Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Baka

| Baka |
| --- |
|  |
| Isang bakang Swiss Braunvieh na nakasuot ng *cowbell*. |
| Katayuan ng pagpapanatili |
| Domesticated  |
| Pag-uuring siyentipiko  |
| Kaharian: | Animalia |
| Pilo: | Chordata |
| Klase: | Mammalia |
| Orden: | Artiodactyla |
| Pamilya: | Bovidae |
| Subpamilya: | Bovinae |
| Henero: | *Bos* |
| Espesye: | B. taurus |
| Pangalang dalawahan |
| Bos taurus Linnaeus, 1758 |

Ang **baka** (Kastila: *vaca*, Ingles: c*ow*) ay isang pinaamong ungulado, isang kasapi ng subpamilyang Bovinae ng pamilyang Bovidae. Pinapalaki sila bílang mga alagang hayop para sa kanilang karne, gatas, katad at bilang hayop na tagahatak (paghatak ng kariton, pag-aararo at mga katulad nito). Sa ibang mga bansa, katulad ng Indiya, binibigyan sila ng relihiyosong seremonya at paggalang. Tinatayang maryoong mga 1.3 bilyong baka sa buong mundo ngayon.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Mamalya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# John Major

| Ang Matwid na Kagalang-galang Matnuo John Major KG CH ACIB |
| --- |
| Si John Major noong 1996 |
|  |
| Punong Ministro ng United Kingdom |
| **Nasa puwesto** 28 Nobyembre 1990 – 2 Mayo 1997 |
| Monarko | Elizabeth II |
| Diputado | Michael Heseltine |
| Nakaraang sinundan | Margaret Thatcher |
| Sinundan ni | Tony Blair |
| Pinuno ng Oposisyon |
| **Nasa puwesto** 2 Mayo 1997 – 19 Hunyo 1997 |
| Monarko | Elizabeth II |
| Punong Ministro | Tony Blair |
| Nakaraang sinundan | Tony Blair |
| Sinundan ni | William Hague |
| Pinuno ng Partidong Konserbatibo |
| **Nasa puwesto** 28 Nobyembre 1990 – 19 Hunyo 1997 |
| Nakaraang sinundan | Margaret Thatcher |
| Sinundan ni | William Hague |
| Chancellor of the Exchequer |
| **Nasa puwesto** 26 October 1989 – 28 November 1990 |
| Punong Ministro | Margaret Thatcher |
| Nakaraang sinundan | Nigel Lawson |
| Sinundan ni | Norman Lamont |
| Secretary of State for Foreign and Commonwealth Affairs |
| **Nasa puwesto** 24 July 1989 – 26 October 1989 |
| Punong Ministro | Margaret Thatcher |
| Nakaraang sinundan | Sir Geoffrey Howe |
| Sinundan ni | Douglas Hurd |
| Chief Secretary to the Treasury |
| **Nasa puwesto** 13 June 1987 – 24 July 1989 |
| Punong Ministro | Margaret Thatcher |
| Nakaraang sinundan | John MacGregor |
| Sinundan ni | Norman Lamont |
| Member of Parliament for Huntingdon Huntingdonshire (1979–1983) |
| **Nasa puwesto** 3 May 1979 – 7 June 2001 |
| Nakaraang sinundan | David Renton |
| Sinundan ni | Jonathan Djanogly |
|  |
| Pansariling Detalye |
| Isinilang |  (1943-03-29) 29 Marso 1943 Carshalton, Surrey, England |
| Kabansaan | British |
| Partido | Conservative |
| Asawa | Norma Johnson (m. 1970–present) |
| Relasyon | Tom Major-Ball (father, deceased) Terry Major-Ball (brother, deceased) |
| Anak | James Elizabeth |
| Propesyon | Banker |

Si **Ang Matwid na Kagalang-galang Matnuo John Major**, KG, CH, ACIB (ipinanganak noong 29 Marso 1943) ay isang politiko ng Conservative Party (UK) na nagsilbing Punong Ministro ng United Kingdom mula 1990 hanggang 1997. Si Major ang Lider ng Partidong Konserbatibo mula 1990 hanggang 1997 at humawak sa mga posisyong Kalihim Pandayuhan at Kansilyer ng Exchequer sa gabinete ni Margaret Thatcher. Siya ay kasapi ng Parlamento para sa Huntingdon mula sa pangkalahatang halalan noong 1979 hanggang sa pangkalahatang halalan noong 2001.
# Pinagsamang salita

