Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Opera

*Tungkol sa opera bilang anyo ng sining ang artikulong ito. Para isa iba pang gamit, tignan ang Opera (paglilinaw).*
Ang **opera** ay isang anyo ng sining na binubuo ng mga madramang pagganap sa entablado na nakalapat sa musika.

Tinatanghal ang drama na ginagamit ang karaniwang elemento ng teatro katulad ng mga tanawin, mga kasuutan, at pag-arte. Bagaman, inaawit ang mga salita sa opera, o libreto, sa halip na sinasalita. Sinasamahan ang mga mangaawit ng samahan ng mga musikero (*musical ensemble*) mula sa maliit na mga instrumentong samahan hanggang sa kumpletong orkestra.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Musika** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Alamat

Ang **alamat** ay isang uri ng kuwentong bayan at panitikan na nagsasalaysay ng mga pinagmulan ng mga bagay-bagay sa daigdig. Bagama't karaniwan nang sinasabi bilang "totoo" na mga kuwento, ang mga alamat ay kadalasang naglalaman ng mga supernatural, kakaiba, o napaka-imposibleng elemento. Ang ilan sa mga pinakatanyag na alamat sa mundo ay nabubuhay bilang mga tekstong pampanitikan, tulad ng "Odisea" (Griyego: Ὀδύσσεια, Odússeia o Odísia; Ingles: Odyssey) ni Homer at mga kuwento ni Chrétien de Troyes tungkol kay King Arthur.

## Mga lahing nag-ambag sa pag-unlad ng panitikan.

### Indones

Nag-impluwensya sa mga alamat nating ukol sa mga anito, santo, bathala at dakilang lumikha.

### Malay

Nagdala ng "alifbata" o alibata na isang uri ng paraan nang-pagsusulat,dahil dito na isatitik ang mga panitikan sa mga kawayan,dahon,balat ng puno at sa mga bato.

### Tsino, Indiano, Arabe at Persyano

Nag dala ng papel at mga kulturang nakapag ambag sa pag-unlad pa ng ating panitikan.

## Sanggunian

* Tingnan ang kahulugan ng alamat
* Tingnan ang mga halimbawa ng mga alamat

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Panitikan** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# De facto

Mapa ng mundo gamit ang *de facto* na mga hangganan ng mga teritoryo (Mayo 2019)
Ang de facto ay isang katagang Latin na nangangahulugang "sa katotohanan" o "sa pagsasanay". Kadalasang ginagamit ito salungat sa "*de jure*", na nangangahulugang "sa pamamagitan ng batas") kapag tumutukoy sa mga bagay na ukol sa batas, pamahalaan o paraan (katulad ng mga pamantayan), na makikita sa mga karaniwang karanasan bilang nilikha o pinaunlad ng wala o sinalungat na regulasyon.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Politika** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Wikang Hmong

| Hmong |
| --- |
| *lus Hmoob / lug Moob / lol Hmongb* |
| Katutubo sa | China, Vietnam, Laos, Myanmar and Thailand. |
| Katutubo | (3.7 million sinipi 1995–2009) not counting Vietnam |
| Pamilya | Hmong–Mien
* Hmongic
	+ Western Hmongic
		- Chuanqiandian cluster
			* **Hmong**
 |
| Pagsulat | Hmong writing: inc. Pahawh Hmong, multiple Latin standards |
| Mga kodigong pangwika |
| ISO 639-3 | Iba-iba: `hmv` – Hmong Do (Vietnam) `mww` – Hmong Daw (Laos, China) `hnj` – Mong Njua/Mong Leng (Laos, China) `hmz` – Hmong Shua (Sinicized) `cqd` – Chuanqiandian-cluster Miao (cover term for Hmong in China) `hrm` – Horned Miao (*A-Hmo,* China) `hmf` – Hmong Don (Vietnam) |
| *Glottolog* | `firs1234` |
| Linguasphere | `48-AAA-a` |
|

