Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tibet

Watawat ng Tibet (Ng Pamahalaang Sentral ng Tibet)
Mapa ng Awtonomong Rehiyon ng Tibet sa loob ng Tsina (pula)
Ang **Tibet** o **Xizang**, (Tibetano: **བོད་**, Tsino: **西藏**, Pinyin: **Xīzàng**), ay isang rehiyon sa Tibetanong Talampas sa loob ng Asya sa Himalayas. Kinarapatan ang Republikang Bayan ng Tsina sa pangalan ng Nagsasariling Rehiyon ng Tibet at kinarapatan ang Pamahalaang Sentral ng Tibet bilang isang libreng estado. Ito ang tradisyunal inang-bayan ng mga Tibetanong tao.
 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Papua New Guinea

| Makasarinlang Estado ng Papua Bagong Guinea*Independen Stet bilong Papua Niugini* (Tok Pisin)
*Independen Stet bilong Papua Niu Gini* (Hiri Motu) |
| --- |
|
Watawat

Pambansang sagisag

 |
| **Salawikain:**Unity in Diversity (“Pagkakaisa ng Pagkakaiba”) |
| **Awiting Pambansa:**O Arise, All You Sons (“Hali Na’t Bumangon”)

---

**Awiting Makahari:**God Save the King (“Mabuhay ang Hari”)  |
| Kinaroroonan ng  Papua New Guinea  (green) |
| Kabisera at pinakamalaking lungsod | Port Moresby ﻿ / ﻿ |
| Mga Wikang Opisyal | * Ingles
* Hiri Motu
* PNG Sign Language
* Tok Pisin
 |
| **Mga Katutubong Wika ng Papua Bagong Guinea** | 851 wika |
| Pangkat-etniko  | * Papwano
 |
| Relihiyon (2011 census) | * 95.5% Kristiyanismo
* —64.3% Protestante
* —26.0% Katolisismo
* —5.2% Iba pang Kristiyano
* 3.1% ‘Di sinabi
* 1.4% Wala
 |
| Katawagan | Taga-Papua Bagong Guinea |
| Pamahalaan | Unitaryo parliamentary constitutional monarchy |
|  |
| • Monarka  | Charles III |
| • Gobernador-Heneral  | Bob Dadae |
| • Punong Ministro  | James Marape |
|  |
| Lehislatura | Pambansang Kapulungan |
| Kalayaan Mula Australya |
|  |
| • Batas Papua at Bagong Guinea ng 1949  | Ika-1 ng Hulyo 1949 |
| • Declared and recognised  | Ika-16 ng Setyembre 1975 |
|  |
| Lawak |
| • Kabuuan | 462,840 km2 (178,700 mi kuw) (Ika-54) |
| • Katubigan (%) | 2 |
| Populasyon |
| • Pagtataya sa 2021 |  11,781,559 (Ika-81) |
| • Senso ng 2011 | 7,257,324 |
| • Densidad | 15/km2 (38.8/mi kuw) (201st) |
| KDP (PLP) | Pagtataya sa 2023 |
| • Kabuuan |  $41.785 billion (Ika-124) |
| • Bawat kapita |  $3,403 (Ika-145) |
| KDP (nominal) | Pagtataya sa 2023 |
| • Kabuuan |  $31.692 bilyon (Ika-110) |
| • Bawat kapita |  $2,581 (Ika-129) |
| Gini (2009) | 41.9 katamtaman |
| TKP (2021) |  0.558 katamtaman · Ika-156 |
| Salapi | Kina (PGK) |
| Sona ng oras | UTC+10, +11 (PNGST) |
| Gilid ng pagmamaneho | kaliwa |
| Kodigong pantelepono | +675 |
| Kodigo sa ISO 3166 | PG |
| Internet TLD | .pg |

Ang **Papua Bagong Guinea,** opisyal na **Makasarinlang Estado ng Papua Bagong Guinea**, ay isang bansa sa Oceania. Sinasakop ng bansa ang silangang kalahati ng pulo ng Bagong Guinea at ilang mga panlabas na pulo (ang mga lalawigan ng Indonesia ng Papua at Kanlurang Irian Jaya ang sumasakop ng natitirang kalahati ng Bagong Guinea). Matatagpuan ito sa Karagatang Pasipiko, sa isang rehiyon na ikinahulugan noong ika-19 na dantaon bilang Melanesya. Ang Port Moresby ay ang punong-lungsod at isa sa mga ilang pangunahing lungsod nito.

