Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Panahong Bronse

Ang **Panahong Bronse** ay isang panahon sa kasaysayan mula mga 3300 BCE hanggang 1200 BCE. Ito ay panahon na inilalarawan sa paggamit ng bronse at sa ilang mga lugar ay proto-pagsulat at ibang mga maagang katangian ng urbanong kabihasnan. Ang panahong bronse ang ikalawang pangunahing panahon ng sistemang tatlong panahon na 1836 ni Christian Jürgensen Thomsen sa klasipikasyon at pag-aaral ng mga sinaunang lipunan at kasaysayan. Ang sinaunang sibilisasyon ay itinuturing na bahagi ng panahong Bronse dahil sa paglikha nito ng bronse sa pamamagitan ng pag-iismelto ng sarili nitong tanso at paga-alloy nito sa tin, arseniko at ibang mga metal o pagkakalakal ng mga bagay para sa bronse mula sa lugar na pinagkukunan. Ang bronse ay mas matigas at mas matibay kaysa sa ibang mga metal sa panahong ito na pumapayag sa mga kabihasnang bronse na magkaroon ng pag-unlad sa teknolohiya. Bagaman ang bakal ay mas masagana sa kalikasan, ang mas mataas na temperatura sa pag-iismelto nito nang 1,250 °C (2,280 °F) sa karagadagan sa kahirapan sa paggawa sa bakal ay gumagawa sa bakal na hindi magagamit na pangkaraniwan hanggang sa huli nang ikalawang milenyo bCE. Ang mababang punto ng pagkatunaw ng tin sa 231.9 °C (449.4 °F) at ang katamtamang punto ng pagkatunaw ng tanso sa 1,085 °C (1,985 °F) ay naglalagay sa mga ito sa kakayahan ng panahong Neolitikong pagpapalayok ng mga kiln na mula pa noong 6,000 BCE at makakalikha ng mga temperaturang higit sa 900 °C (1,650 °F). Ang mga ore ng tanso at tin ay bihira dahil walang mga bronseng tin sa Kanlurang Asya bago ang kalakan sa panahong bronse ay nagsimula noong ikatlong milenyo bCE. Ang panahong bronse ay sinundan ng panahong Neolitiko na ang Kalsolitiko ay nagsilbing transisyon nito.

## Mga sanggunian
# Yi Sun-sin

*Isa itong pangalang Koreano; ang apelyido ay* Yi*.*

|  |
| --- |
| Yi Sun-sin |
|  |
| Pangalang Koreano |
| Hangul | 이순신 |
| Hanja | 李舜臣 |
| Revised Romanization | *I Sun-sin* |
| McCune–Reischauer | *Yi Sun-shin* |
| Kagandahang pangalan |
| Hangul | 여해 |
| Hanja | 汝諧 |
| Revised Romanization | *Yeohae* |
| McCune–Reischauer | *Yŏhae* |
| Postumong pangalan |
| Hangul | 충무 |
| Hanja | 忠武 |
| Revised Romanization | *Chung-mu* |
| McCune–Reischauer | *Ch'ung-mu* |

Si **Yi Sun-sin** (Abril 28, 1545 - Disyembre 16, 1598) (Koreano: 이순신, Hanja: 李舜臣) ay isang Koreanong komandanteng hukbong-dagat na kilala para sa kanyang pagtatagumpay laban sa mga Hapones sa panahon ng Japanese invasions ng Korea (1592-1598) sa Dinastiyang Joseon. Ang kanyang titulo na *Samdo Sugun Tongjesa* (Hangul: 삼도 수군 통제사, Hanja: 三 道 水 军 统制 使), na ibig sabihin ay "Komandanteng Panghukbong-dagat ng Tatlong Lalawigan", ay nananatili bilang pamagat ng mga komandante ng hukbong-dagat ng Korea hanggang taong 1896. Si Komandante Yi ay kilala rin para sa kanyang makabagong paggamit ng barkong pagong. Siya ay isa sa mga ilang almirante na nanalo sa lahat ng kanyang labanan sa dagat.

Si Yi ay pinatay sa pamamagitan ng isang bala ng baril sa Labanan sa Noryang sa 16 Disyembre 1598. Habang siya ay namamatay, sinabi niya na "Huwag sabihin sa kalaban ang aking kamatayan". Ang mga hari o reyna sa panahon na noon ay nagbigay ng iba't-ibang parangal sa kanya, kabilang ang isang pamagat na *Chungmu gong* (충무공, 忠武 公, Panginoong Marsyal ng Katapatan), isang pagpapalista bilang isa sa mga *Seonmu Ildeung Gongsin* (선무일 등공신, 宣武 一等 功臣, unang-klaseng orden militar na parangal ng kagalingan sa panahon ng kaharian ng Seonjo), at ang *Deokpung Buwongun* (덕풍 부원군, 德 豊 府 院 君, Ang Prinsipe ng Korte mula sa Deokpung). Siya rin ay binigyan ng pamagat na *Yumyeong Sugun Dodok*(유명 수군 도독, almirante ng plota ng Tsinang Ming) ni Emperador Wanli. Hanggang ngayon, nananatili si Yi bilang isang iginagalang na bayaning Koreano.

