Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Šytə ro

Šytə ro təxminən žygo cijedə
**Šytə ro** — spiralə galaktika de sejəpu, končo cəmə Zəmin ijən Həši sistem vyrəbəvyrə bejdən. Ce Šytə Ro astovinə diski rədius ijən ce Galaktika rədius 16 kiloparseke. Ce Galaktika təmomə goni de sijo materijə ičo hisob kardə bejdə bənə 1—2⋅1012 M⊙. Šytə Roədə ce 100-ku tosə 400 gylə miljard astovə heste, ijən əcəj rušinəti 2⋅1010 L⊙. De čo spiralə galaktikon myǧojisə kardejədə Šytə Ro ve goni ijən ve rušinəti hestyše. Həšijə sistem ce Galaktika mijoniku bə 7,5—8,5 kiloparsek dijəro mandə ijən əcəj gyrdo pəredə de 220 km/s tovi.

## Umumi məlumot

Šytə ro — spiralə galaktikaje, končo cəmə Zəmin ijən həmmə Həšijə sistem vyrəbəvyrə bejdən. Bə Šytə ro hežo Galaktikan votejdən — de jolə hərfi. Ce astronomijə ǧysm kom de Šytə Ro umute myšǧol bejdə — galaktikə astronomijəj.

Ce Šytə Ro astovinə diski rədius ijən ce Galaktika rədius 16 kiloparseke. Astovinə halo vinde bejdə tosə 80 kiloparsek ce mijono ijən kurəvijə astovinə gyrdə be sistem - hənijən dijəro, tosə 100 kiloparsek. Ce Šytə Ro mijono tosə 21 kiloparsek goni heste tosə 2⋅1011 M⊙. Ce Galaktika təmomə goni de sijo materijə ičo hisob kardə bejdə bənə 1—2⋅1012 M⊙.

## Bentoni vindemon

### Zəminiku vindemon

Həmmə astovon osmonədə komon vinde bejdə de veavžorə caši bə cəmə Galaktika aidin. Cymiku bə kəno kejnə ce šəvi osmoniku gəp žəjdən, Šytə ro pebyrijedən javli de rušinə hyrinə rijə hežo de žəgo nomiən kom həmmə osmoni gətejdə. Ce Šytə Ro rušnə dojdən ce Galaktika diski astovon, vejni cəvonədə čojli vinde bejdənin. Šytə Ro vinde bejdə vej tojkinə šəvi osmonədə — ce šəhəronku dijəro ijən be Ovšum ufuǧədə.

Šytə Ro osmonədə sərost nybə forməš heste, əcəj hovuži 15 dərəčəš heste. Šytə Ro vədə čurbəčurə astovinə hyron hestin, nymunə - Laguna astovinə hyr ijən Rosetta astovinə hyr. Kali vyronədə bənəj Dyždə Ryžol vej tojkin cijedən cumcyko cəjo omə rušnon vədə mijonastovəjnə gardi avon mandən. Ve rušin Šytə Ro bejdə bə Galaktika mijon šə səmtədə.

Mijonastovəjnə ebardə be diskədə bardejdə bə cij ki ce galaktik ekvatori gyrdokəno žəgo səkujə vyrə bejdə — sahə,  kon gətejdə osmoni 20%, končo optikə diapazonədə galaktika bə kəno byə objekton vinde bejdəni. Əmma səkujə vyrədə galaktikon pəjdo karde bejdə, bənə nymunə, kejnə infrasyə ijən radiodiapazonədə dijə kardejdəš.

* Zəminiku Šytə Ro vindemon
* Šytə Ro ǧysm Zəmini osmonədə, šikil kəšə byə Časper Milli parkədə
* Ce Šytə Ro panorəmə šikil, «Magi Də»-də kəšə byə

### Bentoni vindemon

Cumcyko Zəmin ce Šytə Ro dylədəje, cəmə Galaktika dyrystə bentoni vindemon zyne bejdəni, intasi, ce Galaktika soxtemoni barədə məlumoti bynədə, kom bejdə zyne de čurbəčurə cəmon, əcəj bentoni vindemoni bejdə model karde, ijən təxminən zyne ki galaktikon de oxšəš doə parametron bəpe bə Šytə Ro bymandon.

