Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# tenpo kama pi jan Jesu

kama pi jan Jesu
kasi suli pi tenpo ni
**tenpo kama pi jan Jesu** li tenpo sewi li tenpo musi pi ma mute lon pini pi mun pini anu lon open pi mun open. tenpo suno ni la jan pi nasin sewi Kolisu li musi li pana e pona tan kama pi jan Jesu. tenpo pi awen kama li pini la tenpo kama pi jan Jesu li lon. ona li open e tenpo kama suli pi jan Jesu. jan ante mute pi nasin ante li musi lon tenpo suno ni li musi lon tenpo poka tan tenpo musi ante.

jan sitelen li toki e kama pi jan Jesu lon lipu toki pi sin pona lon lipu sewi. toki la jan Jesu li kama lon ma tomo Peleken. jan pi nasin Jejuta pi tenpo pini li toki e ni: jan lawa li kama tan ma ni li awen e jan tan pakala. jan Jose en jan Malan li mama pi jan Jesu. ona li kama lon ma tomo la tomo ala li lon tawa ona. ni la ona li tawa tomo soweli. jan Malan li pana e jan Jesu lon poki pi moku soweli. kon toki sewi li pana e sona pi kama ona tawa jan pi awen soweli lon ma poka.

tenpo lon la jan li sona ala e tenpo suno pi kama ona. jan sona li pana e pilin ante mute. kulupu pi nasin sewi li kama musi e ona lon tenpo suno ni tan ni: ona li lon tenpo suno pi lili ale lon tenpo lete pi ma lete lon nasin pi ma Loma. ni la kulupu sewi ante li musi lon tenpo suno ante.

jan li musi pi nasin ante mute lon tenpo kama pi jan Jesu. suli la jan li pana e ijo tawa jan ante. ni la jan mute pi toki pona li pana e nimi "tenpo pana" tawa ona. ante la jan li kalama musi li lukin e sitelen musi anu pali musi li moku e moku suli li tawa tomo sewi. sama la jan li kepeken ijo mute pi pona lukin li kepeken len pona mute. suli la jan li pana e kasi pi tenpo pana li pana e poki musi lon anpa ona. ona li len e ona kepeken suno kepeken linja kepeken sike musi.

tenpo pana la jan musi mute en soweli musi mute li lon toki musi. suli la jan Santa anu mama pi tenpo pana li kama li pana e ijo tawa jan lili.

## tan sona
# ma Sasali

| ma Sasali
 الجزائر (al-Jazāʾir) |
| --- |
|  len ma |  sitelen lawa |
| **kalama musi ma** |
| *Kassaman* (mi mute li toki tawa anpa mi) |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Asi |
| toki lawa | toki Alapi toki Tamasi |
| toki ante | toki Kanse |
| mani | mani Sina pi ma Tasali (دج) |
| ISO 3166 | DZ |

**ma Sasali** (toki Alapi la: *الجزائر* /al.d͡ʒa.zaː.ʔir/, toki Alapi pi ma Sasali la: /(ɪ)d.dzaː.jir/) li ma lon ma Apika lete. tenpo pini la, ona li lawa tan ma Kanse. ma Tasali li utala e ma Kanse tawa weka e lawa pi ma Kanse.
# ma Potuke

| ma Potuke
 Républica Portuguesa |
| --- |
|  len ma |  sitelen lawa |
| **kalama musi ma** |
| *A Portuguesa* |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Lipowa |
| ma suli | ma Elopa |
| kipisi ma | ma Asole, ma Matela |
| toki lawa | toki Potuke |
| toki ante | toki Milante |
| jan lawa | jan Luwi Monsineku |
| mani | mani Elo |
| ISO 3166 | PT |
| lipu ilo | portugal.gov.pt |

**ma Potuke** (toki Potuke la: *Portugal* [puɾtuˈɣal]) li ma lon ma Elopa. ona li lon poka ma Epanja. ma Epanja en ma Potuke li ma Ipelija. toki lawa pi ma Potuke li toki Potuke. poka wan la telo Alansi li lon. ma Potuke li lawa e kipisi ma pi ma Potuke (toki Potuke la: *Regiões Autónomas*) la ma Asole en ma Matela li ma lon telo Alansi.

tenpo pini la ma Potuke li kama wawa lon telo suli. ona li kama jo e ma lawa suli. ona li lawa e ma Pasiju e ma Ankola e ma Mosanpi e ma Simolete e ma Kowa lon ma Palata e ma ante mute.

## nimi

toki Potuke la nimi suli pi ma Potuke li "Républica Portuguesa" (toki pona la: *ma pi jan ale Potuke*). sama la nimi lili pi ma Potuke li "Portugal" (toki pona la: *ma Potuke*). nimi pi ma Potuke li tan e nimi pi ma tomo lon tenpo pini mute la, nimi pi ma tomo Potu Kale (toki Lasina la: *Portus Cale*) li kama nimi "Potuke" lon tenpo pini.

