Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bill Clinton

| Bill Clinton |
| --- |
|  |
|  |
| Ika-42 Pangulo ng Estados Unidos ng Amerika |
| **Nasa puwesto** January 20, 1993 – January 20, 2001 |
| Pangalawang Pangulo | Al Gore |
| Nakaraang sinundan | George H. W. Bush |
| Sinundan ni | George W. Bush |
| 40th and 42nd Governor of Arkansas |
| **Nasa puwesto** January 11, 1983 – December 12, 1992 |
| Tinyente | Winston Bryant (1983–1991) Jim Guy Tucker (1991–1992) |
| Nakaraang sinundan | Frank D. White |
| Sinundan ni | Jim Guy Tucker |
| **Nasa puwesto** January 9, 1979 – January 19, 1981 |
| Tinyente | Joe Purcell |
| Nakaraang sinundan | Joe Purcell (acting) |
| Sinundan ni | Frank D. White |
| Arkansas Attorney General |
| **Nasa puwesto** 1977–1979 |
| Nakaraang sinundan | Jim Guy Tucker |
| Sinundan ni | Steve Clark |
|  |
| Pansariling Detalye |
| Isinilang |  (1946-08-19) 19 Agosto 1946 Hope, Arkansas |
| Partido | Democratic |
| Asawa | Hillary Rodham Clinton |
| Anak | Chelsea Clinton |
| Alma Mater | Georgetown University Yale Law School |
| Trabaho | Lawyer |
| Pirma |  |
| Websitio | William J. Clinton Presidential Library |

*Ang pahinang ito ay para sa dating presidente ng Amerika. Para sa ibang gamit ng Clinton, tingnan ang Clinton (paglilinaw).*

Si **William Jefferson Clinton** (ipinaganak bilang **William Jefferson Blythe III**) ay naglingkod bilang pangulo ng Estados Unidos Mula 1993 Hanggang 2001 Asawa niya na si Hillary Rodham.

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Shenzhou 6

Ang **Shenzhou 6** (Chinese: 神舟六号) ay ang pangalawang sasakyang pangkalawakang ipinadala ng Tsina noong Oktubre 12, 2005 sa Jiuquan Sattelite Launch Center. Ito ay kasalukuyang lumilibot sa ibaba ng orbit ng mundo. Lulan ng sasakyang ito ay sina Fèi Jùnlóng (费俊龙) at Niè Hǎishèng (聂海胜).

## Mga sanggunian

* “Diplomatic dispute won't hurt space mission,” *China Daily*, 2003-12-01. Naka-arkibo 2012-02-04 sa Wayback Machine.
* Jones, Morris: “Media Rollout For *Shenzhou 6*”, *SpaceDaily*, March 7, 2005.
* “Astronauts In Training For Second Manned Spaceflight,” *Xinhua News Agency*, March 7, 2005. Naka-arkibo 2022-04-27 sa Wayback Machine.
* “State TV begins selling ads for China's manned space flight,” *Agence France-Presse*, 2005-09-20.
* Jones, Morris: “Media Weighing Up *Shenzhou 6*”, *SpaceDaily*, September 27, 2005.
* “*Shenzhou 6* Mission In Final Preparation For Possible Launch On October 13,” *SpaceDaily.com*, 6 October 2005. Naka-arkibo 2006-01-13 sa Wayback Machine.
* “Safety of *Shenzhou 6* Astronauts Ensured,” *CRIENGLISH.com*, 8 October 2005.
* “Official: *Shenzhou 6* not to carry plant seeds,” *China Daily*, 11 October 2005.
* “Yang Liwei Says *Shenzhou 6* Astronauts Capable of New Space Mission,” *Xinhua News Agency*, 11 October 2005. Naka-arkibo 2012-07-13 at Archive.is
* “In case of cosmic crisis, just crash near Australia,” *The Sydney Morning Herald*, 12 October 2005.
* "South Tarawa Island, Republic of Kiribati." Accessed 20 July, 2005.

