# Drama

Ang mga maskara ng trahedya at komedya, Romanong mosaiko
Ang **drama** ay isang bukodtanging uri ng kathang-isip na kinakatawan ang pagkakaganap. Hango ito sa Griyego na nangangahulugang "aksiyon" (Klasikong Griyego *δράμα*), na hinango mula sa "gagawin" (Klasikong Griyego *δράω*).

Ginaganap ang mga drama sa iba't ibang media: teatro, radyo, pelikula, at telebisyon. Kadalasang may kasamang musika at sayaw: inaawit sa buong katagalan ang drama sa opera; kabilang sa mga musikal ang sinasalitang usapan (*dialogue*) at mga awitin; at ilang mga anyo ng drama na may instrumentong pangtugtog (halimbawa, melodrama at Nō ng mga Hapon). Sa ilang panahon ng kasaysayan (ang lumang Romano at bagong Romantiko), sinulat ang mga drama upang basahin sa halip na ganapin. Sa pagkukusa (improvisation), wala pa sa simula ang mga sandali ng pagkakaganap ng drama; gumagawa ang mga gumaganap ng isang dramatikong *script* ng kusa hatid sa mga manonood.

## Konteksto

Sa kontekso ng pelikula, telebisyon, at radyo, inilalarawan ng drama ang sari ng salaysay na kathang-isip na nilalayon na maging mas tuon kaysa sa nakatutuwa na paglalahad, nagbibigay-diin sa pag-unlad ng makatotohanan na katauhan na kailangan humarap sa mga makatotohanang emosyonal na suliranin. Ang *drama* ay karaniwang itinuturing na kabaligtaran ng komedya, ngunit maari rin itong ihiwalay sa iba pang mga gawa ng ilang malawak na sari, tulad ng pantasiya. Upang malaman ang kaibahan ng drama bilang isang sari ng salaysay na kathang-isip mula sa paggamit ng parehas na salita ngunut iba ang ibig sabihin ay ang madalas na pag kukuwento bilang isang paraan ng pagganap sa buhay, ang salitang drama ay madalas na isama bilang bahagi ng isang parirala upang tukuyin ang kahulugan nito. Halimbawa, bilang isang sari sa telebisyon, mas karaniwan ang mga tiyak na salita na palabas sa saring drama, seryeng pandrama, pampalabas na drama at pangtelebisyon na drama sa Estados Unidos; pagproprograma ng drama bilang isang sari sa United Kingdom; o telegrama sa Sri Lanka. Sa kamalayan ng saring pelikula, ang karaniwan na katawagan ay pelikulang drama.

Mga dramatikong tema tulad ng alkoholismo, pang-aabuso sa bata, pagtungtong sa wastong gulang, pagkalulong sa droga, damdamin, pag-asa, pagtataksil, balakid sa moralidad, kapinsalaan sa ibang lahi, kawalang-paraya sa relihiyon, sekswalidad, kahirapan, pagpapangkat ng iba't ibang uri, karahasan laban sa kababaihan, katiwalian na naglalagay sa mga tauhan ng suliranin sa isa't isa, sa ibang tao, sa lipunan, at sa likas na pangyayari. Ang *drama* ay isa sa mga sari sa mga pelikula na mayroong sub-genera tulad ng dramang romantiko, mga pelikula tungkol sa digmaan, mga pelikula tungkol sa pampalakasan, dramang sa isang panahon sa kasaysayan, drama sa korte, at sala.

Ang nasa lundo ng drama ay madalas na isang tauhan o mga tauhang may suliranin at nasa mahalagang sandali sa kanilang buhay. Sila ay madalas na umiikot sa paligid ng mga pamilya; mga pelikula tulad ng "karaniwang tao" na sinusuri ang kaloob-looban ng buhay upang tanungin ang malaking katanungan at tumatak sa pinakamalalim na damdamin ng mga tao. Ang drama ay madalas, ngunit hindi palagi, na may trahedya o masakit na resolusyon at pag-aalala ng kaligtasan sa isang trahedya tulad ng pagkamatay ng isang langkap sa mag-anak o sa paghihiwalay.

## Tingnan din

* Teatro

## Mga sanggunian

## Mga pananda