# Imperyo ng Hapon

| Imperyo ng Hapon *Dakilang Imperyong Hapones*大日本帝国 *Dai Nippon Teikoku* |
| --- |
| 1868–1947 |
|
Watawat

Imperyal na Sagisag

 |
| **Salawikain:**八紘一宇 "*Hakko ichiu*" "Ang buong mundo sa ilalim ng isang bubong" |
| **Awiting Pambansa:**君が代 *"Kimigayo"* "Maharlikang Pamumuno"  |
| Ang Imperyo ng Hapon sa pinakamalaking sakop nito noong 1942. |
| Kabisera | Tokyo |
| Karaniwang wika | Hapones |
| Relihiyon  | De jure: wala De facto: espousing Shintoismo Iba: Budismo |
| Pamahalaan | Daijō-kan (1868–1885) Monarkiyang konstitusyonal (1890–1947) Isang partidong diktadurang militar (1940–1945) |
| Emperador |   |
|  |
| • 1868–1912  | Meiji (Mutsuhito) |
| • 1912–1926  | Taishō (Yoshihito) |
| • 1926–1947  | Shōwa (Hirohito) |
|  |
| Punong Ministro |   |
|  |
| • 1885–1888  | Itō Hirobumi (una) |
| • 1946–1947  | Shigeru Yoshida (huli) |
|  |
| Lehislatura | Imperial Diet |
| • Mataas na Kapulungan | House of Peers |
| • Mababang Kapulungan | Kapulungan ng mga Kinatawan |
| Panahon | Meiji, Taishō, Shōwa |
|  |
| • Panunumbalik ng Meiji  | Enero 3 1868 |
| • Pagbabagong prepektura  | 29 Agosto 1871 |
| • Konstitusyong Meiji  | 29 Nobyembre 1890 |
| • Kasunduang Tripartite  | 27 Setyembre 1940 |
| • Taisei Yokusankai  | 12 Oktubre 1940 – 13 Hunyo 1945 |
| • Pagsuko ng Hapon  | Agosto 14 1947 |
| • Kagamitan ng Pagsuko ng Hapones signed  | 2 Setyembre 1945 |
|  |
| Lawak |
| 1,984,000 km2 (766,000 mi kuw) |
| Populasyon |
|  |
| • 1920  | 77,700,000a |
| • 1940  | 105,200,000b |
|  |
| Salapi | Yen ng Hapon Yen ng Korea Yen ng Taywan Hukbong Yen ng Hapon |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Pinalitan** | **Pumalit** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Shogunatong Tokugawa |
|  | Kahariang Ryūkyū |
|  | Republika ng Ezo |
|  | Dinastiyang Qing |
|  | Imperyong Ruso |
|  | Imperyong Koreano |
|  | Aleman na Bagong Guinea |
|  | Silangang Indiyas ng Olanda |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Pagsakop ng Hapon |  |
| Sibil na Pamamahala ng Estados Unidos sa Kapuluang Ryukyu |  |
| Republika ng Tsina |  |
| Unyong Sobyet |  |
| Hilagang Korea |  |
| Timog Korea |  |

 |

 |
| Bahagi ngayon ng |  * Brunei  Cambodia  Tsina  Silangang Timor  Federated States of Micronesia  Pransiya  India  Indonesia  Hapon  Laos  Malaysia  Kapuluang Marshall  Myanmar  Hilagang Korea  Palau  Papua New Guinea  Pilipinas  Rusya  Singapore  Kapuluang Solomon  Timog Korea  Taiwan  Thailand  Estados Unidos  Vietnam
 |

Ang **Imperyo ng Hapon** (大日本帝國, *Dai Nippon Teikoku*, literal na "**Dakilang Imperyong Hapones**") ay isang makasaysayang Hapones na lungsod-estado na umiral mula sa panahon ng Panunumbalik ng Meiji noong 1868 hanggang sa pagsasabatas ng 1947 na saligang batas ng makabagong Hapon.

Ang mabilis na industriyalisasyon at militarisasyon ng Imperyo ng Hapon sa ilalim ng salawikain na *Fukoku Kyōhei* (富国強兵, "Pagyamanin ang Bansa, Pagtibayin ang Hukbo") ay humantong sa pag-usbong nito bilang isang dakilang kapangyarihan at ang pagtatag ng imperyong kolonyal. Ang mga ekonomiya at pampulitikang kaguluhan sa dekada '20 ay nagtulak sa paglaganap ng militarismo, na kalaunan ay hahantong sa pagkasapi ng Hapon sa Kapangyarihang Aksis at ang pananakop ng malaking bahagi ng rehiyong Asya-Pasipiko.

Matapos ang ilang mga malalakihang tagumpay ng militar noong Ikalawang Digmaang Sino-Hapones (1937–1945) at sa Digmaang Pasipiko, kinilala ang Imperyo para sa mga krimen ng digmaan nito laban sa mga taong sumakop nito.

## Terminolohiya

Ang makasaysayang estado ay madalas tinutukoy bilang "ang Imperyo ng Hapon" o "ang Imperyong Hapones" o "Imperyal na Hapon". Sa Hapones, ito ay tinutukoy bilang *Dai Nippon Teikoku* (大日本帝國), na naisasalin sa "Dakilang Imperyong Hapones" (*Dai* "Dakila", *Nippon* "Hapones", *Teikoku* "Imperyo").

## Paagpapanumbalik ng Meiji

Matapos ang dalawang siglo, ang patakaran ng pag-iisa, o Sakoku, sa ilalim ng mga shogun ng panahon ng Edo ay nagtapos noong ang bansa ay pinilit magbukas upang makipagkalal ng Kumbensiyon ng Kanagawa sa 1854.

Ang mga sumunod na taon ay nakakita ng nadagdagan na kalakalang panlabas at pakikipag-ugnayan; mga tratadong komersyal sa pagitan ng kasugunan ng Tokugawa at mga Kanluraning bansa ay nalagdaan. Malaking bahagi dahil sa kahiya-hiyang mga tuntunin ng Mga 'Di Pantay na Tratado, ang Kasugunan ay humarap sa panloob na poot, na kung alin ay naging isang kilusan na radikal at may pagsuklam at takot sa mga dayuhan, ang sonnō jōi (literal na "Igalang ang Emperador, palayasin ang mga barbaro").

Noong Marso 1863, ang "kautusan upang palayasin ang mga barbaro" ay inihayag. Bagaman walang intensiyon ang Kasugunan na ipatupad, ito ay gayunpaman nag-udyok ng mga pagsalakay laban sa Kasugunan mismo at laban sa mga banyaga na nasa Hapon. Ang Pangyayari ng Namamugi noong 1862 ay nahantong sa pagpaslang ng isang Ingles, si Charles Lennox Richardson, ng isang grupo ng mga samurai mula sa Satsuma.

### Digmaang Boshin

Ang Boshin War (戊辰戦争, *Boshin Sensō*) ay naganap sa pagitan ng Enero 1868 at Mayo 1869. Ang alyansa ng mga samurai mula sa katimugan at kanluraning mga lupain at mga opisyal ng korte ay nakapagtamo ng pakikipagtulungan ng batang Emperador Meiji, na iniutos ang paglusaw ng dalawang-daang-taong Kasugunan ng Tokugawa.

## Mga sanggunian