Ang wikang **Hmong** ay isang wikang sinasalita sa ilang bahagi ng Timog-Silangang Asya at Tsina.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Wika** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Yundi

| Yundi |
| --- |
| Yundi in 2019 |
| Kapanganakan | Li Xixi (李希熙)  (1982-10-07) 7 Oktubre 1982 Chongqing, Sichuan, China |
| Ibang pangalan | Yundi Li |
| Nagtapos | Hochschule für Musik, Theater und Medien Hannover |
| Trabaho | * Musikero
* Pianista
* Konduktor
 |
| Aktibong taon | 1994–present |
| Tangkad | 1.75 m (5 tal 9 in) |
| **Karera sa musika** |
| Kilala rin bilang | Yundi |
| Label | * Deutsche Grammophon
* EMI Classics
* Warner Classics
 |
| Websayt |  |
|  |
|  |
|  |
| Pangalang Tsino |
| Tradisyunal na Tsino | 李雲迪 |
| Pinapayak na Tsino | 李云迪 |
|

| Mga transkripsyon |
| --- |

 |
|  |
|  |

**Yundi** ay isang Tsino birtuosong piyanista. Si Yundi ay espesyal na kinikilala sa kanyang interpretasyon ng Chopin at Liszt. Siya rin ay tinatawag na isang *Master sa Chopin* at isa sa pinakamahusay na interpreters ng Chopin.

## Mga sanggunian

## Mga Panlabas na Link

* Yundi sa Warner Classics
* Yundi sa Youtube
* Yundi sa Deutsche Grammophon
* Yundi sa Facebook
* Yundi sa Instagram
# Meng Jia

| Meng Jia 孟佳 |
| --- |
|  |
| Kabatiran |
| Pangalan noong ipinanganak | 孟佳 (Meng Jia) |
| Kilala rin bilang | Jia |
| Kapanganakan |  (1989-02-03) 3 Pebrero 1989 Loudi, Hunan, Tsina |
| *Genre* | * *KPOP*
* *Mandopop*
* *Dance pop*
 |
| Trabaho | * mang-aawit
* kompositor
 |
| Instrumento | * Tinig
* gitara
 |
| Taong aktibo | 2010–kasalukuyan |
| Label | JYP Entertainment Banana Culture Entertainment |

Si **Meng Jia** ay isang mang-aawit mula sa bansang Tsina.

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Pundasyong Wikimedia

Ang **Wikimedia Foundation Inc.** ay ang pangunahing organisasyong ng Wikipedia, Wiktionary, Wikiquote, Wikibooks (kabilang ang Wikijunior at Wikiversity), Wikisource, In Memoriam 9/11, Wikimedia Commons, Wikispecies, at Wikinews. Isa itong korporasyong *non-profit* na naka-base sa St. Petersburg, Florida, Estados Unidos, at naka-organisa sa ilalim ng mga batas ng Florida. Noong Hunyo 20, 2003, opisyal na ipinahayag ni CEO at nagtatag ng Wikipedia Jimmy Wales sa Wikia ang pagtatag nito. Ang pagpapatibay nito ng U.S. Internal Revenue Service, sa pamamagitan ng isang sulat noong Abril 2005, bilang isang edukasyonal na *foundation* sa kategoryang "*Adult, Continuing Education*" ay nangangahulugang na lahat ng mga kontribusyon sa Wikimedia Foundation ay babawasan ng buwis para sa layuning *U.S. federal income tax*.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Agham** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Yahoo!

Yahoo!|  |
| ScreenshotHome page |
| Uri ng negosyo | Subsidiary |
| Uri ng sayt | Web portal |
| Itinatag | Enero 1994 (1994-01) |
| Punong tanggapan | Sunnyvale, California, U.S. |
| Bansang pinagmulan | Estados Unidos |
| Nagagamit sa | Daigdig |
| Nagtatag | * Jerry Yang
* David Filo
 |
| Mga produkto | * Yahoo! News
* Yahoo! Mail
* Yahoo! Finance
* Yahoo! Sports
* Yahoo! Search
* Yahoo! Messenger
* Yahoo! Answers
* List of Yahoo!-owned sites and services
 |
| Kita | $5.17 billion |
| Bilang ng mga empleyado | 8,600 (Marso 2017) |
| Kumpanyang pinagmulan | Independent (1994–2017) Oath (2017–2019) Verizon Media (2019–present) |
| URL | yahoo.com |
| Pagpapatalastas | Native |
| Pagrehistro | Optional |
| Kasalukuyang kalagayan | Active |

Ang **Yahoo!** ay isang portal na nagsisilbing elektronikong pintuan patungo sa iba't ibang serbisyo o websayt. Sa tahanang-pahina (*homepage*) ng Yahoo! makikita ang makinang panghanap (*search engine*) na nagbibigay daan sa libo-libong mapipindot na mga nahanap na websayt. Ang mga kawing (*links*) ay naililista ng walang bayad, mayroon ding paraan para mailista ng may mataas na pagkilala at posisyon sa pamamagitan ng pagbabayad ng karagdagang bayad sa paglilista. Ang kanilang punong tanggapan ay matatagpuan sa Sunnyvale, California, Estados Unidos.