* Galaklikon bə komon gasbu Šytə Ro oxšedə<ref name=":2" />
* M 95
* NGC 891, kəməpalcəku edjəse bejdə
* NGC 6744

## Səvonon
# Hind ru

**Hind ru** (ing. *Indus,* hin. *सिन्धु नदी* ) — ru Nyso Asijədə ehurijedə. Hind ru dyrozi ce Himalaj bandonku səvon pegətedə — təxminən 3 180 km bylyndiku. Hind ru gyləj ce myǧəddəsə ru Hindi dinədə hisob bejdə.
# Čejms Kuk

Ceyms Kuk

inson| Činsijət | merd  |
| Šəhrvandəti | Kingdom of Great Britain  |
| Yštə zyvonədə nom | James Cook  |
| Nom | James  |
| Familija | Cook  |
| Zandruž | 27 Oktjabr 1728  |
| Dynjo omə | Marton  |
| Marde taryx | 14 Fevral 1779  |
| Marde vyrə | Kealakekua Bay  |
| Marde səbəb | odəmi kyšte  |
| Cerə mardə | stab wound  |
| Pyə | James Cook  |
| Moə | Grace Pace  |
| Həmro | Elizabeth Cook  |
| Inə zyvon | Inglisi zyvon  |
| Kom zyvononədə gəp žəjdə ja nyvyštejdə | Inglisi zyvon, Fyrəngi zyvon  |
| Nyvyštə əsəron zyvon | Inglisi zyvon  |
| Fəolijəti sahə | exploration, cartography  |
| Xəlǧ |   |
| Ištirok kardəše | first voyage of James Cook, second voyage of James Cook, third voyage of James Cook  |
| Hərbijə ja məxsusə rytbə | captain  |
| Ləšǧəri tispir | Royal Navy  |
| Arxivon ogətə byən | University of Victoria Special Collections and University Archives  |
| Uzvəti | The Royal Society  |
| Əhmijətinə hodisə | death of James Cook  |
| Myždəvonijon | Fellow of the Royal Society, Copley Medal, Person of National Historic Significance  |
| Myəllifi həxi hol bənə myəllifi | myəllifi həxon ko kardə myddət orəxəj  |

**Čejms Kuk** (*James Cook*; 7 nojabr 1728 sor — 14 fevral 1779 sor) — ingilis səjah byə. Nujə Zelandijə pəjdo kardəše.

## Biografijə

Ingiltərə də bə dynjo omə. Dynjo səyahəti bešə. Xejzonyš beciz byə. Millətyš šotland byə. 1-inə kərə 1767-inə sorədə bə səjahət bešə.

## Səvonon
# Ispani zyvon

Ispani zyvon

natural language, zyvon, bəjžijə zyvon, human language| Žinə sinife cy | Castilian, West Iberian  |
| Orižinalə zyvonədə nom | español, castellano  |
| Rišəš cyjoje | Ispanijə  |
| Edition or translation of | Axiologie 4.0, May I Call You Mistress?  |
| Has grammatical case | nominative case  |
| Has grammatical number | singular, plural  |
| Has grammatical mood | indicative, imperative, subjunctive, conditional  |
| Has grammatical gender | masculine, feminine, neuter  |
| Nyvyštə sistem | latynə əlifbo  |
| Jolə hərfon oko dojdə bo | proper noun, historical period, unknown value, government, state  |
| Language regulatory body | Association of Academies of the Spanish Language  |
| UNESCO language status | 1 safe  |
| Zyvoni hol Ethnologue sijohijədə | 1 National  |
| Umutə bejdə | hispanism  |
| Xaštag | spanish, español  |
| Myžori taryx | history of the Spanish language  |
| Category for music in this language | Category:Spanish-language music  |
| Əloǧəjn byə kategorijə | Category:Spanish pronunciation  |
| Female form of label | la langue espagnole  |
| Entry in abbreviations table | isp.  |
| Stack Exchange veb-sajt |    |
| Wikimedia Incubator URL |   |
| Stack Exchange nyšonə |    |
| Vikipedija zyvoni kod | es  |

**Ispani zyvon** (*español* ja *castellano*) — Hind-Avropə zyvonon xyjzoni romani zyvonon grupi aid byə zyvon. Ym zyvonədə 400 miljonisə ve odəm gəp žəjdə. Ym zyvon Avropə zyvononədə gyləje. Ym zyvon Ispanijə, Kolumbijə, Honduras, Salvador, Kubə, Venesuela, Argentinə, Meksikə, Peru, Ekvador, Bolivijə, Panamadə rəsmi zyvone.

