Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Alabama

| Alabama |
| --- |
| Estado |
| Bansa | Estados Unidos |
| Sumali sa Unyon | Disyembre 14, 1819 (22nd) |
| Kabisera | Montgomery |
| Pinakamalaking lungsod | Birmingham (229,424, est. 2006) |
| Pinakamalaking kondado o katumbas nito |  Baldwin County |
| Pinakamalaking kalakhan at urbanong lugar | Greater Birmingham Area |
| Pamahalaan |
|  • Gobernador | Kay Ivey |
|  • Mataas na kapulungan | {{{Upperhouse}}} |
|  • [Mababang kapulungan | {{{Lowerhouse}}} |
| Mga senador ng Estados Unidos | Richard Shelby (R) Doug Jones (D) |
| Populasyon |
|  • Kabuuan | 4,447,100 |
|  • Kapal | 84.83/milya kuwadrado (33.84/km2) |
| Wika |
|  • Opisyal na wika | English |
|  • Sinasalitang wika | English 96.17%, Spanish 2.12% |
| Tradisyunal na pagdadaglat | Ala. |
| Latitud | 30° 11′ N to 35° N |
| Longhitud | 84° 53′ W to 88° 28′ W |

Ang **Alabama** ay estado sa timog-silangang rehiyon ng Estados Unidos. Hinahangganan ito ng Tennessee sa hilaga, Georgia sa silangan, Florida at Golpo ng Mehiko sa timog, at Misisipi sa kanluran. Sa 50 estado ng EU, nagraranggo itong ika-24 na pinakamatao at ika-30 pinakamalaki ayon sa saklaw na area.

Mapa ng Alabama
## Sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Estados Unidos** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Mga panatilihang kasapi ng United Nations Security Council

Ang **mga panatilihang kasapi ng United Nations Security Council**, o ang Permanenteng Lima, Ang Malaking Lima, o P5 ay sumasaklaw sa limang pamahalaan: Ang Tsina, Pransiya, Rusya, ang Nagkakaisang Kaharian at ang Estados Unidos. Ang mga miyembro ang kumakatawan sa limang mga kapangyarihan na nanalo sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Ang mga miyembro nito ay mayroong kapangyarihang bumoto, na kung saan maari nilang pigilan ang pagsasabatas ng mga resolusyon ng kapulungan, hindi alintana ang pandaigdigang suporta sa isasagawang burador.

## Mga kasalukuyang miyembro

| Bansa | Kasalukuyang Kinatawan | Kasalukuyang representasyon ng estado | Nagdaang representasyon ng estado |
| --- | --- | --- | --- |
|  Tsina | Liu Jieyi |  Republikang Bayan ng Tsina (1971–kasalukuyan) |  Republika ng Tsina (1946–49) (sa Pangunahing lupain)  Republika ng Tsina (1949–71) (sa Taiwan) |
|  Pransiya | François Delattre | Ikalimang Republika ng Pransiya (1958–kasalukuyan) |  Ikaapat na Republikang Pranses (1946–58) |
|  Rusya | Vitaly Churkin |  Pederasyong Ruso (1991–kasalukuyan) |  Unyong Sobyet (1946–1991) |
|  Nagkakaisang Kaharian | Matthew Rycroft |  Nagkakaisang Kaharian ng Kalakhang Britanya at Dakilang Irlandya (1946–kasalukuyan) | — |
|  Estados Unidos | Samantha Power |  Estados Unidos ng Amerika (1946–kasalukuyan) | — |

Ang mga orihinal na miyembrong panatilihan ng United Nations Security Council
 noong 1945 (pusikit na bughaw) at ang mga kolonya't mga lupaing pinanghahawakan nito (mapusyaw na bughaw)
# Pagbuburo

Ang nagaganap na pagbuburo o permentasyon: ang mga linab ay nabuo dahil sa mga bula ng "hangin" o gas ng CO2 at ng mga materyal na binuburo.
Ang **permentasyon**, **pagpapahilab**, o **pagbuburo** ay ang proseso ng paggamit ng isang selula (sihay) ng asukal para sa enerhiya na hindi gumagamit ng oksiheno sa loob ng iisang panahon. Ang pampaalsa (lebadura) ay isang organismong nakapagbuburo. Kapag binuburo ng lebadura ang asukal, kinakain ng pampaalsa ang asukal at nakakalikha ng alkohol. Ang ibang mga selula ay nakakalikha ng suka o asidong laktiko kapag binuburo nila ang asukal. Ang permentasyon ay ginagamit sa paggawa ng serbesa, ng ilang mga uri ng panggatong, at ginagamit din upang umalsa ang tinapay, pati na sa paggawa ng mga pagkaing binuro katulad ng mga atsara.

