Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1920

|  |  |
| --- | --- |
| **Dantaon:**  | ika-19 na dantaon - **ika-20 dantaon** - ika-21 dantaon |
| **Dekada:** |  Dekada 1890  Dekada 1900  Dekada 1910  - Dekada 1920 -  Dekada 1930  Dekada 1940  Dekada 1950
 |
| **Taon:** | 1917 1918 1919 - **1920** - 1921 1922 1923 |

Ang **1920** ay isang bisiyestong taon na nagsisimula sa Huwebes sa kalendaryong Gregoryano.

## Kaganapan

## Kapanganakan

* