  len ma |  sitelen lawa |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Patan U |
| ma tomo pi mute jan nanpa wan | ma tomo Nu Olan |
| ma suli | ma Mewika |
| toki lawa | ala |
| toki ante | toki Inli toki Kanse toki Epanja toki Kuliwini |
| ISO 3166 | US-LA |

**ma Luwisijan** (toki Kanse la: *La Louisiane*, toki Kuliwini la: *Lalwizyann*) anu **ma Luwisijana** (toki Inli la: *Louisiana*) li ma kipisi lon ma seli pi ma Mewika. ma Tesa en ma Akanso en ma Misisipi li lon poka ona. telo linja Misisipi en telo Mesiko li lon selo ona. ma lawa ona li ma tomo Patan U. ma tomo Nu Olan (toki Inli la: *New Orleans* /nuː ˈɔɹlənz/) li ma tomo ona pi suli nanpa wan.

ma Mewika

|  |  |
| --- | --- |
| ma kipisi lawa | ma Ajowa · ma Akanso · ma Alaka · ma Alapama · ma Atajo · ma Awawi · ma Ewisona · ma Ilinowi · ma Insijena · ma Juta · ma Kaliponja · ma Kanesika · ma Kansa · ma Kentaki · ma Kolowato · ma Lowita · ma Luwisijan · ma Masasusi · ma Men · ma Mewilan · ma Minesota · ma Misikan · ma Misisipi · ma Misuwi · ma Montana · ma Nepaka · ma Niwata · ma Nokewalana · ma Notakota · ma Nujo · ma Numesiko · ma Nusesi · ma Nuwanse · ma Okajoma · ma Otalan · ma Owajo · ma Owekan · ma Pensiwenja · ma Sakewalana · ma Satakota · ma Sosa · ma Telawe · ma Tenesi · ma Tesa · ma Wajomin · ma Wasinton · ma Wemon · ma Wesinja · ma Wewesinja · ma Wikansen |
| ma kipisi pi lawa ala | kulupu ma Malijana · kulupu ma Pisin · ma Amelikasamowa · ma Kawan · ma Petoliko · ma Sisi |
# toki Lipuwali

| toki Lipuwali
 *Ripoarisch* |
| --- |
| kulupu toki | Kemani |
| nanpa toki |
| Glottolog | `ripu1236` |

**toki Lipuwali** (toki Lipuwali la: *Ripoarisch*) li toki pi kulupu toki Kemani. nimi mute li kepeken tawa toki Lipuwali. ken la nimi ni li "*Öcher Platt*", anu "*Eischwieler Platt*", anu "*Öhßkerschener Platt*", anu "*Bönnsch*", anu "*Kölsch*", anu mimi ante mute.

jan li toki kepeken toki Lipuwali lon ma Tosi lon ma Pesije lon ma Netelan.

## toki pi toki Lipuwali

* **toki!** = Hallo!
* **nimi sina li seme?** = Wi heijß Do dann?
* **nimi mi li \_\_\_.** = Ich heiße \_\_\_.
* **sina sona ala sona e toki Lipuwali?** = Kanns Do Ripoarisch kalle?
* **mi olin e sina.** - Isch han Desch jän.
* **mute seme?** - Wi vill?
* **pona.** = Joot.
* **mi tawa** anu **tawa pona** = Tschö!

## lipu ante

* nimi mute li lon toki Lipuwali li lon toki Tosi
# ma Wanuwatu

| ma Wanuwatu
 Vanuatu |
| --- |
| ma lawa |
|  len ma |  sitelen lawa |
| **kalama musi ma** |
| *Yumi, Yumi, Yumi* (mi, mi, mi) Duration: 1 minute and 0 seconds.1:00 |
|  |
| ma Wanuwatu lon sike ma (loje) |
| ma tomo lawa | ma tomo Wila(?) |
| ma tomo pi mute jan nanpa wan | ma tomo Wila(?) |
| toki lawa | toki Pilama(?) toki Kanse toki Inli |
| mute jan | 300,019 |
| mani | mani Watu(?) (VUV) |
| tenpo | UTC+11 |
| ISO 3166 | VU |

**ma Wanuwatu** (*Vanuatu*) li ma lawa li kulupu pi ma lili lon telo suli Pasipi. nimi ona li sama lon toki lawa ona ale. ona li lon ma lili Melanesija(?). ma Wanuwatu la ma tomo lawa en ma pi mute jan nanpa wan li ma tomo Wila(?).