## toki

nasin toki lawa pi ma Potuke li toki Potuke li toki Milante. toki Potuke la jan li toki lon ma Potuke ale. toki Milantela la jan li toki taso lon ma tomo Milantela.

ma Elopa

|  |  |
| --- | --- |
| ma Elopa lete | ma Ele · ma Esi · ma Isilan · ma Juke · ma Lawi · ma Lijatuwa · ma Nosiki · ma Sensa · ma Sumi · ma Tansi |
| ma Elopa pi open suno | ma Lominija · ma Lowenki · ma Lusi · ma Mosijo · ma Motowa · ma Pelalusi · ma Posuka · ma Pokasi · ma Seki · ma Ukawina |
| ma Elopa pi pini suno | ma Esalasi · ma Kanse · ma Lisensan · ma Lusepu · ma Monako · ma Netelan · ma Pesije · ma Suwasi · ma Tosi |
| ma Elopa seli | ma Antola · ma Elina · ma Epanja · ma Italija · ma Kiposi · ma Lowasi · ma Lowensina · ma Mata · ma Potuke · ma Posan · ma Samalino · ma Sewenamaketonija · ma Sinakola · ma Sipe · ma Sopisi · ma Tuki · ma Wasikano |

## ma

### ma tomo suli

tenpo sike nanpa 2021 la ma tomo suli pi ma Potuke li ni li jo e nanpa jan ni:

| # | ma tomo | nimi mama | nanpa jan |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | ma tomo Lipowa | *Lisboa* | 545 796 |
| 2 | ma tomo Potu | *Porto* | 231 800 |
| 3 | ma tomo Wila Nowa Kaja | *Vila Nova de Gaia* | 188 421 |
| 4 | ma tomo Amatola | *Amadora* | 171 454 |
| 5 | ma tomo Paka | *Braga* | 146 543 |
| 6 | ma tomo Kowinpa | *Coimbra* | 106 655 |
| 7 | ma tomo Punsa | *Funchal* | 105 590 |
| 8 | ma tomo Setupa | *Setúbal* | 98 470 |
| 9 | ma tomo Amata | *Almada* | 85 851 |
| 10 | ma tomo Akawakasen | *Agualva-Cacém* | 81 006 |
| 11 | ma tomo Kelu | *Queluz* | 73 047 |
| 12 | ma tomo Kiju Sintu | *Rio Tinto* | 65 469 |
| 13 | ma tomo Pakelu | *Barreiro* | 62,860 |
| 14 | ma tomo Awelu | *Aveiro* | 62 130 |
| 15 | ma tomo Wiseju | *Viseu* | 60 570 |
# ma Pesije

| ma Pesije
 België (toki Netelan) Belgique (toki Kanse) Belgien (toki Tosi) |
| --- |
|  len ma |  sitelen lawa |
| **kalama musi ma** |
| *La Brabançonne* |
|  |
| ma Pesije lon ma Elopa (laso pimeja) |
| ma tomo lawa | ma tomo Puse |
| toki lawa | toki Kanse toki Netelan toki Tosi |
| jan lawa | jan lawa Pili jan Pate Te Wewe |
| mani | mani Elo |
| tenpo | UTC+1 |
| ISO 3166 | BE |

**ma Pesije** li lon ma Elopa. toki pi ma Pesije li toki Netelan li toki Kanse li toki Tosi lili. nimi ona li *België* lon toki Netelan li *Belgique* lon toki Kanse li *Belgien* lon toki Tosi. ona li poka pi ma Kanse li poka pi ma Netelan li poka pi ma Tosi li poka pi ma Lusepu.

ma tomo Puse li ma tomo lawa pi ma Pesije. jan mute li kepeken toki Netelan li kepeken toki Kanse lon ona.

ma Pesije li jo e ma lili tu. jan li kepeken toki Kanse lon ma Walon, taso jan li kepeken toki Netelan lon ma Lan. jan mute lili li kepeken toki Tosi lon ma Waloni.

ma Pesije li tawa e nasin pi wawa jan, taso tenpo ni la ona li tawa ala e nasin pi lawa jan.

