# Durga

Si **Durga** ( /ˈdʊərɡə/ ; Sanskrit: दुर्गा , IAST [d̪ʊrɡaː]) ay isa sa pinakamahalagang diyos sa Hinduismo. Siya ay malawakang sinasamba ng mga tagasunod ng sektang nakasentro sa diyosa, ang Shaktismo, na itinuturing na pangunahing aspeto ng Mahadevi, ang Pinakamataas na Realidad sa sektang ito. Si Durga ay may kahalagahan sa iba pang mga denominasyon tulad ng Shaivism at Vaishnavism.

Siya ay iniuugnay sa proteksiyon, lakas, pagiging ina, pagkawasak, at mga digmaan, ang kaniyang mga alamat ay nakasentro sa paglaban sa mga kasamaan at mga puwersang demonyo na nagbabanta sa kapayapaan, dharma at kaayusang kosmiko, na kumakatawan sa kapangyarihan ng kabutihan laban sa kasamaan. Si Durga ay nakikita bilang isang pigura ng ina at madalas na inilalarawan bilang isang mandirigma, nakasakay sa isang leon o tigre, na may maraming braso, bawat isa ay may dalang sandata at tinatalo ang mga demonyo.

Pinaniniwalaang nagmula si Durga bilang isang sinaunang diyosa na sinasamba ng mga katutubong naninirahan sa bundok ng subkontinenteng Indiyo, bago itinatag sa pangunahing Hindu pantheon noong ika-4 na siglo CE. Ang pinakamahalagang teksto ng Shaktismo, ang *Devi Mahatmya* at *Devi Bhagavata Purana*, na sumasamba kay Devi (ang Diyosa) bilang ang sinaunang tagalikha ng sansinukob, ang Brahman (sukdulang katotohanan at realidad), at kinikilala si Durga bilang ang sagisag ng paglikha, pangangalaga, pagkawasak, *maya* (ilusyon), *shakti* (kapangyarihan o enerhiya), at prakriti (kalikasan). Siya ay mas kilala bilang *Mahishasura-mardini* ; dahil sa pagpatay kay Mahishasura—ang demonyong kalabaw. Sa mga salaysay ng kanyang mga pakikipaglaban sa iba pang mga demonyo tulad nina Shumbha at Nishumbha, ipinakikita ni Durga ang iba pang mga diyosa ng mandirigma, ang mga Matrika, at Kali, upang tumulong sa labanan.

Sa konteksto ng mga Vaishnava, si Durga ay iginagalang bilang Yogamaya at kung minsan ay itinuturing na kapatid ni Vishnu. Karaniwang inilalarawan si Durga bilang isang malayang diyosa ng mandirigma. Gayunpaman, sa iba't ibang tradisyon kung saan siya ay kinikilala bilang diyosa na ai Parvati, nagkakaroon din siya ng mga katangiang pambahay at malawakang itinuturing na konsorte ni Shiva. Ang pagkakakilanlang ito ay lalong kitang-kita sa mga tradisyong panrehiyon ng Bengal, kung saan si Durga ay itinuturing din na ina ng mga diyos na sina Ganesha, Kartikeya, Lakshmi, at Sarasvati.

Si Durga ay may malaking tagasunod sa buong Nepal, India, Bangladesh, at marami pang ibang bansa. Siya ay kadalasang sinasamba pagkatapos ng mga anihan sa tagsibol at taglagas, lalo na sa mga kapistahan ng Durga Puja, Durga Ashtami, Vijayadashami, Deepavali, at Navaratri. Isa siya sa limang katumbas na diyos sa Panchayatana puja ng tradisyong Smarta ng Hinduismo.

## Etimolohiya at nomenklatura

Ang salitang *Durga* (दुर्गा) ay literal na nangangahulugang "hindi madaanan", "hindi magagapi, hindi malalabanan". Ito ay may kaugnayan sa salitang *Durg* (दुर्ग) na nangangahulugang "kuta, isang bagay na mahirap talunin o lampasan". Ayon kay Monier Monier-Williams, ang *Durga* ay nagmula sa mga salitang-ugat *na dur* (mahirap) at *gam* (daanan, daanan). Ayon sa Indolohistang si Alain Daniélou, ang Durga ay nangangahulugang "higit sa pagkatalo".

Ang salitang *Durga* at mga kaugnay na termino ay lumilitaw sa panitikang Veda, tulad ng sa mga himno ng *Rigveda* 4.28, 5.34, 8.27, 8.47, 8.93 at 10.127, at sa mga seksyon 10.1 at 12.4 ng *Atharvaveda*. Isang diyos na nagngangalang *Durge* ang lumilitaw sa seksyon 10.1.7 ng Taittiriya Aranyaka. Bagaman ginagamit ng panitikang Veda ang salitang *Durga*, ang paglalarawan dito ay kulang sa mga maalamat na detalye tungkol sa kaniya na matatagpuan sa mga sumunod na panitikang Hindu.

## Mga sanggunian

## Mga panlabas na link

* May kaugnay na midya ang Durga sa Wikimedia Commons
* Mga binanggit na may kaugnayan sa Durga sa Wikiquote
* Durga Battling the Buffalo Demon: Iconography, Carlos Museum, Emory University
* Devi Durga, Arthur M. Sackler Gallery and Freer Gallery of Art, Smithsonian Institution
* Overview Of World Religions – Devotion to Durga

Padron:ShaktismPadron:Hindudharma