# lawa ma

nasin pi lawa ma ante mute
 kule jelo en laso en loje: nasin pi lawa jan
 kule laso loje pimeja en ma: nasin pi lawa wan

kule kiwen en laso loje walo: jan li sona ala

**lawa ma** la jan li lawa e ma. jan pi lawa ma li kama e nasin lawa.

ma mute la jan ale li wile pana e mani tawa lawa ma. jan lawa li ken lawa e ma kepeken mani ni. jan lawa li ken pali e nasin e tomo. ma mute li utala e ma ante kepeken mani ni.

lawa ma li ken ike. ni, la lawa ma li pali ala e ijo pona tawa jan ale.

## nasin ante

nasin ante pi lawa ma li ante mute lon nasin ni:

### kulupu lawa li lawa tan seme?

* nasin pi lawa wan (toki Elina la: *αὐτοκρατία*) la, jan wan li lawa e ma. ma mute la, ona li moli la, jan lili ona li kama jan lawa. ma mute pi nasin ni la, jan lawa li toki e ni: lawa sewi li pana e lawa tawa mi. tenpo pini la, nasin pi lawa wan li nasin pi lawa ma lon ma mute. taso, tenpo ni la, jan lili li wile e nasin ni pi lawa ma.

* nasin pi ijo jan (toki Lasina la: *rēpūblicā*) la, kulupu lawa li kama tan jan. ma mute la, kulupu ni li jan ma pi mani mute.

* nasin pi lawa jan (toki Elina la: *δημοκρατία*) la, jan li ken ante e ni: jan seme li lon kulupu lawa? jan mute li ken ante e kulupu lawa, lawa ma li nasin pi lawa jan. jan lili li ken ante e kulupu lawa, lawa ma li nasin pi ijo jan. jan lili li toki insa e ni: nasin lon pi lawa jan la, jan ale li ken ante e lawa kepeken ala kulupu lawa. jan mute li toki insa e ni: nasin pi ijo jan en nasin pi lawa jan li sama.

* nasin pi lawa ala (toki Elina la: *αναρχία*) la, jan ala en kulupu ala li lawa e ma. jan ala li anpa tawa jan ante. jan li ken pali e kulupu. taso, kulupu ni li ken ala lawa e jan ante. nasin pi lawa ala li lawa ma suli ala. jan li toki e ni: nasin pi lawa ala la, kulupu mani li lawa e jan. jan ante li toki e ni: nasin pi lawa ala la li pona mute tawa kulupu pali. nasin pi lawa ala li monsuta tawa jan mute. ona li wile anpa tawa lawa ma. (o kama sona mute)

### kulupu lawa li jo e wan seme?

ma mute pi nasin "ijo jan" la, kulupu lawa li jo e wan 3:

* **kulupu pi pali nasin** li pali e nasin lawa. nasin lawa li toki e ni: jan li ken ala pali e seme? jan li pali e ona la, ike seme li kama tawa ona? kulupu lawa li pali e seme tawa jan?

* **kulupu pi toki nasin** li sona e nasin lawa, li lawa e tomo toki pi nasin lawa. jan li pali e ijo ike tawa nasin lawa la, kulupu ni li lukin e pali ona, li toki e ni: pali ni li ike ala ike? kulupu lawa o, pali e seme tawa jan ni? sin la, jan mute li ken toki e ijo ni tawa kulupu ni: "jan ante li pali e ike tawa mi." ni la, kulupu ni li ken lukin e ijo, li ken toki e ni: jan seme li pali pona? kama mute la, kulupu pi toki nasin li ken ante e nasin lawa.

* **kulupu pi pali lawa** li pali e ijo ante, li jo e wan mute.

* + jan lawa li lawa e kulupu ni. ma mute la, ona li lawa e ma ni ale. ma ante la, nasin lawa pi poki e wawa ona.

* + kulupu jan pi jan lawa li jan anpa pi jan lawa. ona li lawa e nasin ante pi kulupu lawa.

* + kulupu utala pi nasin lawa li pali e ni: ona li lukin e ma, li kama sona e ni: jan seme li pali ike tawa nasin lawa?, li utala anu poki e jan ni.

ma mute la, kulupu pi pali lawa li wile pali e ijo tan kulupu tu ante taso.

### sona sin

ma mute la, kulupu lawa li ken toki e ijo ni: "ma ni li ma pi nasin wan". taso, lon la, nasin ona li sama nasin ante. ken la, nasin lawa pi ma li pali ike. ken la, kulupu lawa li kute ala e nasin lawa.