# Dinastiyang Ch'in

*Huwag itong ikalito sa Dinastiyang Qing.*

| Dinastiyang Qin秦朝 |
| --- |
| 221 BK–206 BK |
| Dinastiyang Qin, circa 210 BK. |
| Katayuan | Imperyo |
| Kabisera | Xianyang |
| Karaniwang wika | Lumang Tsino |
| Relihiyon  | Katutubong Tsinong relihiyon Ligalismo |
| Pamahalaan | Ganap na monarkiya |
| Emperador |   |
|  |
| • 221 BK – 210 BK  | Qin Shi Huang |
| • 210 BK – 207 BK  | Qin Er Shi |
|  |
| Kanselor |   |
|  |
| • 221 BK – 208 BK  | Li Si |
| • 208 BK – 207 BK  | Zhao Gao |
|  |
| Panahon | Imperyal |
|  |
| • Pagkakaisa ng Tsina | 221 BK |
| • Kamatayan ni Shih Huang Ti | 210 BK |
| • Pagsuko kay Liu Bang | 206 BK |
|  |
| Populasyon |
|  |
| • 210 BK  | 20,000,000 |
|  |
| Salapi | Ban liang coins |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Pinalitan** | **Pumalit** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dinastiyang Zhou |
|  | Qin (estado) |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Labing Walong mga Kaharian |  |
| Dinastiyang Han |  |
| Nanyue |  |

 |

 |

| Dinastiyang Ch'in |
| --- |
|  |
| "Qin dynasty" in Qin-era seal script (top) and modern (bottom) Chinese characters |
| Tsino | 秦朝 |
|

| IpakitaMga transkripsyon |
| --- |
| Pamantayang Mandarin |
| Hanyu Pinyin | Qín cháo |
| Gwoyeu Romatzyh | Chyn chaur |
| Wade–Giles | Ch'in2 ch'ao2 |
| IPA | [t͡ɕʰǐn t͡ʂʰɑ̌ʊ̯] |
| Wu |
| Suzhounese | Zín záu |
| Yue: Kantones |
| Romanisasyong Yale | Chèuhn chìuh |
| Jyutping | Ceon4 ciu4 |
| Southern Min |
| Hokkien POJ | Chîn tiâu |
| Tâi-lô | Tsîn tiâu |
| Lumang Tsino |
| Baxter–Sagart (2014) | \*[dz]i[n] m-t<r>aw |

 |
|  |

| Kasaysayan ng Tsina **Kasaysayan ng Tsina** |
| --- |
| **SINAUNA** |
| **Neolitikong Tsina** c. 8500 - c. 2070 BC |
| **Dinastiyang Xia** c. 2070 – c. 1600 BC |
| **Dinastiyang Shang** 1600–1046 BC |
| **Dinastiyang Zhou** c. 1046 – 256 BC |
|   **Kanluraning Zhou** |
|   **Silanganing Zhou** |
|     Panahon ng Tagsibol at Taglagas |
|     Panahon ng Nagdirigmaang mga Estado |
| **IMPERYAL** |
| **Dinastiyang Qin** 221 BC–206 BC |
| **Dinastiyang Han** 206 BC–220 AD |
|   **Kanluraning Han** |
|   **Dinastiyang Xin** |
|   **Silanganing Han** |
| **Tatlong Kaharian** 220–280  |
|   **Wei, Shu & Wu** |
| **Dinastiyang Jin** 265–420  |
|   **Kanluraning Jin** | **Labing-anim na Kaharian** 304–439  |
|   **Silanganing Jin** |
| **Katimugan at Hilagaing mga Dinastiya** 420–589  |
| **Dinastiyang Sui** 581–618  |
| **Dinastiyang Tang** 618–907 |
|   (  **Ikalawang Zhou** 690–705 ) |
| **Limang Dinastiya at Sampung Kaharian** 907–960 | **Dinastiyang Liao** 907–1125 |
|  |  |
| **Dinastiyang Song** 960–1279 |  |
|   **Hilagaing Song** |  | **Kanluraning Xia** |
|   **Katimugang Song** | **Jin** |  |
| **Dinastiyang Yuan** 1271–1368 |
| **Dinastiyang Ming** 1368–1644 |
| **Dinastiyang Qing** 1644–1912 |
| **MAKABAGO** |
| **Republika ng Tsina** 1912–1949 |
| **Republikang Bayan ng Tsina** 1949–kasalukuyan | **Republika ng Tsina** (Taiwan) 1949–kasalukuyan  |
| **Kaugnay na mga artikulo**