## Mga uri ng permentasyon

Kapag nagbuburo ang lebadura, binubuwag nito ang glukosa (C6H12O6) upang maging ethanol (CH3CH2OH) at karbong dioksido (CO2).

* Ang permentasyon ng ethanol ay palaging *nakakagawa* ng ethanol at ng *carbon dioxide*. Mahalaga ito sa paggawa ng tinapay, paggawa ng serbesa, paggawa ng alak.
* Ang permentasyon ng asidong laktiko ay nakakagawa ng asidong laktiko. Nagaganap ito sa mga kalamnan ng mga hayop kapag mabilisan ang pangangailangan nila ng maraming enerhiya o lakas.

## Mga sanggunian

## Mga kawing na panlabas

* Ang kimika sa likod ng permentasyon at respirasyon (paghinga) Naka-arkibo 2008-09-17 sa Wayback Machine.
# Himpilan ng tren

Himpilang Baclaran ng LRT
Ang isang **himpilan ng tren**, **estasyon ng tren**, **estasyon ng riles**, o depot (mula sa kastila *estación de tren*) ay isang pasilidad ng tren o lugar kung saan ang mga tren ay regular na tumitigil upang maisakay ang mga pasahero o kargamento o pareho. Sa pangkalahatan, binubuo ito ng hindi bababa sa isang platomormang nasa tabi ng riles at isang gusali ng estasyon (*depot*) na nagbibigay ng mga serbisyo tulad ng pagbenta ng tiket, silid-hintayan, at serbisyong pambagahe/pangkargamento. Kung ang isang estasyon ay nasa isang linya ng solong riles, madalas itong mayroong ikutang dinadaanan upang mapadali ang paggalaw ng trapiko. Ang pinakamaliit na estasyon ay madalas na tinutukoy bilang "himpil" o "hinto" (tinatawag din na *flag stop* sa ilang bahagi ng sanlibutan).

Ang mga estasyon ay maaaring kapantay ng lupa, nasa ilalim ng lupa, o nakataas. Maaaring makuha ang mga koneksyon sa mga linya ng riles ng tren o iba pang mga paraan ng transportasyon tulad ng mga bus, tram o iba pang mga mabilis na sistema ng pagbiyahe.

## Kasaysayan

Ang kauna-unahang naitalang himpilan ng tren ay and The Mount sa Daang-riles ng Oystermouth (kalaunang nakilala bilang ange Swansea at Mumbles) sa Swansea, Wales, na nagsimula bilang pampasaherong serbisyo noong 1807, bagaman ang mga tren ay hinihila ng kabayo sa halip na lokomotibo. Ang dalawang-palapag na himpilan ng Mount Clare sa Baltimore, Maryland, Estados Unidos, na nailigtas bilang isang museo, ay unang nakita ang pampasaherong serbisyo bilang pagtapos ng mga riles na hinihila ng kabayo sa Baltimore at Ohio noong Mayo 22, 1830.

## Mga sanggunian
# Pagtatanghal

Ang isang **pagganap** o **pagtatanghal**, sa sining ng pagganap o sining ng pagtatanghal, ay pangkalahatang binubuo ng isang kaganapan o palabas kung saan ang isang pangkat ng mga tao (ang mga tagapagtanghal, tagatanghal, o manananghal; maaari ring tagapagpalabas) ay nag-aasal sa isang partikular na paraan para sa isa pang pangkat ng mga tao (ang tagapanood, tagapakinig, o mga tagapagtangkilik). Sa larangan ng sayaw, ang pangkat ay karaniwang nagpupunta sa isang entablado o tanghalan at nagsasagawa ng kanilang pagsasayaw sa harapan ng isang pangkat ng mga taong nanonood.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Sining** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Watawat ng Estados Unidos