Ang **pinagsamang salita** (Ingles: *portmanteau*) ay isang lingguwistikong paghahalo ng mga salita, kung saan pinagsasama ang mga bahagi ng mga salita o kani-kanilang ponema (tunog) sa isang bagong salita, tulad ng *teleserye*, na inilikha sa paghahalo ng *telebisyon* at *serye*, o *tapsilog*, mula sa *tapa*, *sinangag*, at *itlog*. Sa lingguwistika, ang pinagsamang salita ay isang morpema na inaanalisa bilang kumakatawan sa dalawa (o higit pang) mga pinagsasaligang morpema.

Sumasanib ang kahulugan sa pambalarilang katagang kontraksyon, ngunit nabubuo ang mga kontraksyon mula sa mga salitang kung hindi gayon ay makikitang magkasama nang sunud-sunod, tulad ng *ako* at *ay* na nagbubuo ng *ako'y*, habang binubuo naman ang pinagsamang salita ng dalawa o higit pang salita na may kaugnayan sa iisang konsepto. Nag-iiba rin ang pinagsamang salita sa tambalan, na hindi nagtitipil ng mga bahagi ng mga ugat ng mga pinagsamang salita. Halimbawa, tambalan ang *dapithapon*, hindi pinagsamang salita, ng *dapit* at *hapon*, dahil naisama ang dalawang salita nang buo.

## Mga sanggunian
# Cartoon Network

Cartoon Network|  |
| Bansa | Estados Unidos |
| Sentro ng operasyon | Atlanta, Georgia |
| Pagmamay-ari |
| May-ari | Turner Broadcasting System (sangay ng WarnerMedia) |
| Mga link |
| Websayt | CartoonNetwork.com |
| Mapapanood  |
|  |

Ang **Cartoon Network** ay isang de-kableng TV tsanel sa Estados Unidos na nakahimpil sa Atlanta, Georgia. Itinatag ito noong Oktubre 1, 1992. Ang tsanel na ito ay nagpapalabas ng mga *kartun* na pang-kabataan. Ito ay hawak ng Turner Broadcasting System bilang isang sangay ng WarnerMedia.

* Official website Naka-arkibo 2020-12-02 sa Wayback Machine.

## Reference

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Pulisya

Isang pulis sa Surin, Thailand
Ang **pulisya okapulisan** ay isang pangkat ng mga taong may hanapbuhay o trabahong nangangalaga ng katahimikan at kaayusan, pagpapatupad ng batas, mag-imbistiga ng mga krimen, at pagbibigay ng proteksiyon sa publiko o madla. Tinatawag namang **pulis** ang isang taong nagtatrabaho para sa kagawaran o departamento ng kapulisan. Tinatawag ang kanilang tanggapan o himpilan bilang **estasyon ng pulis** o **himpilan ng pulis**.

May mga pook na tumatawag o naglalarawan sa tanggapan at serbisyo ng pulisya o pagpupulis bilang mga **kabatas**, na mga organisasyong nagpapatupad o tagapagpatupad ng batas, ahensiyang tagapagpairal ng batas, tagapagbigay-diin ng batas, o tagapagpasunod sa batas. Sa Ingles, kaugnay ito o katumbas ng mga pariralang *law enforcer* at *law enforcement*.

## Tingnan din

* Pambansang Pulisya ng Pilipinas
* Akademya ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Tao**, **Pamahalaan** at **Batas** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Karaoke

Karaokehan sa isang pub Irlandes sa Amburgo sa Alemanya
Ang **karaoke** (Hapon: カラオケ), videoke o bidyoke ay isang uri ng libangan kung saan ang isang baguhan na mang-aawit ang sumasabay sa tugtog ng musika. Mula sa isang sikat na kanta ang musika kung saan ang boses ng orihinal na kumanta ay inalis o hininaan ang lakas. Madalas ding ipinapakita ang liriko, minsan kasama ng pag-iiba-iba ng kulay kasabay ng musika para makatulong sa pag-*sing-along*.