ma Okejanija

|  |  |
| --- | --- |
| ma Oselasija(?) | ma Nusilan · ma Oselija |
| ma Melanesija(?) | ma Papuwanijukini · ma Pisi · ma Solomon · ma Wanuwatu |
| ma Mikonesija | ma Kilipa · ma Makonisa · ma Mase · ma Najowelo · ma Pela |
| ma Polinesija(?) | ma Samowa · ma Tona · ma Tuwalu[*kipisi "lipu li ala" o weka*] |
# ilo ante toki pi ilo Kuko

sitelen nimi **ilo ante toki pi ilo Kuko** (toki Inli la: *Google Translate*) li ilo lon kulupu pi ilo sona. sina pana e sitelen anu lipu tawa ona la ona li ante e toki ona. ilo ni li sona e toki mute. kulupu Kuku li pali e ona lon tenpo sike nanpa 2006.
# kulupu nena Imalaja

lukin pi kupu nena Imalaja tan sewi mun. ma Sonko li lon sewi pi sitelen ni la, ma Palata li lon anpa pi sitelen ni.
**kulupu nena Imalaja** (toki Sankita la: *हिमालय, Himālaya*) li kulupu pi nena ma lon ma Asija. ona li lon poka pi ma Palata pi ma Tuku pi ma Nepalu pi ma Po lon ma Sonko. ona li kipisi pi ma Po tan ma Asija seli.

sewi la, kulupu nena ni li nanpa wan lon ma ale. nena ma sewi nanpa wan, li nena ma Somolama, li lon kulupu ni.
# jan Po Mali

| jan Po Mali
Bob Marley |
| --- |
|  |
| ma | ma Sameka  |
| pali | jan pi kalama musi |
| kama lon | ma tomo Nani Mali, kipisi ma Sentan, ma Sameka |
| moli | ma tomo Majami, ma Mewika |
| jan olin | jan Wita Mali (1966) |
| jan lili | jan Sawan Mali jan Setela Mali jan Siki Mali jan Siwen Mali jan Opi Mali jan Owan Mali jan Kawen Mali jan Sepani Mali jan Sulijan Mali jan Kamani Mali jan Temijan Mali jan Maketa Sanesa Mali |

**jan Po Mali** (toki Inli la: *Bob Marley*) anu nimi ale **jan Opa Nesa Mali** (toki Inli la: *Robert Nesta Marley*) li jan pi kalama musi tan ma Sameka. ona li wan tan jan nanpa wan pi kalama musi Weke. tan ona la jan mute sona kalama musi tan ma Sameka. ona wile ante e lawa mute pi ma ale. ona tawa nasin sewi Wasapawi. tawa ona la kasi nasa li ijo pona.
# ma Wikansen

| ma Wikansen
 Wisconsin |
| --- |
| ma kipisi |
|  len ma |  sitelen lawa |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Masiton |
| ma tomo pi mute jan nanpa wan | ma tomo Miwaki |
| ma suli | ma Mewika |
| toki lawa | toki Inli |
| tenpo open | sike suno nanpa 1848 |
| ISO 3166 | US-WI |

**ma Wikansen** li ma kipisi pi ma Mewika. ma tomo lawa ona li ma tomo Masiton. ona li open lon sike suno nanpa 1848.

ma Mewika

|  |  |
| --- | --- |
| ma kipisi lawa | ma Ajowa · ma Akanso · ma Alaka · ma Alapama · ma Atajo · ma Awawi · ma Ewisona · ma Ilinowi · ma Insijena · ma Juta · ma Kaliponja · ma Kanesika · ma Kansa · ma Kentaki · ma Kolowato · ma Lowita · ma Luwisijan · ma Masasusi · ma Men · ma Mewilan · ma Minesota · ma Misikan · ma Misisipi · ma Misuwi · ma Montana · ma Nepaka · ma Niwata · ma Nokewalana · ma Notakota · ma Nujo · ma Numesiko · ma Nusesi · ma Nuwanse · ma Okajoma · ma Otalan · ma Owajo · ma Owekan · ma Pensiwenja · ma Sakewalana · ma Satakota · ma Sosa · ma Telawe · ma Tenesi · ma Tesa · ma Wajomin · ma Wasinton · ma Wemon · ma Wesinja · ma Wewesinja · ma Wikansen |
| ma kipisi pi lawa ala | kulupu ma Malijana · kulupu ma Pisin · ma Amelikasamowa · ma Kawan · ma Petoliko · ma Sisi |
# ma Ontula

| ma Ontula
 Honduras |
| --- |
|  len ma |  sitelen lawa |
| **kalama musi ma** |
| *Himno Nacional de Honduras* (kalama musi ma pi ma Ontula)  |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Tekusikapa |
| toki lawa | toki Epanja |
| jan lawa | jan Jomala Kato |
| mani | mani Lenpila |
| tenpo | UTC-3 |
| ISO 3166 | HN |

