Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ma Sasinja

| ma Sasinja ma Satenja
 Sardigna Sardinnia Sardegna |
| --- |
| ma kipisi |
|  |
|  len ma |  sitelen lawa |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Kalijali |
| ma suli | ma Italija |
| ISO 3166 | IT-88 |
| lipu ilo |  |

**ma Sasinja** (toki Satu la: *Sardigna*) anu  **ma Satenja** (toki Italija la: *Sardegna*) li ma lili li ma kipisi pi ma Italija. ona li lon telo Mesitelane. ma lili Mesitelane la, ona li suli nanpa tu. ma Sisilija li suli nanpa wan. ma tomo Kalijali li ma tomo lawa.

## toki

jan Satenja ale li toki e toki Italija, taso jan ni mute li toki e toki Sasinja kin, en jan ni lili li toki e toki Kosika, e toki Katala, e toki Likulija kin
# mun Masi

sitelen pi mun Masi.
sitelen pi mun Popo en mun Temo
suno mi la, **mun Masi** (*toki Lasina: Mārs*) li mun nanpa tu tu lon weka suno Sola. ona li lili nanpa tu. mun Masi la mun Mekuliju taso li lili. ma Tela la, ona li lili. ma pi mun Masi li jo e kiwen mute. ona li lete li jo e kon lili. ona li loje lukin la, nimi ante ona li "**mun loje**". telo li lon ala ma Masu. taso, kiwen telo lete li lon. ona li jo e nena ma suli. nena ma Olinpu Mon li nena ma nanpa wan lon ma Masu lon kulupu mun suno. nimi pi mun Masi li sama e jan sewi tan nasin sewi Loma. jan sewi ni li jan sewi utala.

jan li tawa mun Masi ala. taso, ilo mun mute li tawa mun Masi. ma Mewika en ma Elopa en ma Losi en ma Nijon en ma Imalasi en ma Sonko li tawa e ilo tawa mun Masi. ilo li awen lon selo. ilo ante li ken tawa lon selo. ilo Insanjuwisi (*toki Inli: Ingenuity*) li ken tawa lon kon. ilo ante li tawa sike e mun Masi li pali e sitelen pi selo ona.

mun lili tu li sike e mun Masi. nimi ona li mun Popo li mun Temo. ona li kiwen li sike lukin ala.
# ma Elopa pi open suno

sitelen pi ma Elopa pi open suno. ona li loje.
laso pimeja la ma li lon ona. laso walo la ma li ken lon ona.
**ma Elopa pi open suno** li wan pi open suno pi ma Elopa. ma Elopa insa en ma Asija pi pini suno li lon poka ona.

## ma

* ma Lusi
* ma Lominija
* ma Lowenki
* ma Lowensina
* ma Mosijo
* ma Motowa
* ma Pelalusi
* ma Posuka
* ma Pokasi
* ma Seki
* ma Sinakola
* ma Sipe
* ma Sopisi
* ma Ukawina

**ma tan ma Asija li lon kin ma Elopa pi open suno ma Aja
* ma Asepajan
* ma Katelo
# ma kipisi Nujo

| ma Nujo
 New York |
| --- |
| ma kipisi |
|  len ma |  sitelen lawa |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Apani |
| ma tomo pi mute jan nanpa wan | ma tomo Nujo |
| ma suli | ma Mewika |
| jan lawa | jan Kasi Oko |
| tenpo open | sike suno nanpa 1664 (ma anpa pi ma Inli)
sike suno nanpa 1778 (ma lili pi ma Mewika) |
| ISO 3166 | US-NY |

**ma kipisi Nujo** (toki Inli la: *New York*, "ma Jo sin") anu **ma Nujo** li ma kipisi lon ma Mewika. mute jan la ma Mewika la ma tomo Nujo li ma tomo pi suli nanpa wan. taso, ma tomo Apani li ma lawa pi ma lili Nujo. ma tomo Papalo, en ma tomo Oseta, en ma tomo Siwaku, en ma tomo Senetasi en ma tomo Jusika li ma tomo suli ante. ma palisa li lon ma Nujo.

