Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Maryland

| Maryland |
| --- |
| Estado |
| Bansa | Estados Unidos |
| Sumali sa Unyon | Abril 28, 1788 (7th) |
| Kabisera | Annapolis |
| Pinakamalaking lungsod | Baltimore |
| Pinakamalaking kalakhan at urbanong lugar | Baltimore-Washington Metropolitan Area |
| Pamahalaan |
|  • Gobernador | Martin O'Malley (D) |
|  • Gobernador Tinyente | Anthony G. Brown (D) |
|  • Mataas na kapulungan | {{{Upperhouse}}} |
|  • [Mababang kapulungan | {{{Lowerhouse}}} |
| Mga senador ng Estados Unidos | Barbara Mikulski (D) Ben Cardin (D) |
| Populasyon |
|  • Kabuuan | 5,600,388 |
|  • Kapal | 541.9/milya kuwadrado (209.2/km2) |
|  • Panggitnang kita ng sambahayanan | $65,144 |
|  • Ranggo ng kita | 1st |
| Wika |
|  • Opisyal na wika | None (English, *de facto*) |
| Latitud | 37°53′ N to 39°43′ N |
| Longhitud | 75°03′ W to 79°29′ W |

Ang **Estado ng Maryland** ay isang estado ng Estados Unidos.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Estados Unidos** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Thales

| Thales |
| --- |
|  |
| Kapanganakan | 625 BCE (Huliyano)
* + Miletus
* (Ionia, Asya Menor)
 |
| Kamatayan | 540 dekada BCE (Huliyano)
* + Miletus
* (Ionia, Asya Menor)
 |
| Trabaho | pilosopo |
| Magulang | * Examyas
* Сleobulina
 |

Si **Thalis ng Milito** (Griyego: **Θαλής ο Μιλήσιος**, Thalis o Milisios, Tales ng Mileto), higit na kilala sa anyong Latin ng kaniyang pangalan na **Thales**, ay ipinanganak sa Ionia sa lungsod ng Milito (624 BK–546 BK) ng Gresya noong mga 2500 taon na ang nakalilipas sa baybayin ng Dagat Egeo, anak nina Examio at Cleobulina. Ang kaniyang mga pangunahing pasyon ay matematika, astronomiya, at politika. Itinuturing siya na isa sa mga Pitong Paham ng Gresya. Siya rin ang kinikilala bilang unang dakilang siyentipiko. Siya ang unang nakatuklas ng magnetismo dahil sa pagkakatagpo niya na nakahahatak o nakaakit ng mga piraso ng bakal o yero (*iron* sa Ingles) ang mineral na batong may balani (*lodestone* o *loadstone* sa Ingles). Kaugnay nito, natuklasan niya rin ang kuryente dahil sa pagdikit ng magagaang na mga bagay sa mga piraso ng amber (*electron* sa Griyego at pinagmulan ng salitang "elektrisidad" o *electricity* sa Ingles) pagkaraan niyang kuskusin ang mga amber na ito.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Gresya**, **Matematiko** at **Pilosopiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Talampad

Ang Orion, isang halimbawa ng konstelasyon.
Ang isang **konstelasyon** o **talampad** (constellation sa Wikang Ingles) ay isang pangkat o kapisanan ng mga tala at mga bituin, na karaniwang mayroong isang makikilalang kahugisan o padron. Dahil sa pagkakasama-sama o pagkakapangkat-pangkat na ito, ang mga bituing kasapi sa isang talampad ay parang isang larawan. Samantala, ang salitang "konstelasyon" ay nagmula sa mga salitang Latin na *con-* na may ibig sabihing "magkasama" at *stella-* na ang ibig sabihin ay "mga bituin". Ang ilan sa mga halimbawa ng mga talampad ay ang Ursa Mayor, Orion, at Andromeda.

Ginagamit ng mga tao ang mga talampad upang masabi ang pagkakaiba ng mga kulay. Ang iba't ibang mga lugar sa mundo ay mayroong iba't ibang mga talampad, subalit sa kasalukuyan mayroon nang itinakda ang astronomiya na 88 talampad. Ang katakdaang ito ay nakabatay mula sa Griyegong kapangkatan at pagdaka ay nadagdagan ng ilang mga talampad pangtimog; halimbawa na ang Antlia - na may bansag na "bomba ng hangin". Karamihan sa mga talampad ay mayroong mga pangalan na nagmula sa mitolohiyang Griyego, katulad ng Orion at Andromeda.