**ma Ontula** (*Honduras*) li ma lon ma Amelika insa.
# ma Lowita

| ma Lowita
 Florida |
| --- |
| ma kipisi |
|  len ma |  sitelen lawa |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Talawasi |
| ma tomo pi mute jan nanpa wan | ma tomo Sasonwi |
| ma suli | ma Mewika |
| toki lawa | toki Inli |
| toki ante | toki Epanja |
| ISO 3166 | US-FL |

**ma Lowita** (toki Inli la: *Florida*) anu **ma Powita** li ma kipisi pi ma Mewika. ona li ma palisa lon ma seli pi ma Mewika. telo suli Mesiko en telo suli Alansika li lon selo ona. ma tomo Talawasi li ma tomo lawa ona.

## ma

### ma tomo suli

| # | ma tomo | nimi mama | nanpa jan |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | ma tomo Sasonwi |  *Jacksonville* | 949 611 |
| 2 | ma tomo Majemi | *Miami* | 442 241 |
| 3 | ma tomo Tanpa | *Tampa* | 384 959 |
| 4 | ma tomo Olanto |  *Orlando* | 307 573 |
| 5 | ma tomo Senpitapa | *St. Petersburg* | 258 308 |
| 6 | ma tomo Ajalija | *Hialeah* | 223 109 |
| 7 | ma tomo Posenlusi | *Port St. Lucie* | 204 851 |
| 8 | ma tomo Talawasi | *Tallahassee* | 196 169 |
| 9 | ma tomo Kepi Kowa | *Cape Coral* | 194 016 |
| 10 | ma tomo Polotateli | *Fort Lauderdale* | 182 760 |
| 11 | ma tomo Penpopani | *Pembroke Pines* | 171 178 |
| 12 | ma tomo Oliju | *Hollywood* | 153 067 |
| 13 | ma tomo Kensiwi | *Gainesville* | 141 085 |
| 14 | ma tomo Miwama | *Miramar* | 134 721 |
| 15 | ma tomo Kowapin |  *Coral Springs* | 134 394 |

## tenpo pini

tenpo pini la jan Amelika mute li lon ma Lowita li lon ala poka pi jan Elopa. jan Ponsa li nimi e Lowita tan nimi pi toki Epanja *Florida*. ken la jan Ponsa li jan kama nanpa wan ala pi ma Lowita.

tenpo pini la jan Epanja en jan Kanse li jo e ma lon ma Lowita. ona li pali e tomo mute. jan Epanja li ike tawa jan Kanse. jan Kanse li wile pakala e jan Epanja, taso jan Epanja li wawa li moli e jan Kanse mute.

tenpo pini la jan Epanja li jo wawa ala e ma Lowita. ona li ante e nasin pi jan Amelika tawa nasin sewi Kolisu. jan lawa mute pi jan Amelika li pona tawa jan Epanja li ante e nasin ona li pana e ma e tomo tawa jan sewi pi nasin sewi Kolisu.

ma Mewika

|  |  |
| --- | --- |
| ma kipisi lawa | ma Ajowa · ma Akanso · ma Alaka · ma Alapama · ma Atajo · ma Awawi · ma Ewisona · ma Ilinowi · ma Insijena · ma Juta · ma Kaliponja · ma Kanesika · ma Kansa · ma Kentaki · ma Kolowato · ma Lowita · ma Luwisijan · ma Masasusi · ma Men · ma Mewilan · ma Minesota · ma Misikan · ma Misisipi · ma Misuwi · ma Montana · ma Nepaka · ma Niwata · ma Nokewalana · ma Notakota · ma Nujo · ma Numesiko · ma Nusesi · ma Nuwanse · ma Okajoma · ma Otalan · ma Owajo · ma Owekan · ma Pensiwenja · ma Sakewalana · ma Satakota · ma Sosa · ma Telawe · ma Tenesi · ma Tesa · ma Wajomin · ma Wasinton · ma Wemon · ma Wesinja · ma Wewesinja · ma Wikansen |
| ma kipisi pi lawa ala | kulupu ma Malijana · kulupu ma Pisin · ma Amelikasamowa · ma Kawan · ma Petoliko · ma Sisi |
# ma Seneka

| ma Seneka
 Sénégal (toki Kanse) |
| --- |
|  len ma |  sitelen lawa |
| **kalama musi ma** |
| *Pincez Tous vos Koras, Frappez les Balafons* (jan mute o pali e ilo kalama Kola, o pakala e poki kalama Pala) |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Taka |
| toki lawa | toki Kanse |
| toki ante | toki Olo |
| mani | mani Kan pi ma Apika pi pini suno (CFA) |
| ISO 3166 | SN |
| lipu ilo |  |

