Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ma tomo Teli

| ma tomo Teli
 Delhi |
| --- |
| ma tomo |
|  |
|  sitelen lawa |
|  |
| ma Teli lon ma Palata (loje) |
| ma suli | ma Palata |
| toki lawa | toki Insi toki Inli toki Pansapi toki Utu |
| mani | mani Lupi pi ma Palata (₹) |
| tenpo | UTC+5:30 |
| ISO 3166 | IN-DL |
| lipu ilo |  |

**ma tomo Teli** li ma tomo suli li ma kipisi lon ma Palata. ma tomo Teli sin li ma tomo lili lon ma tomo Teli. ma tomo Teli sin li ma tomo lawa pi ma Palata.

tenpo mute la, ma tomo Teli li suli tawa ma Palata. tomo mute pi tenpo pini li lon ma tomo ni.

lipu Wikinanpa

lipu Wikinanpa la poki sona li lon tawa lipu ni. **o lukin e ona.**
# ma tomo Munpa

| ma tomo Munpa
 मुंबई |
| --- |
| ma tomo |
|  |
|  sitelen lawa |
|  |
| ma suli | ma Palata |
| toki lawa | toki Malasi |
| lipu ilo |  |

**ma tomo Munpa** (toki Malasi la: *मुंबई*, sitelen Lasina la: *Muṃbaī* /mumbəi/) anu **ma tomo Ponpe** (toki Inli la: *Bombay*) li ma tomo suli lon ma Palata. ona li ma tomo lawa pi ma Mawalata. pali nanpa jan pi kulupu lawa pi ma Palata la, ma tomo Munpa li ma tomo nanpa wan lon nanpa jan lon ma Palata lon tenpo sike nanpa 2011. taso tenpo sike nanpa 2018 la, kulupu pi ma mute wan li toki e ni: ona li ma tomo suli nanpa wan lon nanpa jan. ma tomo Munpa li suli mute tawa esun tawa musi pi ma Palata.

tenpo pini mute la, kulupu jan Koli li lon e kulupu pi ma sike telo li kama mama e ma tomo Munpa. ma ni kama suli tawa jan lawa tan ma poka. tenpo pi lanpan ma la, ma tomo Munpa li kama e ma tomo suli pi telo esun. ma tomo li kama e ma pi pali ilo mute. tenpo sike nanpa 1845, ma sike telo ona li kama wan tan pali ma tan telo.

## nimi ma

toki Malasi la nimi ona li tan nimi pi jan sewi Mun (*मुंब*) pi nasin sewi Sanatana, ona li awen e jan pi alasa kala li sijelo wan pi jan sewi Pawasi.

## tan sona
# toki Insi

| toki Insi
 *हिन्दी* |
| --- |
|  |
| kalama | /ɦɪndiː/ |
| ma | ma Palata ma Nepalu |
| kulupu toki | Palata Elopa
* Palata-Ilan
	+ Palata-Elijan
		- ma insa pi kulupu toki Palata-Elijan
 |
| nasin sitelen | sitelen Tewanakali |
| nanpa toki |
| ISO 639-1 | `hi` |
| ISO 639-2 | `hin` |
| ISO 639-3 | `hin` |

**toki Insi** (toki Insi la: *हिन्दी, हिंदी, Hindi*) li toki tan ma Palata. nanpa pi jan toki la, ona li nasin toki nanpa wan lon ma Palata. lon poka toki Inli la, ona li toki pi kulupu lawa pi ma Palata. toki Insi li sama mute e toki Utu, taso on li jo e nasin sitelen ante. jan mute li pilin e ni: ona li toki wan. tan ni, nimi ni li kepeken lon tenpo mute: toki Insi-Utu anu toki Intusan.

toki mama ona li toki Sankita.

## kalama

toki ante la, toki Insi li jo e kalama mute.