Naging isang popular na uri ng libangan sa Hapon ang karaoke simula noong mga dekada 1980, at mula noon ay kumalat na rin sa ibang mga bahagi ng daigdig.

## Tingnan din

* Bideoke

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Kapantayan ng lakas ng pagbili

PPP ng GDP ukol sa mga bansa sa daigdig (2003). Ang Estados Unidos ay ang batayang bansa, kaya ito'y nasa 100. Ang pinakamataas na halagang indeks, sa Bermuda, ay 154, kaya mas mahal ang mga bilihin nang 54% sa Bermuda kaysa sa Estados Unidos.
Ang **pagkakatulad ng lakas ng pagbili** o **pagkakatulad ng kapangyarihang bumili** (Inggles: *purchasing power parity* o *PPP*) ay teoriya na gumagamit ng mahabang-terminong timbang ng halaga ng palitan (*exchange rate*) sa dalawang pananalapi upang ipantay ang kanilang lakas ng pagbili. Ginawa ni Gustav Cassel noong 1920, batay ito sa batas ng iisang presyo: ang kaisipan na, sa mahusay na pamilihan, mayroon lamang iisang halaga ang magkakatulad na mga produkto (*goods*).

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Ekonomiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Pananakop ng mga Hapones sa Malaya

Sa halos karamihan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang Malaya, Hilagang Borneo (kalaunang Sabah), Labuan, at Sarawak ay nasa ilalim ng Hapon. Sinimulan ng Imperyo ng Hapon ang Digmaang Pasipiko sa pananakop nito ng Kota Bahru sa Kelantan noong 8 Disyembre 1941 noong alas 12:25, mga 90 minuto bago ang Pag-atake sa Pearl Harbor sa Hawaii noong alas 7:48 noong 7 Disyembre oras ng Hawaii o alas 1:48 noong 8 Disyembre oras ng Malaya. Pagkatapos ay kanilang sinakop ang isla ng Borneo noong gitnang Disyembre 1941 at lumapag sa kanlurang baybayin ng Miri sa Sarawak. Ang pananakop ay nakumpleto noong 23 Enero 1942 nang lumapag sila Balikpapan sa Dutch Borneo sa silangang baybayin. Noong panahon ng pananakop ng mga Hapon, ang mga 100,000 katao ay pinatay.
# Labuan

Ang **Labuan** ( /ləˈbuːən/; Jawi : لابوان), Opisyal na tinatawag bilang **Federal Territory of Labuan** ( Malay : *Wilayah Persekutuan Labuan,* Jawi: ولايه ڤرسكوتوان لابوان ), ay isang Teritoryong Pederal ng Malaysia . Kasama sa teritoryo nito ang *Isla ng Labuan* at anim na mas maliliit na mga isla, sa baybayin ng estado ng Sabah sa Silangang Malaysia . Ang kabisera ng Labuan ay Victoria at kilalang kilala bilang isang offshore financial center na nag-aalok ng mga serbisyong pang-pinansyal at internasyonal na negosyo sa pamamagitan ng Labuan IBFC mula pa noong 1990 pati na rin ang isang offshore support hub para sa mga aktibidad ng langis at gasolina sa mga malalim na bahagi ng rehiyon. Ito rin ay isang sa mga pangunahing patutunguhan ng mga turista para sa mga taong naglalakbay sa Sabah, malapit sa mga Mga taga-Brunei at mga tagasisid . Ang pangalang Labuan ay nagmula sa salitang Malay na *labuhan* na nangangahulugang puwerto o daungan.
# Mesolitiko

Sa arkeolohiya, ang **Mesolitiko** (Griyego: μεσος, *mesos* "gitna"; λιθος, *lithos* "bato") ay ang kalinangan sa pagitan ng Paleolitiko at Neolitiko. Kadalasang ginagamit ang katagang "Epipaleolitiko" sa mga lugar na labas ng hilagang Europa, ngunit ito ang naging ninais na kasingkahulugan ng arkeologong Pranses hanggang sa dekada 1960.

