# ma Tosi

| ma Tosi
 Deutschland anu Bundesrepublik Deutschland |
| --- |
|  len ma |  sitelen lawa |
| **kalama musi ma** |
| *Deutschlandlied* (kalama musi toki pi ma Tosi)  |
|  |
| ma Tosi lon kulupu pi ma Elopa (laso pimeja) |
| ma tomo lawa | ma tomo Pelin |
| toki lawa | toki Tosi |
| jan lawa | jan Pan-Wate Samaja jan Wili Mese |
| mani | mani Elo (Euro) |
| tenpo | UTC+1 |
| ISO 3166 | DE, DEU, 276 |
| lipu ilo |  |

**ma Tosi** (toki Tosi la: *Bundesrepublik Deutschland*, "ma kulupu pi ma Tosi") li ma lon ma suli Elopa. telo suli en ma Tansi en ma Posuka en ma Seki en ma Esalasi en ma Suwasi en ma Kanse en ma Lusepu en ma Pesije en ma Netelan li lon poka. ma Tosi li ma suli lon ma Elopa. esun la, ona li ma nanpa wan lon ma Elopa.

tenpo pini suli la jan li lon ma Tosi. tenpo pini mute la ma Tosi li ma wan ala. nimi ona li "ma suli pi ma Loma sewi" (Heiliges Römisches Reich).

## nimi pi toki ante

toki Tosi la, nimi li *Deutschland* (ma Tosi) li *Deutsch* (toki Tosi). nimi ni li tan nimi *diutisc* tan toki Tosi sewi majuna. kon pi nimi ni li "pi kulupu jan".
taso, toki ante mute li jo e nimi ante mute. toki Inli la, nimi li *Germany* (ma Tosi) li *German* (toki anu jan Tosi).

ma pi kulupu Kemani lon tenpo pini la, ma suli Loma li toki e nimi **Kemanija** (*Germania*). nimi pi toki Inli pi toki ante mute li kama tan nimi ni.

toki Kanse la, nimi ona li kama tan **Alemanija** (*Alemannia*). tenpo pini la, kulupu Alemani li kulupu jan lili pi kulupu Kemani.

toki Lowan mute la, nimi pi ma Tosi li open sama "nem-" anu "njem-". toki mama pi kulupu Lowan la, nimi pi jan Tosi li "němьcь"; ni li sama "jan pi toki ala" anu "jan pi sona ala".

* nimi ante pi ma Tosi.

## tenpo pini

tenpo pi sitelen ala la, jan li lon ma Tosi. jan li kama jo li kama sona e kiwen sijelo pi jan Nijante lon ma ni. tenpo pini suli la, kulupu jan mute pi toki e kulupu toki Kemani li lon ma Tosi pi tenpo ni. ma Loma li wile lanpan e ma ona. taso, kulupu jan Kemani li utala e ona. ma Loma li lawa e ma lili pi ma Tosi.

### ma Pankija en ma suli Loma sewi

sitelen ma pi ma mute lon ma suli Loma sewi
tenpo pini la, ma suli Loma sewi li kulupu ma lon ma Elopa. ona li kama tan ma pi jan Kalu suli. ma suli Loma pi pini suno li pakala la, jan Kalu li kama jan lawa suli.

tenpo sike nanpa 814 la, jan Kalu li moli. tan ni la, ma ona li kipisi. ma pi open suno li kama ma suli pi ma Loma sewi. ma pi pini suno li kama ma Kanse. taso, ma suli Loma sewi li jo e lawa wan ala. ona li jo e ma lili ante mute. tenpo mute la, ma ni li utala. taso, ona li jo e jan lawa sewi wan.

tenpo sike nanpa 1806 la, ma suli Loma sewi li pakala.

### utala suli nanpa tu

utala suli nanpa tu la ma Tosi li kepeken nasin pi palisa mute. jan Atoje Ite li jan lawa pi **ma Tosi Nasi**. jan pi ma Tosi li moli e jan mute pi kulupu Jejuta tan wile pi jan Atoje Ite.

### utala lete

utala suli nanpa tu li pini la ma Tosi li pakala li kama ma tu: ma Tosi pi open suno en ma Tosi pi pini suno. tenpo sike nanpa 1989 la ma tu ni li kama wan.

## kulupu lawa

tenpo ni la kulupu pi jan lawa li tan kulupu pi nasin lawa tu: kulupu CDU en kulupu SPD. jan lawa pi ma Tosi li jan Wili Mese. ona li open e pali lawa ona lon tenpo sike nanpa 2025. ona li lon kulupu CDU.

## ma

### ma lili

Sitelen linja ma pi ma Tosi

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| ma lili | ma tomo lawa |
| --- | --- |
| ma tomo Anpu | ma tomo Anpu |
| ma Esen | ma tomo Wisepaten |
| ma Kalan Pase | ma tomo Mansi |
| ma Mekenpu Popomen | ma tomo Selin |
| ma Nitasasen | ma tomo Anopa |
| ma Nokan Wepalen | ma tomo Tusito |
| ma Paten Witenpe | ma tomo Tuka |
| ma Pajan | ma tomo Minsen |
| ma tomo Pelin | ma tomo Pelin |
| ma Pantenpu | ma tomo Potan |
| ma Pemen | ma tomo Pemen |
| ma Salan | ma tomo Sapikon |
| ma Sasen | ma tomo Tesen |
| ma Sasen Anja | ma tomo Matepu |
| ma Selewi Oten | ma tomo Kile |
| ma Tulinken | ma tomo Epu |

 |

## mani

ma Tosi la, jan li kepeken mani Elopa (toki Tosi la: *Euro*). mani lili li mani Sen (*Cent*).

tenpo pini la, jan li kepeken mani Temake (toki Tosi la: *DM anu D-Mark anu Deutsche Mark*). mani lili li mani Penike (*Pfennig*).

## jan

### sewi

mute 45% pi jan Tosi li jo e nasin sewi pi jan Jesu. kipisi la, mute 24% ona li jo e nasin sewi Katolika. mute 21% li jo e nasin sewi Potesu. mute 47% pi jan Tosi li jo ala e nasin sewi. mute 4% li jo e nasin sewi Isilami. mute 4% li jo e nasin sewi ante.

### musi

## tan sona

ma Elopa

|  |  |
| --- | --- |
| ma Elopa lete | ma Ele · ma Esi · ma Isilan · ma Juke · ma Lawi · ma Lijatuwa · ma Nosiki · ma Sensa · ma Sumi · ma Tansi |
| ma Elopa pi open suno | ma Lominija · ma Lowenki · ma Lusi · ma Mosijo · ma Motowa · ma Pelalusi · ma Posuka · ma Pokasi · ma Seki · ma Ukawina |
| ma Elopa pi pini suno | ma Esalasi · ma Kanse · ma Lisensan · ma Lusepu · ma Monako · ma Netelan · ma Pesije · ma Suwasi · ma Tosi |
| ma Elopa seli | ma Antola · ma Elina · ma Epanja · ma Italija · ma Kiposi · ma Lowasi · ma Lowensina · ma Mata · ma Potuke · ma Posan · ma Samalino · ma Sewenamaketonija · ma Sinakola · ma Sipe · ma Sopisi · ma Tuki · ma Wasikano |