### kalama pini

|  |  | open uta | kiwen/nena
uta | monsi nena
uta | sewi kiwen | sewi ko | monsi
sewi ko | lupa |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| nena sinpin | m म | n̪ न | ɳ ण |  | ŋ ङ |  |  |
| pini toki | kalama ala | p प | t̪ त | ʈ ट | t͡ʃ च | k क | (q) क़ |  |
| kon | pʰ फ | t̪ʰ थ | ʈʰ ठ | t͡ʃʰ छ | kʰ ख |  |  |
| kalama | b ब | d̪ द | ɖ ड | d͡ʒ ज | ɡ ग |  |  |
| kon kalama | bʱ भ | d̪ʱ ध | ɖʱ ढ | d͡ʒʱ झ | ɡʱ घ |  |  |
| pini lili | kalama ala | f फ़ | s स | ʂ ष | ʃ श | (x) ख़ | ɦ ह |
| kalama | ʋ व | z ज़ |  | (ʒ) | (ɣ) ग़ |
| kon telo | l̪ ल | j य |  |  |  |
| kon telo lili | kalama ala |  | r र | ɽ ड़ |  |  |  |  |
| kalama |  |  | ɽʱ ढ़ |  |  |  |  |

jan mute li toki e kalama /q x ɣ/ sama kalama /k kʰ g/.

jan li ken toki e kalama /f/ sama kalama /pʰ/. jan ni mute li lon ma pi tomo ala. jan mute pi ma tomo li ante li toki e kalama /pʰ/ sama kalama /f/. ni li ante sin.

toki mute la, pini toki li ante lon kalama. ni li sama toki Kanse. toki ante la, pini toki li ante lon kon. ni li sama toki Sonko. toki ante la, pini toki li ken jo e kon e kalama ala, li ken jo e kon ala e kalama. ni li sama toki Inli. toki ni ale la, toki Insi li ante. toki Insi la, pini toki li ken jo e kon ala e kalama ala, li ken jo e kon e kalama ala, li ken jo e kon ala e kalama, li ken jo e kon e kalama. ni li sama toki ante pi ma Palata.

### kalama open

|  | sinpin | insa | monsi |
| --- | --- | --- | --- |
| pini mute | iː ई ɪ इ |  | uː ऊ ʊ उ |
| pini lili | eː ए | ə अ | oː ओ |
| open lili | ɛː ऐ | ɔː औ |
| open mute |  | aː आ |  |

kalama open ale li ken lon nena kin.

kalama open /ə ɪ ʊ/ li lili. kalama open /aː ɛː eː iː ɔː oː uː/ li suli.
# ma kipisi Kanataka

**ma kipisi Kanataka** (toki Kanata la: *ಕರ್ನಾಟಕ*, toki Insi la: *कर्नाटक*) li ma kipisi pi ma Palata. sitelen lili la nimi ona li KA. jan ale la jan 75.60 li jo e sona lon ma ni.

| ma kipisi Kanataka
 ಕರ್ನಾಟಕ |
| --- |
| ma kipisi |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Penkalulu |
| ma tomo pi mute jan nanpa wan | ma tomo Penkalulu |
| ma suli | ma Palata |
| ma lili | 30 |
| toki lawa | toki Kanata |
| mute jan | jan 61,130,704 |
| tenpo open | tenpo suno nanpa 1 pi tenpo mun nanpa 11 pi tenpo sike nanpa 1956 |
| lipu ilo | karunadu.gov.in |

## toki

toki lawa pi ma kipisi Kanataka li toki Kanata.

| nimi toki | kipisi sama ali la ona li jo e kipisi |
| --- | --- |
| toki Kanata | 66.46 |
| toki Utu | 10.83 |
| toki Teluku | 5.84 |
| toki Tami | 3.45 |
| toki Malasi | 3.29 |
| toki Tulu | 2.61 |
| toki Lanpasi | 1.59 |
| toki Insi | 1.43 |
| toki Konkani | 1.29 |
| toki Malajalan | 1.22 |
| toki ante | 1.99 |
# toki Kuteja

**toki Kuteja** anu **toki Kusija** li toki lon kulupu toki Tawita li lili. taso jan toki pi toki ni li wile toki tawa jan ante la ona mute li toki kepekekn e toki Malajalan e toki Tulu e toki Kanata e toki suli ante.

| toki Kuteja
 *குடியா (toki Tami)* |
| --- |
| ma | ma Palata |
| mute jan | jan 2,800 (tenpo sike nanpa 2007) |
| kulupu toki | Tawita
* Tawita lon poka seli
	+ Kuteja Tulu
		- toki Kuteja
 |
| nasin sitelen | nasin sitelen Kanata nasin sitelen Malajalan |
| nanpa toki |
| ISO 639-3 | `kfg` |
| Glottolog | `kudi1237` |

## awen ona

tenpo ni la jan lili en jan sin li kama kepeken ala e toki Kuteja, kin[nimi] la ma sona li pana ala e sona kepeken toki Kuteja.