**ma Seneka** li ma lon ma Apika. tenpo pini la ma Kanse li lawa e ona.
# toki Alapi

| toki Alapi
 *اَلْعَرَبِيَّةُ ‎*
*al-ʿarabiyyah''* |
| --- |
|  |
| kalama | /ˈʕarabiː/, /alʕaraˈbijːa/ |
| kulupu toki | Apika Asija |
| nasin sitelen | sitelen Alapi |
| toki luka | toki luka Alapi |
| nanpa toki |
| ISO 639-1 | `ar` |
| ISO 639-2 | `ara` |
| ISO 639-3 | `ara` |
| Glottolog | `arab1395` |
| Linguasphere | `12-AAC` |
|  |
| toki Alapi la jan mute li lon ma pi laso pimeja. jan pi mute lili li lon ma pi laso walo. |

**toki Alapi** (toki Alapi la: *اَلْعَرَبِيَّةُ* al ʕaraˈbijːa) li toki suli li lon kulupu toki Semi. ona li toki pi kulupu jan Alapi li toki pi kulupu jan mute ante lon kulupu ma Alapi. kulupu ma ni li lon ma Asija li lon ma Apika.

## kalama pi toki Alapi

**kalama suli**

| kalama
(pi) | selo uta | insa kiwen uta tu | palisa uta sinpin | palisa uta sinpin en pini lili e anpa uta | supa pi palisa uta | palisa uta monsi | nena pi monsi uta | monsi pi palisa uta | anpa pi palisa uta |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| nena | m |  | n |  |  |  |  |  |  |
| pini | tawa lili mute pi anpa uta |  |  | t | tˁ |  | k | q |  | ʔ |
| tawa ala pi anpa uta | b |  | d | dˁ | dʒ² |  |  |  |  |
| pini lili | tawa lili mute pi anpa uta | f | θ | s | sˁ | ʃ | x |  | ħ | h |
| tawa ala pi anpa uta |  | ð | z | ðˁ |  | ɣ |  | ʕ |  |
| insa li pini |  |  | l¹ |  |  |  |  |  |  |
| tawa lili mute |  |  | r |  |  |  |  |  |  |
| sama kalama lili | ʋ |  |  |  | j |  |  |  |  |

1 nimi pi jan sewi la,ona li [lˁ].

2 ma Masu la,ona li [g].ma Lunpan en ma mute pi ma Apika lete la,ona li [ʒ] .

**kalama lili**|  | lili | suli |
| --- | --- | --- |
| sinpin | monsi | sinpin | monsi |
| open ala | i | u | iː | uː |
| open | a aj aw | aː |

## sitelen pi toki Alapi

*lipu lawa:* *sitelen Alapi*
jan li sitelen e toki Alapi kepeken sitelen Alapi. ona li sitelen e kalama pini taso. kalama open li lon ala sitelen. toki Alapi li jo e kalama mute. taso kalama open li mute ala: /a/, /i/, /u/.

sitelen lili Tama li laso sewi. sitelen lili Pata li laso kasi. sitelen lili Kasa li loje. sitelen lili Sata li pimeja walo.jan li ken sitelen e kalama open kepeken nimi lili lili Alaka: nimi Tama li kalama /u/, nimi Pata li kalama /a/, nimi Kasa li kalama /i/, nimi Sata li kalama pini tu.

## toki kipisi

jan mute li toki kepeken toki Alapi lon ma mute. tan ni la toki Alapi li jo e toki kipisi mute.

* toki Alapi Maso
* toki Alapi Lepan
* toki Alapi Malipe
* toki Alapi Esasi
* toki Alapi Ilaki

## toki pi toki Alapi

* **toki!** = !مرحبا
* **nimi sina li seme?** = ما اسمك؟
* **nimi mi li \_\_\_.** =  .\_\_\_ اسمي
* **sina sona ala sona e toki Alapi?** = هل تستطيع التحدث بالعربية؟
* **mi olin e sina.** = .أحبك
* **pona.** = .جيّد
* **mi tawa** en **tawa pona** = .مع السلامة
* **kijetesantakalu tonsi li lanpan ala lanpan e soko?** = هل سرق الراكون اللاثنائي الفطر؟

## linja tawa

lipu Wikipedia pi toki Alapi li lon.