# Maligayang pagdating sa Wikipedia!

## Wikipedia,

ang malayang ensiklopedyang maaaring baguhin ninuman.

Bersiyong mobile

* Magtanong sa pamayanan
* Paano magsimula?
* Tulong sa nilalaman
* Mga paksa
* Mabilisang indeks
* *For non-Tagalog speakers*

## Napiling artikulo

Mga piyesa ng ahedres sa simula ng laro.
Ang **ahedres** (mula sa Espanyol: *Ajedrez*; Ingles: *Chess*) ay isang larong tabla para sa dalawang naglalabang manlalaro. Kung minsang tinatawag na **kanluraning ahedres** o **pandaigdigang ahedres** upang maipagkaiba ito mula sa mga naunang uri o ibang kahalintulad (baryasyon) ng larong ahedres. Lumitaw ang pangkasalukuyang porma ng laro mula sa Katimugang Europa noong pangalawang kalahati ng ika-15 siglo matapos na mahubog mula sa katulad at may matandang mga laro na may simulain sa Indya. Sa ngayon, isa sa mga pinakabantog na mga laro ang ahedres, na nilalaro ng milyon-milyong ng mga tao sa buong mundo sa mga kapisanang pang-ahedres, sa internet o *desktop application*, sa pamamagitan ng pamamaraang tugunan o pakikipagkalatasan, sa mga torneo at sa mga hindi pormal o hindi opisyal na pagkakataon o libangan lamang. May mga aspeto ng sining at agham na makikita sa kabuuan ng ahedres at maging teoriya din. Ipinamamahagi rin ang ahedres bilang isang daan na nagpapainam sa kakayahan ng diwa o isip. Nilalaro ang laro sa ibabaw ng isang parisukat na tablang may 64 na maliliit pang parisukat na may dalawang magkaibang kalimliman ng kulay. Sa simula, bawat manlalaro (puti at itim) ang nagmamando sa labinganim na mga piyesa ng ahedres: isang hari, isang reyna, dalawang tore, dalawang obispo, dalawang kabalyero (tinatawag ding kabayo), at walong mga kawal (Ingles: *pawn*). Layunin ng laro ang mabitag (Ingles: *checkmate*) ang kalabang hari, kung saan ang hari ay agad na napailalim sa isang paglusob at wala nang ibang paraan upang alisin ito sa pagkakasilo sa susunod na galaw.

* **Mga napiling artikulo **Pamantayan **Magnomina**

## Alam ba ninyo ...

* ...na sa **negosasyong pangkapayapaan** sa pagitan ng Pamahalaan ng Republika ng Pilipinas at Pambansang Demokratikong Prente ng Pilipinas, ang unang nakalataga sa talaan ng mga kasunduan ay ang paggalang sa **pandaigdigang makataong batas** ng dalawang panig na nagdirigmaan?
* ...na ang mga villa gaya ng kanila emperador **Adriano** (*nakalarawan*) at **Trajano** ay bukod sa pampahingahan, ay marahil nagsilbi ring paminsang tanggapan?
* ...na ang **mga Kipot ng Turkiya**, na kinabibilangan ng mga anyong-tubig ng **Dardanelos** at **Bosforo**, pati ang **Dagat ng Marmara**, ay bumubuo ng isang **hangganang lupalop** ng Asya at Europa?

* **Mga nagdaang napili **Mga pinakabagong artikulo **Magsimula ng bagong artikulo**

## Napiling larawan

Ang **Santa Francesca Romana** (Italyano: *Basilica di Santa Francesca Romana*), na dating kilala bilang **Santa Maria Nova**, ay isang simbahang Katoliko Romano na matatagpuan sa tabi ng Porong Romano sa rione Campitelli sa Roma, Italya.

*May-akda ng larawan: Diego Delso*

* **Marami pang napiling larawanMga dekalidad na larawan sa Wikimedia Commons**

## Patungkol

Ang Wikipedia ay isang proyektong *online* na ensiklopedya na panlahat, nakasulat sa maraming wika, at pinagtutulungan ang paggawa ng mga artikulo sa prinsipyong wiki. Naglalayon ang proyektong ito na mag-alok ng mga nilalaman na malayang muling magagamit, walang pinapanigan, at napapatunayan, na maaring baguhin at mapabuti ninuman.
Nakikilala ang Wikipedia sa pamamagitan ng mga naitatag na prinsipyo. Nakalisensiya ang nilalaman nito sa ilalim ng *Creative Commons BY-SA*. Maari itong kopyahin at muling gamitin sa ilalim ng parehong lisensiya, na sumasailalim sa paggalang sa mga kondisyon. Ibinbigay ng Wikipedia ang mga nilalaman nito ng walang bayad, walang patalastas, at hindi nagsasamantala sa paggamit ng personal na datos ng mga gumagamit nito.

Mga boluntaryo ang nag-aambag o patnugot ng mga artikulo sa Wikipedia. Nakikipag-ugnayan sila sa isa't isa tungkol sa kanilang mga pagsisikap sa loob ng pamayanang nagtutulungan at walang pinuno.

|  |
| --- |
| Sa ngayon, mayroon ang Wikipediang Tagalog na: |
| 49,142 artikulo | 248 aktibong tagapag-ambag |

## Paano makapag-ambag?

Maaring maglathala ng *online* na nilalaman ang kahit sino basta't sundin nila ang mga pangunahing alintuntuning itinakda ng Pundasyong Wikimedia at ng pamayanan; halimbawa, pagpapatunay ng nilalaman, notabilidad, at pagkamagalang.