## Tingnan din

* List of Korea-related topics
* History of Korea
* Naval history of Korea
* Turtle ship
* Immortal Admiral Yi Sun-shin
* *The Great Hero, Lee Sun-shin* sa IMDb
* *Admiral Lee Sun-shin* sa IMDb
* *Immortal Admiral Yi Sun-shin* sa IMDb

## Mga kawing panlabas

* Hyeonchungsa Shrine Management Office Naka-arkibo 2007-08-24 sa Wayback Machine.
* Admiral Yi Sun-sin - A Korean Hero (includes clips from the drama *Immortal Admiral Yi Sun-shin*)
* Choong-mu
* Biography of Admiral Yi Sun Shin
* Yi-Sunshin Naka-arkibo 2010-01-06 sa Wayback Machine.
* Heaven's Soldiers
* YiSunsin.com Naka-arkibo 2021-11-13 sa Wayback Machine.: Yi Sunsin information portal.
* Padron:Findagrave
* Onrie Kompan's Blogspot Temporary announcement site for comic Yi Soon Shin: Warrior and Defender
# Yoshihiko Noda

| Yoshihiko Noda |
| --- |
| 野田 佳彦 |
|  |
|  |
| Prime Minister of Japan |
| **Nasa puwesto** 2 September 2011 – 26 December 2012 |
| Monarko | Akihito |
| Diputado | Katsuya Okada |
| Nakaraang sinundan | Naoto Kan |
| Sinundan ni | Shinzō Abe |
| Minister of Finance |
| **Nasa puwesto** 8 June 2010 – 2 September 2011 |
| Punong Ministro | Naoto Kan |
| Nakaraang sinundan | Naoto Kan |
| Sinundan ni | Jun Azumi |
| Senior Vice Minister of Finance |
| **Nasa puwesto** 16 September 2009 – 8 June 2010 |
| Punong Ministro | Yukio Hatoyama |
| Nakaraang sinundan | Wataru Takeshita Masatoshi Ishida |
| Sinundan ni | Motohisa Ikeda Naoki Minezaki |
|  |
| Pansariling Detalye |
| Isinilang |  (1957-05-20) 20 Mayo 1957 Funabashi, Japan |
| Partido | Japan New Party (1992–1994) Democratic Party (1998–present) |
| Asawa | Hitomi Noda (1992–present) |
| Alma Mater | Waseda University |
| Websitio | Government website |

Noda at the 2010 APEC Finance Summit
Si **Yoshihiko Noda** (野田 佳彦, *Noda Yoshihiko*, ipinanganak noong 20 Mayo 1957) ang dating Punong Ministro ng Hapon mula 2011 hanggang 2012. Siya ay kasapi ng Demokratikong Partido ng Hapon (DPJ) at isang kasapi ng Kapulungan ng mga Kinatawan sa Pambansang Diet. Siya ay pinangalanang humalili kay Naoto Kan Banri Kaieda sa kanyang partido. Siya ay pormal na hinalal ni Emperador Akihito noong 2 Setyembre 2011. Pagkatapos ng isang malalang pagkatalo ng DPJ sa pangkalahatang halalan noong 2012, si Noda ay nagbitiw bilang pinuno ng partido. Siya ay hinalinhan ni Shinzō Abe bilang Punong Ministro noong 26 Disyembre 2012.

## Mga sanggunian
# Gitnang Amerika

*Tungkol ito sa isang rehiyon sa kontinente ng Amerika. Para sa dating republika, pumunta sa Republika ng Gitnang Amerika. Huwag itong ikalito sa Mesoamerika.*
Gitnang Amerika
Ang **Gitnang Amerika** (o **Amerikang Sentral**) ay ang rehiyong nasa gitna ng Hilaga at Timog Amerika, na kung pinagsamahan ay tinatawagan na Kaamerikahan (*the Americas*). Ito ay ang madalahikan na bahagi ng Hilagang Amerika na nasa pinakatimog na bahagi nito, at ang bahaging kumakabit sa dalawang Amerika. Nagsisimula ito sa Dalahikan ng Tehuantepec sa Mehiko hanggang sa Dalahikan ng Panama.

Binubuo ng pitong bansa ang Gitnang Amerika:

* Belis
* Costa Rica
* El Salvador
* Guwatemala
* Honduras
* Nicaragua
* Panama

## Tingnan din

* Mesoamerika

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Heograpiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*