## Kilalang kakumpetensya

About.com, Answers.com, Ask.com, Google

## Mga kawing panlabas

* Everything Yahoo (kawing sa iba't ibang websayt ng Yahoo sa iba't ibang bansa)

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Salaming pampalaki

Isang salaming pampalaki.
Ang **salaming pampalaki**, **lenteng pampalaki**, o **lenteng pangkamay** ay isang lente na ginagamit na pangtanaw upang mapalaki ang anyo ng mga bagay, na may layuning matingnan ng mas maigi o mas mainam ang mga ito. Binubuo ito ng isang piraso ng maumbok o matambok (lukob o kukob, *convex*) na salamin o plastiko. Kinakailangan hawak ito sa tamang layo sa pagitan ng mata at ng bagay na tinitingnan. Karaniwang mayroon itong hawakan. Isang uri ng mas pasulong na salaming pampalaki ang isang teleskopyo, na binubuo ng hindi bababa sa dalawang mga lente. Katulad ng isang teleskopyo ang isang tambalan o paris ng mga binokular, na para sa bawat isang mata. Gumagamit din ang salamin sa mata o ispektakulo ng mga lente upang maitama ang bisyon o paningin ng isang tao.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Teknolohiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Kapitalismo

Ang **kapitalismo** ay isang sistemang pang-ekonomiya na batay sa pribadong pagmamay-ari ng mga paraan ng paggawa at ang kinaling operasyon para tumubo. Kabilang sa mga katangian naka-sentro sa kapitalismo ang pribadong pagmamay-ari, pagkaipon ng kapital, pasahod sa paggawa, boluntaryong pagpapalitan, isang sistema ng presyo, at kompetatibong mga merkado. Sa isang kapitalistang pampamilihang ekonomiya, ang paggawa ng pasya at pamumuhunan ay tinutukoy ng bawat may-ari ng yaman, ari-arian o kakayahan ng produksyon sa pananalapi at pamilihang kapital, samanatalang ang presyo at pamamahagi ng mga kalakal at serbisyo ay pangunahing tinutukoy ng kumpetisyon sa pamilihan ng kalakal at serbisyo.

## Mga sanggunian
# Wen Jiabao

| Wen Jiabao 温家宝 |
| --- |
| Wen Jiabao sa World Economic Forum na ginanap sa Davos, Switzerland, noong 2008 |
|  |
| Premier ng Republikang Bayan ng Tsina |
| **Nasa puwesto** 16 Marso 2003 – 14 Marso 2013 |
| Pangulo | Hu Jintao |
| Diputado | Huang Ju Li Keqiang |
| Nakaraang sinundan | Zhu Rongji |
| Sinundan ni | Li Keqiang |
|  |
| Pansariling Detalye |
| Isinilang |  (1942-09-15) 15 Setyembre 1942 Beichen, Tianjin, Republika ng Tsina |
| Partido | Partidong Komunista ng Tsina |
| Asawa | Zhang Peili |
| Alma Mater | China University of Geosciences |
| Propesyon | Geologist |

*Ito ay isang Tsinong pangalan, ang apelyido ay **Wen.
Si **Wen Jiabao** (Tsinong pinapayak: 温家宝; Tsinong tradisyonal: 溫家寶; pinyin: *Wēn Jiābǎo*; Wade–Giles: *Wen Chia-pao*) (born 15 Septyembre 1942) ay ang dating Premier ng Republikang Bayan ng Tsina mula 2003 hanggang 2013. Siya rin ang naglingkod bilang pinuno ng pamahalaan at siya ang lider ng gabinete ng Republikang Bayan ng Tsina. Siya rin ang humahawak ng pag-kamiyembre sa ika-16 at ika-17 na Politburo Standing Committee ng Partidong Komunista ng Tsina, na siyang *de facto* na kapangyarihan ng bansa na kung saan siya ang ika-3 sa 9 na miyembro.