May mga iba't ibang maikling panahon sa iba't ibang bahagi ang Eurasya. Ito ay orihinal na pagkatapos ng Pleistoseno, bago ang agrikultura materyal sa hilagang-kanluran ng Europa na tinatayang sa pagitan ng 10,000 hanggang 5,000 BCE (*Before Common Era*), ngunit ang materyal mula sa Levante (mga 20,000 hanggang 9,500 BCE) ay tinutukoy din bilang Mesolitiko.

Mas mayroong maliwanag na panahong Mesolitiko ang mga rehiyon na nakaranas ng mas malaking epektong pangkapaligiran habang natapos ang huling panahong glasyal, na tumagal ng mga milenyo.

## "Mesolitiko" sa labas ng lumang mundo

Batong pandikdik at pambayong Mesolitiko, kalinangang Kebaran, Malapit na Silangang Epipaleolitiko. 22,000–18,000 BP
Habang may pakinabang ang mga katawagan at konseptong Paleolitiko at Neolitiko sa arkeolohiya ng Tsina, at karamihang maituturing bilang masayang naturalisado, ipinakilala ang Mesolitiko sa kalaunan, karamihan noong pagkatapaos ng 1945, at mukhnag hindi kinakailangan o kapakipakinabang katawagan sa konteksto ng Tsina. Ang lugar na tinuturing na Mesolitiko ay mas kinukunsidera bilang "Maagang Neolitiko".

Sa arkeolohiya ng Indya, pinepetsa ang Mesolitiko, sa mga pagitan ng 12,000 at 8,000 BP, na nananatiling isang konsepto na ginagamit.

## Mga sanggunian
# Amiri Diwan ng Estado ng Qatar

Amiri Diwan ng Estado ng Qatar|  |
| Kinaroroonan | Doha, Qatar |
| Website | Official Website
Instagram Profile |

 Ang Amiri Diwan mula sa Doha Corniche .
Ang **Amiri Diwan ng Estado ng Qatar** ay ang soberanong katawan at tanggapang administratibo ng Amir o Emir. Ito ang opisyal na lugar ng trabaho at opisina ng Amir ng Estado ng Qatar. Ang Amiri Diwan ay kumakatawan sa makasagisag at burukratikong sentro ng Qatar. Nagsisilbi rin ang gusali na tanggapan ng Deputado ng Amir at Punong Ministro.

## Kasaysayan

Ang lugar na kasalukuyang Amiri Diwan ay dating Al Bidda Fort, na itinayo noong ika-18 siglo. Kalaunan ay itinalaga bilang isang kuta ng militar na tinawag na Qal'at Al-Askar sa panahon ng Ottoman sa Qatar . Matapos na umalis ang mga Ottoman mula sa Qatar, ang gusali ay naging opisyal na tanggapan ng mga namumuno ng Qatar, at pinalitan ng pangalang Doha Palace, na kilala rin bilang Qal'at Al-Shouyoukh (Palasyo ng mga Sheikh). Ang kuta ay opisyal na pinalitan ng pangalan na Amiri Diwan noong 1971 matapos makuha ng Qatar ang kalayaan nito mula sa United Kingdom at ang titulong Amir ay pinalitan ang titulong Tagapamahala ng Estado ng Qatar.

## Mga Aktibidad

Kabilang sa mga tungkulin ng Amiri Diwan ay:

* Ina-update ang Amir ng Qatar sa pinakabagong internasyonal at domestikong pag-unlad;
* Pagtatanghal ng mga planong batas sa Amir para sa pag-apruba;
* Ang pag-haytid ng mga tagubilin mula sa Amir hanggang sa iba pang mga katawan ng gobyerno.
* Kontrolin ang pangangasiwa sa estado

## Tingnan din

* Lumang Palasyo ng Amiri sa Doha

## Sanggunian
# Mombasa

Panoramang urbano ng Mombasa.
Kabayanan ng Mombasa
Ang **Mombasa** (/məmˈbɑːsə/; *Kenyan English*: [mɔmˈbɑːsə]) ay ang pangalawang pinakamataong lungsod sa Kenya. Ito rin ang kabisera ng Kondado ng Mombasa. Matatagpuan ito sa baybayin ng timog-silangang Kenya. Tinatayang 1.2 milyong katao ang populasyon ng lungsod noong 2016.