## ma

### ma tomo suli

| # | ma tomo | nimi mama | nanpa jan |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | ma tomo Nujo | *New York City* | 8 804 190 |
| 2 | ma tomo Papalo | *Buffalo* | 278 349 |
| 3 | ma tomo Jonka | *Yonkers* | 211 569 |
| 4 | ma tomo Oseta | *Rochester* | 211 328 |
| 5 | ma tomo Siwaku | *Syracuse* | 148 620 |
| 6 | ma tomo Apani | *Albany* | 99 224 |
| 7 | ma tomo Nujose | *New Rochelle* | 79 726 |
| 8 | ma tomo Mantu Wenon | *Mount Vernon* | 73 893 |
| 9 | ma tomo Senetasi | *Schenectady* | 67 047 |
| 10 | ma tomo Jusika | *Utica* | 65 283 |
| 11 | ma tomo Wasipensi | *White Plains* | 59 559 |
| 12 | ma tomo Ense | *Hempstead* | 59 169 |
| 13 | ma tomo Towi | *Troy* | 51 401 |
| 14 | ma tomo Najakawapo | *Niagara Falls* | 48 671 |
| 15 | ma tomo Pinkantan | *Binghamton* | 47 969 |

ma Mewika

|  |  |
| --- | --- |
| ma kipisi lawa | ma Ajowa · ma Akanso · ma Alaka · ma Alapama · ma Atajo · ma Awawi · ma Ewisona · ma Ilinowi · ma Insijena · ma Juta · ma Kaliponja · ma Kanesika · ma Kansa · ma Kentaki · ma Kolowato · ma Lowita · ma Luwisijan · ma Masasusi · ma Men · ma Mewilan · ma Minesota · ma Misikan · ma Misisipi · ma Misuwi · ma Montana · ma Nepaka · ma Niwata · ma Nokewalana · ma Notakota · ma Nujo · ma Numesiko · ma Nusesi · ma Nuwanse · ma Okajoma · ma Otalan · ma Owajo · ma Owekan · ma Pensiwenja · ma Sakewalana · ma Satakota · ma Sosa · ma Telawe · ma Tenesi · ma Tesa · ma Wajomin · ma Wasinton · ma Wemon · ma Wesinja · ma Wewesinja · ma Wikansen |
| ma kipisi pi lawa ala | kulupu ma Malijana · kulupu ma Pisin · ma Amelikasamowa · ma Kawan · ma Petoliko · ma Sisi |
# ma Manitopa

| ma Manitopa
 Manitoba |
| --- |
| ma kipisi |
|  len ma |  sitelen lawa |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Winipeka |
| ma suli | ma Kanata |
| toki lawa | toki Inli |
| toki ante | toki Kanse |
| jan lawa | jan Wa Kenu |
| tenpo open | tenpo sike 1871 |
| mani | mani Tala pi ma Kanata |
| tenpo | UTC-6 |

**ma Manitopa** (toki Inli la: *Manitoba*) li ma kipisi pi ma Kanata.

ma tomo Winipeka en ma tomo Panton li lon ona.
# tenpo pini

tenpo pini la, akesi suli li lon
**tenpo pini** anu **majuna** li tenpo sama ni: ona li open ala. jan li sona pona e tenpo pini la ona li ken kama sona e pakala ona. jan li ken sona e tenpo pini kepeken nasin mute sama ni: ona li lukin e lipu. ona li kute e toki pi jan ante. ona li lukin e ijo pi tenpo pini. tenpo mute la lipu li suli tawa jan sona. taso jan li pali e lipu lon tenpo pi ale ala. tan ni la jan sona li lukin e ijo ante.