Siya ay isang healogo at inhinyero at may hawak siyang *postgraduate degree* mula sa Beijing Institute of Geology, kung saan nag-graduate siya noong 1968.

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Johnny Mak (direktor)

| Johnny Mak 麥當雄 |
| --- |
| Kapanganakan | 1949 (edad 76–77) Hongkong |
| Trabaho | Direktor, Prodyuser |
| Aktibong taon | 1971–1997 |

Si  **Johnny Mak Tong-hung**  (Tsino: 麥當雄; ipinanganak noon 1949 sa Hongkong) ay isang direktor at prodyuser ng pelikula na mula sa Hongkong.

## Pilmograpiya

* *The Ten Mysteries* (1974–1976)
* *The Crocodile Tears* (1978)
* *The Roving Swordsman* (1979)
* *Reincarnated* (1979)
* *Dragon Strikes* (1979)
* *It Takes a Thief* (1979)
* *Blowing in the Wind* (1980)
* *Love Story 1980* (1980)

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Talambuhay** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Mga Tsino

Mga bansa na isang makabuluhang populasyon na may liping Tsino.

  kalupaang Tsina, Hong Kong, Taiwan at Macau
  + 1,000,000
  + 100,000
  + 10,000
  + 1,000
Ang **mga Tsino** ay ang iba't ibang mga indibiduwal o pangkat etniko na inuugnay sa Tsina, kadalasan sa pamamagitan ng lipi, etnisidad, pagkamamamayan, o ibang pagsapi.

Ang mga Tsinong Han ang pinakamalaking pangkat etniko sa Tsina, na binubuo ng tinatatayang 92% ng kalupaang populasyon nito. Binubuo ang mga Tsinong Han ng 95% sa Taiwan, 92% sa Hong Kong, 89% sa Macau at 74% sa Singapore.

Sila din ang pinakamalaking pangkat etniko sa buong mundo na binubuo ng 18% ng populasyon ng mundo.

## Mga sanggunian
# Im Yoon-ah

*Isa itong pangalang Koreano; ang apelyido ay* Im*.*

| Im Yoon-ah |
| --- |
| Si Yoon-ah sa Hulyo 2023 |
| Kapanganakan |  (1990-05-30) 30 Mayo 1990 Distrito ng Yeongdeungpo, Seoul, Timog Korea |
| Nasyonalidad | Koreana |
| Ibang pangalan | * Im Yoon-a
* Lim Yoon-a
* Lim Yoon-ah
 |
| Nagtapos | Pamantasang Dongguk |
| Trabaho | * Mang-aawit
* aktres
 |
| Aktibong taon | 2007–kasalukuyan |
| Pirma |
|  |

Si **Im Yoon-ah** (Hangul: 임윤아; ipinanganak Mayo 30, 1990), mas kilala bilang **Yoona**, ay isang artista at mang-aawit mula sa Timog Korea. Siya ay isang miyembro ng pangkat na puro babae na Girls' Generation ng SM Entertainment.

## Diskograpiya

Si Im Yoon-ah ay nasa Crocs LiteRide noong Abril 3, 2018.
### Mga *extended play*

| Taon | Pamagat | Detalye | Mga *track* |
| --- | --- | --- | --- |
| 2016 | *Blossom* | * Inilabas: Agosto 4, 2016
* Wika: Mandarin
* Label: S.M. Entertainment
* Mga Format: *digital* na *download*
 | 1. "Red Bean"
2. "A Little Happiness"
3. "The Moon Represents My Heart"
 |

### Mga solong album

| Pamagat | Taon | Pinakamataas na natamong posisyon | Benta (DL) | Album |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| KOR  | Estados Unidos / Mundo  |
| Bilang pangunahing mang-aawit |
| "Deoksugung Stonewall Walkway" (덕수궁 돌담길의 봄) (tinatampok ang 10cm) | 2016 | 24 | 7 | * KOR: 194,752
 | *S.M. Station Season 1* |
| "When The Wind Blows" (바람이 불면) (如果妳也想起我) | 2017 | — | — | — | *S.M. Station Season 2* |
| Pang-promosyon na walang kapareha |
| "Haptic Motion" (kasama sina Jessica, Tiffany, at TVXQ) | 2008 | — | — | — | Mga single na di album |
| "Innisfree Day" | 2010 | — | — |
| Mga pagpapakita sa *soundtrack* |
| "Amazing Grace" | 2016 | — | — | — | *Soundtrack* ng *The K2* |
| "—" tinutukoy ang nilabas na di nag-tsart |