Dahil sa lokasyon nito, ang Mombasa ay pangunahing daungan ng bansa. Mayroon din itong paliparang pandaigdig. Ito rin ang panrehiyong pusod ng ekonomiya, kalakalan, kultura, at turismo. Ang lokasyon nito sa Karagatang Indiyano ay nagbigay sa pagiging makasaysayang sentro ng kalakalan ang lungsod, at magkailang beses na itong nakontrol ng maraming bansa dahil sa istratehikong lokasyon nito.

## Tingnan din

* Talaan ng mga lungsod sa Kenya

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Aprika** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Ali ibn Abi Talib

| Ali |
| --- |
|  |
| Islamic Empire During The Reign
 |
| Commander of the Faithful (Amir al-Mu'minin) |
| Full Name | Alī ibn Abī Ṭālib (علي بن أبي طالب) |
| Reign | 656–661 |
| Born | 13th Rajab 22 or 21 BH ≈ 600 or Sep. 20, 601 or Jul. 17, 602 CE |
| Birthplace | Kaaba, Mecca, Arabia |
| Died | 21st Ramadhān 40 AH ≈ Jan. 27, 661 CE |
| Deathplace | Great Mosque of Kufa, Kufa, Iraq |
| Place of Burial | Imam Ali Mosque, Najaf, Iraq |
| Predecessor | • Uthman Ibn Affan (As Fourth Sunni Caliph) • Muhammad (As First Shia Imam) |
| Successor | • Hasan (As Second Shia Imam) • Muawiyah I (As Fifth Sunni Caliph) |
| Father | Abu Talib ibn ‘Abd al-Muttalib |
| Mother | Fatima bint Asad |
| Brother(s) | • Ja`far ibn Abī Tālib • Aqeel ibn Abi Talib • Talib ibn Abu Talib |
| Sister(s) | • Fakhitah bint Abi Talib • Jumanah bint Abi Talib |
| Spouse(s) | • Fatimah • Umamah bint Zainab • Umm ul-Banin • Leila bint Masoud • Asma bint Umays • Khawlah bint Ja'far • Al Sahba'bint Rabi'ah |
| Son(s) | • Muhsin ibn Ali • Hasan ibn Ali • Husayn ibn Ali • Hilal ibn Ali • Al-Abbas ibn Ali • Abdullah ibn Ali • Jafar ibn Ali • Uthman ibn Ali • Ubaid Allah bin Ali • Abi Bakr bin Ali • Muhammad ibn al-Hanafiyyah • Umar bin Ali • Muhammad ibn AbiBakr(adopted) |
| Daughter(s) | • Zaynab bint Ali • Umm Kulthum bint Ali |
| Other Titles |  • **Bab-e-Madinatul-ilm** ("The door to the city of Knowledge") • **Abu Turab** ("Father of the Soil") • **Murtadha** ("One Who Is Chosen and Contented") • **Asadullah** ("Lion of God") • **Haydar** ("Braveheart")  |
|  |

Si **Ali ibn Abi Talib** (**علي بن أﺑﻲ طالب**, **‘Alī ibn Abī Tālib**)‎ (Humigit-kumulang sa: Marso 17, 599 - Pebrero 28, 661), na higit na nakikilala bilang **Ali** lamang, ay isang sinaunang pinuno sa Islam. Itinuturing ng mga Sunni si Ali bilang ang ikaapat at huling Rashidun o "Mga Karapatdapat na Ginagabayang Kalipa" samantalang itinuturing ng mga Shia si Ali bilang ang unang Imam at ang karapatdapat na kahalili ni Muhammad kabilang ang kanyang mga inapo na kasapi ng Ahl al-Bayt.

