Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1918

|  |  |
| --- | --- |
| **Dantaon:**  | ika-19 na dantaon - **ika-20 dantaon** - ika-21 dantaon |
| **Dekada:** |  Dekada 1880  Dekada 1890  Dekada 1900  - Dekada 1910 -  Dekada 1920  Dekada 1930  Dekada 1940
 |
| **Taon:** | 1915 1916 1917 - **1918** - 1919 1920 1921 |

Ang **1918** ay isang karaniwang taon na nagsisimula sa Martes sa kalendaryong Gregoryano.

## Kaganapan

## Kapanganakan

## Kamatayan

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Taon** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Republika ng Congo

| Republika ng Congo*République du Congo* (Pranses)
  |
| --- |
|

Watawat |
| **Salawikain:**"Unité, Travail, Progrès"  (Pranses) "Unity, Work, Progress" |
| **Awiting Pambansa:La Congolaise* |
|  |
| Kabisera at pinakamalaking lungsod | Brazzaville |
| Wikang opisyal | Pranses Kituba (pambansa) Lingala (pambansa) |
| Pamahalaan | Republic |
|  |
| • Pangulo  | Denis Sassou-Nguesso |
| • Punong Ministro  | Anatole Collinet Makosso |
|  |
| Kalayaan mula Pransiya |
|  |
| • Petsa  | 15 Agosto 1960 |
|  |
| Lawak |
| • Kabuuan | 342,000 km2 (132,000 mi kuw) (ika-64) |
| • Katubigan (%) | 3.3 |
| Populasyon |
| • Pagtataya sa 2023 | 6,142,180 |
| • Senso | year = n/a |
| • Densidad | 12/km2 (31.1/mi kuw) (ika-204) |
| KDP (PLP) | Pagtataya sa 2005 |
| • Kabuuan | $4.585 bilyon (ika-154) |
| • Bawat kapita | $1,369 (ika-161) |
| TKP (2004) | 0.520 mababa · ika-140 |
| Salapi | CFA franc (XAF) |
| Sona ng oras | WAT |
| Kodigong pantelepono | 242 |
| Internet TLD | .cg |

Ang **Republika ng Congo** (Ingles: *Republic of the Congo*), kilala din bilang **Gitnang Congo** (*Middle Congo*), at **Congo** (ngunit hindi dapat ipagkamali sa Demokratikong Republika ng Congo, dating Zaïre, na minsang nakilala din bilang *Republika ng Congo*), ay dating kolonyang Pranses sa kanluran-gitnang Aprika. Pinapaligiran ito ng Gabon, Cameroon, Central African Republic, Demokratikong Republika ng Congo at ang Golpo ng Guinea. Nang naging malaya noong 1960, naging Republika ng Congo ang dating rehiyong Pranses sa Gitnang Congo. Pagkatapos ng 25 taong ekperimentasyon sa Marksismo na inabanduna noong 1990, isang demokartikong pamahalaang hinahalal ang natatag noong 1992. Isang maikling digmaang sibil noong 1997 ang nagpabalik sa dating Marksistang Pangulong Denis Sassou-Nguesso. Brazzaville ang kabisera nito.

## Sanggunian

## Mga kawing panlabas

*

Gabay panlakbay sa *Republika ng Congo* mula sa Wikivoyage (sa Ingles)

* Mga midyang may kaugynayan sa République du Congo sa Wikimedia Commons
* Midyang kaugnay ng Republic of the Congo sa Wikimedia Commons
* Mayroong datos pang-heograpiya ang OpenStreetMap tungkol sa Republika ng Congo
* Republika ng Congo sa Proyektong Bukas na Direktoryo (sa Ingles)
* Wikimedia Atlas ng the Republic of the Congo (sa Ingles)
* Opisyal na website (sa Pranses)

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Bansa** at **Aprika** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Kaharian ng Bisigodo