## Pilmograpiya

### Pelikula

| Taon | Pamagat | Tungkulin | Mga tanda | Sanggunian |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2012 | *I AM.* | Herself | Pelikulang talambuhay ng SM Town |  |
| 2015 | *SMTown The Stage* | Pelikulang dokumentaryo ng SM Town |  |
| 2017 | *Confidential Assignment* | Park Min-young | Suportang pagganap |  |

### Telebisyon

| Taon | Pamagat | Network | Tungkulin | Mga tanda |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2007 | *Two Outs in the Ninth Inning* | MBC | Shin Joo-young | Suportang pagganap |
| 2008 | *Unstoppable Marriage* | KBS2 | *Seven Princesses Gang* ni Bulgwang-dong | Kameyo (kabanata 64) |
| *Woman of Matchless Beauty, Park Jung-geum* | MBC | Mi-ae | Kameyo (kabanata 19, 20, 23) |
| *You Are My Destiny* | KBS1 | Jang Sae-byuk | Pangunahing pagganap |
| 2009 | *Cinderella Man* | MBC | Seo Yoo-jin |
| 2012 | *Love Rain* | KBS2 | Kim Yoon-hee / Jung Ha-na |
| 2013 | *Prime Minister and I* | Nam Da-jung |
| 2015 |  *Because It's The First Time* | OnStyle | Im Yoon-ah (senyor ni Yoon Tae-oh) | Kameyo (kabanata 1)  |
| 2016 | *God of War, Zhao Yun* | Hunan Television | Xiahou Qingyi / Ma Yurou | Pangunahing pagganap; Tsinong drama |
| *The K2* | tvN | Go An-na | Pangunahing pagganap |
| 2017 | *The King in Love* | MBC | Eun San / So-hwa |

## Mga sanggunian
# Kawanggawa

Ilustrasyon ng kawanggawa
Ang **kawanggawa** ay ang kusang-loob na pagbibigay ng tulong sa mga nangangailangan, bilang isang makataong gawain o wala ring hinihinging kapalit kundi salamat lang.

Ang pagbibigay ng tulong ay ang pagbabahagi ng salapi, mga kagamitan at pagkain, o panahon para sa mga kapus-palad, maaaring direkta o sa pamamagitan ng mga organisasyong gumagawa ng ganito. Ang pagbibigay ng tulong, bilang isang relihiyosong gawain o tungkulin, ay tinutukoy na pagbibigay ng limos. Ang salitang“charity” ay nagmula sa birtud ng karidad. Ang naghihirap, lalo na ang mga balo o ulila, at mga may sakit o may pinsala sa katawan, ay ang mga nararapat na tumatanggap ng tulong. Ang mga tao na hindi kayang suportahan ang kanilang mga sarili at may kakulangan sa suporta ay nagiging mga pulubi, direktang nangongolekta ng tulong mula sa mga estrangherong nakakasalubong sa publiko.

May ilang grupo na namamahagi sa ibang miyembro na mula sa kanilang grupo. Bagaman ang pagbibigay sa mga malalapit na tao ay minsang tinatawag na kawanggawa – ayon sa isang kasabihan “Ang pagkakawanggawa ay nagsisimula sa tahanan” – karaniwan, ang pagkakawanggawa ang nangangahulugang pagbabahagi sa mga hindi kakilala, ngunit may respeto sa magulang at mga kaugaliang tulad nito para masuportahan ang pamilya at mga kaibigan. Sa katunayan, ang pagtrato ng mga may kaugnayan sa nagbibigay na parang sila ay mga estranghero na nangangailangan ng tulong ay humantong sa isang tayutay na *"as cold as charity”*(sinlamig ng karidad) – nagbibigay para sa kanyang mga kamag-anak na parang sila ay mga estranghero, walang pagmamahal.
# My Name is Kim Sam Soon