Si Ali ay pinaniniwalaan na ang tanging tao na ipinanganak sa santuwaryogn Kaaba sa Mecca na pinakabanal na lugar sa Islam. Ang kanyang ama ay si Abu Talib at ang kanyang ina ay si Fatima bint Asad ngunit siya ay pinalaki sa sambahayan ni Muhammad na mismong pinalaki ni Abu Talbi na tiyuhin ni Muhammad at ama ni Ali. Nang matanggap ni Muhammad ang unang pahayag ng diyos, si Ali ang iniulat na unang lalakeng tumanggap ng mensaheng ito. Si Ali ay lumipat sa Medina pagkatapos ni Muhammad. Nang makarating na sa Medina, sinabi ni Muhammad kay Ali na inutos sa kanya ng diyos na ibigay ang kanyang anak na babaeng si Fatimah upang ikasal kay Ali. Si Ali ay aktibo sa paglilingkod kay Muhammad sa mga pakikidigma at paghahatid ng mga mensahe at kautusan ni Muhammad.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Talambuhay** at **Islam** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# IBM

International Business Machines Corporation|  |
| IBM headquarters sa Armonk, New York |
| Pangalang pangnegosyo | IBM |
| Uri | Public |
| Nagnenegosyo bilang | * NYSE: IBM
* DJIA component
* S&P 100 component
* S&P 500 component
 |
| ISIN | US4592001014 |
| Industriya | Cloud computing Artificial intelligence Computer hardware Computer software |
| Ninunos | Bundy Manufacturing Company Computing Scale Company of America International Time Recording Company Tabulating Machine Company |
| Itinatag | 16 Hunyo 1911 (1911-06-16) (bilang Computing-Tabulating-Recording Company) Endicott, New York, U.S. |
| Mga tagapagtatag | * Charles Ranlett Flint
 |
| Punong-tanggapan | Armonk, New York, U.S. |
| Pinaglilingkuran | 177 countries |
| Pangunahing tauhan | Arvind Krishna (Chairman and CEO) Jim Whitehurst (President) |
| Produkto | See IBM products |
| Serbisyo | * Outsourcing
* Professional services
* Managed services
 |
| Kita |  $77.14 bilyon (2019) |
| Kita sa operasyon |  US$13.21 bilyon (2019) |
| Netong kita |  US$9.43 bilyon (2019) |
| Kabuuang pag-aari |  US$152.18 billion (2019) |
| Kabuuang equity |  US$112 bilyon (2019) |
| Dami ng empleyado | 352,600 (2019) |
| Websayt | ibm.com |

Ang **International Business Machines Corporation** (**IBM**) ay isang Amerikanong multinasyunal na teknolohiya at kumukunsultang kompanya na may punong himpilan sa Armonk, New York, na may higit sa 350,000 empleyado na nasisilbi sa mga kliyente sa 170 bansa.

Inanunsyo ng IBM noong Oktubre 8, 2020 na ii-*spin-off* nila ang yunit na Managed Infrastructure Services ng dibisyong Global Technology Services sa isang bagong publikong kompanya, isang aksyon na inasahan na makukumpleto sa katapusan ng 2021.

Bago ang pahayag ng paghahati, ang IBM ay nakagawa at nakabenta ng mga hardware ng kompyuter, middleware, software, at nagbigay ng serbisyong hosting at pagkonsulta sa mga larangang mula sa mga kompyuter na mainframe hanggang nanoteknolohiya. Pangunahin itong organisasyon nananaliksik, noong 2020, hawak nito ang tala para sa pinakamaraming patente sa Estados Unidos na nakalikha sa 27 sunod-sunod na taon. Kabilang sa imbensyon ng IBM ang floppy disk, ang hard disk drive, ang magnetic stripe card, ang relational database, ang SQL programming language, ang UPC barcode, at dynamic random-access memory (DRAM). Naging napakitang-halimbawa ang IBM mainframe, sa pamamagitan nge System/360, bilang dominanteng plataporma sa pagkokompyut noong dekada 1960 at dekada 1970.

Ang IBM, na minsan tinutukoy bilang ang **Big Blue**, ay isa sa mga 30 kompanyang kasama Dow Jones Industrial Average at isa sa mga pinakamalaking kompanya sa mundo, na may higit sa 352,600 empleyado noong 2019. Hindi bababa sa 70% ng mga empleyado ng IBM, kilala bilang "IBMers", ay nakabase sa labas ng Estados Unidos, na may malaking bilang sa Indya. Napangaralan ang mga empleyado ng IBM ng limang Gantimpalang Nobel, anim na Gawad Turing, sampung Pambansang Medalya ng Teknolohiya (Estados Unidos) at limang Pambansang Medalya ng Agham (Estados Unidos).