Mayroong 12 mga talampad sa Zodiac. Ang Araw ay naglalakbay na lumalagos sa Zodiac nang isang ulit bawat taon. Mayroon ding ika-13 talampad: ang Ophiuchus - ang tagapagdala ng Serpens, na nilalagusan ng Araw. Subalit, hindi iniisip ng karamihan sa mga tao na ito ay nasa loob ng Zodiac.

## Kasaysayan

Walang nakakaalam kung sino ang unang nakakita sa mga talampad. Ang sinaunang mga kabihasnan, katulad ng mga Mayano, ay gumuhit ng sarili nilang mga mapa ng bituin ng kalangitan na mayroong mga talampad, na napakakaunti na sa mga ito ang ginagamit na ng mga tao sa kasalukuyang kapanahunan. Ang 48 na talampad ni Ptolomeo ay kinikilala pa rin sa ngayon ng IAU. Ang natitira pang mga talampad ay naidagdag na lamang noong bandang huli.

## Mga tala

**a** Ayon sa pananaliksik ng manunulat na si Dimacali (2018), ang salitang "talampad" ay lumabas sa mga tala ng prayleng namuhay noong ika-17 dantaon na si Juan de Plasencia bilang salitang pantukoy ng mga Pilipino noong panahong iyon sa mga konstelasyon o pangkat ng mga bituwin na bumubuo ng isang partikular na padron o hugis. Muling ginamit ang salitang ito ng pioneer ng etnoastronomiya sa Pilipinas na si Dante Ambrosio (2001) bilang salin ng salitang "constellation" sa wikang Filipino sa kanyang aklat na "Balatik Etnoastronomiya: Kalangitan sa Kabihasnang Pilipino." Kumpara rito, ang salitang "talanyo" naman ay walang malinaw na *provenance* o pinagmulan at kasaysayan ng paggamit, bagaman maaaring ito'y pagsasama ng salitang "tala" at "anyo" at relatibong bagong salita.

## Mga sanggunian
# Operating system

Ubuntu
Sa mundo ng kompyuter, ang operating system o **sistemang operatibo** (karaniwang pinapaiksi bilang **OS**) ay isang *system software* na responsable sa direktang kontrol at pamamahala ng *hardware* at mga pundamental na *system operations*. Nagbibigay din ito ng pundasyon upang makapagpatakbo ng *application software* gaya ng mga programang *word processor* at *web browser*.

Isa ring uri ng *operating system* ang mga *network operating system*.

## Mga kilalang *operating system*

* GNU/Linux
* Windows (3.1, 3.11, 95, 98, 2000, CE, ME, NT, XP ibang Ibang Bersyon)
* DragonFly BSD
* FreeBSD
* NetBSD
* OpenBSD
* Solaris/SunOS
* Amiga
* Mac OS X
* Unix

Ang GNU/Linux at \*BSD ay mga malayang software.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Kompyuter** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Adobe Inc.

Ang **Adobe Inc.** (dating **Adobe Systems Incorporated** hanggang Oktubre 2018) ay isang kumpanyang Amerikano na gumagawa ng software, na nakarehistro sa estado ng Delaware. Itinatag ito noong 1982 nina John Warnock at Charles Geschke, ang mga imbentor ng page description language na PostScript. Ang pangalang Adobe (Kastila at Ingles para sa "ladrilyong putik") ay hango sa Adobe Creek, isang sapa na dumadaloy sa likuran ng bahay ni Warnock sa Los Altos, California.

Sa listahan ng Forbes Global 2000 ng mga pinakamalaking kumpanyang nakalista sa bursa (publicly traded) sa buong mundo, nasa ika-297 na puwesto ang Adobe (noong 2021). Noong kalagitnaan ng 2021, umabot ang halaga ng kumpanya sa bursa (market value) ng humigit-kumulang 318 bilyong US dollar.

Kabilang sa mga pangunahing produkto nito ang software para sa pag-edit ng larawan na Adobe Photoshop; ang software para sa vector graphics na Adobe Illustrator; ang Adobe Acrobat Reader at ang Portable Document Format (PDF); at iba pang mga kagamitan para sa paglikha, pag-edit, at paglalathala ng mga audio-visual na nilalaman.