## Mga sanggunian
# Gabi (gulay)

Isang klase ng gabi na tumubo sa damuhan

| Gábi |
| --- |
|  |
| Pag-uuring siyentipiko  |
| Kaharian: | Plantae |
| *Klado*: | Tracheophytes |
| *Klado*: | Angiosperms |
| *Klado*: | Monocots |
| Orden: | Alismatales |
| Pamilya: | Araceae |
| Henero: | *Colocasia* |
| Espesye: | C. esculenta |
| Pangalang dalawahan |
| Colocasia esculenta (L.) Schott |

Lutong gulay na laing.
Ang **gábi** o **gabe** (Colocasia esculenta; Ingles: *taro*, *taro root*, *tuber plant*, Hindi: *arvi*) ay isang maharinang halamang-ugat. Kulay kayumanggi ang mga ugat na ito at sali-salimuot. Mainam na lutuin ang mga ito na hinahaluan ng katas ng limon upang mabawasan ang paninikit.

Gabing-uwak| Bilang ng nutrisyon sa bawat |
| --- |
| Enerhiya | 469 kJ (112 kcal) |
|  |
| **Karbohidrata** | 26.46 g |
| Asukal | 0.4 g |
| Dietary fiber | 4.1 g |
|  |
|  |
| **Taba** | 0.2 g |
| Saturated | 0.041 g |
| Monounsaturated | 0.016 g |
| Polyunsaturated | 0.083 g |
|  |
|  |
| **Protina** | 1.5 g |
| Tryptophan | 0.023 g |
| Threonine | 0.069 g |
| Isoleucine | 0.054 g |
| Leucine | 0.111 g |
| Lysine | 0.067 g |
| Methionine | 0.02 g |
| Cystine | 0.032 g |
| Phenylalanine | 0.082 g |
| Tyrosine | 0.055 g |
| Valine | 0.082 g |
| Arginine | 0.103 g |
| Histidine | 0.034 g |
| Alanine | 0.073 g |
| Aspartic acid | 0.192 g |
| Glutamic acid | 0.174 g |
| Glycine | 0.074 g |
| Proline | 0.06 g |
| Serine | 0.092 g |
|  |
|  |
| Bitamina |
| Bitamina Abeta-carotenelutein zeaxanthin | (1%) 4 μg(0%)35 μg0 μg |
| Thiamine (B1) | (8%) 0.095 mg |
| Riboflavin (B2) | (2%) 0.025 mg |
| Niacin (B3) | (4%) 0.6 mg |
| Pantothenic acid (B5) | (6%) 0.303 mg |
| Bitamina B6 | (22%) 0.283 mg |
| Folate (B9) | (6%) 22 μg |
| Bitamina B12 | (0%) 0 μg |
| Choline | (4%) 17.3 mg |
| Bitamina C | (5%) 4.5 mg |
| Bitamina D | (0%) 0 IU |
| Bitamina E | (16%) 2.38 mg |
| Bitamina K | (1%) 1 μg |
|  |
|  |
| Mineral |
| Kalsiyo | (4%) 43 mg |
| Bakal | (4%) 0.55 mg |
| Magnesyo | (9%) 33 mg |
| Mangganiso | (18%) 0.383 mg |
| Posporo | (12%) 84 mg |
| Potasyo | (13%) 591 mg |
| Sodyo | (1%) 11 mg |
| Sinc | (2%) 0.23 mg |
|  |
|  |
| Iba pa |
| Tubig | 70.64 g |
|  |
| Ang mga bahagdan ay pagtataya gamit ang US recommendations sa matanda. Mula sa: USDA Nutrient Database |

Ang **gabing-uwak** (Ingles: *taro*) ay isang espesye ng mga gabi na mas maliit kaysa gabi-gabihan.