Ang **Kaharian ng Bisigodo** o ang **Kaharian ng mga Bisigodo** ( Latin: *Regnum Visigothorum* ) ay isang dating kaharian na sumakop sa kasalukuyang timog-kanlurang Pransiya at ang Tangway ng Iberia mula ika-5 hanggang ika-8 siglo. Bilang isang estadong Aleman noon sa Kanlurang Imperyong Romano, orihinal itong nilikha bilang pag-areglo ng mga Bisigodo sa ilalim ni Haring Wallia sa lalawigan ng Gallia Aquitania sa timog-kanluran ng Gaul ng pamahalaang Romano at pagkatapos ay pinalawak ang lugar sa pamamagitan ng pananakop sa buong Hispania . Ang Kaharian ay nanatili bilang malaya mula sa Imperyong Silangan ng Roman o Byzantine, na ang mga pagtatangka upang maitaguyod muli ang awtoridad ng Roman sa Hispania ay bahagyang matagumpay at panandalian lamang.
# Repormang Protestante

Ang **Repormang Protestante** ay isang repormang kilusang Kristiyano sa Europa. Iniisip ito na nagsimula sa *Siyamnapu't-Limang Sanaysay* ni Martin Luther at maaaring maituturing na kasamang natapos ng Kapayapaan sa Westphalia noong 1648. Nagsimula ang kilusan bilang isang pagsubok na baguhin ang Simbahang Katoliko. Maraming mga kanluraning mga Katoliko ang nabahala sa mga nakita nilang mga bulaang mga katuruan at maling mga kasanayan sa loob ng Simbahan, partikular ang pagtuturo at pagbebenta ng mga indulhensiya. Ang isa pang pangunahing pagtatalo ang kasanayan ng pagbili at pagbenta ng mga puwesto sa simbahan (simonya) at kung ano ang nakikita noong mga panahon na iyon bilang isang maituturing na korupsiyon sa loob ng pamunuan ng Simbahan. Nakikita ito ng marami noong mga panahon na iyon bilang sistematiko, na umaabot hanggang sa puwesto ng Papa.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Katolisismo** at **Kristiyanismo** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Pagpapakita ng Panginoon

Ang **Pagpapakita ng Panginoon** o **Epipanya** (Ingles: *Epiphany*, (Griyegong Koine: ἐπιφάνεια, *epiphaneia*, "manipestasyon", "kagila-gilalas na kaanyuan") o **Teopanya** (Ingles: *Theophany*), (Sinaunang Griyego (ἡ) Θεοφάνεια, *Τheophaneia*) na may ibig sabihing "pagkatanaw sa Diyos", na pangtradisyong bumabagsak tuwing Enero 6, ay isang Kristiyanong araw ng kapistahan na nagdiriwang ng rebelasyon ng Diyos Anak bilang isang tao sa katauhan ni Hesukristo. Pangunahing (subalit hindi lamang ito) inaalala ng mga Kristiyanong Kanluranin ang pagdalaw ng Pambibliyang Mago sa Sanggol na Hesus, kung kaya't ang manipestasyong pisikal o pagkakatawang-tao ni Hesus sa mga Hentil. Inaalala ng mga Kristiyanong Silanganin ang pagbibinyag kay Hesus sa Ilog ng Hordan, na tinatanaw bilang manipestasyon ni Hesus sa daigdig bilang Anak ng Diyos.

Sa payak na mga pananalita, ang *Epipanya* ay isang paglitaw o pagsipot, pagpapakita; o dili kaya ay isang pagpapahayag ng kabanalan, at pangyayaring ispirituwal kung saan ang katuturan ng isang bagay ay ipinakikita sa isang tao. Ito rin ay nakikilala bilang kapistahan ng Tatlong Haring Mago tuwing Enero 6.

## Mga sanggunian
# Recep Tayyip Erdoğan

| Kanyang Kabunyian Recep Tayyip Erdoğan |
| --- |
|  |
|  |
| Ika-12 Pangulo ng Turkey |
| **Kasalukuyang nanunungkulan** |
| **Unang araw ng panunungkulan**  28 Agosto 2014 |
| Punong Ministro | Ahmet Davutoğlu
Binali Yıldırım |
| Nakaraang sinundan | Abdullah Gül |
| Punong Ministro ng Turkey |
| **Nasa puwesto** 14 Marso 2003 – 28 Agosto 2014 |
| Pangulo | Ahmet Necdet Sezer Abdullah Gül |
| Diputado | *Cabinet I* (2003–07)* Abdullah Gül Mehmet Ali Şahin Abdüllatif Şener