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Lokasyon (heograpiya)

Sa heograpiya ang **lokasyon** ay isang posisyon o punto sa pisikal na espasyo na sumasakop sa ibabaw ng Daigdig. Maaaring kadalasang tinalaga ang tiyak na lokasyon sa paggamit ng partikular na latitud at longhitud, isang parilya ng koordinadang Kartesyano (*Cartesian coordinate grid*), pabilog na sistemang koordinada, o isang sistemang nakabatay sa tambilugan (halimbawa, *World Geodetic System* o Pandaigdigang Sistemang Heodetiko).

Maaaring ilarawan ang isang lokasyon bilang tiyak na lokasyon na siyang tumpak na kinaroroonan ng isang bagay, o ang lokasyong bisinal na ang lokasyon ng isang bagay na kaugnay sa isa pang lugar o sa isang pangkalahatang bagay..

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Heograpiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Cornualles

Ang kinalalagyan ng Cornualles sa (pulo ng) Gran Britanya
Watawat ng Cornualles
Ang **Cornualles** o **Kornwales** (Cornico: *Kernow*; Ingles: *Cornwall*) ay isang lalawigan, o kondado, sa Inglatera, Reyno Unido na matatagpuan sa pinakatimog-kanluraning dulo ng tangway ng (pulo ng) Gran Britanya. Ito ay katabi Karagatang Atlantiko sa hilaga at kanluran, ng Kanal Ingles sa timog at ng Kondado ng Devon sa silangan, sa kabila ng Ilog Tamar. Kabilang ang Kapuluan ng Sorlingas, ang Cornualles ay may populasyong 534,000, at may laki na 3,563 km2. Ang sentro ng pamamahala at tanging lungsod nito ay ang Truro.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **United Kingdom** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Kard

Ang **kard**, mula sa Ingles na *card*, ay maaaring tumukoy sa:

* Baraha
* Kartang pamasko
* Katalogo ng aklatan
* Kartang pambati

## Tingnan din

* *Karta (paglilinaw)*
* Kardbord
* Kartolina
# Organismong aerobiko

Ang **organismong aerobiko** (Ingles: *aerobic organism*, *aerobe*, o *aerobic*) ay isang organismo katulad ng mga mikrobyo o bakterya na nabubuhay, naninirahan, namamalagi at lumalaki sa isang kapaligirang oksihenado (may oksiheno o "hangin"). Ipinakita ni Louis Pasteur na mayroong ibang mga mikrobyo na hindi nabubuhay kapag may hangin, subalit nakukuha nila ang kanilang oksiheno sa pamamagitan ng dekomposisyon (pagkaagnas) ng mga langkapan o tambalan (*compound*) na kinalilitawan nito. Ang ganitong mga uri ng mga organismong hindi nabubuhay kapag may hangin, upang mapagkaiba, ay tinatawag na mga anaerobiko o *anaerobe* (katulad ng *germ* ng tetanus, ang *drumstick bacillus*.

## Mga uri

* Ang mga *obligate aerobe* ay kailangan ng oksiheno upang lumaki. Sa prosesong tinatawag na respirasyong selular, ang mga organismong ito ay gumagamit ng oksiheno upang malagyan ng oksiheno (oksidasyon o maoksidahan) ang mga substrata (*substrate*), katulad ng mga asukal at mga taba at makalikha ng enerhiya.

* Ang mga *facultative anaerobe* o *facultative aerobia* (aerobiang pakultatibo) ay gumagamit ng oksiheno kung mayroon, subalit mayroon ding mga metodong anaerobiko para sa produksiyon ng enerhiya, na nakabatay sa partikular na mga kalagayan.

* Ang mga *microaerophile* ay nangangailangan ng oksiheno para sa produksiyon ng enerhiya, subalit napipinsala ng mga konsentrasyong atmosperiko (pagtitipon sa atmospera) ng oksiheno (21% O2).

* Ang mga *Aerotolerant anaerobe* (aerotolerante) ay hindi gumagamit ng oksiheno subalit hindi napipinsala ng oksiheno.