Watawat ng Estados Unidos ng Amerika|  |
|  |
| Pangalans | The American flag,
* The Stars and Stripes
* Red, White, and Blue
* Old Glory
* The Star-Spangled Banner
* United States (U.S.) flag
 |
| Paggamit | Pambansang watawat at ensenya  |
| Proporsiyon | 10:19 |
| Pinagtibay | * December 3, 1775 (Grand Union Flag)
* June 14, 1777 (13-star version)
* July 4, 1960 (current 50-star version)
 |
| Disenyo | Thirteen horizontal stripes alternating red and white; in the canton, 50 white stars of alternating numbers of six and five per horizontal row on a blue field |

Ang **pambansang watawat ng Estados Unidos ng Amerika** ay binubuo ng labintatlong pantay na pahalang na guhit, papalit-palit sa pula at puti, at mayroong parihabang asul sa kaliwang itaas na kanton na nagtataglay ng limampung bituing puti at matulis. Kinakatawan ng mga bituin ang limampung kasalukuyang estadong bumubuo ng Estados Unidos habang sinasagisag ng mga guhit ang orihinal na labintatlong kolonya na nagpahayag ng kasarinlan mula sa Dakilang Bretanya at sumali sa unyon.

## Kasaysayan

Ang kasalukuyang bersyon ng watawat ng US ay ika-27 nito, kasunod ng 26 na opisyal na pagbabago sa disenyo mula noong 1777. Ang 48-bituing watawat ay may bisa sa loob ng 47 taon hanggang ang 49-bituing bersiyon ay naging opisyal noong Hulyo 4, 1959. Ang 50-bituing watawat ay iniutos ng noo'y pangulong Eisenhower noong Agosto 21, 1959, at pinagtibay noong Hulyo 1960. Ito ang pinakamatagal nang ginagamit na bersiyon ng watawat ng US at matagal nang ginagamit sa mahigit 66 taon.

## Disenyo

### Mga pagtutukoy

Ang pangunahing disenyo ng kasalukuyang bandila ay tinukoy ng 4 U.S.C. § 1;4 U.S.C. § 2 Binabalangkas ng ang pagdaragdag ng mga bagong bituin upang kumatawan sa mga bagong estado, na walang ginawang pagkakaiba para sa hugis, sukat, o pagkakaayos ng mga bituin. Ang mga detalye para sa paggamit ng pederal na pamahalaan ay sumusunod sa mga sumusunod na halaga:

* Hoist (taas) ng bandila: *A* = 1.0
* Lumipad (lapad) ng bandila: *B* = 1.9
* Hoist (taas) ng canton ("union"): *C* = 0.5385 ( *A* × 7/13, sumasaklaw sa pitong guhit)
* Lumipad (lapad) ng canton: *D* = 0.76 ( *B* × 2/5, dalawang-ikalima ng lapad ng bandila)
* *E* = *F* = 0.0538 ( *C* /10, ikasampu ng taas ng canton)
* *G* = *H* = 0.0633 ( *D* /12, isang ikalabindalawa ng lapad ng canton)
* Diameter ng star: *K* = 0.0616 ( *L* × 4/5, four-fifths ng stripe width, ang pagkalkula ay nagbibigay lamang ng 0.0616 kung ang *L* ay unang bilugan sa 0.077)
* Lapad ng guhit: *L* = 0.0769 ( *A* /13, ikalabintatlo ng taas ng bandila)

## Mga sanggunian
# Kagandahan

*"Ang kagandahan ay nasa mata ng tumitingin."*
Ang **ganda** o **kagandahan** (Ingles: *beauty*, *charm*) ay isang katangian ng isang tao, hayop, lokasyon o pook, bagay, o ideya na nagbibigay ng karanasan ng pananaw o hiwatig ng kaligayahan, kahulugan, o pagkapuno (satispaksiyon). Pinag-aaralan ang kagandahan bilang bahagi ng estetika, sosyolohiya, sikolohiyang panlipunan, at kalinangan. Bilang isang nilikhang pangkultura, labis na naging komersyalisado ang kagandahan. Isang katauhan o katawan ang "huwarang kagandahan" o "kagandahang ideyal" na hinahangaan, o nag-aangkin ng mga katangiang malawakan ibinubunton sa diwa ng kagandahan sa isang partikular na kultura, para sa perpeksiyon. isang Halimba ng babaeng maganda ay si richelyn Guinto, na nakatira sa Brgy. Kagandahan Novaliches quezon City.