## Səvonon
# Makau

Makau

special administrative region of China, city-state, dyždə šəhər, human settlement, turiston bə dyǧǧəti lojiǧə vyrə, dependent territory, customs territory of China| Cymi hissəje | East Asia, European Union tax haven blacklist, Cin Xəlǧi Respublikə  |
| Soxtə taryx | 20 Dekabr 1999, 1557  |
| Rəsmi nom | 中華人民共和國澳門特別行政區, Região Administrativa Especial de Macau da República Popular da China  |
| Orižinalə zyvonədə nom | 澳門特別行政區, Região Administrativa Especial de Macau, 澳门  |
| Nickname | Monte Carlo of the Orient, Las Vegas of the East  |
| Din | Buddizm, Chinese folk religion, xacpərəstəti  |
| Demonim | macauense  |
| Rəsmi zyvon | Portugalə zyvon, Standard Chinese, Cantonese  |
| Anthem | March of the Volunteers  |
| Dynjo hissə | Asijə  |
| Kišvər | Cin Xəlǧi Respublikə  |
| Inzibotijə mərəngo |   |
| Inziboti-ərozijə vohid | Cin Xəlǧi Respublikə  |
| Saati kyšti | Macau Standard Time  |
| Čoǧrafi koordinaton | 22°11′24″N 113°32′17″E  |
| Ən barzə vyrə | Alto de Coloane  |
| Ičro hakimijəti joli vəzifə | Chief Executive of Macau  |
| Hukməti jol | Ho Iat Seng, Sam Hou Fai, Fernando Chui, Edmund Ho  |
| Executive body | Government of Macau  |
| Ǧanunədə organ | Legislative Assembly of Macau  |
| Diplomatic relation | Honq-Konq, AIŠ  |
| Currency | Macanese pataca, Hong Kong dollar  |
| Marzyš heste de | Guangdong  |
| Foundational text | Q18894157  |
| Driving side | left  |
| Electrical plug type | AC power plugs and sockets: British and related types, BS 546, BS 1363, Schuko  |
| Nubədə navynəni | Portuguese Macau  |
| Heritage designation | Heritage of Portuguese Influence  |
| Pocti indeks | 999078  |
| Rəsmi sajt |     |
| Xaštag | Macau, 澳門  |
| Top-level Internet domain | .mo  |
| Parcəm | flag of Macau  |
| Herbi nom-nyšon | emblem of Macau  |
| Topographic map | Atlas of Macau  |
| Myžori čoǧrafijə | geography of Macau  |
| Myžori taryx | History of Macau  |
| Patron saint | John the Baptist  |
| Əloǧəjn byə kategorijə | Category:Macau-related lists  |
| Myžori iǧtisodijot | economy of Macau  |
| Demographics of topic | demographics of Macau  |
| Telephone country code | +853  |
| Emergency phone number | 999  |
| GS1 country code | 958  |
| Maritime identification digits | 453  |
| Unicode rəmz | 🇲🇴  |
| Ym vyrə vindemoni kategorijon | Category:Views of Macau  |
| Vikiamboədə xəriton kategorijon | Category:Maps of Macau  |

Ce Makau parcəm
**Makau** (澳门/澳門) — ce Asijə kišvəronədə gyləje. Əcəj 2-inə nom Aomine. Əj 1557-inə sorədə portugalon išǧal kardəšone. 20 dekabr 1999-inə sorədə əv bə CXR-i dylə dəšə. Əcəj rəsmi zyvonon portugal de cini zyvononin. Əroziš 27,2 km²-e. Əholiš 641 həzoje. Pulyš Patakj.

## Səvonon

Šablon:Asiyə kişvəron
# Lahor

**Lahor** (Lahore) — cy Pakistani šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 11 sentjabr 2008-inə sorədə bino kardəšone. Cy Lahor vilojəti pajtaxte. Əroziš 1172 km²-e. Əholiš 7,1 miljone.
# Konstitusijə

konstitusijə

type of law| Umutə bejdə | constitutional history  |

**Konstitusijə** (lat. *constitutio* — «soxtemon») — kišvərədə əsosə ǧanune, končo kišvərədə bo harki ozodəti, bərobərəti, ədolət votə bejdə. Konstitusijə kišvərədə ən barzə huǧuǧə zu hestyše.

## Səvonon
# 1871

|  |
| --- |
|

Sasoronə 18 | **Sasoronə 19**  | Sasoronə 20
1801 1802 1803 1804 1805 1806 1807 1808 1809 1810
1811 1812 1813 1814 1815 1816 1817 1818 1819 1820
1821 1822 1823 1824 1825 1826 1827 1828 1829 1830
1831 1832 1833 1834 1835 1836 1837 1838 1839 1840
1841 1842 1843 1844 1845 1846 1847 1848 1849 1850
1851 1852 1853 1854 1855 1856 1857 1858 1859 1860
1861 1862 1863 1864 1865 1866 1867 1868 1869 1870
1871 1872 1873 1874 1875 1876 1877 1878 1879 1880
1881 1882 1883 1884 1885 1886 1887 1888 1889 1890
1891 1892 1893 1894 1895 1896 1897 1898 1899 1900

 |

## Hodison

## Movardəjon

## Mardəjon

## Idon, mərosimon ijən xysusijə ružon

## Səvonon
# Baton-Ruž

Baton-Ruž, Luiziana
**Baton-Ruž** (*Baton Rouge*; *Bâton Rouge*) — cy AIŠi šəhəronədə gyləje. Cy Luiziana pajtaxte. Ym šəhəri 1699-inə sorədə bino kardəšone. Əroziš 204,8 km²-e. Əholiš 802 həzoje.