*Cabinet II* (2007–11)* Cemil Çiçek Hayati Yazıcı (2007–09) Nazım Ekren (2007–09) Bülent Arınç (2009–11) Ali Babacan (2009–11)

*Cabinet III* (2011–14)* Bülent Arınç Ali Babacan Beşir Atalay Bekir Bozdağ (2011–13) Emrullah İşler (2013–14)
 |
| Nakaraang sinundan | Abdullah Gül |
| Sinundan ni | Ahmet Davutoğlu |
| Pinuno ng Partido ng Katarungan at Pag-unlad |
| **Nasa puwesto** 14 Agosto 2001 – 27 Agosto 2014 |
| Nakaraang sinundan | Itinatatag ang posisyon |
| Sinundan ni | Ahmet Davutoğlu |
| Kasapi ng Malaking Asembliyang Pambansa |
| **Nasa puwesto** 9 Marso 2003 – 28 Agosto 2014 |
| Konstityuwensya | Siirt (2003 *by-election*) Istanbul (I) (2007, 2011) |
| Alkalde ng Istanbul |
| **Nasa puwesto** 27 Marso 1994 – 6 Nobyembre 1998 |
| Nakaraang sinundan | Nurettin Sözen |
| Sinundan ni | Ali Müfit Gürtuna |
|  |
| Pansariling Detalye |
| Isinilang |  (1954-02-26) 26 Pebrero 1954 Istanbul, Turkey |
| Partido | *National Salvation Party* (1972–81) *Welfare Party* (1983–98) *Virtue Party* (1998–2001) *Justice and Development Party* (2001–kasalukuyan) |
| Asawa | Emine Gülbaran (k. 1978) |
| Anak | Ahmet Burak Sümeyye Bilal Esra (asawa ni Berat Albayrak) |
| Alma Mater | *Marmara University* (pinagtatalunan) |
| Pirma |  |
| Websitio | Websayt ng pamahalaan Pansariling websayt |

Si **Recep Tayyip Erdoğan** (ipinanganak 26 Pebrero 1954) ay ang Punong Ministro ng Turkiya mula noong 14 Marso 2003. Siya ang pinuno ng Adalet ve Kalkınma Partisi (Partidong AK, o Partido ng Katarungan at Pag-unlad).

## Mga link na panlabas

* Opisyal na websayt Naka-arkibo 2006-01-11 sa Wayback Machine.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Talambuhay** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Polusyon

Kalat sa baybayin ng Guyana
Ang **polusyon** ay ang pagiging marumi ng kapaligiran o, sa iba pang kahulugan, kadumihan ng kaisipan. Tinatawag din ito bilang **karumihan** na nangangahulugan na nagpakilala ito ng mga nagpaparumi sa likas na kapaligiran na nagdudulot ng masamang pagbabago. Maaring magkaroon ng anyo ang polusyon ng anumang sustansiya (solido, likido, o gas) o enerhiya (tulad ng radyoaktibidad, init, tunog, o liwanag). Ang *pollutant* o bagay na nagpapadumi, ay maaring mga panlabas na sustansiya/enerhiya o likas na umiiral na dumi. Bagaman maaring naidulot ng pangyayaring likas ang polusyong pangkapaligiran, pangkalahatang nagpapahiwatig ang salitang polusyon na may pinagmulang antropoheniko ang mga dumi – alalaong baga, nagmula ito sa mga aktibidad na nilikha ng tao. Noong 2015, may siyam na milyong katao sa buong mundo ang namatay dahil sa polusyon (isa sa bawat anim na kamatayan). Nanatili itong hindi nagbago noong 2019, na may kaunting tunay na pag-unlad laban sa polusyong nakikilala. Naibilang ¾ sa mga naunang namatay ang polusyon sa hangin. balagtas

Kabilang sa mga pangunahing anyo ng polusyon ang polusyon sa hangin, polusyon sa liwanag, kalat, polusyong ingay, polusyong plastik, karumohan sa lupa, karumihang radyoaktibo, polusyong termal, polusyong biswal, at polusyon sa tubig.