| My Name is Kim Sam Soon |
| --- |
| Uri | komedya romantika |
| Pinangungunahan ni/nina | Kim Sun-a, Hyun Bin, Jung Ryeo-won, Daniel Henney, Lee A-hyeon, Na Moon-hee, Kim Ja-ok, Seo Ji-hee, Lee Kyu-han, Yeo Woon-kay, Kwon Hae-hyo, Kim Ki-bang, Lee Yoon-mi |
| Bansang pinagmulan | Timog Korea |
| Wika | Koreano |
| Bilang ng season | 1 |
| Bilang ng kabanata | 16 |
| Pagsasahimpapawid |
| Himpilan | MBC TV |
| Release | 1 Hunyo (2005-06-01) – 21 Hulyo 2005 (2005-07-21) |

Ang My Name is Kim Sam Soon (Koreano: 내 이름은 김삼순; RR: **Nae ireumeun Kim Sam-soon**; internasyunal na kilala bilang My Lovely Sam-soon) ay isang Koreanovela na batay sa nobela sa internet na may kaparehong pamagat na sinulat ni Ji Soo-hyun, na nailathala noong 9 Marso 2004. Ipinapakilala ito ng mga gumawa bilang ang Koreanong bersyon ng *Bridget Jones's Diary.* Pinagbibidahan ito nina Kim Sun Ah (na tumaba ng 15 libra para sa pagganap), Hyun Bin, Jung Ryeo-won at Daniel Henney. Isa makalumang pangalan sa kulturang Koreano ang "Sam-soon" na nanganahulugang "ikatlong anak na babae" (*sam* (삼) ay ikatlo, *soon* (순) ay mahinhin o pambabae).

Sumahimpapawid ang serye sa MBC mula Hunyo 1 hanggang 21 Hulyo 2005 tuwing Miyerkules at Huwebes sa ganap na 21:55 na may 16 na kabanata. Sa Pilipinas, unang umere ito sa GMA Network mula Pebrero hanggang Abril 2006, kung saan nakatanggap ng marka o *rating* sa manonood na 40.2% at may karaniwang marka na 34.9%, na naging isa sa mga matataas na marka sa mga drama sa Asya na umere sa Pilipinas. Muli ito pinalabas sa GMA Network noong 2009 at 2015.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Duke

Si Obispo Benedicto (1254–1291), isang anak ni Prinsesa Ingeborg ng Suwesiya at Birger Jarl, ay ang unang Duke ng PinlandiyaAng **duke** ay isang titulo ng lalaki alinman sa isang monarko na namumuno sa isang dukado, o ng isang miyembro ng realesa, o maharlika. Bilang mga pinuno, niraranggo ang mga duke sa ibaba ng mga emperador, hari, gran prinsipe, gran duke, at soberanong prinsipe. Bilang realesa o maharlika, niraranggo sila sa ibaba ng mga prinsipe at gran duke. Nagmula ang titulo sa salitang Pranses na *duc*, na mula din mismo sa Latin na *dux*, 'pinuno', isang katawagang ginamit sa republikang Roma upang tukuyin ang isang kumander ng militar na walang opisyal na ranggo (lalo na ang isa sa Hermaniko o Seltiko na pinagmulan), at nangangahulugan sa kalaunan bilang ang nangungunang kumander ng militar ng isang lalawigan. Sa karamihan ng mga bansa, ang salitang dukesa ay katumbas sa babaeng titulo.

Ang isang babae na may hawak sa kanyang sariling karapatan ang titulo sa naturang dukadoo kadukehan, o ikinasal sa isang duke, ay karaniwang iniistilo bilang dukesa. Kilala si Reyna Elizabeth II, gayunpaman, sa tradisyon bilang Duke ng Normandy sa Kapuluuang Channel at Duke ng Lancaster sa Lancashire.

## Mga realesang duke

### Reyno Unido

Sa Reyno Unido, ang **duke real** ay isang duke na miyembro ng pamilyang Britanikong real, na may karapatan sa istilo na "*His Royal Highness*" (Ang Kanyang Kamahalan). Ibinibigay ang mga pandukeng titulo sa loob ng maharlikang pamilya ay kinabibilangan ng Duke ng Cornwall, Duke ng Lancaster, Duke ng Clarence, Duke ng York, Duke ng Gloucester, Duke ng Bedford, Duke ng Cumberland, Duke ng Cambridge, Duke ng Rothesay, Duke ng Albany, Duke ng Ross, Duke ng Edinburgh, Duke ng Kent, Duke ng Sussex, at Duke ng Connaught at Strathearn. Kasunod ng kanyang pagbibitiw noong 1936, binigyan ang dating Haring Edward VIII ng titulong Duke ng Windsor.

