# 1991

|  |  |
| --- | --- |
| **Dantaon:**  | ika-19 na dantaon - **ika-20 dantaon** - ika-21 dantaon |
| **Dekada:** |  Dekada 1960  Dekada 1970  Dekada 1980  - Dekada 1990 -  Dekada 2000  Dekada 2010  Dekada 2020
 |
| **Taon:** | 1988 1989 1990 - **1991** - 1992 1993 1994 |

Ang **1991** ay isang karaniwang taon na nagsisimula sa Martes sa kalendaryong Gregoryano.

## Kaganapan

### Enero

* Enero 1 – Ang Czechoslovakia ay naging pangalawang bansang Silangang Europa na tumalikod sa command economy nito.
* Enero 5 – Sinalakay ng mga tropang Georgian ang Tskhinvali, ang kabisera ng South Ossetia, na nagpasimula ng Digmaang South Ossetia noong 1991–92.
* Enero 7 – Kudeta ng Haiti noong 1991: Isang tangkang kudeta ng Tonton Macoute, isang puwersang paramilitar sa ilalim ng dating diktador na si Jean-Claude Duvalier, ang napigilan sa Haiti. Noong Hulyo 30, si Roger Lafontant, ang pinuno ng tangkang kudeta, ay hinatulan ng isang hurado ng pagtatangkang ibagsak ang unang pamahalaang demokratikong inihalal ng bansa.</ref>
* Enero 9
	+ Digmaan sa Golpo: Nakipagkita si Kalihim ng Estado ng Estados Unidos James Baker kay Ministro ng Ugnayang Panlabas ng Iraq Tariq Aziz ngunit nabigong makabuo ng plano para sa pag-atras ng mga tropang Iraqi mula sa Kuwait.
	+ Sa Sebokeng, South Africa, pinaputukan ng mga armadong lalaki ang mga nagluluksa na dumalo sa libing ng isang pinuno ng African National Congress, na ikinamatay ng 45 katao.
* Enero 12 – Digmaang Golpo: Ang Ika-102 U.S. Ipinasa ng Kongreso ang isang resolusyon na nagpapahintulot sa paggamit ng puwersang militar upang paalisin ang mga puwersang Iraqi mula sa Kuwait.
* Enero 13 – Rebolusyong Pang-awit: Pinilit ng Sobyet ang bagyong Vilnius upang pigilan ang Kalayaan ng Lithuania, na pumatay sa 14 na sibilyan at nakasugat ng 702 pa. Sa Latvia, isang serye ng mga komprontasyon sa pagitan ng pamahalaang Latvian at ng pamahalaang Sobyet ang naganap sa Riga. Pormal na idineklara ng Lithuania ang kalayaan noong Pebrero 16, at ang mga botante sa Estonia at Latvia ay bumoto para sa kalayaan noong Marso 3.
* Enero 15
	+ Digmaang Golpo: Ang huling araw ng UN para sa pag-alis ng mga puwersang Iraqi mula sa sinakop na Kuwait ay magtatapos na, na naghahanda ng daan para sa pagsisimula ng Operasyon ng Disyerto Bagyo.

4,830

* + Nagbitiw si Punong Ministro ng Cape Verde Pedro Pires kasunod ng pagkatalo ng kanyang partido sa halalan sa parlamento ng Cape Verde. Kalaunan noong Pebrero 17, nanalo si António Mascarenhas Monteiro sa unang halalan sa pagkapangulo ng maraming partido sa bansa simula noong 1975.
* Enero 16 – Golpo Digmaan: Operasyon ng Desert Storm ay nagsisimula sa mga pag-atake sa himpapawid laban sa Iraq.
* Enero 17
	+ Digmaang Golpo: Nagpaputok ang Iraq ng walong Scud missile sa Israel. Mga pag-atake sa Iraq ay nagpapatuloy na may 15 katao ang nasugatan sa Tel Aviv noong Enero 19 at 96 katao ang nasugatan sa Ramat Gan noong Enero 22.
	+ Si Harald V ng Norway ay naging hari ng Norway pagkatapos ng pagkamatay ng kanyang ama, si Olav V.
* Enero 18 – Nagsara ang Eastern Air Lines pagkatapos ng 62 taon ng operasyon, dahil sa mga problemang pinansyal. Kalaunan noong Disyembre 4, itinigil ng Pan American World Airways ang operasyon nito.
* Enero 22 – Digmaang Golpo: Ang patrolya ng Hukbong Britanya SAS, Bravo Two Zero, ay ipinadala sa Iraq.
* Enero 24 – Pumirma ang pamahalaan ng Papua New Guinea ng isang kasunduang pangkapayapaan kasama ang mga pinuno ng separatista mula sa Bougainville Island, na nagtatapos sa labanan na nagpatuloy simula pa noong 1988.
* Enero 26 – Napatalsik si Pangulo Siad Barre, at pumasok si Somalia sa isang digmaang sibil. Pagkalipas ng tatlong araw, si Ali Mahdi Muhammad ay pinasinayaan bilang susunod na pangulo.
* Enero 29
	+ Sa South Africa, sina Nelson Mandela ng African National Congress at Mangosuthu Buthelezi ng Inkatha Freedom Party ay sumasang-ayon na wakasan ang karahasan sa pagitan ng dalawang organisasyon.
	+ Digmaang Golpo: Ang unang pangunahing labanan sa lupa sa digmaan, ang Labanan sa Khafji, ay nagsimula. Ang labanan ay tatagal hanggang Pebrero 1.