## toki pi tenpo pini

jan Elototo pi ma tomo 'Halicarnassus' li jo e nimi ni: "mama pi tenpo pini." taso jan poka ona jan 'Thucydides' li kama e ni: jan sona li wile kama sona e tenpo pini la ona li lukin tawa jan. tenpo ante la jan sona li pilin e ni: jan sewi li kama e ijo. taso jan Thucydides li pilin e ni: ijo jan li kama tan jan.

jan Augustine pi ma tomo Hippo li jan sona suli. taso ona li pilin e ni: jan li wile kama sona e tenpo pini la ona li wile lukin e lipu sewi. jan Hegel pi ma Tosi li pilin e ni: jan li wile kama sona e tenpo pini la ona li wile lukin e ijo jan.
# moku

moku mute
**moku** li ijo ni: ona li wawa e sijelo. jan en soweli li pana e moku tawa uta ona la, moku li tawa insa ona. moku li insa la, sijelo li kama wawa.

moku li lon pini pi insa jan la sijelo li pana e ko jaki e telo jelo.

moku ante li pona tawa jan ante tawa soweli ante. wile moku pi ijo ale li sama ala. jan li ken moku e ni:

* telo
* kasi (lipu kasi, kili, pan, soko)
* soweli (waso, akesi, kala, pipi)
* pali soweli (sike mama, telo walo, ko suwi)

jan mute li moku e kasi e soweli. jan ante li moku e kasi taso tan ni: ona li pilin e ni: jan li ike tawa soweli li moli e ona. jan li moku e kasi taso la ona li jan pi kulupu Peketalijan anu jan pi kulupu Pekan.

kulupu jan ante li moku e moku ante.

tenpo pini la jan li alasa e moku taso. tenpo ni la jan li ken pali kasi e kasi li jo e soweli tomo. ni li ante e moku jan. tenpo ni la jan li ken moku e telo walo e pan.

jan li seli e moku tan ni: moku seli li pona. seli li weka kin e palisa lili jaki e jaki ante.

jan lili mute li moku e telo walo pi mama ona. telo ni li pona mute tawa ona.

jan li jo ala e moku anu telo la ona li kama ike li ken moli. jan li moku e moku pi mute ike la ken la ona li kama suli li kama ike li ken moli kin.
# ma Tominika

| ma Tominika
 República Dominicana |
| --- |
|  |
|  len ma |  sitelen lawa |
|  |
|  |
| ma tomo lawa | ma tomo Santo-Tominko |
| toki lawa | toki Epanja |
| jan lawa | jan Luwi Apinate |
| mani | mani Peso pi ma Tominika |
| tenpo | UTC-4 |
| ISO 3166 | DO |

**ma Tominika** (toki Epanja la: *República Dominicana*) li ma lon ma Amelika lete. telo Kalipi en ma Awisi li lon poka ona. ona li lon pi ma lon telo Awisi. ma tomo lawa ona li ma tomo Santo-Tominko. toki ona li toki Epanja.

ona li jo e ma lon telo lili pi mute. ma lon telo suli ona li ma lon telo Sajona (toki Epanja la: *Isla Saona*) en ma lon telo Katalina (toki Epanja la: *Isla Catalina*) en ma lon telo Pejata (toki Epanja la: *Isla Beata*) en ma lon telo Kajo-Lewantato (toki Epanja la: *Cayo Levantado*).

tenpo sike nanpa 1492 la, jan Kitopa Kolon li kama tawa e ona.
# musi sijelo

musi sijelo mute
**musi sijelo** li musi ni: wawa pi sijelo jan li suli tawa ona.

musi sijelo mute la, jan mute anu kulupu mute li utala musi e ona ante, li wile kama pona nanpa wan.

jan li wile pali pona lon musi sijelo la, ona li wile pona e sijelo ona, li wile suli e wawa pi sijelo ona.

tenpo ni la, musi sijelo li suli tawa jan mute, tawa ma mute.

## musi sijelo suli

* musi pi sike noka
* musi pi sike noka tan ma Mewika
* musi pi sike pimeja pi telo lete
* musi pi sike poki
* musi sike pi lipu tu tu