Kalimitang kinasasangkutan ang pagkaranas ng "kagandahan" ng pagkakaunawa ng ilang mga entidad bilang nasa loob ng balanse at harmoniya ng kalikasan, na maaaring humantong sa mga damdamin ng pagkaakit at mabuting kapakanang pangdamdamin. Dahil sa isa itong karanasang nasa isip, personal, o pangsarili, malimit na sinsabing "ang kagandahan ay nasa mata ng tumitingin." Sa diwa nitong pinakamarubdob, maaaring magbunga ang kagandahan ng isang kapuna-punang karanasan ng positibong maingat na paglilimi hinggil sa kahulugan ng pansariling pag-iral. Ang paksa ng kagandahan ay anumang bagay na nag-aalingawngaw ng kahulugang pansarili.

Kasingkahulugan ang salitang *kagandahan* ng **maganda**, **kariktan**, **dilag**, **karilagan**, **bighani**, **alindog**; maaari ring katumbas ng **inam**, **igi**, **kaigihan**, **bentahe**, **kalamangan**, at **aya**. Partikular na nangangahulugan ang *alindog* ng **matinding kagandahan** o **napakaganda**, na katumbas din ng mga salitang **dikit** at **dingal**. Katumbas ng **maalindog** ang pagiging **kaakit-akit**. Bukod sa *kagandahan*, maaari ring tumukoy ang *alindog* sa karinyo, lambing, kalinga, bait, o kaya sa papuring paimbabaw o tuya.

## Tingnan din

* Kaaya-ayang pangangatawan
* Kosmetiko
* Kahalayan

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Sining** at **Kalinangan** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Thomas Paine

Si Thomas Paine.
Si **Thomas Paine** (29 Enero 1737 – 8 Hunyo 1809) ay isang Ingles na pampletero, rebolusyonaryo, radikal, pilosopo, imbentor, at intelektuwal. Nanirahan at naghanapbuhay siya sa Britanya hanggang sa humantong siya sa gulang na 37, nang mandayuhan siya sa mga kolonyang Amerikano ng Britanya noong panahon ng Himagsikang Amerikano. Ang pangunahin niyang ambag ay ang makapangyarihan at pampleto (maliit na aklat) na pinamagatang *Common Sense* (1776) o "Karaniwang Kaisipan". Itinaguyod ng maliit na aklat na ito ang ideya ng kasarinlan ng kolonyal na Amerika mula sa Kaharian ng Dakilang Britanya. Isinulat din niya ang *The American Crisis* (1776–1783) o "Ang Amerikanong Krisis", isang serye ng mga pampleto na makapanghihimagsik. Pagkaraan ng Rebolusyong Amerikano, isinulat ni Paine ang *Age of Reason* (Panahon ng Katwiran), isang pampletong nagtaguyod ng paggamit ng katwiran para sa mga pag-aangking panrelihiyon at mapagsuri ito sa relihiyon may organisasyon. Kapiling ang iba pang mga tagapagtatag ng Amerika na katulad nina Thomas Jefferson at James Madison, sinuportahan ni Paine ang katwiran hinggil sa relihiyon bilang kapalit ng pagpapahayag o rebelasyon. Naging kabahagi si Paine ng mas malaking kilusan ng Panahon ng Pagkamulat (*Age of Enlightenment*) na maipepetsa mula pa noong humigit-kumulang sa kaagahan ng ika-17 daantaon.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Tao**, **Talambuhay** at **Estados Unidos** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Kolehiyong Panghalalan ng Estados Unidos

Ang 538 na Boto Elektoral, na inilaan sa bawat Estado sa Estados Unidos at Distrito ng Columbia para sa Eleksyon Pang Pangulo ng Estados Unidos sa 2024 batay sa Census ng Estados Unidos ng 2020. Ang bawat hurisdiksyon ay may mga boto na hindi bababa sa 3.
Sa Estados Unidos, ang **Kolehiyo Elektoral** o ang **Kolehiyong Panghalalan** ay ang grupo ng mga Botante na sapilitan ng Konstitusyon na dapat
magtipon tuwing 4 na taon para piliin ang Pangulo at Pangalawang Pangulo. Ang bawat Estado ay naglalaan ng mga botante ayon sa kanilang mga
lehislatura.