## Mga sanggunian
# Holland

Magkasámang pinapakita ang North Holland at South Holland (kulay kahel) sa loob ng Netherlands.
Ang **Holland** o **Olanda** ay isang rehiyon at dating lalawigan sa kanlurang baybayin ng Netherlands. Malimit gamitin ang *Olanda* bilang pagtukoy sa buong Netherlands. Ang pagtukoy na ito ay karaniwang tanggap sa labas ng Netherlands, ngunit ang gawíng pamalit ang "Holland" bilang pagtukoy sa "Netherlands" ay hindi tanggap ng ilan, lalo na ng mga taga ibang bahagi ng Netherlands.

Mula ika-10 hanggang ika-16 na siglo, ang Olanda ay isang buong rehiyong politikal sa loob ng Banal na Imperyong Romano bilang isang kondado na pinamumunuan ng mga Konde ng Olanda. Noong ika-17 siglo, nagsimulang maging isang kapangyarihang pandagat at pang-ekonomiya ang Olanda na nangibabaw sa iba pang lalawigan ng isang kakalayâ pa lang na Republikang Dutch.

Ngayon, ang dating Kondado ng Olanda ay halos binubuo ng ngayo'y dalawang lalawigan ng Netherlands na North Holland at South Holland, kasama rito ang tatlong pinakamalaking lungsod: ang kabisera ng Netherlands – Amsterdam; ang luklukan ng pamahalaan – The Hague; at Rotterdam kung saan matatagpuan ang pinakamalaking pantalan sa buong Europa.

## Sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Netherlands** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Lipton

Lipton
Ang **Lipton** ay isang tatak ng tsaa, ito ay pagmamay-ari ng Unilever. Ang Lipton ay isang *supermarket chain* sa UK bago ito naibili ng Argyll Foods, para mailabas ang kompanyang ito sa isang tsaa. Ang kompanyang ito ay pinangalan ng tinatag nito ay si Thomas Lipton. Ang Lipton na inumin na *ready-to-drink* ay pagmamay-ari ng Pepsi Lipton International, ang kompanya ay pinagsamang pagmamay-ari ng Unilever at PepsiCo, Inc.

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# General Electric

**Ang General Electric Company** ( **GE** ) ay isang American multinational conglomerate na itinatag noong 1892, at incorporated sa estado ng New York at headquarter sa Boston .

Ang kumpanya ay nagpapatakbo sa aviation, kapangyarihan, nababagong enerhiya, digital na industriya, additive manufacturing at venture capital at finance .

## Mga sanggunian
# Bambang ng Inglatera

Larawan ng Bambang ng Inglatera mula sa himpapawid
Ang **Bambang ng Inglatera** (Ingles: *English Channel*; Pranses: *la Manche*) ay isang tangkay ng Karagatang Atlantiko na naghihiwalay sa (pulo ng) Gran Britanya at sa hilagang Pransiya, at nakaugnay sa Dagat Hilaga patungo muli sa Atlantiko. May haba ito ng mahigit-kumulang 650 kilometro at ang lawak nito ay paiba-iba mula sa pinakamalawak na 240 km hanggang sa pinakamakipot na 34 km lamang sa Kipot ng Dover. Ito ay ang pinakamaliit sa mga dagat na mabababaw na nakapaligid sa kontinente ng Europa, na may sakop sa mahigit-kumulang 75,000 km2.

## Pangalan sa Ingles

Ang katagang "English Channel" ay karaniwang ginagamit mula pa noong ika-18 siglo, pinaniniwalaang nanggaling sa pagkakasulat na *"Engelse Kanaal"* sa mga lumang mapang pandagat ng mga Olandes noon pa mang ika-16 siglo at sa mga panahong sumunod.

