Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# sitelen Anku

nimi "Hangul" lon sitelen Anku
**sitelen Anku** (toki Anku la: *한글* ha(ː)n.ɡɯl) li nasin sitelen. toki Anku en toki Sesu li kepeken nasin sitelen ni. jan Seson pi ma Soson li pali e sitelen Anku. tenpo suno 1443 la jan Seson li pali e lipu Uminsonun. nimi lipu li "kalama pona pi jan mute"( toki Anku: 훈민정음訓民正音).

## tan

jan lawa Seson li pali e sitelen Anku. jan Anku pi nanpa lili li toki e ni: jan lawa Seson li sona e sitelen mute Palata. tan ni la sitelen Anku li tan sitelen Palata. taso jan mute Anku li toki e ni: jan lawa Seson li pali e sitelen Anku tan ona taso.

tenpo pini la jan li kepeken sitelen Kansi lon ma Soson pini. jan lawa Seson li pali e sitelen Anku tan ni: jan mute pi ma Soson pini li sona ala e sitelen Kansi. ona li olin mute e jan ma. taso pali pi jan lawa Seson li ike tawa jan sona pi ma Soson pini tan ni: ona li kama jo e wawa tan sona pi sitelen Kansi.
# ma tomo Solu

| ma tomo Solu
 서울 (Seoul) |
| --- |
| ma tomo lawa |
|  |
|  sitelen lawa |
|  |
| ma tomo Solu lon ma Anku |
| ma suli | ma Anku |
| toki lawa | toki Anku |
| jan lawa | jan O Sejun |
| tenpo | UTC+9 |

**ma tomo Solu** li ma tomo lawa pi ma Anku. toki Anku la, kon pi nimi Solu li "ma tomo lawa". ma tomo Solu li kama ma tomo lawa lon tenpo sike nanpa 1945. tan tenpo sike nanpa 1948 tawa tenpo sike nanpa 1972 la, kulupu lawa pi ma Soson li toki e ni: ona li ma tomo lawa ona kin. toki Anku la nimi ona li 서울(1945~2026).
# ma tomo Teson

| ma tomo Teson
 대전 (Daejeon) |
| --- |
| ma tomo |
|  len ma |  sitelen lawa |
| ma suli | ma Anku |
| kipisi ma | \* ma Soku (서구, ma pi suno pini)
* ma Sunku (중구, ma insa)
* ma Tonku (동구, ma pi suno open)
* ma Jusonku (유성구)
* ma Tetoku (대덕구)
 |
| toki lawa | toki Anku |
| suli ma | 539.85 km² |
| jan lawa | jan I Sanu (이장우) |
| lipu ilo |  |

ma tomo Teson (toki Anku la: *대전* [tɛd͡ʑʌn]) li ma tomo pi ma Anku.

nimi musi ona li '노잼도시'(ma tomo pi musi ala).
# tenpo sike

sitelen tawa pi ma pi nasin mun mi.
**tenpo sike** anu **tenpo suno sike** li tenpo ni: ma li tawa pi nasin sike lon suno lon tenpo wan. nasin tenpo Kekolijen la mute la tenpo sike wan li jo e tenpo suno 365, taso tenpo sike li ken jo e tenpo suno 366 kin.
# tenpo esun

tenpo suno pali li ante lon ma ante
tenpo suno nanpa wan li ante lon ma ante.
**tenpo esun anu tenpo suno luka tu** li kulupu pi tenpo suno. tenpo suno li lon kulupu ni. nanpa pi tenpo suno ni li luka tu. tenpo suno ali pi kulupu ni li jo e nimi:

1. tenpo suno nanpa wan (*diēs Lūnae*)
2. tenpo suno nanpa tu (*diēs Mārtis*)
3. tenpo suno nanpa tu wan (*diēs Mercuriī*)
4. tenpo suno nanpa tu tu (*diēs Iovis*)
5. tenpo suno nanpa luka (*diēs Veneris*)
6. tenpo suno nanpa luka wan (*diēs Sāturnī*)
7. tenpo suno nanpa luka tu (*diēs Sōlis*)

toki mute la, nimi pi tenpo suno li kama tan mun suli. ni li: mun Luna en mun Masi en mun Wenu en mun Mekuliju en mun Jupite en mun Wenu en mun Satunu en suno Sola. jan li ken lukin e mun ni kepeken oko taso kepeken ilo lukin ala.

*tenpo suno nanpa wan* en *tenpo suno nanpa tu* en *tenpo suno nanpa tu wan* en *tenpo suno nanpa tu tu* en *tenpo suno nanpa luka* li **tenpo suno pali**. tenpo suno ni la jan li pali.