## Glukosa

Ang isang halimbawa ng paggamit ng oksiheno ay ang oksidasyon ng glukosa (isang *monosaccharide*) sa respirasyong aerobiko.

C6H12O6 + 6 O2 + 38 ADP + 38 phosphate → 6 CO2 + 6 H2O + 38 ATP
Ang oksiheno ay ginagamit habang nagaganap ang oksidasyon ng glukosa at nalilikha ang tubig.

Ang ekwasyong ito ay isang buo ng kung ano talaga ang nagaganap sa tatlong mga serye ng mga reaksiyong biyokemikal: glikolisis (*glycolysis*), ang siklong Krebs (*Krebs cycle*), at posporilasyong oksidatibo (*oxidative phosphorylation*).

## Halimbawa

Ang pampaalsa (lebadura) ay isang halimbawa ng anaerobe na pakultatibo. Pinaka mahusay ang paglaki nito sa pagkakaroon ng oksiheno subalit hindi nito talagang kailangan ang oksiheno.

## Mga sanggunian
# Ariwanas

Ariwanas| Litrato ng sentrong galaktiko ng Ariwanas sa isang gabi ng kalawakan na nasa taas ng Obserbatoryong Paranal |
| Dato ng obserbasyon |
| Uri | SBc (Galaksiyang papilipit na may bareta) |
| Diyametro | 100,000 mga taong liwanag(mga *light year*) (30 kpc) |
| Kapal | 1,000 mga taong-liwanag |
| Sun's panahon ng rotasyong galaktiko | 250 milyong mga taon (negative rotation) |
| Panahon ng rotasyon ng gawi na papilipit | 50 milyong mga taon |
| Panahon ng rotasyon ng gawi na pabareta | 15 hanggang 18 milyong mga taon |
| Ang tulin ay kaugnay ng CMB kalagayan ng pamamahinga | 552 km/s |
| Tingnan din: Galaksiya, Talaan ng mga galaksiya |
| * t
* u
* b
 |

Ang **Ariwanas**, na tinatawag ding **Balatas** o **Daang Magatas** at **Daang Malagatas**, (Ingles: *Milky Way*, lit. Daang Malagatas, o Daang Magatas) ay isa sa 170 bilyon (1.7 × 1011) na mga galaksiya sa mapagmamasdang uniberso na naglalaman ng Sistemang Solar na sistemang kinalalagyan ng mundo(earth) at iba pang mga planeta. Ito ay tinatayang naglalaman ng mahigit 200 bilyong mga bituin at posibleng hanggang 400 bilyong mga bituin. Ang araw ang isa sa mga bituin sa galaksiyang Ariwanas.

Hango ang katawagan nito sa Ingles mula sa katumbas na taguri dito sa Latin - *Via Lactea* (o Magatas na Daan) - na hinango naman din mula sa *Galaxias* (Γαλαξίας) ng Griyego.

## Tingnan din

* Galaksiya

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Astronomiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Pandaigdigang Unyong Astronomiko

International Astronomical Union|  |
| Pagkakabuo | 1919 |
| Punong tanggapan | Paris, France |
| Kasapihip  | 10,145 individual members 64 national members |
| President | Robert Williams |
| General Secretary | Karel van der Hucht |
| Websayt |  |

Ang **Unyong Pandaigdig sa Astronomiya** (**Ingles**:*International Astronomical Union*)(**IAU**) ay isang taguan ng mga sanay na astronomo, na nasa lebel Ph.D. at pataas, aktibo sa sanay na paghahanap at edukasyon sa astronomiya.

## Talababa

* Statutes of the IAU, VII: General Assembly, ss. 13-15

## Ugnay Panlabas

* Website of the International Astronomical Union
* XXVIth General Assembly 2006 Naka-arkibo 2003-04-10 sa Wayback Machine.
* XXVIIth General Assembly 2009 Naka-arkibo 2007-08-17 sa Wayback Machine.