## Pangalan sa Pranses

Ang katagang Pranses na *"(la) Manche"* ginamit din mula pa noong ika-17 siglo. Ang pangalang ito ay karaniwang tumutukoy sa hugis-"manggas" (Pranses: *manche*) ng kanal. Gayumpaman, ito sa halip ay sinasabing galing sa isang salitang Celtico na nangangahulugang "kanal" na pinanggalingan din ng pangalan ng kipot ng Minch sa Eskosya. Sa Espanyol at Portuges, ito ay tinatawag na bambang ng *"Mancha"* (*El Canal de la Mancha*; *O Canal da Mancha*). Ito ay hindi direktong pagsasalin mula sa Pranses dahil ayon sa mga wikang ito, at gayundin sa Tagalog, ang salitang "*mancha*" ay nangangahulugang "mantsa," samantalang ang tawag ng mga wikang ito sa [isang] manggas ay *"manga"*; samakatuwid, ito ay tila galing sa maling pagkakarinig nila sa wikang Pranses. Ang katagang ito ay ginagamit din ng ilan pang mga wika, tulad ng Griyego (η Μάγχης) at Italyano (*la Manica*; ito ay tamang pagsasalin).

## Ang Tunel ng Bambang

Maraming tao ang naglalakbay patawid sa ilalim ng Kanal Ingles dahil sa Tunel ng Bambang (*Channel Tunnel*). Isa sa mga tagumpay ng mga inhinyero, una itong minungkahi noong ika-19 siglo at natapos din sa wakas noong taong 1994, na kumakawing sa Nagkakaisang Kaharian at sa Pransiya sa pamagitan ng daangbakal. Pangkaraniwan na ngayon ang maglakbay sa pagitan ng mga lungsod ng Paris, Bruselas at Londres sakay ng tren na Eurostar. Maaari ring iangkas ang mga sasakyan sa mga espesyal na tren sa rutang Folkstone-Calais.

## Mga sanggunian
# Klero

Klero
Ang **klero** ay ang mga namumuno sa isang uri ng pananalig o paniniwala. Kabilang sa mga ito ang mga pinuno ng simbahan, parokya, kongregasyon, moske, sinagoga, at mga katulad na sambahan: halimbawa na ang Santo Papa, mga pari (kaparian, kalipunan ng mga pari, o klerigo) o kura, obispo, arsobispo, diyakuno, imam (sa Islam), rabino (sa Hudaismo), ministro, pastor, at maging mga madre. Sa Katolisismo at Kristiyanismo, si Hesus ang pinuno ng mga apostol. Nang makaraan ang pamumuhay ni Hesukristo sa mundo, naging pinuno ng natitirang mga unang alagad at ng mga naging sinaunang Kristiyano sina San Pedro at San Pablo, ang dalawang pinakakilala sa mga pangunahing misyonerong pangkristiyanismo.

## Katangiang pampinuno

Kaugnay ng Kristiyanismo, naglalaman ang mga pastoral na liham na nasa Bagong Tipan ng Bibliya ng mga patnubay sa pagsasanay at pagpili ng mga pinunong pangpananampalataya. Tinatalakay ang mga katangiang hinahanap sa isang pinuno sa *Unang Sulat kay Timoteo*, *Ikalawang Sulat kay Timoteo*, at *Sulat kay Tito*, mga liham na inakdaan ni San Pablo ng Tarso. Kabilang sa mga katangian ng mga pinunong Kristiyano ang mga sumusunod: may malinis na reputasyon o katayuan sa lipunan; may pagyakap sa pananampalatayang katulad ng sa gawi o asal ng mga bata; pamumuhay na walang ikasasanhi ng kahihiyan sa harap ng lipunan; hindi hambog, mapagmalaki o mayabang, o walang labis na pagpapahalaga sa sarili; hindi madaling dapuan ng galit o init ng ulo; hindi mapaglasing o hindi nahahalina sa mga katulad na mga bisyong mahirap iwasan o pigilin kapag nadarang sa mga ito (katulad ng mga bawal na gamot o masasamang mga gawain); hindi kumakalinga ng kaguluhan at karahasan; hindi maramot, sakim o gahaman; magiliw o may magandang pagtanggap sa mga lumalapit na mamamayan (hospitalidad); nakakalasap ng katuwaan sa mga bagay na mabubuti, partikular na sa mga kaugnay ng moralidad; maalam at marunong sa pamumuhay at patas sa paghuhukom o paghuhusga; maaasahan ng ibang tao; may disiplina; isang deboto sa pananampalataya; may malinaw na pagkakaunawa sa pananampalataya at pangangaral; isang umuunlad na tao partikular na sa puso at isipan; may kakayahan at kagustuhang matuto; isang mabisang tagapamahayag at marunong sa pakikipagugnayan. Kailangan ang mga ganitong katangian sapagkat isang karangalan ang mamuno na may malaki at mahalagang tungkulin sa pamayanan.