*tenpo suno nanpa luka wan* en *tenpo suno nanpa luka tu* li **tenpo suno pi pali ala** anu **pini pi tenpo esun**. tenpo suno ni la jan li pali ala li awen li kama wawa.
# tenpo Sekon

ilo tenpo ni li kalama lon tenpo Sekon ale
**tenpo Sekon** (toki Kanse la: *seconde*) li wan ilo[*kipisi "lipu li ala" o weka*] tawa tenpo. nasin pi ma ale lon wan li kepeken e ona.

tenpo Sekon 86,400 li tenpo suno.
# tenpo mun

tenpo mun ale lon sike
**tenpo mun** li ni: mun Luna li tawa sike lon sike ma. mun li sike e ma la mun li pana e suno mute anu suno lili anu suno ala tawa ma.

mun li sike e ma lon sewi. mun li suno tan ni: suno sike li pana e suno tawa mun. tenpo open la mun li jo e suno lili. tenpo kama la mun li jo e suno mute. tenpo pini la mun li jo e suno ala.

tenpo mun li jo e tenpo suno mute. jan li sona e ni: tenpo mun li jo e tenpo suno 30 anu 31. tenpo mun nanpa tu li jo e tenpo suno 28. ken la tenpo mun pi nanpa tu li jo e tenpo suno 29.

tenpo sike suno li jo e kulupu pi tenpo mun. o lukin e kulupu ni:

1. tenpo mun nanpa wan li jo e tenpo suno 31.

2. tenpo mun nanpa tu li jo e tenpo suno 28 anu 29.

3. tenpo mun nanpa tu wan li jo e tenpo suno 31.

4. tenpo mun nanpa tu tu li jo e tenpo suno 30.

5. tenpo mun nanpa luka li jo e tenpo suno 31.

6. tenpo mun nanpa luka wan li jo e tenpo suno 30.

7. tenpo mun nanpa luka tu li jo e tenpo suno 31.

8. tenpo mun nanpa luka tu wan li jo e tenpo suno 31.

9. tenpo mun nanpa luka tu tu li jo e tenpo suno 30.

10. tenpo mun nanpa luka luka li jo e tenpo suno 31.

11. tenpo mun nanpa luka luka wan li jo e tenpo suno 30.

12. tenpo mun nanpa luka luka tu li jo e tenpo suno 31.
# tenpo pimeja

sewi lon tenpo pimeja lon ma Esi.
**tenpo pimeja** la, suno li lon ala sewi. tenpo pimeja li open lon tenpo pi suno pini, li pini lon tenpo pi suno kama. taso, poka open pi open suno en poka pini pi open suno la, kipisi pi tenpo sike la, suli tenpo pi tenpo pimeja li ante.

tenpo pimeja la, soweli mute en jan mute li lape. ni la, nimi ante pi tenpo pimeja li **tenpo lape**.
# mun suno mi

mun suno mi**mun suno mi** anu **suno mi** anu **mun So** (toki Lasina la: *Sol*) li mun seli lon insa pi kulupu mi pi mun sike. ona li pana e suno e seli e wawa tawa sike ma tawa mun ante.

ona li sike pi kon suno(?). insa pi wan ijo(?) li kama wan li pali e wawa mute lon insa pi mun suno mi. mun mute li sike e ona lon kulupu mi pi mun sike. sike ma li mun li poka nanpa tu wan tan mun suno mi. suno li mama wawa pi suli nanpa wan lon poka mi.

lukin jan lon selo ma la, suno li sike suli lon sewi. selo kon la, suno li ken jelo lukin. tenpo pi open suno pi pini suno la, suno li ken loje lukin. suno li tawa sewi lon open suno li tawa anpa lon pini suno. tenpo suno la, jan li ken lukin e suno. tenpo pimeja la, jan li ken ala lukin e suno. suno li kama li weka la, tenpo suno wan li tawa. tenpo sike li jo e tenpo suno pi mute 365.24.
# lipu Wikinimi

sitelen lawa pi lipu Wisonali
**lipu nimi Wisanawi** (toki Inli la: *Wiktionary*) anu **lipu Wikinimi** li lipu nimi pi nasin Wiki. jan ale li ken ante e ona. kulupu Wikimesija li pali e ona.

lipu nimi Wisonali li lon www.wiktionary.org.

lipu Wisonali pi toki pona li lon ala. taso lipu Wikipesija pi toki pona li jo e kulupu lipu "kulupu:nimi". kulupu lipu ni li sama lipu Wisonali.

## linja tawa selo

Appendix:Toki Pona - Wiktionary - lipu Wisonali pi toki Inli li jo e nimi pi toki pona
# tenpo pi tenpo suno

ilo tenpo toki ni: sike suno li kama anu 12 nanpa suli pi ilo tenpo li pini
**sike suno** li sike pi tenpo. sike suno jo 24 nanpa suli pi ilo tenpo anu 1440 nanpa lili pi ilo tenpo.