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Ilog Tamesis

Dumadaan ang Ilog Tamesis sa ilang mga kilalang lugar sa Londres, tulad ng London Eye at ang Palasyo ng Westminster.
Ang **Ilog Tamesis** (binibigkas tulad sa Espanyol na **Támesis**), o ang **Ilog Thames** (bigkas: /ˈtɛmz/), ay isang pangunahing ilog na dumadaloy sa katimugang bahagi ng Inglatera. Ito ay ang pangalawang pinakamahabang ilog sa Nagkakaisang Kaharian, at ang pinakamahabang ilog sa loob mismo ng Inglatera. Kilala ito bilang ilog na naghahati sa Londres, ngunit ilan ding mga ibang bayan at lungsod ang dinadaanan ng ilog, tulad ng Oxford. May habang 346 kilometro (215 milya) ang ilog mula sa pinagmulan nito sa may Thames Head sa Gloucestershire hanggang sa dulo nito sa Wawa ng Tamesis sa Dagat Hilaga.

## Mga sanggunian

## Mga kawing panlabas

* Where Thames Smooth Waters Glide - by John Eade
* Floating Down the River: River Thames and Boaty Things Naka-arkibo 2011-11-09 sa Wayback Machine.
* River Thames - A Brief History Naka-arkibo 2010-12-25 sa Wayback Machine. Article explaining the Thames' History over 400,000 years.
* A guide to the River Thames Above Teddington - Information on boating, fishing, walking and places to eat, drink and stay.
* Thames Path.com - Includes news features Naka-arkibo 2008-07-24 sa Wayback Machine.
* BBC interactive map of the River Thames
* The River Thames Guide Naka-arkibo 2010-12-30 sa Wayback Machine. - Covers all of the Thames and many aspects including Accommodation, Thames Information, etc.
* The River Thames Society
* Thames Path Online Guide Naka-arkibo 2008-07-24 sa Wayback Machine.
* River Thames Conditions

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Inglatera** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Anglikanismo

Ang **Anglikanismo** ay isang tradisyon ng pananampalatayang Kristiyano. Sa loob ng tradisyong ito, maaaring nagtataglay ang mga simbahan ng mga kaugnayang pangkasaysayan sa Simbahan ng Inglatera o may katulad na mga paniniwala, pagsamba, at kayarian ng simbahan. Nanggalin gang salitang *Anglikano* mula sa *ecclesia anglicana*, isang midyebal na pariralang Latino na nagmula pa sa taong 1246 at nangangahulugang *ang Simbahang Ingles*. Tinatawag na mga *Anglikano* ang mga taong kasapi o sumusunod sa Anglikanismo. Karamihan sa mga Anglikano ang mga kasapi ng mga simbahang bahagi ng pandaigdigang Komunyong Anglikano. Subalit mayroong isang bilang mga simbahang nasa labas ng Anglikanong Komunyon na tumuturing sa kanilang mga sarili bilang nasa loob ng tradisyong Anglikano, pinakapartikular na ang mga tinatawag na Nagpapatuloy na Anglikanong mga simbahan.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Kristiyanismo** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Mga Kampeonatong Wimbledon

Ang **mga Kampeonatong Wimbledon**, na karaniwang tinatawag na **Wimbledon**, ay isang paligsahan sa tenis na taunang inoorganisa ng All England Lawn Tennis and Croquet Club katuwang ang Lawn Tennis Association sa Wimbledon, Londres. Ito ang pangatlong idinaraos sa magkakasunod na apat na paligsahang Grand Slam sa tenis bawat taon, na ginaganap pagkatapos ng Australian Open at French Open at bago ang US Open. Ito ang pinakamatandang paligsahan sa tenis sa buong mundo at malawak na kinikilalang pinakaprestihiyoso sa lahat.