## Mga sanggunian
# Arizona

| Arizona |
| --- |
| Estado |
| Bansa | Estados Unidos |
| Bago naging estado | Teritoryong Arizona |
| Sumali sa Unyon | Pebrero 14, 1912 (48th) |
| Kabisera | Phoenix |
| Pinakamalaking lungsod | Phoenix |
| Pinakamalaking kondado o katumbas nito | Coconino |
| Pinakamalaking kalakhan at urbanong lugar | Phoenix Metropolitan Area |
| Pamahalaan |
|  • Gobernador | Doug Ducey (R) |
|  • Gobernador Tinyente | None |
|  • Mataas na kapulungan | {{{Upperhouse}}} |
|  • [Mababang kapulungan | {{{Lowerhouse}}} |
| Mga senador ng Estados Unidos | Jon Kyl (R) Jeff Flake (R) |
| Populasyon |
|  • Kabuuan | 6,338,666 |
|  • Kapal | 45.2/milya kuwadrado (17.43/km2) |
| Wika |
|  • Opisyal na wika | English |
|  • Sinasalitang wika | English 74.1%, Spanish 19.5%, Navajo 1.9% |
| Tradisyunal na pagdadaglat | Ariz. |
| Latitud | 31° 20′ N to 37° N |
| Longhitud | 109° 3′ W to 114° 49′ W |

Ang **Estado ng Arizona** ay isang estadong matatagpuan sa Timog Kanlurang Estados Unidos.

## Talababa

## Sanggunian

*
*
*

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Estados Unidos** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# OCLC

Ang **OCLC Online Computer Library Center, Incorporated** d/b/a **OCLC** ay isang Amerikanong di-kumikitang kooperatibang samahan na "dedikado sa mga layunin ng publiko na paunlarin pa ang pagkuha ng mga kabatiran ng mundo at mapababa ang gastos sa impormasyon." Itinatag ito noong 1967 bilang **Ohio College Library Center**. Ang OCLC at mga kasapi nitong mga aklatan ay tumutulong na gumawa at panatalihin ang WorldCat, ang pinakamalaking *online public access catalog* (OPAC) sa buong mundo. Pangunahing pinopondohan ang OCLC sa pamamagitan ng mga *fee* na dapat bayaran ng mga aklatan para sa mga serbisyo nito (mga $200 milyon kada taon magmula noong 2016). Pinapanatili din ng OCLC ang sistemang Klasipikasyong Desimal ni Dewey.

## Mga sanggunian
# Mangifera

| Mangga |
| --- |
|  |
| Hilaw na Itim na Mangga |
| Pag-uuring siyentipiko  |
| Kaharian: | Plantae |
| *Klado*: | Tracheophytes |
| *Klado*: | Angiosperms |
| *Klado*: | Eudicots |
| *Klado*: | Rosids |
| Orden: | Sapindales |
| Pamilya: | Anacardiaceae |
| Subpamilya: | Anacardioideae |
| Henero: | *Mangifera* L. |
| Uri |
|
Higit 50 uri; tingnan ang tala |

Mga bulaklak ng puno ng mangga.
Ang **mangga** (Ingles: *mango*) ay kabilang sa genus Mangifera, na binubuo ng ilang mga uri na namumungang puno sa namumulaklak na halaman ng pamilya ng Anacardiaceae. Likas ang mangga sa subkontinente ng Indiyan lalo na sa Indiya, Pakistan, Bangladesh, at Timog-silangang Asya. Napakaraming klase at karaniwang kulay ang prutas nito: may dilaw, luntian o pula. Kakaiba ang amoy na aromatikong ng prutas nito na maaaring gamitin sa iba't-ibang sangkap o pabango. Prinipriserba rin ang mangga at ginagawang panghimagas o pansangkap sa iba't ibang pagkain.

May iba't ibang uri ng mangga: may manggang indiyano, kinalabaw, piko o manggang mansanas. Tumutubo ang mangga sa mga bansang tropikal ngunit maaari ring tumubo ito sa mga lugar na malamig katulad ng Amerika. Umaabot ang taas ng mangga mula 50 hanggang 80 talampakan, inaalagaan ang puno ng mangga sa pamamagitan ng pagbuga ng mga gamot laban sa insekto. Sa Pilipinas, partikular sa Zambales at Guimaras, niluluwas ito palabas ng bansa para pagkakitaan.