## Mga sanggunian

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Gulay** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Charles III

| Charles III |
| --- |
| Hari ng Reyno Unido at Komonwelt ng mga Bansa |
| Si Charles III ng Reyno Unido noong 2021 |
| Paghahari | 8 Setyembre 2022 − kasalukuyan |
| Pangalan sa kapanganakan | Charles Philip Arthur George |
| Kapanganakan |  (1948-11-14) 14 Nobyembre 1948 |
| Lugar ng kapanganakan | Palasyo ng Buckingham, Londres, Reyno Unido |
| Sinundan | Elizabeth II |
| Konsorte kay | Diana, Princess of Wales (m.1981 div.1996) Camilla, Duchess of Cornwall (m.2005) |
| Mga anak | Prince William, Duke of Cambridge Prince Harry of Wales |

Si **Charles III ng Reyno Unido** (ipinanganak noong 14 Nobyembre 1948 bilang **Charles Philip Arthur George**) ay ang Hari ng labing-anim na malayang bansang kasapi ng Nasasakupang Kakaraniwang-Yaman. Sa kasalukuyan, ang mga ito ay ang Reyno Unido, Kanada, Australya, Bagong Selanda, Hamayka, Barbados, Bahamas, Grenada, Papua Bagong Ginea, Kapuluang Solomon, Tubalu, Santa Lucia, San Vicente at ang Kagranadinahan, Antigua at Barbuda, Belis, at San Cristobal at Niyebes.

Siya ang panganay na anak nina Elizabeth II at Prinsipe Philip, Duke ng Edinburgh. Hinawakan niya ang mga titulo na Prinsipe ng Wales at Earl ng Chester noong 1958 hanggang sa kanyang pag-akyat bilang hari noong 2022.

Ikinasal si Prinsipe Charles sa kaniyang unang asawang si Diana, Prinsesa ng Wales magmula noong 1981 hanggang sa magdiborsiyo sila noong 1996. Nagkaroon sila ng dalawang mga anak na lalaking sina Prinsipe William at Prinsipe Harry. Ikinasal si Charles sa kaniyang pangalawang asawang si Camilla, Dukesa ng Cornwall magmula noong 2005.

## Mga sanggunian

## Mga kawing panlabas

* Opisyal na website para sa *HRH The Prince of Wales*
* Opisyal na websayt ng "Duchy of Cornwall Cottages"
* Opisyal na websayt ng "'The Prince's Trust'"

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Talambuhay**, **United Kingdom** at **Kasaysayan** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# El Salvador

| Republika ng El Salvador*República de El Salvador* (Espanyol) |
| --- |
|
Watawat

Eskudo

 |
| **Salawikain:Dios, Unión, Libertad* "Diyos, Unyon, Kalayaan" |
| **Awitin:Himno Nacional de El Salvador* "Pambansang Himno ng El Salvador" |
|  |
| Kabisera at pinakamalaking lungsod | San Salvador ﻿ / ﻿ |
| Wikang opisyal | Kastila |
| Katawagan | Salvadorano |
| Pamahalaan | Unitaryong republikang pampanguluhan |
|  |
| • Pangulo  | Nayib Bukele |
| • Vice President  | Félix Ulloa |
|  |
| Lehislatura | Legislative Assembly |
| Independence |
|  |
| • Declared from Spain  | 15 September 1821 |
| • Declared from the First Mexican Empire  | 1 July 1823 |
| • Declared from the Federal Republic of Central America | 12 June 1824 |
| • International recognition  | 18 February 1841 |
|  |
| Lawak |
| • Kabuuan | 21,041 km2 (8,124 mi kuw) (ika-148) |
| • Katubigan (%) | 1.5 |
| Populasyon |
| • Pagtataya sa 2023 | 6,602,370 (ika-109) |
| • Densidad | 324.4/km2 (840.2/mi kuw) (ika-26) |
| KDP (PLP) | Pagtataya sa 2023 |
| • Kabuuan |  $74.505 bilyon (ika-107) |
| • Bawat kapita |  $11,717 (ika-114) |
| KDP (nominal) | Pagtataya sa 2023 |
| • Kabuuan |  $35.339 bilyon (ika-104) |
| • Bawat kapita |  $5,557 (108th) |
| Gini (2019) | 38.8 katamtaman |
| TKP (2021) |  0.675 katamtaman · ika-125 |
| Salapi | US Dollar |
| Sona ng oras | UTC−6 (CST) |
| Gilid ng pagmamaneho | kanan |
| Kodigong pantelepono | +503 |
| Kodigo sa ISO 3166 | SV |
| Internet TLD | .sv |

