Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ǧuds

Ǧuds
**Ǧuds** — šəhəronədə gyləje. Əholiš ərəbon de jəhudijonin. Fələstini pajtaxte. Əroziš 125.156 km²-e. Əholiš 886 400 nəfəre. Israil əj išǧal kardəše.
# Rijozijot

Rijozijot

akademijə elm, əsosə kurs| Žinə sinife cy | təbiəti elmon  |
| Cymi hissəje | formal science, preцizna nauka  |
| Oko dojdə bo | Elm, mathematical modelling, engineering, finance, computation  |
| De myžori əloǧəjne de | mathematics education  |
| Orižinalə zyvonədə nom | μᾰθημᾰτικά  |
| Kyrtə nom | maths  |
| Cici umutejdə | mathematical object  |
| Xaštag | math, mathematics, maths  |
| Xosjətyš heste | mathematical beauty, formalization, eternity  |
| Myžori taryx | history of mathematics  |
| Ki məšǧul bedə | mathematician  |
| WordLift URL |   |
| Stack Exchange veb-sajt |    |
| Stack Exchange nyšonə |      |

**Rijozijot** — hisobi elme. 2 forməš heste. Aksiom, teorem. Aksiomi isbat karde lozim ni. Teoremi isbat karde lozim ni. μάθημα (máthēma).

Cy junanon zyvonədə elm məno dojdə. Ce rijozijoti tarix ve ǧədime. Rijozijot bə texniki elmon aide.

Rəgəmon
## Səvonon

|  |
| --- |
| **Elmon** |
| Humanitar elmon • Sosial elmon • Təbiəti elmon • Texniki elmon • Tətbyǧijə elmon • Dyrystə elmon • Fundamentalə elmon |
| Rijozijot • Fizikə • Kimjə • Čoǧrafijə • Astronomijə • Geologijə • Biologijə • Taryx • Zyvonəti • Filologijə • Fəlsəfə • Psixologijə • Təbobət • Sosiologijə • Antropologijə • Ekonomijə • Informətikə |
# Geologijə

geologijə

elmi ǧysm, akademijə elm, tədǧyǧi myžor, ixtisos| Žinə sinife cy | təbiəti elmon, Earth science  |
| De myžori əloǧəjne de | Earth science  |
| Kana əlifboədə | ちしつがく  |
| Cici umutejdə | lithosphere  |
| Xosjətyš heste | geologic time scale  |
| Myžori taryx | history of geology  |
| Ki məšǧul bedə | geologist  |
| Entry in abbreviations table | jool., qeol.  |

**Geologijə** — cy Zəmini taryxi, məzmuni, strukturi barədə elm, həmən de əj əloǧəjnə prosesonro. Geologijə kimjə, biologijə, fizikə, astronomijə u rijozijotiku (xysusən statistikə) bynə pegətejdə.

Geologijə bə fizikə geologijə ijən taryxinə geologijə čo bejdə.

## Taryx

Iminəni nəzəron ǧədimə alimon kardəšone bənə Herodoti ijən Aristoteli, əmma dyždə ovč tosə Renesansi dovri byəni. Leonardo da Vinci rost dumot kardejdəbe cy syǧon barədə bənə ǧədimə organizmon ijən cy rujon barədə komon zəmini eryzije prosesədə rol hestyšone. 16 əsrədə Agrikola hakanə filizə vyron otyrijedəbe. Robert Guk ijən Nikolas Steno vej əhmijətinə təmšo kardəšone cy bə syǧ ogardə ijən bə sətiž noə cijon dumo.

Esa boj ysətnə geologijə 18 əsrədə de fyrəngi minerologi Ž.E. Gettari bino bejdə de kəfšəni otyrnijejon.

1795 sorədə šotlandijə geolog Čejms Xətton uniformizmi doktrina bekardyše, kom nəzərijə bynə onoše bo ysətnə geologijə vejni hisson. Uniformizm populajr kardəkəs britanijə geolog Čon Plejfer be, ijən Carlz Lajel əj bə əksinə əvəzyš karde de katastrofizmi doktrina. 19 əsrədə tədǧyǧotəvon Lui Agassis vej gənčin kardyše geologijə.

