Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# jan Wenpan

| jan Wenpan
Rembrandt |
| --- |
|  jan Wenpan lon tenpo sike nanpa 1659 |
| ma | ma Netelan  |
| pali | jan pi sitelen kule |
| kama lon | ma tomo Leten lon ma Netelan |
| moli | ma tomo Ansetan lon ma Netelan |
| sitelen nimi |
|  |

**jan Wenpan** (toki Netelan la: *Rembrandt*) li jan pi sitelen kule pi tenpo pini tan ma Netelan. nimi suli ona li **jan Wenpan Amenson wan Lin** (*Rembrandt Harmenszoon van Rijn*). ona li jan suli lon tenpo pini pi musi lukin. lon ona li lon tenpo pona suli pi sitelen kule pi ma Netelan (*Nederlandse Gouden Eeuw*).
# lipu Talo

lipu Talo (toki Inli: tarot. tenpo wan la nimi li lipu Silonpi. tenpo ni pi kama la nimi li lipu Taloki anu lipu Taloku) li ilo lipu musi. ilo ni li kepeken e musi tawa jan. jan li kepeken e ona tan lukin e tenpo kama kin. tan tenpo sike pi suno nanpa 1400 la jan kepeken lipu Talo lon musi Talokini. tan ma mama pi ma Italija la musi pi lipu Talo li suli tawa ma suli Elopa ale. ona li ante sin e sijelo ona. lon ma Tosi la, ona li ante tawa lipu Kulosutaloku. tenpo ni la ona li nimi e lipu Talo pi ma Kanse e lipu Konikulupen pi ma Esalasi.

lipu Talo li lon ma mute. lon ma Inli en ma Epanja la jan mute ala li musi e lipu Talo. tan ni la, jan li kepeken lipu Talo tan lukin e tenpo kama e insa sona.
# moli tan lipu lawa

ma pi moli ala

  ma pi moli ala lon tenpo mute

  ma li ken moli e jan. taso, ona li moli ala e jan lon tenpo sike pini 10

  ma pi moli ni

**moli tan lipu lawa** (toki Inli la: *death penalty*) li ni: jan li pali e ijo pi ike mute tawa lipu lawa la, jan lawa ken moli e ona tan pali ona. tenpo sike 2022 la, ma lawa pi nanpa 54 li moli e jan ona tan pali ike ona. ma pi mute 109 li pali ala e ijo ni (taso li ken pali e ni tan ni: jan utala li utala li moli e jan pi utala ala anu ijo ike sama). ma pi mute 7 li ken ala moli e jan ona lon tenpo ale.

jan mute li toki e ni: moli sama ni li pona ala li pakala e kon pi sitelen pi ken jan. taso, ma mute li awen e pali ni.

## tenpo pini

tenpo pini mute la, moli ni li lon ma mute anu ma ali. tenpo pini pi tenpo sike pini 200 la, jan mute en ma mute li sona ala li ken ala e ni: kepeken nasin seme la, mi mute li ken pona e jan pi pali ike? ona li ken awen pali e ijo ike. tan ni la, moli tan pali ike ona li lon. kin la, kulupu jan mute a pi ma mute li pali e ijo ni.

taso, jan ale ala li pilin e ni: pali ni li pona. tan ni la, jan mute pi tenpo ale li wile e ni: moli tan pali ike ona li weka tan nasin lawa ma. tenpo lon la, ma mute li ken pali e ijo ante. jan li ken ante li ken pona e pali ona la, ma li wile ala kepeken moli sama ni lon tenpo mute. moli li ken ala pona lon tenpo kama pi pali ni.
# jan Tewi Powi

jan Tewi Powi lon tenpo sike 2002
**jan Tewi Powi** (toki Inli la: *David Bowie*), nimi open ona la jan **Tewi Opa Son** (toki Inli la: *David Robert Jones*), li jan musi li jan kalama musi li jan sitelen tawa pi ma Inli. ona li kama open lon tenpo sike 1947 li moli lon tenpo sike 2016. jan mute li sona e ona tan ni : ona li ante mute e nasin pi pali e kalama musi ona. ona li pali e kalama musi wawa, taso ona li pali e kalama musi ante mute a !

kalama musi ona li wan lon kulupe ante :

* kalama musi ona open (1967 - 1971)
* kalama musi wawa pi pilin umpa (1972 - 1974)
* kalama musi "kon ko" (1974 - 1976)
* kalama musi pi ma tomo Pelin (1977 - 1979)
* Akesi Ike (en Pipi Ante) (*Scary Monsters (And Super Creeps))* en kalama musi jan (1980 - 1989)
* Ilo Kiwen (*Tin Machine*) (1989 - 1991)
* kalama musi ilo / pika (1992 - 1998)
* kalama musi sin en sin ala (neoclassicist) (1999 - 2012)
* kalama musi pini (2013 - 2016)

tenpo pali ona, ona li pali lon 1962 (open), ona li pini lon 2016 (moli).