Ang **El Salvador**, opisyal na **Republika ng El Salvador**, ay bansang matatagpuan sa Gitnang Amerika. na tinatantyang may 6.7 milyong katao. Ito ang bansa na may pinakamakapal na populasyon sa pangunahing lupain ng America. Ito rin ang pinaka-industriyalisadong bansa sa rehiyon.

| Mga bansa sa Gitnang Amerika |
| --- |
| Belize | Costa Rica | El Salvador | Guatemala | Honduras | Nicaragua | Panama |

## Mga Sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Bansa** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Wikang Tsubasyo

| Tsubasyo |
| --- |
| Чӑвашла, *Čăvašla* |
| Bigkas | [tɕəʋaʂˈla] |
| Katutubo sa | Rusya |
| Rehiyon | Chuvashia at sa ilang lugar |
| Etnisidad | Chuvash |
| Katutubo | 1.1 milyon (2010 census) |
| Pamilya | Turkic
* Oghur (Lir)
	+ **Tsubasyo**
 |
| Ninuno | Bulgar
 |
| Pagsulat | Siriliko |
| Opisyal na katayuan |
| Opisyal na wika |  Russia
* Padron:Country data Chuvashia
 |
| Mga kodigong pangwika |
| ISO 639-1 | `cv` |
| ISO 639-2 | `chv` |
| ISO 639-3 | `chv` |
| *Glottolog* | `chuv1255` |
|

Ang wikang **Tsubasyo** (Чӑвашла, *Čăvašla*; IPA: [tɕəʋaʂˈla])) ay isang wikang Turkic na sinasalita sa sentro ng Rusya, pahunahin na lang sa Chuvashia at sa ilang mga lugar. Ito ay isang miyembro ng grupong wikang Oghur ng isang pamilyang wikang Turkic, at ito ay nakakagawa hanggang isang kalahati ng pamilyang wikang Turkic.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Wika** at **Rusya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Karta

Ang **karta** ay maaaring tumukoy sa:

* Kaugnay ng **kard** o *card* sa Ingles:

* Kartang pambati, *greeting card* sa Ingles.

* Kaugnay ng **tsarter** o *charter* sa Ingles:

* Dokumento ng kasunduan
* Batayang kasulatan
* Pag-arkila ng sasakyan, o pangungupahan ng behikulo.
* Saligang-batas o konstitusyon.
* Autorisasyong nanggaling sa punong tanggapan na nagpapahintulot sa pagtatatag ng sangay na tanggapan.
* Natatangi o espesyal na prebilehiyo.

## Mga sanggunian
# Ang mga Apat na Maharlikang Katotohanan

| Mga salin ng
Four Noble Truths
 |
| --- |
| Pali: | *cattāri ariyasaccāni* |
| Sanskrit: | चत्वारि आर्यसत्यानि (catvāri āryasatyāni) |
| Birmano: | သစ္စာလေးပါး (IPA: [θɪʔsà lé bá])
 |
| Tsino: | 四聖諦(T) / 四圣谛(S) (pinyin: *sìshèngdì*)
 |
| Hapones: | 四諦 (rōmaji: *shitai*)
 |
| Koreano: | 사성제 (sa-seong-je) |
| Mongolian: | Хутагт дөрвөн үнэн (Khutagt durvun unen) |
| Sinhala: | චතුරාර්ය සත්‍ය |
| Tibetan: | འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ (*Wylie: 'phags pa'i bden pa bzhi THL: pakpé denpa shyi*)
 |
| Thai: | อริยสัจสี่ (ariyasaj sii) |
| Vietnamese: | *Tứ Diệu Đế* |
| Glossary of Buddhism * tingnan
* usapan
* baguhin
 |