Ang mga estado at ang Distrito ng Columbia ay naghahalal sa Araw ng Eleksyon sa Nobyembre para piliin ang mga elektor batay sa kung sino ang ihahalal nila para sa pangulo at pangalawang pangulo. May mga estado na may batas upang ibawal ang mga faithless electors.

Ang lahat ng mga estado maliban sa Maine at Nebraska ay gumagamit ng party block voting o general ticket method, para piliin ang kanilang kandidato.

## Pamamaraan

Ang bawat estado ay dapat may mga Boto Elektoral na hindi bababa sa 3. Ang bilang ng mga Boto Elektoral ng isang estado ay binubuo ng 2 Senador at ang bilang ng mga Kinatawan ng estado. Hindi kasama ang mga U.S. Territories sa Kolehiyo Elektoral, katulad ng Guam, Puerto Rico, U.S. Virgin Islands, at iba pa.

Ang bilang ng mga Boto Elektoral ng Estados Unidos ay 538. Kailangan ng isang kandidato ng 270 na boto Elektoral upang manalo.
# Chinese Taipei

Watawat ng Chinese Taipei sa Olympics at iba pang pandaigdigang palaro.
Ang **Chinese Taipei** (transliterasyon: **Tsinong Taipei**) ay ang pangalang napagkasunduan sa **Resolusyong Nagoya** kung saan kinikilala ng Republika ng Tsina (ROC) at ng Republikang Bayan ng Tsina (PRC) ang bawat isa sa mga gawaing may kinalaman sa International Olympic Committee. Ito rin ang naging batayan ng ROC upang lumahok sa iba pang gawain ng mga pandaigdigang organisasyon, gaya ng Olympics, Miss Universe, Paralympics, Asian Games, Asian Para Games, Universiade, World Baseball Classic, Little League World Series, at FIFA World Cup.

Para sa PRC ang "Chinese Taipei" ay walang malinaw na pagtukoy sa katayuang politikal ng Republika ng Tsina o kung ito ba'y may kasarinlan. Sa kabilang banda, sa pananaw ng ROC, ito'y may higit na malawak na kahulugan kaysa "Taiwan" (dahil ito'y isang bahagi lang ng kabuuang Tsina, na kanila ring inaangkin gaya ng PRC bilang lehitimong pamahalaan nito; at para sa PRC ang paggamit ng "Taiwan" bilang pambansang ngalan ay katumbas ng paghiwalay ng bahaging ito ng kabuuang Tsina mula sa PRC) at ang "Taiwan China" ay nagmumungkahi na ito'y nasa ilalim ng PRC.

## Pinagmulan

Ang paglawak ng opisyal na pagkilala sa Republikang Bayan ng Tsina (PRC) sa mga pandaigdigang aktibidad, gaya ng pagkilala ng United Nations noong 1971, na dati'y tangan-tangan ng Republika ng Tsina (ROC) ay nagdulot ng paglipat mga ugnayang diplomatiko mula Taipei patungong Beijing. Kinailangan ng ROC na humanap ng paraan upang ito'y tukuyin sa mga pagtitipong linalahukan din ng PRC.

Gumagamit ang International Olympic Committee (IOC), ng iba't ibang pangalan sa mga aktibidad nito upang maitangi ang ROC sa PRC. Ginamit ang "Taiwan" sa 1964 Summer Olympics sa Tokyo. Noong 1979, sumang-ayon ang PRC na lumahok sa mga aktibidad ng IOC kung tutukuyin ang Republika ng Tsina bilang "Chinese Taipei". Itinakda sa Nagoya Resolution na ang Beijing Olympic Committee ay tatawaging "Chinese Olympic Committee" at mangangailangan ng iba pang pangalan upang tukuyin ang ROC Olympic Committee (ROCOC).

Noong panahong iyon, tutol ang karamihan ng nasa pamunuan ng ROC sa pagbago, dahil maaaring ipahiwatig na wala ang Tsina sa "Taiwan" o ang Chinese ay ipinasasailalim ito sa PROC, at hindi kumakatawan sa lahat ng rehiyon/pulo ng ROC at hindi nito binibigyan ang ROC ng pagkakataon upang isulong kung kinakailangan ang inaangking teritoryo sa labas ng ROC.

