Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tyrkijə zyvon

tyrkijə zyvon

natural language, bəjžijə zyvon| Žinə sinife cy | Western Oghuz  |
| Orižinalə zyvonədə nom | Türkçe  |
| Xəlǧ | Turks  |
| Kišvər | Bolqarıston, Junanə Kipr, Yunanıston, Tyrkijə, Turkijə Kipr  |
| Čoǧrafi koordinaton | 40°0′0″N 30°0′0″E  |
| Based on | Old Anatolian Turkish  |
| Has grammatical gender | no value  |
| Nyvyštə sistem | Turkish alphabet  |
| Jolə hərfon oko dojdə bo | proper noun, calendar month, haftə ruž  |
| Language regulatory body | Turkish Language Association  |
| UNESCO language status | 1 safe  |
| Zyvoni hol Ethnologue sijohijədə | 1 National  |
| Umutə bejdə | Turkology  |
| By linkədə təsvir bejdə |   |
| Main regulatory text | Constitution of Turkey  |
| Category for music in this language | Category:Turkish-language music  |
| Əloǧəjn byə kategorijə | Category:Turkish pronunciation  |
| Female form of label | la langue turque  |
| Entry in abbreviations table | tur., ਤੁ.  |
| Stack Exchange nyšonə |     |
| Vikipedija zyvoni kod | tr  |

Tyrkijə zyvoni xəritə
**Tyrkijə tyrki** ja **Istanbuli tyrki zyvon** (yštə bəštə nom: *Türk dili* (kyrt: *Türkçe*)) — cy Tyrkijə rəsmi zyvon, bə tyrk zyvonə xyjzoni dəxylyš heste. Tyrkijədə tyrki zyvon bo təxminən 60 millioni odəmon moə zyvon hisob bejdə ja cy kišvəri əholi təxminən 80%.

## Səvonon
# Šanxaj

Šanxaj, Cin
**Šanxaj** (上海) — cy Cini šəhəronədə gyləje. Ym šəhəri 751-ə sorədə bino kardəšone. Cy dynjo ən jolə šəhəronədə gyləje. Əroziš 6340,5 km²-e. Əholiš 24 miljonisə veje.
# Kitobxonə

kitobxonə

| Žinə sinife cy | ičtimoijə širkət, fərhəngə širkət, čoǧrafijə mandə vyrə, information service provider  |
| De myžori əloǧəjne de | ičo oko dojdən  |
| Idi ruže | 24 oktjabr  |
| Širkəti joli vəzifə | kitobxonə jol  |
| Umutə bejdə | kitobxonəšynosəti, kitobxonə ǧyjmət  |
| Tərkibədə | kitobxonə fond, kitobxonə materialon  |
| Xosjətyš heste | kitobxonə čur  |
| Oko dojdə | kitobxonə bina  |
| WordLift URL |   |
| Əkse bə | Kitobxonə əlejh  |
| Ujǧun byə sijohi | kitobxonon sijohi  |
| Kategorijə-eponim | Category:Wikipedia categories named after libraries  |

**Kitobxonə** — idorə končo bo umumi oko dojro gyrdə kardə bejdən u ogətə bejdən nəšr kardə byə u nyvyštə əsəron, həmən xylosə-bibliografikə əməli bardejdə.

Ysətnə vaxtədə hənijən ve kitobon sifravizasijə bejdən u elektronə ǧotijonədə ogətə bejdən, kali kitobon nəšr bejdənin u koǧəzədə nin.

## Səvonon
# Belarus

Belarusi parcəm
**Belarus** (Belarusi: *Рэспубліка Беларусь*) — Avropədə gyləj kišvəre. Pajtaxtyš Minske. 2 gyləj rəsmi zyvonyš heste belarusi de urusi. Pulyš cy Belarusi ruble. Əroziš 207 600 km², əholiš 9,5 miljone. Belarusədə belaruson bəpeštə uruson, poljakon, ukrajnəvyžon žimon kardejdən.

|  |
| --- |
| **Avropə kišvəron** |
|
Almanijə •
Albanijə •
Andorrə •
Azərbojčon •
Avstrijə •
Belcikə •
Belarus •
Bolgaristan •
Bosnijə ijən Hersegovinə •
Dyždə Britanijə •
Cexijə •
Danimarkə •
Erməniston •
Estonijə •
Finlandijə •
Fyrəngyston •
Irlandijə •
Ispanijə •
Isvec •
Isvecrə •
Italijə •
Islandijə •
Kipr •
Latvijə •
Lixtenštejn •
Litvə •
Luksemburg •
Mačaryston •
Makedonijə •
Məldovə •
Maltə •
Monako •
Niderland •
Norvec •
Polša •
Portugalijə •
Gyrčiston •
Rumynijə •
San-Marino •
Serbijə •
Sijobandistan •
Slovakijə •
Slovenijə •
Tyrkijə •
Ukrajnə •
Urusijət •
Vatikan •
Xorvatijə •
Junanyston
Ce bejnəlxəlǧi tərəfiku ǧəbul kardə nybyə, əmma ce BMT kali uzvon tərəfiku ǧəbul kardə byə kišvəron:
Abxazijə •
Nyso Osetijə •
Kosovo •
Turkijə Kipr |  |
# Nikola Tesla

Nikola Tesla
**Nikola Tesla** (*Никола Тесла*; 10 ijun 1856 sor, Xorvatijə — 7 janvar 1943 sor, Nju-Jork, Amerikə Ibyə Štaton) — rədio kəšf kardəkəse.