Ang **Apat na mga Mahal na Katotohanan** (Sanskrit: *catvāri āryasatyāni*; Pali: *cattāri ariyasaccāni*) ang itinuturing na pinakamahalagang doktrina ng Budismo. Ito ay sinasabing nagbibigay ng balangkas na pangkonsepto sa lahat-lahat ng mga kaisipang Budista. Ang apat na mga mahal na katotohanang ito ay nagpapaliwanag ng kalikasan ng dukkha (Pali; na karaniwang isinasalin na "pagdurusa", "kabalisaan", "stress", "kawalang satispaksiyon"), ang mga sanhi nito at kung paano ito mawawakasan. Ayon sa tradisyong Budista, unang itinuro ni Gautama Buddha ang mga apat na mahal na katotohanan sa pinakaunang turong kanyang ibinigay pagkatapos niyang makamit ang Kaliwanagan.

Ang apat na mga katotohanan ay:

1. Ang katotohanan ng *dukkha* (pagdurusa, kabalisaan, kawalang satipaksiyon)
2. Ang katotohanan ng pinagmulan ng *dukkha*
3. Ang katotohanan ng pagwakas ng *dukkha*
4. Ang katotohanan ng landas tungo sa pagwakas ng *dukkha*

Ang unang katotohanan ay nagpapaliwanag ng kalikasan ng *dukkha* na karaniwang isinasalin na pagdurusa, kabalisaan, kawalang satipaksiyon etc., at sinasabing may mga susumunod na tatlong aspeto:

* Ang halatang pagdurusa ng karamdamang pisikal at pangkaisipan, pagtanda at pagkamatay
* Ang kabalisaan o stress ng pagtatangkang kumapit sa mga bagay na patuloy na nagbabago at
* isang kawalang satipaksiyon na laganap sa lahat ng mga anyo ng buhay sanhi ng katotohanan na ang lahat ng mga anyo ng buhay ay hindi permanente at patuloy na nagbabago

Ang ikalawang katotohanan ay ang *pinagmulan* ng *dukkha* ay malalaman. Sa loob ng konteksto ng apat na maharlikang katotohan, ang pinagmulan ng dukkha ay karaniwang pinapaliwanag bilang pagnanasa (Pali: *tanha*) na kinondisyon sa kamangmangan (Pali: *avijja*).Sa isang mas malalim na antas, ang ugat na sanhi ng dukkha ay tinukoy na kamangmangan (Pali: *avijja*) ng tunay na kalikasan ng mga bagay. Ang ikatlong mahal na katotohanan ay ang kumpletong *pagwakas* ng *dukkha* ay posible at ang ikaapat na katotohanan ay tumutukoy sa isang landas sa pagtigil na ito. Ang landas na ito ang Waluhang Mahal na Landas. Ang walong ito ay ang:

1. Wastong Pananaw o pagkaunawa
2. Wastong Pag-iisip o layunin
3. Wastong Pananalita
4. Wastong Pagkilos o aksiyon
5. Wastong Hanapbuhay o pamumuhay
6. Wastong Pagsusumikap
7. Wastong Pagninilay-nilay o kamatyagan
8. Wastong Konsentrasyon.
# Bertrand Russell