## lon ona (jan lili)

jan Tewi Opa Son li kama open lon tenpo sike 1947 lon ma tomo Lontan. jan lili la jan mute sona e ona sama ni : ona li jan sona pona li jan sona wawa... li jan utala !

jan lili la, jan Tewi li jan musi pona. ona li pali e kalama musi kepeken palisa kalama musi lili li tawa musi. ona li alasa e kalama musi pi jan Wisa Lili (*Little Richard*) li toki e ni : "mi kute e sewi o". tan jan ni en jan sama jan Ewi Peseli (*Elvis Presely*), ona li wile pali e kalama musi, li kama sona e ilo kalama musi, li wan e kulupu mute pi kalama musi.

jan sama mije pi mama ante ona, jan Tewi Ban (*Terry Burns*) li jan pona tawa jan Tewi Powi. jan Teli li jo iki tawa nasa, li pilin e ni: jan mute li wile alasa e ona (*schizophrenia*). lon tenpo poka, kalama musi mute ona li tan jan Tewi (*All the Madmen, The Prisoner, Jump They Say*).

jan Tewi Powi li kama sona e musi, e musi sitelen, e kalama musi.

jan lili la, jan pona pi jan Tewi Powi li utala e ona. tan ni, oko tu ona li kule ante.
# nasin pona

nasin pona li ken:

* nasin tawa pona
* nasin To

lipu ni li toki e kon mute pi "nasin pona".sina kama tawa lipu ni tan lipu ante la, sina wile ala e ni la, o ante e linja lon lipu ante ni. pona.*
# ma pi telo lili

ma pi telo lili li jeloma Asalawakupa
**ma pi telo lili** li ma pi kama jo e telo lili tan sewi. tan ni la, ijo lon lili li lon ona. suli la, ma Asalawakupa li ma nanpa wan pi telo lili. ma suli la, ma pi telo lili nanpa wan lon ma ali.

soweli en kasi lon ma pi telo lili li ante tan ni: ona li wile e ante ona tawa awen lon ma ni. jan lili li lon ma pi telo lili kin.
# kulupu jan Junu

ma laso la ni li ma pi kulupu Junu.
kulupu jan Junu (toki Inli la: *Yolngu* [ˈjuːlŋʊ] anu [ˈjuːŋuːl]) li kulupu jan nanpa wan pi ma Oselija li lon ma Nosan Tewitowi. ona li lon poka telo suli.
# jan Okusi

| jan Okusi
北斎 Hokusai |
| --- |
|  |
| ma | ma Nijon  |
| pali | jan pi sitelen kule |
| kama lon | ma Nijon |
| moli | ma Nijon |

**jan Okusi** (toki Nijon la: Katsushika Hokusai (葛飾 北斎)) li jan pi sitelen kule tan ma Nijon tan tenpo Eto. ona li pali sitelen pi nasin Ukijoje (*Ukiyo-e*). ona li jan suli pi nasin sitelen ni.

jan mute li sona e sitelen ona pi lukin pi nena ma Pusi. kulupu ni li jo e sitelen "anpa pi nena tawa telo lon ma Kanakawa". jan mute li sona la, ona li sitelen ona nanpa wan.

pali ona li pana sona mute tawa jan pi sitelen kule lon ma Nijon lon ma Elopa lon ma ante.

## sitelen ona

* sitelen "anpa pi nena tawa telo lon ma Kanakawa"
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
# jan Tewi Pasuki

jan Tewi Pasuki
jan Tewi Pasuki (toki Inli la: *David Baszucki*) li jan mani li jan lawa pi kulupu Lopa (toki Inli la: *Roblox Corporation*). ona en jan Ewi Kaso li open e musi Lopa.