Mga dinastiya sa Kasaysayan ng Tsina Kasaysayang pang-ekonomiko ng Tsina Historiograpiya ng Tsina Kasaysayan ng Tsinong Sining Kasaysayan ng edukasyon sa Tsina Kasaysayan ng agham at teknolohiya sa Tsina Kasaysayang makabatas ng Tsina Kasaysayang lingguwistika ng Tsina Kasaysayang pangmilitar ng Tsina Kasaysayang pandagat ng Tsina Mga panahon sa kasaysayan ng Tsina
 |
| This box: * tingnan
* usapan
* baguhin
 |

Ang **Dinastiyang Qin** (221 - 206 BK) ay pinangunahan ng Dinastiyang Zhou at sinundan ng Dinastiyang Han sa Tsina. Nang mapag-isa ni Qin Shi Huangdi ang Tsina noong 221 BK, ito ang simula ng panahong Imperyal ng Tsina na nagtapos sa pagbagsak ng Dinastiyang Qing noong 1912. Ang dinastiyang ito ay nag-iwan ng isang sentralisadong imperyo na gagayahin ng mga susunod na mga dinastiya. Sa rurok ng kanyang kapangyarihan, ang Dinastiyang Qin ay may 40 milyong tao.

## Kasaysayan

### Pinagmulan

Bago ito tawagin na Dinastiyang Qin, ang mga Ying ang namumuno sa Qin (bansa). Ayon kay Sima Qian, ang angkan ng Qin ay nagmula kay Emperador Zhuanxu (isa sa mga limang emperador ng maalamat na panahon). Isa sa kanilang ninuno, Dafei ay nakatanggap mula kay Emperador Shun ng apelyidong Ying. Isa pang ninuno, Feizi ay naglingkod kay Haring Xiao ng Zhou bilang taga-ensayo ng kabayo ng hari ay nakatanggap ng lupa sa Quanqiu (ngayon Tianshui, Gansu); dito nanggaling ang Qin at pinaniniwalaan na dito rin kinuha ang pangalan ng dinastiya. Ang Dinastiyang ito ay itinuring na simula ng Imperyong Tsina.

### Dahilan ng pagbagsak

Bumagsak ang Dinastiyang Qin nang mamatay ang kanilang pinuno na sa Shi Huangdi o Shih Huang Ti.

## Mga Emperador

(Ang unang emperador ng Qin ay si Qin Shi Huangdi o Ying Zheng)

| Pangalan pagkamatay / titulo | Pangalang Tsino ng Angkan at pangalan | Panahon |
| --- | --- | --- |
| Zhaoxiang (昭襄 Zhāoxiāng) | 嬴稷 yíng jì) | 306 BK–250 BK |
| Xiaowen (孝文 Xiàowén) | Ying Zhu (嬴柱 yíng zhù) | 250 BK |
| Zhuangxiang (莊襄 Zhuāngxiāng) | Ying Zichu (嬴子楚 yíng zi chǔ) | 249 BK–247 BK |
| Shi Huangdi (始皇帝 Shǐ Huángdì) | Ying Zheng (嬴政 yíng zhèng) | 246 BK–210 BK |
| Er Shi Huangdi (二世皇帝 Èr Shì Huángdì) | Ying Huhai (嬴胡亥 yíng hú hài) | 209 BK–207 BK |
| *Ziying ang karaniwang pangalang ginagamit o*
Qin Wang Ziying (秦王子嬰 qín wáng zi yīng) |
|  | Ying Ziying (嬴子嬰 yíng zi yīng) | 207 BK |

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Tsina** at **Kasaysayan** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*