Isang puno ng mangga na hitik sa bulaklak sa Kerala, India
## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Prutas** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Pebrero 5

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Pebrero** | >> |
| Lu | Ma | Mi | Hu | Bi | Sa | Li |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  |
| 2026 |

Ang **Pebrero 5** ay ang ika-36 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 329 (330 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari

* 62 – Lindol sa Pompeii, Italy.
* 1782 - Tinalo ng hukbo ng Espanya ang hukbo ng Nagkakaisang Kaharian at sinakop ang Minorca.

## Mga Kapanganakan

* 976 – Emperador Sanjō ng Hapon (k. 1017)
* 1519 – René ng Châlon (k. 1544)
* 1650 – Anne Jules de Noailles, Pranses na heneral (k. 1708)
* 1946 - Charlotte Rampling, isang kilalang sa sining Pelikula at Telebisiyon
* 1985 - Cristiano Ronaldo, Portuges na propesyunal na manlalaro ng futbol

## Mga Kamatayan

* 806 – Emperador Kanmu, ng Hapon (k. 737)
* 1948 – Johannes Blaskowitz, Alemang heneral (k. 1883)
* 2020 – Kirk Douglas, Amerikanong aktor (k. 1916)

## Kawing Panlabas

* BBC: On This Day

| Mga buwan at araw ng taon* t
* u
* b
 |
| --- |
| Enero | *0* | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Pebrero |   | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 *30* *31* |
| Marso | *0* | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Abril |   | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Mayo | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Hunyo | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Hulyo | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Agosto | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Setyembre | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Oktubre | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Nobyembre | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Disyembre     | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Araw** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Pebrero 28

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Pebrero** | >> |
| Lu | Ma | Mi | Hu | Bi | Sa | Li |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  |
| 2026 |

Ang **Pebrero 28** ay ang ika-59 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano, at mayroon pang 306 (307 kung bisyestong taon) na araw ang natitira.

## Pangyayari

* 1780 - Isang lindol ang tumama sa Iran na nakabawi sa 200,000 na buhay at ilang sira.

## Kapanganakan

## Kamatayan

## Kawing Panlabas

* BBC: On This Day Naka-arkibo 2007-03-05 sa Wayback Machine.

| Mga buwan at araw ng taon* t
* u
* b
 |
| --- |
| Enero | *0* | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Pebrero |   | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 *30* *31* |
| Marso | *0* | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Abril |   | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Mayo | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Hunyo | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Hulyo | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Agosto | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Setyembre | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Oktubre | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Nobyembre | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Disyembre     | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Araw** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Mole (yunit)

Ang **mole** ay ang batayang-panukat ng Internasyonal na Sistema ng mga Yunit (SI) para sa dami ng espesye. Ito ay itinukoy bilang ang dami ng elementaryang entidad ng isang kemikal na sangkap na katumbas ng dami ng mga atomo sa 12 gramo ng carbon-12 (12C). Ang bilang na ito ay ipinahayag sa pamamagitan ng konstant na Avogadro na nagkakahalaga ng 6.022140857(74)×1023 mol−1. Ang mole ay isa sa mga batayang yunit ng SI, at may simbolong **mol**.

Sa kimika, ang **mole** ay may malawak na gamit bilang isang paraan na nagsasaad ng dami ng reactant at produkto ng reaksiyong kimikal. Halimbawa, sa reaksiyong 2 H2 + O2 → 2 H2O, nagpapahiwatig na nakabubuo ng 2 mol ng tubig (H2O) ang reaksiyon sa pagitan ng 2 mol ng dihidroheno (H2) at 1 mol ng dioksiheno (O2). Maaari ring gamitin ang mole bilang pambilang ng dami ng mga atomo, iono, o iba pang mga elementaryang entidad sa isang ibinigay na sampol ng anumang sangkap. Gamit din ang yunit na ito upang maihayag ang konsentrasyon ng isang solusyon sa molaridad, na nakatukoy bilang ang dami ng mga mole ng tunaw na sangkap kada litro ng solusyon.

Ang bilang ng mga molekyul kada isang mole ay tinatawag bilang konstant ni Avogadro. Ito ay nakatukoy bilang ang masa ng 1 mole (sa yunit na gramo) ng isang sangkap na nakabase sa relatibong masang molekyular (*relative molecular mass*) ng sangkap. Halimbawa, dahil ang relatibong masang molekyular ng tubig ay 18.015, ang 1 mole ng tubig ay may bigat (masa) na 18.015 gramo.