Para sa manananggol na si Joel Ruiz Butuyan, hindi dapat matakot ang mga pinunong pangpananampalataya sa paghahayag ng totoong kaganapan sa lipunan; napansin niya kasi ang tila kakaunting bilang nila sa mga oras na inaasahan silang magsalita ukol sa mga hindi nangyayaring maganda sa Pilipinas at sa mundo. Mahirap naman itong asahan ni Dr. Domar Cabanatan Alviar sapagkat, aniya, hindi lahat sa kanila ay mayroong "moral na pamumuno."

## Mga sanggunian
# Balanse ng kalakalan

Ang **balanse ng kalakalan** (Ingles: **balance of trade** o **net exports**, na may simbolong **NX**) ang pagkakaiba sa pagitan ng halagang pang-salpi ng mga niluluwas(*exports*) at mga inaangkat(*imports*) ng output sa isang ekonomiya sa loob ng isang panahon. Ito ang relasyon sa pagitan ng mga inaangkat at iniluluwas ng isang bansa. Ang isang positibong balanse ay tinaguriang **surplus ng kalakalan**(*trade surplus*) kung ito ay binubuo ng higit na pagluluwas kesa sa pag-aangkat. Ang isang negatibong balanse ay tinaguriang **kakulangang kalakalan**(*trade deficit*) o pagitan ng kalakalan(*trade gap*). Ang balanse ng kalakalan ay minsang hinahati sa mga kalakal at isang mga serbisyong balanse. Ang sinaunang pagkaunawa ng paggana ng balanse ng kalakalan ang nabigay alam sa mga patakarang ekonomiko ng Sinaunang Modernong Europa na pinangkat sa ilalim ng pamumunong merkantilismo. Ang sinaunang pahayag ay lumitaw sa *Discourse of the Common Wealth of this Realm of England*, 1549: "Dapat palagi nating pakinggan na hindi na tayo bibili sa mga estranhero kesa sa magbenta sa kanila, sapagkat ating papahirapin ang ating mga sarili at payayamanin sila." Gayundin, ang isang sistematiko at konsistteng paliwanag ng balanse ng kalakalan ay ginawang publiko sa pamamagitan ni Thomas Mun's c1630, "ang yaman ng Inglatera sa kalakalang dayuhan o balanse ng ating kalakalang dayuhan ang patakaran ng ating kayamanan."

## Mga sanggunian
# Eronautika

Ang **eronautika** (Ingles: *aeronautics*, Espanyol: *aeronáutica*) ay ang agham na kasangkot sa pag-aaral, pagdisenyo at pagpapagawa ng mga makinang may kakayahang lumipad (*air flight-capable machines*), at ang mga pamamaraan ng pagpapatakbo ng mga sasakyang panghimpapawid at ng mga kuwitis sa loob ng atmospera. Ang British Royal Aeronautical Society ang umaalam ng mga aspeto ng "aeronautical Art, Science and Engineering" at "the profession of Aeronautics."

Habang ang literal na ibig sabihin ng kataga ay "paglalayag sa himpapawid" na orihinal na kilala ring agham ng pagpapatakbo ng sasakyang himpapawid, ito ay pinalawak pa lalo sa teknolohiya, negosyo at iba pang mga aspetong may kaugnayan sa mga sasakyang himpapawid. Ang salitang "abyasyon" (*aviation*) ay minsan ginagamit pamalit sa terminong "eronautika", kahit na kabilang sa eronautika ang magaan pa sa hangin na sasakyan tulad ng eronabe (*airship*) at mga sasakyang balistiko (*ballistic vehicles*) at kung saan ito ay hindi pa rin kabilang sa abyasyon.