Idinaraos ang Wimbledon mula pa noong 1877 at nilalaro sa mga panlabas na korteng damuhan. Ito na lamang ang natitirang pangunahing paligsahan sa tenis na ginaganap sa damuhan, ang tradisyonal na ibabaw para sa isport na ito. Ito rin ang nag-iisang pangunahing paligsahan na nagpapanatili ng karpiyo sa gabi dahil sa mga kadahilanang pang-operasyon; mula noong 2009, maaaring magpatuloy ang mga laban hanggang alas-11 ng gabi (BST) sa ilalim ng mga *floodlight* o malakas na ilaw.

Karaniwang ginaganap ang paligsahan sa loob ng dalawang linggo sa huling bahagi ng Hunyo at unang bahagi ng Hulyo. Nagsisimula ito sa huling Lunes ng Hunyo o unang Lunes ng Hulyo at nagtatapos sa mga pinal ng pambabae at panlalaking *singles*, na nakatakda sa Sabado at Linggo sa pagtatapos ng ikalawang linggo. Limang pangunahing kaganapan ang idinaraos bawat taon, bukod pa sa mga paligsahan para sa kabataan at mga paanyayang torneo. Hindi ginanap ang paligsahan noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at kinansela rin ito noong 2020 dahil sa pandemyang COVID-19. Pinalitan ng mga elektronikong sistema ng pagtawag ng mga linya ang mga huradong linya noong 2025.

Kabilang sa mga tradisyon ng Wimbledon ang mahigpit na patakaran na ang mga manlalaro ay dapat magsuot ng damit na puro puti. Mayroon din itong pagtangkilik ng maharlikang pamilya ng Britanya. Tradisyonal na kinakain sa paligsahan ang mga presa at krema, at sa mga nakaraang taon ay karaniwan ding sinasamahan ito ng *champagne*. Hindi tulad ng ibang mga torneo, napakakaunti at hindi kapansin-pansin ang mga patalastas, na karaniwang nagmumula lamang sa mga opisyal na tagapagtustos tulad ng Slazenger at Rolex. Ang ugnayan nito sa Slazenger ang pinakamatagal na isponsorsip sa kasaysayan ng isport sa buong mundo, dahil ito na ang nagsusuplay ng mga bola para sa paligsahan mula pa noong 1902.

Ang mga Kampeonatong Wimbledon 2026 ay gaganapin mula Hunyo 29 hanggang Hulyo 12, 2026.

## Mga sanggunian
# Aristarco

| Aristarco |
| --- |
| Kapanganakan | 310 BCE (Huliyano)
* + Samos
* (Dagat Egeo)
 |
| Kamatayan | 230 BCE (Huliyano)
* + Alehandriya
* (Alexandria Governorate, Ehipto)
 |
| Mamamayan | Samos |
| Trabaho | astronomo |

Si **Aristarco ng Samos** o **Aristarco** lamang (Ingles: *Aristarchus*, Griyego: Ἀρίσταρχος, *Arístarchos*; 310 BK/320 BK – bandang 230 BK/250 BK) ay isang Griyegong astronomo at matematiko na ipinanganak sa pulo ng Samos sa Gresya. Siya ang unang nakikilalang tao na nagpahayag ng modelong heliosentriko ng sistemang solar, na naglalagay sa Araw, hindi ang Mundo, sa gitna ng nakikilalang sanlibutan. Naimpluwensiyahan siya ng Pitagoreanong Pilolao ng Krotona (kilala rin bilang Philolaus o Filolao), subalit, taliwas kay Pilolao, tinukoy kapwa ni Aristarco ang gitnang apoy bilang ang Araw, pati na ang paglalagay ng iba pang mga planeta sa tamang pagkakasunud-sunod mula sa Araw. Madalas na tinatanggihan ang kanyang mga ideyang pang-astronomiya upang paniwalaan ang mga teoriya ng modelong heosentriko ni Aristoteles at Tolomeo hanggang sa matagumpay na naungkat muli ang paksa pagkaroon halos ng 1,800 mga taon ni Copernicus, at malawakang pinaunlad at pinagsagawaan nina Johannes Kepler at Isaac Newton. Ipinangalan sa kanya ang isang hukay na pabilog na nasa ibabaw ng Buwan.

