Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mga Eskito

Isang mandirigmang Eskito noong pangalawang bahagi ng ika-7 at ika-6 na daang taon BK.
Ang mga **Eskito** (Ingles: mga *Scythian* o mga *Scyth*; Griyego: Σκύθης, Σκύθοι) ay mga sinaunang taong Irani na pagala-gala o nomadikong mga pastol, na naglakbay upang makalipat mula sa Gitnang Asya papunta sa timog Rusya noong ika-8 at ika-7 mga daang taon BK, na namayani sa malawak na kapatagang madamo ng Pontiko at Kaspyano noong kapanahunan ng kabuoan ng Klasikong Sinaunang Panahon. Dating kilala ang madamong kapatagang ito bilang **Eskita** o *Scythia* sa wikang Ingles. Pagsapit ng Huling Sinaunang Panahon, ang napakakalapit na mga Sarmatyano ang namayani sa mga Eskita sa lugar na ito. Karamihan sa mga nakaligtas na mga kabatiran ukol sa mga Eskita ang nagmula kay Herodotus, isang Griyegong manunulat ng kasaysayan (sirka 440 BK), mula sa kanyang *Mga Kasaysayan*, at sa natagpuan ng mga arkeologo na maganda ang pagkakayaring bagay na yari sa ginto sa isang mga kurgang Eskito o mga "buntong libingan" sa Ukranya at Katimugang Rusya.

Ginamit din ang pangalang "Eskito" upang tukuyin ang samu't saring mga taong nakikita bilang katulad ng tunay na mga Eskito, o iyung mga nanirahan sa alin mang pook sa malawak na lugar na sumasakop sa pangkasalukuyang Ukranya, Rusya, at Gitnang Asya. Noong panahong midyibal, nakikilala ang Gitnang Asya bilang *Eskita*. Noong 2,000 mga taon na ang nakalilipas, nanirahan ang tribong Eskito sa *Eskita*, ang katimugang bahagi na nakilala kamakailan lamang bilang ang Unyong Sobyet.

## Kasaysayan

Dating nakatira ang mga Eskito sa paligid ng Bulubundukin ng Altai sa Gitnang Asya. Nagsimula nilang lisanin ang kanilang pook na pinagmulan upang makapaglakbay pakanluran noong bandang 800 BK. Pagdating ng 650 BK, nasakop nila ang hilagang Iran at ang katimugang Turkiya. Pagkaraang mapaalis ang mga Eskito ng mga Medes ng Persiya, nanatili sila sa katimugang U.S.S.R. at sa Krimea. May ilang mga Eskitong pumunta sa silangang Europa, hanggang Polonya at Unggarya.

Noong dekada ng 100 AD, nasakop ng mga Goth ang mga Eskito.

## Paglalarawan

Bilang mga mandirigma, mahusay sa paggamit ng mga pana at sa pangangabayo ang mga Eskito. Naglalaman ang kanilang mga libingan ng mga gawang lilok at mga kasangkapang pangluto na mainam ang pagkakalikha, na yari sa ginto, pilak, at iba pang uri ng mga metal.

Ilan sa mga libingan ng mga Eskito na natuklasan ng mga arkeologo sa Bulubundukin ng Altai ang napanatili dahil sa paninigas at pagkabalot ng niyebe o yelo.

## Mga sanggunian
# Marso 16

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Marso** | >> |
| Lu | Ma | Mi | Hu | Bi | Sa | Li |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | 31 |  |  |  |  |  |
| 2026 |

Ang **Marso 16** ay ang ika-75 na araw sa kalendaryong Gregoryano (ika-76 kung bisyestong taon) na may natitira pang 290 na araw.

## Mga Pangyayari

* 1521 – Naabot ni Ferdinand Magellan ang isla ng Homonhon sa Pilipinas. Ang mga miyembro ng kanyang paglalakbay-dagat ang naging unang mga Espanyol na makaabot sa kapuluan ng Pilipinas, ngunit hindi sila ang unang mga taga-Europa. Dahil hindi alam nina Magellan na nakatawid sila ng **Pandaigdigang Guhit ng Petsa** (Ingles: *International Date Line*, IDL)ay pinilit nila na ang nakatalang petsa sa kanila ay tama. Ang petsang ginamit nila ay ang petsa sa **Timog Amerika**. Kaya simula sa taon na ito, ang Pilipinas ay nahuhuli na ng isang araw sa mga kalapit na mga bansa nito sa Asya.
* 1565 - Nakipag-kasunduan si Datu Sikatuna ng Bohol sa Kastilang si Miguel López de Legazpi sa pamamagitan ng dugo.

## Mga Kapanganakan

* 1399 – Xuande Emperador ng Tsina (k. 1435)
* 1771 – Antoine-Jean Gros, Pranses na pintor (k. 1835)
* 1800 – Emperador Ninkō ng Hapon (k. 1846)
* 1822 – Rosa Bonheur, Pranses na pintor at iskultor (k. 1899)
* 1822 – John Pope, Amerikanong heneral (k. 1892)
* 1952 – Graham Cole, Ingles na aktor
* 1955 – Jiro Watanabe, Hapon na boksingero
* 1963 – Jerome Flynn, Ingles na aktor
* 1995 – Shy Carlos, Suwisang-Pilipinang aktres at mang-aawit

## Mga Kamatayan

* 37 – Tiberius, Romanong emperador (k. 42 BC)
* 455 – Valentinian III, Romanong emperador (k. 419)
* 1888 – Hippolyte Carnot, Pranses na politiko (k. 1801)

## Kawing Panlabas

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Araw** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*