### ma tomo Temala

kepeken sona tan tenpo sike nanpa 2014 la kulupu jan Kuteja lon ma tomo Temala li toki kepeken toki Kuteja lon tomo.

### ma tomo Pumala

kulupu jan Kuteja lon ma tomo Pumala li toki kepeken toki Kotawa lon tomo li toki kepeken toki Kanata kin.

### kulupu jan Ataka Kuteja

kulupu jan Ataka Kuteja li toki kepekekn toki Tulu lon tomo li toki kepeken toki Kanata lon ma sona.

ni la mi mute li ken sona e ni: kipisi tu wan pi kulupu jan Kuteja la kipisi tu li toki kepeken toki Kuteja ala

## nasin sitelen

jan pi toki Kuteja lon ma Kanataka li sitelen e toki Kuteja kepeken nasin sitelen Kanata, jan pi toki Kuteja lon ma Kelalan li sitelen kepeken nasin sitelen Malajalan.

## kulupu jan Kuteja

### ma lon en pali

kulupu jan Kuteja li lon poka seli pi ma Palata li pali e pan e kasi li esun e ko suwi e kasi kiwen. ma tomo pi ona mute li lili li pali tan kasi en ko ma en ijo ante lon ma.

### nasin sewi

nasin sewi pi ona mute li nasin sewi Sanatana, jan pi mute lili li lon nasin sewi pi jan Jesu.

## toki

## tan sona
# toki Min

| toki Min
 *閩語/闽语 anu 福建話/福建话 Mìng-ngṳ̄ anu huk55 gyong213 ua242* |
| --- |
| ma | ma Pukijen ma Konton ma Enan ma ante mute |
| kulupu toki | Sonko Po
Sonko |
| nanpa toki |
| Glottolog | `minn1248` |
| Linguasphere | `79-AAA-h - 79-AAA-l` |
|  |
| ma pi toki Min (laso) |

jan lon ma Malasija li toki kepeken toki Min
**toki Min** anu **toki Ukijon (toki Pukijen)** (toki Sonko la: *闽语ming53 ngy33*, *福建话huk55 gyong213 ua242*) li toki ante pi toki Sonko.
# ilo kalama pi kalama anpa pi linja luka tu

tenpo sike nanpa 1951 la «P-Bass»
**ilo kalama pi kalama anpa pi linja luka tu** (toki Inli la: *Bass guitar*) li ilo pi kalama musi. jan li pali e kalama musi kepeken ilo ni. kalama pi ilo ni li kalama anpa li pona tawa jan mute. kalama ona li tan linja; ilo li ken kepeken wawa linja li ken kepeken ala wawa linja.

## nimi

## tenpo pini

### tenpo sike nanpa 1930 la

### tenpo sike nanpa 1950 la

### tenpo sike nanpa 1960 la

### tenpo sike nanpa 1970 la

## ijo

nasin pi ilo ni li ken kepeken ala wawa linja. (toki Inli la: Acoustic bass guitar).
sijelo pi ilo kalama ni li kiwen kasi wawa. ona li suli li pakala ala e kalama tan ni: ona li ko ala. sijelo li jo e palisa e lupa ala. lon sijelo la ilo lili li lon. ona li kute e tawa pi linja li ante e tawa ni tawa kalama. linja luka tu li lon. ona li palisa li tawa sijelo. linja ni li suli li suli mute.

## kepeken

jan li kepeken luka tu lon linja la linja li kalama. jan li ken kepeken luka wan, luka tu, anu ilo lili. jan li pana e luka tawa palisa la sewi kalama li ante. jan li ken ante e sewi kalama kepeken luka lon palisa. jan li pana ala e luka tawa palisa la kalama li kama awen. jan li ken kin weka e kalama pi linja wan kepeken luka.

## tan sona