### Pebrero

* Pebrero 1
	+ Bumangga ang USAir Flight 1493 sa isang SkyWest Airlines Fairchild Metroliner sa Los Angeles International Airport, na ikinamatay ng 34 katao.
	+ Isang 6.4 mb Hindu Kush earthquake ang nagdulot ng matinding pinsala sa hilagang-silangang Afghanistan, na nag-iwan ng 848 patay at 200 sugatan.
* Pebrero 6 – Isang Boeing KC-135E Stratotanker ang sangkot sa isang aksidente sa ibabaw ng Saudi Arabia nang humiwalay ang dalawang makina sa kaliwang pakpak mula sa sasakyang panghimpapawid. Nagawa ng mga piloto na magsagawa ng emergency landing na nagligtas sa lahat ng apat na tripulante na nakasakay. Kalaunan ay inayos ang sasakyang panghimpapawid at ibinalik sa serbisyo.
* Pebrero 7
	+ Kudeta sa Haiti noong 1991: Nanumpa sa pwesto ang unang pangulo ng Haiti na inihalal sa demokratikong paraan, si Jean-Bertrand Aristide. Siya ay pinatalsik noong Setyembre 30 at kalaunan ay ibinalik noong 1994. Bilang tugon sa kudeta at sa pagsisikap na hikayatin ang mga pinuno ng kudeta na ibalik ang demokrasya, pinalawak ng U.S. ang mga parusa sa kalakalan sa Haiti upang maisama ang lahat ng mga kalakal maliban sa pagkain at gamot noong Oktubre 29.
	+ Ang Provisional Irish Republican Army ay naglunsad ng mortar attack sa 10 Downing Street sa London habang nasa isang pulong ng gabinete.
* Pebrero 11 – Ang Unrepresented Nations and Peoples Organization (UNPO) ay nabuo sa The Hague, Netherlands.
* Pebrero 13 – Digmaang Golpo: Dalawang laser-guided "smart bombs" sumiba sa isang underground bunker sa Baghdad, na ikinamatay ng daan-daang Iraqi. Inaangkin ng US military intelligence na ito ay isang pasilidad militar habang kinikilala ito ng mga opisyal ng Iraq bilang isang bomb shelter.
* Pebrero 15 – Ang Visegrád Group, na nagtatatag ng kooperasyon upang sumulong patungo sa mga sistemang malayang pamilihan, ay itinatag ng mga pinuno ng Czechoslovakia, Hungary, at Poland.
* Pebrero 18 – Sumabog ang Provisional Irish Republican Army mga bomba noong madaling araw, sa parehong Istasyon ng Paddington at Istasyon ng Victoria, sa London.
* Pebrero 20
	+ Pangulo ng Albania Ramiz Alia ay nagtanggal sa pamahalaan ni Punong Ministro Adil Çarçani at hinirang si Fatos Nano bilang susunod na punong ministro sa pagsisikap na pigilan ang mga protesta laban sa demokrasya.
	+ Python, isang wikang pangprograma na nilikha ni Guido van Rossum, ay inilabas na.
* Pebrero 22 – Digmaang Golpo: Tinanggap ng Iraq ang isang kasunduan sa pagtigil ng putukan na iminungkahi ng Sobyet. Tinanggihan ng U.S. ang kasunduan, sa halip ay sinabi na ang mga umaatras na puwersa ng Iraq ay hindi aatakehin kung aalis sila sa Kuwait sa loob ng 24 na oras.
* Pebrero 23 – Sa Thailand, pinatalsik ni Heneral Sunthorn Kongsompong ang Punong Ministro Chatichai Choonhavan sa isang walang-dugong kudeta.
* Pebrero 24 – Digmaang Golpo: Alas-4 ng umaga, lokal na oras, tinawid ng mga tropang nasa lupa ang Saudi hangganan ng Arabia at pumasok sa Kuwait, kaya nagsimula ang ground phase ng digmaan.
* Pebrero 25 – Digmaang Golpo: Bahagi ng isang Iraqi Scud missile ang tumama sa isang kuwartel ng militar ng Amerika sa Dhahran, Saudi Arabia, na ikinamatay ng 29 na sundalong Amerikano at ikinasugat ng 99 pa. Ito ang pinakamapangwasak na pag-atake sa mga puwersa ng Estados Unidos noong panahon ng digmaan.
* Pebrero 26 – Digmaang Golpo: Sa radyo ng Baghdad, inanunsyo ng pinuno ng Iraq na si Saddam Hussein ang pag-atras ng mga tropang Iraqi mula sa Kuwait. Nagpaputok ang mga sundalong Iraqi ng mga minahan ng langis ng Kuwait habang sila ay umaatras; Ang sunog ay tumagal hanggang Nobyembre 7.
* Pebrero 27
	+ Digmaang Golpo: Panguluhan ng Estados Unidos Bush ay nagdeklara ng tagumpay laban sa Iraq at nag-utos ng tigil-putukan. Ang mga tropang Amerikano nagsimulang umalis sa Golpo ng Persia noong Marso 10.
	+ Sa Pangkalahatang halalan sa Bangladesh, ang Partido Nasyonalista ng Bangladesh ay nanalo ng 139 sa 300 puwesto sa Jatiyo Sangshad, na nanguna sa pinuno ng BNP na si Khaleda Zia na maging punong ministro ng Bangladesh noong Marso 19.