Mayroon ding mga duke na di-real sa Reyno Unido.

### Espanya

Ang mga infantes at infantas na Kastila ay karaniwang binibigyan ng real na maharlikang kadukehan kapag kinasal, maliban sa tagapagmana na siyang Prinsipe ng Asturias. Ang mga titulong iyon ay hindi namamana sa kasalukuyan subalit nagdadala ng pagkagrande ng Espanya. Ang mga kasalukuyang dukesang real ay sina Infanta Margarita, Dukesa ng Soria (bagaman minana niya ang titulong Dukesa ng Hernani mula sa kanyang pinsan at siya ang pangalawang may hawak ng titulo), at Infanta Elena, Dukesa ng Lugo. Sa Espanya, may ranggo lahat ng duke sa korte na *grandee*, na siyang nangunguna sa lahat ng iba pang maharlikang titulo.

Ang huling di-real na namamanang kadukehan na nilikha ay ang titulo ng Duke ng Suárez na pabor sa dating primera ministro na si Adolfo Suárez noong 1981. Mula nang maluklok si Haring Felipe VI sa trono noong 2014, walang bagong titulong maharlika ang nalikha.

## Mga sanggunian
# Limahong

Si **Limahong**, **Lim Ah Hong** o **Lin Feng** (Tsinong pinapayak: 林凤; Tsinong tradisyonal: 林鳳; pinyin: *Lín Fèng*) ay isang mandarambong na Intsik at panginoong-pandigma na sumalakay sa hilagang kapuluan ng Pilipinas noong 1574. Kilala siya sa malimit na paglusob sa mga daungan ng Guangdong, Fujian at katimugang Tsina. Dalawang ulit niyang sinubok na atakihin at angkinin, ngunit nabigo, ang Kastilang lungsod ng Maynila noong 1574. Sinulong niya sa paglusob na ito ang hukbong may dalawang libong tauhan.

## Sanggunian

### Talababa

### Bibliyograpiya

* Gambe, Annabelle R., *Overseas Chinese Entrepreneurship and Capitalist Development in Southeast Asia* (Munster, Hamburg at London: Lit Verlag, 1999).
* Stearn, Duncan, *Chronology of South-East Asian History 1400-1996* (Dee Why, NSW: The Mitraphab Centre Pty Ltd., 1997).
* Morga , Antonio de. (2004). *The Project Gutenberg Edition Book : History of the Philippine Islands - 1521 to the beginning of the XVII century*. Tomo 1 at 2.
* Blair , Emma H. (2004). *The Philippine Islands, 1493 - 1898* . Tomo VI.

## Mga panlabas na kawing

* Limahong Naka-arkibo 2008-06-21 sa Wayback Machine.

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Golf

Golf
Ang **golf** ay isang katumpakang laro na ginagamitan ng pamalo at bola, kung saan ang mga manalalaro ay gumagamit ng maraming uri ng pamalo upang maibuslo ang bola sa butas. Ang manlalaro na may pinakakaunting bilang ng pagpalo ay siyang panalo.

## Paraan ng paglalaro

Ang golp ay walang pamantayang laruan, ang bawat laruan ng golp ay may kanya-kanyang mga disenyo at kaanyuan, subalit ang pangkaraniwang laruan ay mayroong 9 o 18 butas. Ayon sa alituntunin sa paglalaro ng golp, "Nilalaro ang golp sa pamamagitan ng pagpalo ng bola sa lupa o damo papunta sa butas sa ilang sunod-sunod na palo."

Ang panalo ay nasusukat sa pinakamababang bilang ng palo ng isang manlalaro, ito ay tinatawag na "pakontian ng palo" (*stroke play*) o ang pakauntian ng palo sa bawat butas ng isang manlalaro o koponan sa kabuuan ng laban (*match play*).

## Tingnan din

* Talaan ng Laruan ng Golp sa Pilipinas

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Palakasan** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*