Ang lugar na tinutukoy na Taiwan ay isa lamang sa mga lugar o pulo (Penghu, Kinmen at Matsu dagdag pa sa Taiwan) at hindi nito sinasaklaw ang “lawak ng nasasakupan” ng ROCOC kung Taiwan lang ang gagamitin. Bukod pa rito, bagaman ang karamihan sa mga produkto ng ROC ay tinatatakan ng “made in Taiwan”, kaugalian ng tatakahan na gawa sa mga rehiyon nito ang sarili nitong mga produkto. Ang ilang alak sa Kinmen ay tinatatakan na “made in Kinmen” gaya ng ilang pabanong tinatatakan na “made in Paris” at hindi “made in France.”

## Mga sanggunian
# Ruweda

Isang ruweda.
Ang **ruweda** (Ingles *Ferris wheel*, *observation wheel*, o *big wheel*) ay isang hindi-gusaling kayarian na binubuo ng isang patayong malaking gulong na may mga gondola o upuang pampasahero na nakabitin sa mga rim ng bawat isa. Isa itong uri ng gulong at sasakyang panlibangan na natatagpuan sa mga liwasang sa lungsod at mga pook na pampubliko. Karaniwang nasasakyan ang isang ruweda ng mga 50 hanggang 100 katao.

## Mga sanggunian

May kaugnay na midya ang Wikimedia Commons tungkol sa artikulong:
Ferris wheelAng lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Kapital (ekonomika)

*Ang artikulong ito ay tumutukoy sa kapital bilang isang terminong pang-ekonomika. Para sa kapital bilang puhunan tingnan ang pamumuhunan.*
Ang **kapital** ay may iba't ibang kahulugan sa ekonomika, pananalapi at pagtutuos.

Sa pananalapi at pagtutuos (*accounting*), tumutukoy ang kapital sa yamang pananalapi, lalo na kung gagamitin sa pagsimula o pagpapanatili ng negosyo.

Sa klasikong ekonomika, ang kapital ay isa sa mga tatlong sanhi ng produksiyon kasama ang lupain at paggawa. Kapital ang mga kalakal na may katangian na tulad ng mga sumusunod:

* Maari itong gamitin sa produksiyon ng ibang kalakal o *goods* (ito ang nagiging sanhi ng produksiyon).
* Ginawa ito ng mga tao, kontra sa "lupain," na tumutukoy sa likas na namamayaning yaman tulad ng heograpikal na lokasyon at mga mineral.
* Hindi ito ginagamit agad sa proseso ng produksiyon, hindi tulad ng hilaw na materyales o mga tagapamagitang kalakal.

Ang ikatlong bahagi ng kahulugan ay hindi palaging ginagamit ng mga klasikong ekonomista. Ang klasikong ekonomista na si David Ricardo ay ginamit ang kahulugan sa itaas para sa terminong
The third part of the definition was not always used by classical economists. The classical economist David Ricardo would use the above definition for the term *fixed capital* habang sinasama ang mga hilaw na materyales at mga tagapamagitang produkto ay kasama sa kanyang umiikot na kapital (*circulating capital*). Para sa kanya, pareho itong mga uri ng kapital.

Sa ekonomiya, ang salitang kapital ang siyang ugat ng kapitalismo na isang uri ng kalakalan.

Mayroon din namang kapital na tinatawag na yamang kapital o *capital resources'* sa Ingles. Ito naman ay tumutukoy sa lahat ng bagay na ginagamit ng tao upang kunin at isailalim sa isang proseso ang mga hilaw na materyales upang makabuo ng panibagong produkto.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Ekonomiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Jiang Zemin

| Jiang Zemin |
| --- |
| Si Jiang Zemin noong 2002 |
|  |
| Pangunahing Sekretarya ng Partidong Komunista ng Tsina |
| **Nasa puwesto** 24 Hunyo 1989 – 15 Nobyembre 2002 |
| Nakaraang sinundan | Zhao Ziyang |
| Sinundan ni | Hu Jintao |
|  |
| Pansariling Detalye |
| Isinilang | 17 Agosto 1926(1926-08-17) Kiangtu, Kiangsu, Republika ng Tsina (ngayon ay Distritong Jiangdu, Yangzhou, Jiangsu, Tsina) |
| Yumao | 30 Nobyembre 2022(2022-11-30) (96 taong gulang)  Distritong Jing'an, Shanghai, Tsina |
| Partido | Komunistang Tsino |