## Kapanganakan

Emma Roberts
Ed Sheeran
* Pebrero 10 – Emma Roberts, Amerikanang aktres at mang-aawit

* Pebrero 17 - Ed Sheeran, Britong Mangaawit

Jamie Lynn Spears
* Abril 4 – Jamie Lynn Spears, Amerikanang mang-aawit at aktres

* Abril 21 - Jennifer Braun, mang-aawit ng Aleman

Lena Meyer-Landrut
* Mayo 17 - Iñigo Martínez, putbolista Espanyol
* Mayo 19 - Jordan Pruitt, Amerikanang mang-aawit

* Lena Meyer-Landrut, Alemanyang Mang-aawit Eurovision Song Contest 2010 winner

Emily Bett Rickards
Filipa Azevedo
* Hulyo 24 – Emily Bett Rickards, Canadian aktres (*Felicity Smoak ng Tv Series na Arrow*)
* Hulyo 31 - Filipa Azevedo, Portuges na mang-aawit

Farid Mammadov
* Agosto 30 – Farid Mammadov, mang-aawit mula Azerbaijan, Eurovision Song Contest 2013 runner-up

* Setyembre 15 - Alex Florea, mang-aawit na taga-Romania
* Setyembre 16 - Marlon Teixeira, modelo ng Brazil
* Setyembre 17
	+ Isang Byeong-hun, golp ng Korea
	+ Minako Kotobuki, aktres at mang-aawit ng Hapon
	+ Mena Massoud, artista ng Canada
	+ Sanne Wevers, gymnast Dutch

Lali Espósito
* Oktubre 7
	+ Nicole Jung, mang-aawit ng Koreano-Amerikano
	+ Lay Zhang, Chinese singer-songwriter, record produser, dancer, at artista
* Oktubre 10
	+ Michael Carter-Williams, Amerikanong manlalaro ng basketball
	+ Gabriella Cilmi, mang-aawit na manunulat ng kanta sa Australia
	+ Lali Espósito, artista ng Argentina, mang-aawit, mananayaw, at modelo
	+ Mariana Pajón, siklista ng Colombia
	+ Xherdan Shaqiri, putbolista ng Switzerland
* Oktubre 13 - Diego Domínguez, aktor at mang-aawit sa Espanya
* Oktubre 16
	+ Phan Thi Ha Thanh, Vietnamese masining na gymnast
	+ Miori Takimoto, Japanese artista
	+ Jedward, Irish pop duo
* Oktubre 17 - Brenda Asnicar, artista at mang-aawit ng Argentina
* Oktubre 18 - Tyler Posey, Amerikanong artista at musikero
* Oktubre 20 - Zulfahmi Khairuddin, Malaysian motocycle racer
* Oktubre 21 - Artur Aleksanyan, mambubuno ng Armenian Greco-Roman

* Oktubre 22 - Tatiana Martínez, aktres ng Mexico
* Oktubre 23
	+ Emil Forsberg, footballer ng Sweden
	+ Princess Mako ng Akishino, prinsesa ng Hapon
* Oktubre 26 - Amala Paul, artista sa pelikula ng India
* Oktubre 30
	+ Artemi Panarin, player ng hockey ng Russia
	+ Tomáš Satoranský, player ng basketball sa Czech

Shailene Woodley
* Nobyembre 15 - Shailene Woodley, artista ng Amerikano, tagagawa, at aktibista
* Nobyembre 16 - Tomomi Kasai, Japanese singer
* Nobyembre 20 - Kim Se-yong, mang-aawit at aktor ng South Korea

## Kamatayan

* Nobyembre 24 – Freddie Mercury, Mangaawit at Vocalista ng Queen (ipinanganak 1946)

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Taon** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*