Bertrand Russell|  |
| Ipinanganak | 18 Mayo 1872(1872-05-18) Trellech, Monmouthshire, UK |
| Namatay | 2 Pebrero 1970(1970-02-02) (97 taong gulang)  Penrhyndeudraeth, Wales, UK |
| Tirahan | United Kingdom |
| Nasyonalidad | British |
| Panahon | 20th century philosophy |
| Rehiyon | Western philosophy |
| Eskwela ng pilosopiya | Analytic philosophy |
| Mga pangunahing interes | * Metaphysics,
* epistemology,
* logic,
* mathematics,
* philosophy of language,
* philosophy of mathematics,
* philosophy of science,
* ethics,
* philosophy of religion,
* history of philosophy
 |
| Mga kilalang ideya | Analytic philosophy **·** logical atomism **·** theory of descriptions **·** knowledge by acquaintance and knowledge by description **·** Russell's paradox **·** Russell's teapot |
|
Naimpluwensiyahan ni
* Mill **·** Peano **·** Frege **·** Santayana **·** Leibniz **·** Hume **·** Locke **·** Wittgenstein **·** Spinoza **·** Whitehead **·** Moore **·** Meinong **·** Mach **·** James
 |
|
Nakaimpluwensiya kay
* Wittgenstein **·** Ayer **·** Carnap **·** Gödel **·** Popper **·** Quine **·** Chomsky **·** Austin **·** Kripke **·** Schlick **·** Tarski **·** Waismann **·** Davidson **·** Eddington **·** Turing **·** Ramsey **·** Vuillemin **·** McDowell **·** Kumar **·** Albert Ellis **·** Dawkins **·** Grayling **·** Magee
 |
| Mga gantimpala | Nobel Prize in Literature (1950) |
| Lagda |  |

Si **Bertrand Arthur William Russell, ikatlong Earl Russell**, OM, FRS (Mayo 18, 1872–Pebrero 2, 1970), ay isang pilosopo, dalubhasa sa kasaysayan, eksperto sa matematikal na lohika, tagataguyod ng repormang panlipunan at pasipista. Bagaman kadalasang tinuturing bilang isang Ingles, ipinangnak siya sa Wales. Isang mabungang manununulat, ginawa niyang tanyag ang pilosopiya at naging isang komentarista sa isang malawak na iba't ibang mga paksa. Pinagpapatuloy ang isang tradisyon ng pamilya sa mga bagay pampolitika, namamayani siya bilang isang aktibistang laban sa digmaan, pinagtatanggol ang malayang kalakalan sa pagitan ng mga bansa at kontra-imperyalismo. sinulat niya ang sanaysay na *On Denoting* at kasamang may-akda (kasama si Alfred North Whitehead) ng *Principia Mathematica*, isang pagsubok na ipako ang matematika sa mga batas ng lohika. May malaking impluwensiya sa lohika, teoriyang tangka (*set theory*), linggwistika at pilosopiyang nagsusuri (*analytic philosophy*).

## Mga sanggunian
# Genderqueer

**Genderqueer (GQ)**, Genderqueer (GQ), gender fluid at intergender ay pumapatungkol sa anumang gender identities bukod sa pagiging babae o lalaki. Ang mga taong iniisip ang kanilang sarili bilang genderqueer ay maaaring kinikilala ang kanilang sarili bilang parehong babae at lalaki o di kaya naman ay hindi babae o lalaki, samakatuwid, ang kanilang kasarian ay labas sa tinatawag na gender binary. Maaaring nilang ipakita ang kanilang ugali na parehong pambabae at panlalaki o di kaya naman ay wala sa nabanggit. Marami sa mga genderqueer ang naniniwalang hiwalay na aspeto ng pagiging tao ang sekswalidad at kasarian nito, na kadalasang nagiging dahilan upang magkaroo ng pag-usbong ng mga lalaking babae, babaeng lalaki, o lalaki/babae/intergender. Ang mga gender fluid naman ay kalimitang naniniwala na hindi nababagay sa kanila ang pagiging babae o lalaki, pisikal man o mental. Ang katauhang pangkasarian ay pumapatungkol sa panloob na pagkilala sa sarii bilang isang babae, isang lalaki, pareho ng mga nabanggit o wala sa mga ito, samantalang ang katauhang pangsekswalidad ay pumapatungkol sa kakayahang ng isang indibidwal na makapukaw ng sekwswal na atraksiyon ng ibang indibidwal mapa-pisikal, romantikal at/o emosyonal man ito.