20 əsrədə geologijə elmədə vej tovinə ovč dəvarde, xysusən atomi ijən rədioaktivəti strukturə dərəsejro. Bejnəlxəlǧə geofizikə sor (1957–1958) ijən okeani byni otyrnijero vej radikalə ovaxtətijon dəǧandyšone, həmən tektonikə panə syǧon nəzərijə ozavzije. Geologijə tədǧyǧoton hovuž bin ijən ysət cy Həši sistemi pejkon ijən čo planeton distansijədə de zondi tədǧyǧ kardejdən, ijən planeti məzmuni ijən taryxi cok umutejro dastək kardejdə. Həvolonə laboratorijə ijən distansijədə təmšo kosmikə aparəton bo geologijə tədǧyǧoton ve dastək kardyšone.

## Səvonon
# Əddis Əbəbə

Əddis Əbəbə

region of Ethiopia, federal capital, human settlement, šəhər| Soxtə taryx | 1886  |
| Rəsmi nom | አዲስ አበባ  |
| Orižinalə zyvonədə nom | አዲስ አበባ, Finfinne, Tungga  |
| Demonim | Addis-abébienne, Addis-abébien  |
| Rəsmi zyvon | Amharic  |
| Kišvər | Efiyopiyə  |
| Pajtaxt | Efiyopiyə  |
| Inziboti-ərozijə vohid | Efiyopiyə  |
| Saati kyšti | UTC+03:00, East Africa Time  |
| Čoǧrafi koordinaton | 9°2′9″N 38°45′9″E  |
| Hukməti jol | Adanech Abebe  |
| Ǧərorgo vyrə | African Union, Organisation of African Unity, United Nations Economic Commission for Africa  |
| Marzyš heste de | Oromia Region  |
| Pocti indeks | 1165  |
| Rəsmi sajt |   |
| Myžori taryx | history of Addis Ababa, timeline of Addis Ababa history  |
| Myžori iǧtisodijot | economy of Addis Ababa  |
| Buminə telefonə kod | 11  |
| Ym vyrə vindemoni kategorijon | Category:Views of Addis Ababa  |
| Vikiamboədə xəriton kategorijon | Category:Maps of Addis Ababa  |

Wikimedia | © OpenStreetMap
**Əddis Əbəbə** (አዲስ አበባ) — cy Efiopijə pajtaxte. Ym šəhəri 1886-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 526,99 km²-e. Əholiš 3 miljone.
# Fevral

**Fevral** — Grigoriani təǧvimədə mang, cy sori dyminə mange.

## Taryx

## Hodison

## Movardəjon

## Mardəjon

## Idon, mərosimon ijən xysusijə ružon

## Səvonon

|  |
| --- |
| Mangon |
|
Janvar • Fevral •Mart •Aprel •Maj •Ijun •Ijul •Avgust •Sentjabr •Oktjabr •Nojabr •Dekabr |
# Malavi

Ce Malavi gerb
**Malavi (Republic of Malawi)** — Afrikədə gyləj kišvəre. 6 ijul 1964-inə sorədə ozod byə. Əroziš 118 494 km²-e. Əholiš 16 miljon 777 həzoje. Rəsmi zyvononyš inqilisi de njanča zyvononin. Pulyš kvacaje. Pajtaxtyš Lilongveje.

|  |
| --- |
| **Afrikə kišvəron** |
| Nyso Afrikə Respublikə • Angolə • Benin • Botsvanə • Burundi • Burkino Faso • Əlčəzajir • Čibuti • Mijonə Afrikə Kišvər • Kongo Demokratikə Kišvər • Cad • Eritrejə • Efiopijə  • Gabon • Gambijə • Gana • Gvinejə • Gvinejə Bisau • Ekvatori Gvinejə • Kamerun • Kapo Verde • Kenijə • Komor ləpəkon • Respublikə Kongo • Lesoto • Liberijə • Libijə • Madagaskar • Malavi  • Mali • Mauritius • Misir • Mavritanijə • Mozambik • Namibijə • Niger • Nigerijə • Ruanda • San Tome u Prinsipi • Senegal • Sejšel • Sijerra Leone • Somali • Sudan • Esvatini • Tənzənijə • Togo • Tunis • Uganda • Zambijə • Zimbabve |
# Sardə čang

Sardə čang
**Sardə čang** (*Cold War*, *Холодная война*) — 5 mart 1946-minə soriku det bə 26 dekabr 1991-minə sori byə čange. Be xunə čang byə. Ym čangi i tərəf Amerikə Ibyə Štaton i tərəfən Sovet Ibemon byə.