Xorvatijədə serb ijən pravoslavə xyjzonədə bə dynjo omə. Bə vaxton ysətnə Xorvatijə cy Avstrijə-Mačaryston imperija tərkibədə be. 6 ijun 1884-inə sorədə əv bə AIŠ omə. Det bə AIŠ ome əv Fyrəngystondə, Almanijədə ko kardəšbe. Əv cy dyli noxəšiku mardə.
# Məntyǧ

Aristotel
**Məntyǧ** (junan. λογική) — «mylohizon həxədə elm», «fikironədə ijən fəolijjətədə pebemonon həxədə elm» — məntyǧijə zyvoni de intellektə fame ǧanunon, metodon ijən formon həxədə elm. Məntyǧi həxədə zynəjon ki de təfəkkuri sə bejdən, əve əj ǧəbul karde bəbe bənə sərostə təfəkkuri həxədə elmi ǧəzinən. Ejni zəmonədə məntyǧi hisob karde bəbe təsdyǧ ijən təkzibi metodon həxədə elmi ǧəzinə. Məntyǧi de ǧəzənč kardə byə təčrubə ijən fame vositə həǧiǧəti bə dast varde elm hisob kardəkəsonən hestin.

Məntyǧi ovčədə Aristotel ijən gottlob Fregeni rol jole. Məntyǧ əsosən baxš bejdə bə dy vyrə. Ənənəvi məntyǧi səpe soxtə byə Formal məntyǧ ijən formal məntyǧi səpe soxtə byə rijozi məntyǧ.

Məntyǧ hisob bejdə həmə elmon instrument.

## Məntyǧi məzmun

Klassik məntyǧi nəzərijə izoh kardə bejdə de xysusi zyvoni, mylohizə bə nav doə bejdə de de maddi nymunon. Səhvon səpe nəzorət hələ soxtə byəni əjo, hələ gyrd forməjn byəni myǧjosinə šyn, hozy kardə byəni ce təsviron məhdudijət i.č.c.

ənčəx, demijən bə ičo, sərost mylohizə karde mədənijət ofəje zynəbe detobə məntyǧi elmi bə məjdon beše. Myəjjənkarde, təsnifot, təsdyǧ, təkzib ijən čo məntyǧi əməlijoton bə məjdon bešejdən har gylə odəmi tərəfo fikiri dynjoədə cəj yštəku vəbastə nybyə ijən de myvofiǧə səhvon. əve kali kəson žygo hisob kardejdən ki, šəxsi təfəkkur təbii gyləj prosese ijən cəj niše ehtijoč bə analizi. žygo hisob kardə bejdə ki, gəpžemon – təfəkkuri yštəne ki heste.

əmma ki, təfəkkur yštən-bəštə məntyǧi dumojəndyəti ni. Har gylə məsələ həllədə vočib be zynejdə har cij: dumojəndyəti, təsoduf, intuisijə, emosijə, šəxsi təčrubə, dynjo fame myǧjos i.č.c.

Məntyǧi əsos vəzifə ejni byə həmə dovronədə: nətičə bekardej mymkun byə harci tədǧyǧ ijən təhlil kardej. Demijən bə ičo, žygo hisob kardejdən ki, nətičə bə isə bande objekti məzmuniku ne, cəj tədǧyǧi metodonku. əve pijənin byə cij yme ki, tədǧyǧoti metodon rangbərang ijən subjektivə nəzəron vej bybun.

Taryxi dyrozi hežo de fatxəši dəgiš byən məntyǧi konkret sahon.

## Bə čo elmon cəj mynosibət

Taryxən məntyǧ umutə byə ce fəlsəfə gyləj tərkibi poə ǧəzinə.Halijədə əv ǧəbul kardə bejdə bənə gyləj mystəǧilə elmi. Həmcinin simvolik məntyǧi umutejdən həmən bənə rijozijoti ijən informatikə gyləj tərkibə poə ǧəzinə.

## Məntyǧi elmi əsosə famon

* Abstraksijə
* Analogijə
* Antinomijə
* Argument
* Ce zynəj čuron
* Hipotez
* Deduksijə
* Təsdyǧ
* Məntyǧi ǧanunon
* Həǧiǧət
* Təsnifot
* Myšohidə
* Elmi eksperiment
* Umumikarde
* Myəjjənkarde
* Təkzib
* Paradoks
* Paralogijə
* Fam
* əlomət
* Semantikə
* Sofizm
* Sofistikə
* Fame usulon
* Fərzijə
* Taftalogijə
* Nəzərijə
* Nətičə
* Fakt
* Formal zyvon
* Formalizm

## Xariči dəvardemonon