Si **Jiang Zemin** (17 Agosto 1926 - 30 Nobyembre 2022) ay isang politikong Tsino na nagsilbi bilang pangkalahatang kalihim ng Partidong Komunista ng Tsina (CCP) mula 1989 hanggang 2002, bilang tagapangulo ng Komisyong Sentral ng Sandatahan mula 1989 hanggang 2004, at bilang pangulo ng Tsina mula 1993 hanggang 2003. Si Jiang ay ang panakamataas na pinuno (paramount leader) ng Tsina mula 1989 hanggang 2002. Siya ang pangunahing pinuno ng ikatlong henerasyon ng Tsinong pamunuan, isa lamang sa apat na pangunahing pinuno kasama sina Mao Zedong, Deng Xiaoping at Xi Jinping .

Hindi niya inaasahan na mapapapunta siya sa kapangyarihan pagkatapos lamang ng protesta at masaker sa Tiananmen Square noong 1989, ito'y nangyari nang palitan niya si Zhao Ziyang bilang pangkalahatang kalihim ng CCP dahil sa kanyang umano'y suporta sa mga protesta.

Noong panahong iyon, si Jiang ang pinuno ng partido sa lungsod ng Shanghai . Habang patuloy na humihina ang pagkikipagugnayan ng "Walong Nakatatanda" sa mga pulitikang Tsino, pinagpatibay ni Jiang ang kanyang hawak para sa kapangyarihan bilang isang "pinaka-pangunahing pinuno" ng bansa noong 1990s. Nang mahimok sa impluwensya sa mga paglalakbay ni Deng Xiaoping noong 1992 , opisyal na ipinakilala ni Jiang ang terminong "sosyalistang ekonomiya ng merkado" sa kanyang talumpati noong ika- 14 na CCP National Congress na ginanap sa huling bahagi ng taong iyon, na nagpapabilis ng "pagbukas at reporma".

## Tingnan din

* Mga pagpoprotesta sa Liwasan ng Tiananmen noong 1989

## Mga sanggunian
# Konsulado

Ang **konsulado** ay isang maliit na opisyal na tanggapan ng isang bansa na nasa ibang bansa. Ang pangunahing tanggapan ay tinatawag na embahada na nasa kabiserang lungsod. Nasa malalaking mga bayan ang mga konsulado at karaniwang hindi gumagawa ng lahat ng mga gawain ng isang embahada. Karaniwang nangangasiwa ang konsulado ng mga katanungan hinggil sa mga pasaporte para sa kaniyang mga mamamayan, mga bisa para sa mga dayuhang nagnanais na pumunta sa bansa ng konsulado at mga lisensiya para sa pag-aangkat at pagluluwas ng mga kalakal. Ilang mas malalaki at mas mahahalagang mga bansa ang maaaring may mga **Konsulado Panlahat**, **Konsuladong Panglahat**, o **Konsulado Heneral**. Payak mas malalaki lamang ang mga konsuladong ito na mas maraming gawain at gampanin kaysa mas maliliit na mga konsulado. Ang mga taong naghahanapbuhay sa mga konsulado ay tinatawag na mga **opisyal na konsular**. Ang taong nangangasiwa ay tinatawag na isang **konsul** o **konsul panglahat** (**konsul heneral**). Ang isang **konsul** ay isang tao na ipinag-utos ng pamahalaan na naninirahan sa ibang bansa para maging kinatawan ng kanyang bansa. Ang isang **honoraryong konsul** ay hindi nagtatrabaho ng buong panahon para sa pamahalaan; karaniwan silang nasa mga bayang daungan, upang mapabilis ang pagbibigay ng mga dokumento para sa pangangalakal. Ang honoraryong konsul ay maaaring isang mamamayan ng bansang pinaglilingkuran niya, o may ibang ugnayan katulad ng mga magulang o mga lolo at lola o maaaring kasal sa isang taong nagmula sa bansa ng konsulado. Karaniwang silang naghahanapbuhay sa loob ng isang opisina, na ginagamit ang kanilang tanggapan bilang **konsuladong honoraryo**. May kalayaang diplomatiko (kilala rin bilang layang diplomatiko, diplomatikong imunidad, tanging pahintulot na diplomatiko) ang mga **konsular na opisyal** (mga **opisyal ng konsulado** o **opisyal na pangkonsulado**).

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Politika** at **Pamahalaan** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*