Isang importanteng bahagi ng agham ng eronautika ay ang sangay ng dinamika na tinatawag na aerodinamika (*aerodynamics*), kung saan ang pinagbababalahan ang galaw ng hangin at ang paraan nito ng pakikipag-ugnayan sa mga pagkilos ng bagay; tulad ng sasakyang himpapawid.
# Talampakan (yunit)

|  |
| --- |
| foot |
| **Sistema ng yunit:** | imperial/US units |
| **Kantidad:** | Haba |
| **Simbolo:** | ft |
| **Katumbas ng yunit** |
| Ang 1 ft sa... | ay may katumbas na... |
|    imperial/US units |    1/3 yd  12 in |
|    metric (SI) units |    0.3048 m |

Ang isang **talampakan** (Ingles: foot kapag isahan, feet kapag maramihan; may sagisag o daglat na **ft** o **′** (ang simbulo ng primo) ay isang sukat ng haba na inilarawan o binigyan ng kahulugan bilang hustong 0.3048 m at ginagamit sa imperyal na sistema ng mga sukat at kustomaryong mga sukat ng Estados Unidos. Hinahati pa ito upang maging 12 mga pulgada (mga *inch* sa Ingles).

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Sukat** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Althea Gibson

Althea Gibson|  |
| Bansa |  Estados Unidos |
| Tangkad | 1.80 m (5 tal 11 in) |
| Mga laro | tennis |
| Isahan |
| Resulta sa Isahang Grand Slam |
| Australian Open | **F** (1957) |
| French Open | **W** (1956) |
| Wimbledon | **W** (1957, 1958) |
| US Open | **W** (1957, 1958) |
| Dalawahan |
| Resulta sa Dalawahang Grand Slam |
| Australian Open | **W** (1957) |
| French Open | **W** (1956) |
| Wimbledon | **W** (1956, 1957, 1958) |
| US Open | **W** (1957) |

Si **Althea Gibson** (25 Agosto 1927 – 28 Setyembre 2003) ay isang Amerikanang manlalaro sa palakasan o isports na naging pinakaunang Aprikana-Amerikanang nakipagtunggali sa pandaigdigang patimpalak sa larangan ng tenis, at ang pinakauna ring nagwagi ng titulong *Grand Slam* noong 1956. Sa kanyang pag-ahon sa mundo ng tenis noong mga 1950, naging unang Aprikanang Amerikanang manlalaro siya na nakipaglaban sa mga pambansang mga laro ng tenis sa Estados Unidos. Nagwagi siya sa 56 na mga labanang pangtenis na kinabibilangan ng pang-isahang titulo ng *Grand Slam*. Minsan siyang tinataguriang "ang Jackie Robinson ng tenis" dahil sa pagbali o pagwasak ng "hadlang sa kulay" ng balat. Kasapi si Gibson sa *Alpha Kappa Alpha Sorority, Inc.*

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Talambuhay** at **Estados Unidos** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Diktadura

Ang **diktadura** na mas popular ding tawaging **diktadurya** ay kadalasang nangangahulugan bilang isang autokratikong anyo ng pamahalaan na pinamumunuan ng isang indibiduwal (ang diktador) ang isang pamahalaan na walang minamanang asensiyon. May tatlong posibleng kahulugan ito:

1. Romanong diktador ay isang tanggapang pampolitika ng Repulika Romano. Nakalaan sa mga diktador ng Romano ang lubos na kapangyarihan sa panahon ng kagipitan. Hindi orihinal na ayon lamang sa sariling kagustuhan o walang kapananagutan ang kanilang kapangyarihan na nagiging sakop ng batas at nangangailangan ng nagdaang dahilan. May mga ganitong diktadura pagkatapos ng simula ng ikalawang siglo BCE, at sinanay ang kapangyarihang inayon sa sariling kagustahan ng mga sumunod ng ma diktador tulad ng Sulla at ang Romanong Emperador.
2. Isang pamahalaan na pinamamahalaan ng isa tao o isang maliit na pangkat ng mga tao.
3. Sa makabagong gamit, tumutukoy ang diktadura sa isang autokratikong uri ng lubusan pamamahala ng isang pamunuan na hindi pinipigilan ng batas, konstitusyon, o ibang panlipunan o pampolitikang dahilan sa loob ng estado.

Ang isang pamahalaang diktadura ay ang kabaligtaran ng pamahalaang demokratiko.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Politika** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*