May ilang mga kimiko't kimika na ipinagdiriwang ang ika-23 ng Oktubre bilang "Mole Day" sa karangalan ng mole (mula sa 1023ng konstant ni Avogadro). May ilan din namang ipinagdiriwang ito sa tuwing ika-6 ng Pebrero at ika-2 ng Hunyo.
# Glasyar

Glasyar
Ang **glasyar** (Ingles: *glacier*, EU  na pagbigkas:  /ˈɡleɪʃər/; NK  /ˈɡlæsiər,\_ˈɡleɪsiər/) ay isang patuloy na anyo ng makapal na yelo na walang tigil na gumagalaw sa ilalim ng sarili nitong bigat. Nabubuo ang glasyar kung saan lumampas ang pagkaipon ng niyebe sa ablasyon nito sa paglipas ng maraming taon, kadalasang mga dantaon. Nakukuha nito ang natatanging katangian, tulad ng mga griyeta at serak, habang unti-unting dumadaloy at nawawala sa porma sa ilalim ng mga istres ng sarili nitong bigat. Habang gumagalw ito, kinakaskas nito ang bato at mga labi mula sa sustrato nito upang makalikha ng mga anyong lupa tulad ng mga sirko, morena, o pyordo. Bagaman, maaring dumaloy ang glasyar sa isang anyong tubig, nabubuo lamang ito sa lupa at naiiba ito sa mas manipis na yelo sa dagat at yelo sa lawa na nabubuo sa ibabaw ng anyong tubig.

Sa Daigdig, 99% ng yelong glasyal ay napapaloob sa mga glasyar pangkontinente sa mga rehiyong polar, subalit maaring matagpuan ang mga glasyar sa mga bulubundukin sa bawat lupalop maliban sa kalupaang Australya, kabilang ang mataas na latitud na pulong karagatan sa mga bansa sa Oseaniya tulad ng Bagong Silandiya. Sa pagitan ng mga latitud na 35°H at 35°T, mayroon lamang mga glasyar sa mga Himalaya, Andes, at iilang matataas na mga bundok sa silangang Aprika, Mehiko Bagong Guinea at sa Zard-Kuh sa Iran. Mayroong higit sa 7,000 kilalang glasyar, ang Pakistan ay mas maraming yelong glasyal kaysa kahit anumang ibang bansa sa labas ng mga rehiyong polar. Tinatakpan ng mga glasyar ang 10% ng ibabaw ng lupain ng Daigdig. Tinatakpan ng mga glasyar pangkontinente ang halos 13 milyon km2 (5 milyon mi kuw) o mga 98% ng 13.2 milyon km2 (5.1 milyon mi kuw) ng Antartika, na may katamtamang kapal ng yelo na 2,100 m (7,000 tal). Mayroon din malaking lawak ng glasyar pangkontinente ang Greenland at Patagonia. Ang bolyum ng mga glasyar, hindi kabilang ang glasyar pangkontinente sa Antartika at Greenland, ay tinatayang nasa 170,000 km3.

Ang mga yelong glasyar ay ang pinakamalaking imbakan ng tubig-tabang sa Daigdig, na hinahawakan kasama ang mga glasyar pangkontinente ng mga 69 bahagdan ng tubig-tabang ng mundo. Marami sa mga glasyar mula sa mga klimang kainaman, alpino at polar ang nag-iimbak ng tubig bilang yelo sa mas malamig na mga panahon at nilalabas ito sa kalaunan sa anyong tunaw na tubig habang nagdudulot ang mga temperatura ng tag-init na tunawin ang glasyar, na nakakagawa ng mapagkukunan ng tubig na espesyal na mahalagang gamit sa mga halaman, hayop at tao kapag kulang ang ibang mapagkukunan. Bagaman, sa loob ng mataas na altitud at mga kapaligirang Antartiko, ang pagkakaiba ng temperaturang pana-panahon ay kadalasang hindi naglalabas ng tunaw na tubig.

Yayamang nakakaapekto ang masang glasyal sa mahabaang pagbabago ng klima, e.g., presipitasyon, katamtamang temperatura, at kakulimliman, tinuturing ang mga pagbabago sa masang glasyal na isa sa mga pinakasensitibong pagpapahiwatig ng pagbabago ng klima at isang pangunahing pinagmumulan ng mga baryasyon sa antas ng dagat.

## Mga sanggunian