Bagaman nagsagawa ng mga pagmamasid si Aristarco na hindi gumagamit ng teleskopyo at hindi napaka tumpak ang naging kinalabasan ng kanyang mga pagsusukat, sinubok niyang alamin ang sukat ng layo ng Buwan mula sa Mundo na inihahambing sa distansiya ng Araw.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Astronomiya**, **Gresya** at **Matematiko** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Google I/O

| Google I/O |
| --- |
|  |
| (Mga) Petsa(s) | Mayo–hunyo (1–3 mga araw) |
| Dalás | Annual |
| Pinagdarausan | * 2008–2015: Moscone Center
* 2016–2019, 2022–kasalukuyan: Shoreline Amphitheatre
* 2021: Online
 |
| Lokasyon | * 2008–2015: San Francisco, CA
* 2016–2019, 2022–kasalukuyan: Mountain View, CA, Online
* 2021: Online
 |
| Founded | 28 Mayo 2008 (2008-05-28) |
| Pinakahulí | 10 Mayo 2023 |
| Dumaló | 5000 (est.) |
| Inorganisa ng | Google |
| Website |
| io.google |

Ang **Google I/O** (o simpleng **I/O** ) ay isang taunang kumperensya ng developer na gaganapin ng Google sa Mountain View, California. Ang pangalang "I/O" ay kinuha mula sa numerong googol, na ang "I" ay kumakatawan sa "1" sa googol at ang "O" ay kumakatawan sa unang "0" sa numero. Ang format ng kaganapan ay katulad ng Google Developer Day.

## Mga sanggunian
# Google TV (serbisyo)

Google TV|  |
| (Mga) Gumawa | Google |
| Unang labas | Mayo 2011 (2011-05) |
| *Operating system* | Android iOS Web |
| Tipo | Digital distribution |
| Websayt | tv.google.com |

Ang **Google TV (dating google play movies)** ay isang video on demand na application na pinapatakbo ng Google, bahagi ng linya ng produkto ng Google Play. Nag-aalok ang serbisyong ito ng mga pelikula at palabas sa telebisyon para sa pagbili o pagrenta, depende sa availability. Sinasabi ng Google na ang karamihan sa content ay available sa high definition, at isang 4K Ultra HD na opsyon na video ang inaalok para sa mga piling pamagat simula Disyembre 2016.

Maaaring tingnan ang content sa website ng Google Play, sa pamamagitan ng extension para sa web browser ng Google Chrome, o sa pamamagitan ng mobile application na available para sa mga Android device. Sinusuportahan ang mga offline na pag-download sa pamamagitan ng mobile app at sa mga Chromebook device. Mayroong iba't ibang mga pagpipilian para sa panonood ng nilalaman sa telebisyon.

## Sanggunian
# Pamilya Borbon

Ang **Pamilya Borbon** (Ingles  /ˈbʊərbən/, din NK  /ˈbɔrbɒn/ ; Pranses: [buʁbɔ̃]) ay isang dinastiyang Europeo na nagmula sa Pransiya, isang sangay ng dinastiyang Capeto, ang Maharlikang Pamilya ng Pransiya. Ang mga haring Borbon ay unang namuno sa Pransiya at Navarra noong ika-16 na siglo. Pagsapit ng ika-18 siglo, ang mga kasapi ng Español na dinastiyang Borbon ang may hawak ng mga trono sa España, Napoles, Sicilia, at Parma. Ang España at Luksemburgo ay mayroong mga monarko mula sa Pamilya Borbon.

Ang maharlikang Borbon ay nagmula noong 1272, nang ang bunsong anak ni Haring Luis IX ay nagpakasal sa tagapagmana ng panginoon ng Borbon. Ang pamilya ay nagpatuloy sa loob ng tatlong siglo bilang isang kadeteng sangay, nagsisilbing mga maharlika sa ilalim ng mga hari Direktang Capeto at Valois.