Ilan mga genderqueers ay kabilang sa grupo ng mga transgender. Androgynous naman ang ginagamit na deskripsiyon sa mga taong kabilang sa huling nabanggit na kategorya. Naniniwala ang ilang mga genderqueers na ang kanilang sekswalidad ay isa sa marami pang posibleng sekswalidad bukod sa naturang gender binary, samantalang may ilan ding naniniwala na ang genderqueer ay isang umbrella term na sumasakop sa lahat ng kasariang hindi napapabilang sa tradisyunal na kasarian. May mga taong itinuturing ang genderqueer bilang ikatlong uri ng kasarian na komplementaryo sa pagiging babae o lalaki, at may pa rin ilan na naniniwalang ang pagiging genderqueer ang sumisimbolo sa kawalan ng sekswalidad. Maaaring gamitin ang salitang genderqueer bilang pang-uri na nagbibigay-deskripsiyon sa kahit sinong tao na hindi kumikilala sa kanyang sekswalidad alintana man ang bayolohikal at pisikal niyang kasarian.

**Kasarian at mga Panghalip**

Wala namang isyu sa paggamit ng mga panghalip sa mga genderqueers sa salitang Filipino dahil hindi naman gender-specific ang mga panghalip na ginagamit sa wikang ito. Nagkakaroon lamang ng isyu ang mga genderqueers kapag ang wikang gamit ay humihingi ng tiyak na kasarian, halimbawa ay ang wikang Ingles. M,Kadalasan sa ganitong mga pagkakataon, mas pinipili ng ilan sa mga genderqueers ang nakasanayang mga panghalip tulad ng "he" at "she". Ang iba ay pinipiling gumamit ng mga gender-neutral na mga panghalip tulad ng "they", "their" at "them", kaysa "his" o "her".

## Mga Sanggunian

* *Gender Queer. Voices From Beyond the Sexual Binary*, Joan Nestle, Clare Howell, Riki Wilchins (2002) Alyson Books, New York.
* *The Transgender Studies Reader*, Susan Stryker, Stephen Whittle (2006) Routledge, New York.
# Pananalapi (yunit ng palitan)

Ang **pananalapi** ay isang yunit ng palitan, na pinapagaan ang paglipat ng kalakal at/o serbisyo. Ginagamit bilang salapi ang mga barya at salaping papel. Isang anyo ito ng salapi, kung saan ang salapi ang ginagamit sa palitan, taguan ng halaga, at batayan ng halaga. Ang barya at perang papel ay parehong uri ng salapi.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Ekonomiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Pulo

Larawan ng mga pulo sa Hundred Islands National Park
Ang **pulo** o **isla** ay isang bahagi ng lupa na higit na maliit sa kontinente at higit na malaki sa bato na napaliligiran ng tubig. Ang maliliit na pulo na hindi napakikinabangan ay tinatawag na *islet* sa Ingles. Ang mga pangkat ng mga magkakaugnay na pulo ay tinatawag na arkipelago.

Mayroong dalawang pangunahing uri ng mga pulo: ang mga *pulong kontinental* at *pulo sa karagatan*. Mayroon ding mga pulong artipisyal.

## Pulong kontinental

Ang mga pulong kontinental ay mga pulo na matatagpuan sa *continental shelf* ng isang kontinente. Isang halimbawa nito ang isla ng Lupanlunti, na nasa kontinente ng Hilagang Amerika.

## Pagkaiba ng Pulo at Kontinente

Ang Greenland ay ang pinakamalaking pulo sa daigdigAustralia, ang pinakamaliit na kontinente mga kontinente,

## Mga sanggunian

## Tingnan din

* Listahan ng mga pulo ng Pilipinas

Pulo ng Aguirangan sa Camarines Sur, Pilipinas
Pulo ng Apo sa Dauin, Negros Oriental, Pilipinas
isla ng Camara sa probensiya ng Zambales, Pilipinas
isla sa Bonot-Sta Rosa, Calabanga Camarines Sur, Pilipinas