Maraming mga pahinang pantulong ang mababasa mo, partikular sa paglikha ng artikulo, pagbago ng artikulo o pagpasok ng litrato. Huwag mag-atubiling magtanong para sa iyong unang mga hakbang, partikular sa isa sa mga proyektong tematiko o sa iba't ibang espasyo para sa mga usapan

Ginagamit ang mga pahinang usapan upang isentralisado ang mga naiisip at kumento para mapabuti ang isang partikular na artikulo o pahina. Mayroon din sentrong *portal* o puntahan ng pamayanan, ang Kapihan, kung saan puwedeng pag-usapan ang pangkalahatang alalahanin sa pamayanang Wikipediang Tagalog. Pindutin ito upang magtanong o maghayag ng iyong naiisip para mapabuti pa ang Wikipediang Tagalog.

**Babasahin para sa mga baguhan**

## Kaganapan

* Isang **lindol na may lakas na Mw 7.8**, na ang episentro ay nasa karagatan sa tapat ng Maasim, ang yumanig sa Mindanao, Pilipinas. Naramdaman din ito hanggang sa Leyte, sa mga lalawigan ng Hilagang Maluku at Hilagang Sulawesi sa Indonesya, at sa Sabah sa Malaysiya. Hindi bababa sa 35 katao ang nasawi, mahigit 200 ang nasugatan, at 12 ang nawawala (*nakalarawan ang pagguho ng lupa sa Saranggani*).
* Naitala rin ang mga **sunami sa Guam, Palau, at ilang bahagi ng Indonesya, Hapon, at Pilipinas**. Binawi ng *Pacific Tsunami Warning Center* (PTWC, o Sentrong Pambababala ng Sunami sa Pasipiko) ang babalang sunami nito para sa Guam at sa Hilagang Kapuluang Mariana, habang inalis naman ng mga ahensiya sa Australya, Malaysiya, at Nuweba Selandiya ang kani-kanilang mga babala. Kalaunan, kinumpirma ng PTWC na lumipas na ang banta ng sunami ilang oras matapos ilabas ang babala para sa ilang bahagi ng Karagatang Pasipiko.
* Iniutos ni Pangulong Bongbong Marcos ng Pilipinas ang **pagsuspinde ng mga klase** sa mga lugar na naapektuhan ng lindol sa buong Mindanao. Nagkataon itong unang araw ng bagong taong panuruan sa bansa.

* **Wikinews **Iba pang mga kamakailang pangyayari...**

## Sa araw na ito (Hulyo 9)

**Hulyo 9**

Paglusob ng Daungang Hudson
* 1654 — Ipinanganak si **Emperador Reigen** ng Hapon.
* 1863 — Digmaang Sibil ng Estados Unidos: nagsimula ang **Paglusob ng Daungang Hudson**.

Mga huling araw: Hulyo 8 — Hulyo 7 — Hulyo 6

* **Sinupan **Sa e-liham **Talaan ng mga makasaysayang anibersaryo**

Pinapaandar ang Wikipedia ng Pundasyong Wikimedia, isang organisasyong 'di-kumikinabang na pinapatakbo din ang iba pang mga proyekto:

* **Commons**
Repositoryo ng midya
* **Wikidata**
Datos ng kaalaman
* **Wikikawikaan**
Mga sipi
* **Wiksiyonaryo**
Diksiyonaryo
* **Wikispecies**
Direktoryo ng mga espesye
* **Wikivoyage**
Gabay sa paglalakbay
* **Wikisource**
Aklatan
* **Wikiversity**
Kurso at aralin
* **Wikibooks**
Aklat-aralin at manwal
* **Wikifunctions**
Librerya ng mga punsyon
* **MediaWiki**
Paggawa ng software na wiki
* **Meta-Wiki**
Koordinasyon ng proyektong Wikimedia

   **Mga Wikipedia sa iba pang mga wika**

Nakasulat ang Wikipedia na ito sa Tagalog, isa sa mga pangunahing wika sa Pilipinas. Mayroon din ibang Wikipedia na nakasulat sa ibang wika na mula sa Pilipinas na nakatala sa sumusunod.
* Mga Wikipedia sa iba pang mga wika sa Pilipinas

	+ Bajau Sama
	+ Bikol Central
	+ Cebuano
	+ Chavacano de Zamboanga
	+ Ilokano
	+ Kapampangan
	+ Pangasinan
	+ Winaray

---

Maraming iba pang Wikipedia; nakatala sa ibaba ang ilan sa mga malalaking Wikipedia.
* 1,000,000+ artikulo

	+ العربية
	+ Deutsch
	+ Español
	+ Français
	+ Italiano
	+ Nederlands
	+ 日本語
	+ Polski
	+ Português
	+ Русский
	+ Svenska
	+ Українська
	+ Tiếng Việt
	+ 中文
* 250,000+ artikulo

	+ Bahasa Indonesia
	+ Bahasa Melayu
	+ 閩南語 / Bân-lâm-gí
	+ Български
	+ Català
	+ Čeština
	+ Dansk
	+ Esperanto
	+ Euskara
	+ فارسی‎
	+ עברית
	+ 한국어
	+ Magyar
	+ Norsk Bokmål
	+ Română
	+ Srpski
	+ Srpskohrvatski
	+ Suomi
	+ Türkçe
* 50,000+ artikulo

	+ Asturianu
	+ Bosanski
	+ Eesti
	+ Ελληνικά
	+ Simple English
	+ Galego
	+ Hrvatski
	+ Latviešu
	+ Lietuvių
	+ മലയാളം
	+ Македонски
	+ Norsk nynorsk
	+ Slovenčina
	+ Slovenščina
	+ ไทย