Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Karatedo

Isang pagtutunggali na gumagamit ng karate.
Ang **Karatedo** o **Karate** ay isang uri at anyo ng pakikipaglaban o sining na marsyal na nagmula sa Okinawa, isang pulo sa bansang Hapon. Sa ganitong pakikipagtunggali, ginagamit ng **karatista** ang lahat ng bahagi ng kanyang katawan bilang mga sandata, partikular na ang mga kamay, mga paa, mga kamao, mga siko, mga hita, mga binti, at mga tuhod.

Simula noong 1300s, dinala ng mga sinaunang Chinese martial artist ang kanilang mga diskarte sa Okinawa. Sa kabila ng Ryukyu Kingdom na ginawang puppet state ng Japanese samurai noong 1609, pagkatapos ng Invasion of Ryukyu, nanatiling matatag ang kultural na ugnayan nito sa China.

## Tingnan din

* Jiujitsu
* Taekwondo

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Palakasan** at **Hapon** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Korea

*Para sa ibang lugar na Korea, tingnan ang Korea (paglilinaw).*
*Para sa ibang mga gamit, tingnan ang Korea (paglilinaw).*

| Korea |
| --- |
|

Watawat |
|  |
| Kabisera | Pyongyang, Seoul |
| Wikang opisyal | Korean |
| Lawak |
| • Kabuuan | 223,170 km2 (86,170 mi kuw) (ika-84 kung muling magkakaisa) |
| • Katubigan (%) | 2.8 |
| Populasyon |
| • Pagtataya sa 2007 | 72,014,000 (ika-17 kung muling magkakaisa) |
| • Densidad | 328.48/km2 (850.8/mi kuw) |
| Salapi | Won (₩) (N/S) |
| Sona ng oras | UTC+9 (KST) |
| Kodigo sa ISO 3166 | KP |

Tumutukoy ang **Korea** (Hangul: 한국, *Hanguk*, ginagamit ng mga taga-Timog Korea; 조선, *Joseon*, ginagamit ng mga taga-Hilagang Korea) sa Timog Korea (**Republika ng Korea**) at Hilagang Korea (**Demokratikong Republikang Bayan ng Korea**) kapag pinagsama, na naging magkasamang bansa hanggang 1945. Matatagpuan sa Tangway ng Korea sa Silangang Asya, pinapaligiran ng Tsina sa hilaga-kanluran at Rusya sa hilaga-silangan. Mayroong parehong komposisyon (*homogeneous*) ang populasyon ng grupong etniko, ang mga Koryano, na nagsasalita ng naiibang wika (Koreano). Hinango ang pangalan mula noong panahon ng Goryeo ng kasaysayan ng Korea, na hinango din ang pangalan sa Goguryeo.

Nahati ang Korea pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Isang kapitalistang demokrasiyang liberal na ngayon ang Timog Korea, na sinusuportahan ng Estados Unidos, at tinutukoy minsan bilang "Korea". Nanatiling Kumunistang estado ang Hilagang Korea, sinusuportahan ng Unyong Sobyet, kadalasang sinasalarawan bilang Stalinista at totalitaryan.

Maaaring kumatawan ang Watawat ng Pagsasanib (*Unification Flag*) sa mga pandaigdang labanang pampalakasan, ngunit hindi ito ang opisyal na watawat ng Timog Korea o Hilagang Korea.

## Wika

Koreano ang wika ng dalawang Korea, ngunit may mga kaibahan ang isa't isa. Higit na "pinalilinis" ng Hilaga ang mga salita upang matanggal ang impluwensiyang banyaga. Salungat naman ito sa Timog, kung saan tumatanggap sila ng mga salitang dayuhan, kabilang na ang Ingles.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Korea** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*