## Mga sanggunian
# Inhinyeriyang pang-agrikultura

Ang **inhinyeriyang pang-agrikultura** (Ingles: agricultural engineering) ay ang disiplina ng inhinyeriya na naglalapat o gumagamit ng agham ng inhinyeriya at teknolohiya sa produksiyon at prosesong pang-agrikultura. Pinagtatambal-tambal ng inhinyeriyang pang-agrikultura ang mga disiplina ng biyolohiyang panghayop, biyolohiyang panghalaman, at mga prinsipyo ng inhinyeriyang mekanikal, inhinyeriyang sibil (inhinyeriyang pambayan), inhinyeriyang elektrikal (inhinyeriyang pangkuryente) at inhinyeriyang pangkimika, na mayroong kaalaman hinggil sa mga prinsipyong pang-agrikultura.

Kabilang sa mga disiplina at prinsipyong ito ang mga gawaing katulad ng pagdidisenyo ng makinaryang pang-agrikultura, kagamitan, at mga kayariang pang-agrikultura; mga makinang may panloob na kombustiyon ayon sa paggamit sa makinaryang pang-agrikultura; pamamahala ng mga napagkukunang pang-agrikultura (kabilang na ang paggamit ng lupain at paggamit ng tubig; pamamahala, konserbasyon, at pag-iimbak ng tubig para sa irigasyon ng mga pananim at produksiyon ng buhay na mga hayop na gagamitin bilang pagkain; pagsusurbey at paghuhusga ng lupain (*land profiling*); pamamahala at konserbasyon ng lupa na kasama ang erosyon at pagkontrol ng erosyon; pagtatanim ng buto, paglilinang, pag-ani, at [[proseso (inhinyeriya)|pagpoproseso ng mga pananim; produksiyon ng mga buhay na hayop na maaaring kainin, kabilang na ang pag-aalaga ng mga manok, isda, at mga hayop na napagkukunan ng gatas at keso; pamamahala ng mga basura, kasama na ang dumi ng mga hayop, latak o tira na pang-agrikultura, at daloy ng mga abono o pataba; inhinyeriyang pampagkain at ang pagpoproseso ng mga produktong pang-agrikultura; saligang mga prinsipyo ng pagsusuri ng sirkit ayon sa paggamit nito sa mga motor na dekuryente; mga aring katangian na pisikal at kimikal ng mga materyal na ginagamit o nalilikha ng produksiyong pang-agrikultura; inhinyeriya ng napagkukunang buhay na gumagamit ng mga makina na nasa antas pangmolekula upang matulungan ang kapaligiran; at ang disenyo ng mga eksperimento na may kaugnayan sa produksiyon ng mga pananim at mga hayop.

Ang mga karaniwang pinag-aaralan dito ay:

* **Makinang Lakas na ginagamit sa Sakahan (iba't ibang uri ng mga Makinaryang Agrikultural)**
	+ makinang may isahang unday (single stroke engine)
	+ makinang may apatang unday (four stroke engine)
	+ Lakas galing sa Hangin (wind power)
	+ Lakas galing sa Araw (solar power)
	+ Kuliglig (sasakyan)
	+ traktora

* **Pangangalaga ng Lupa at Tubig** (Soil & Water Conservation)
* **Irigasyon **Farm Electrification **Animal Husbandry**

## Mga Paaralan na may kursong Inhinyeriyang Pang-agrikultura

Maraming mga Pribadong at Pampublikong Pamantasan at dalubhasaan dito sa Pilipinas ang nagbibigay ng ganitong kurso. Halimbawa ng mga paaralang ito ay:

* Pamantasan ng Silangang Pilipinas
* Unibersidad ng Pilipinas, Los Baños
* Visayas State College of Agriculture

## Propesyunal na Samahan

* Philippine Society of Agricultural Engineers

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Inhenyeriya** at **Agrikultura** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*