o suli
ma Elopa

|  |  |
| --- | --- |
| ma Elopa lete | ma Ele · ma Esi · ma Isilan · ma Juke · ma Lawi · ma Lijatuwa · ma Nosiki · ma Sensa · ma Sumi · ma Tansi |
| ma Elopa pi open suno | ma Lominija · ma Lowenki · ma Lusi · ma Mosijo · ma Motowa · ma Pelalusi · ma Posuka · ma Pokasi · ma Seki · ma Ukawina |
| ma Elopa pi pini suno | ma Esalasi · ma Kanse · ma Lisensan · ma Lusepu · ma Monako · ma Netelan · ma Pesije · ma Suwasi · ma Tosi |
| ma Elopa seli | ma Antola · ma Elina · ma Epanja · ma Italija · ma Kiposi · ma Lowasi · ma Lowensina · ma Mata · ma Potuke · ma Posan · ma Samalino · ma Sewenamaketonija · ma Sinakola · ma Sipe · ma Sopisi · ma Tuki · ma Wasikano |
# ma tomo Pen

| ma tomo Pen
 Bern (toki Tosi) Berne (toki Kanse) |
| --- |
| ma tomo lawa |
|  |
|  len ma |  sitelen lawa |
| ma suli | ma Suwasi |
| ma lili | ma lili Pen |
| toki lawa | toki Tosi |
| toki ante | toki Kanse |
| jan lawa | jan Ale Wan Kapenlije |
| mani | mani Suwasi |
| tenpo | UTC+01:00 |
| lipu ilo |  |

**ma tomo Pen** (toki Tosi la: *Bern*, toki Kanse la: *Berne*) li ma tomo lawa pi ma Suwasi. jan lawa pi ma tomo Pen li jan Ale Wan Kapenlije (*Alec von Graffenried*).

telo linja Ale (*Aare*) li lon ma tomo ni.

## lipu ante

* lipu pi ma tomo Pen
# ma Konko pi ma tomo Pasawi

| ma Konko pi ma tomo Pasawi
 République du Congo |
| --- |
|  len ma |  sitelen lawa |
| **kalama musi ma** |
| *La Congolaise* (jan Konko)  |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Pasawi |
| toki lawa | toki Kanse |
| toki ante | toki Kitupa toki Linkala |
| mani | mani Kan pi ma Apika insa |
| tenpo | UTC+1 |
| ISO 3166 | CG |

**ma Konko pi ma tomo Pasawi** (toki Kanse la: *Congo-Brazzaville*) li lon ma Apika insa. ma Apika la, nanpa jan ona li suli nanpa 38. ma Kapon en ma Kamelun en ma Santapiken en ma Konko pi ma tomo Kinsasa li lon poka ona.
# ma Esuka pi ma Epanja

| ma Esuka
 Euskadi País Vasco |
| --- |
| ma lili pi ma Epanja |
|  len ma |  sitelen lawa |
|  |
| ma Esuka pi ma Epanja (loje) |
| ma tomo lawa | ma tomo Pipo |
| ma suli | ma Epanja |
| toki lawa | toki Esuka toki Epanja |
| ISO 3166 | ES-PV |

**ma Esuka** (toki Esuka la: *Euskadi* eus̺kadi) li ma lili pi ma Epanja.
# ma Ankola

| ma Ankola
 Angola |
| --- |
|  len ma |  sitelen lawa |
| **kalama musi ma** |
| *Angola Avante* (ma Ankola, o tawa sinpin) |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Luwante |
| toki lawa | toki Potuke |
| toki ante | toki Soke toki Konko toki Impuntu toki Unpuntu |
| mani | mani Kansa (Kz) |
| ISO 3166 | AO |

**ma Ankola** li ma lon ma Apika.

tenpo pini la ona li lawa tan ma Potuke. ma Ankola li kama lawa e ma ona la, kulupu MPLA en kulupu UNITA li open utala. tenpo utala ni li pini lon tenpo sike nanpa 2002.
# jan Lese Etokan

| jan Lese Taje Etokan
Recep Tayyip Erdoğan |
| --- |
|  |
| ma | ma Tuki  |
| toki | toki Tuki |
| pali | jan lawa pi ma Tuki |
| kama lon |
tenpo sike nanpa 1954, tenpo mun nanpa 2, tenpo suno nanpa 26 |

**jan Lese Taje Etokan** (toki Tuki la: *Recep Tayyip Erdoğan*) li jan lawa pi ma Tuki, li jan lawa pi kulupu AKP.

ona li open lawa e ma Tuki lon tenpo sike nanpa 2014.
# tawa suli pi jaki Kolona

ma ante la, nanpa pi moli tan jaki Kolona lon insa kulupu jan pi nanpa 100,000
tenpo sike nanpa 2020 la, **jaki Kolona li tawa ma ali**. jaki Kolona li jaki lili sin. pini pi tenpo sike nanpa 2019 la, ona li kama lon ma tomo Ukan lon ma Sonko. jan mute mute mute li moli tan jaki ni. ona li ike suli lon ma Mewika lon ma Pasiju lon ma Palata lon ma Mesiko lon ma Juke lon ma Italija.

kon la, jaki Kolona li tawa. jan li ken jo e ike kon tan jaki ni. pini li tawa pi jaki Kolona la, jan li wile kepeken len uta li wile awen lon tomo ona.

tan jaki Kolona la, esun mani pi ma ale li kama ike. tenpo mute la, tomo mute li kama wile ala e jan. jaki ni la, jan mute li toki e ijo pi lon ala.