## Mga sanggunian
# James Cook

| (Kapitan) James Cook |
| --- |
| Si James Cook, pininta ni Nathaniel Dance, mga 1775, sa *National Maritime Museum*, Greenwich |
| Kapanganakan | 7 November [Lumang Estilo 27 October] 1728 Marton, Yorkshire, England |
| Kamatayan | 14 Pebrero 1779(1779-02-14) (50 taong gulang)  Hawaii |
| Nasyonalidad | British |
| Edukasyon | Postgate School, Great Ayton |
| Trabaho | Explorer, navigator, cartographer |
| Titulo | Captain |
| Asawa | Elizabeth Batts |
| Anak | James Cook, Nathaniel Cook, Elizabeth Cook, Joseph Cook, George Cook, Hugh Cook |
| Magulang | James Cook, Grace Pace |
| Pirma |
|  |

Si Kapitan **James Cook**, FRS (Oktubre 27, 1728 (O.S.) – Pebrero 14, 1779) ay isang Ingles na eksplorador, nabigador at tagagawa ng mga mapa. Nagkaroon siya ng tatlong paglalakbay sa Karagatang Pasipiko, na tumpak na natutukoy ang maraming mga lugar at tinatala ang ilang mga pulo at baybayin sa mapa ng Europa sa unang pagkakataon. Isa sa kanyang mga kilalang nagawa ang pagkatuklas ng Briton sa silangang pamapang ng Australia; ang pagtuklas ng Europa sa mga pulo ng Hawaii; at unang sirkumnabigasyon at pagmamapa sa Newfoundland at New Zealand.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Talambuhay** at **Eksplorasyon** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Oplan Seroja

| Oplan Tunás Panananakop ng Indonesia sa Silangang Timor |
| --- |
| Bahagi ng the Cold War |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Petsa | 7 December 1975 – 17 July 1976 (7 buwan, 1 linggo at 3 araw) |
| Lookasyon | East Timor |
| Resulta |
Nasakop ang Timor ng Indonesia |

 |
| Mga nakipagdigma |
|  Indonesia
* Indonesian National Armed Forces

 East Timor dissidents
* UDT
* APODETI

**Sa tulong ng :**  United States  Australia  Turkey |  East Timor
* FRETILIN (FALINTIL)
 |
| Mga kumander at pinuno |
|
Suharto Maraden Panggabean Benny Moerdani Dading Kalbuadi Lopes da Cruz Mario Carrascalão José Osorio Soares |
Francisco Xavier do Amaral Rogério Lobato Nicolau Lobato |
| Lakas |
|
35,000 soldiers |
2,500 regular troops |
| Mga nasawi at pinsala |
|
1000 injured, captured, dead |
|
100,000 to 180,000 na sundalo at sibilyan ang nasawi kabilang ang humigit-kumulang na 17,600 at 19,600 marahas na pag patay at di maipalinag na pagkawala  |

| **Bahagi ng serye hinggil sa Kasaysayan ng Silangang Timor** |
| --- |
|  |
| Maagang kasaysayan (pre-1515)  |
| Timor na Portuges (1515–1975)  |
| Paglusob ng mga Indones (1975)  |
| Pananakop ng mga Indones (1975 - 1999)  |
| Halalan para sa kasarinlan (1999)  |
| Paglilipat patungong kalayaan (1999 - 2002)  |
| Kasalukuyang Silangang Timor (2002–kasalukuyan)  |
| Krisis noong 2006  |
|
Panapanahon sa kasaysayan  |
| [] |

Ang **Oplan Seroja** (saling sa Filipino) **Oplan Tunás** (Ingles: **Operation Lotus** Wikang Indonesia: *Operasi Seroja*) o mas kilala sa tawag na **Pananakop ng Indonesia sa Silangang Timor 1975** ay isang aksyon ng militar ng bansang Indonesia noong tong 1975 laban sa pamahalaan ng Timor at ng FRETILIN na nag tagal ang panalakay ng pitong buwan, isang linggo at tatlong araw hanggang sa tuluyang masakop ng bansang Indonesia ang Silangang Timor

## Sanggunian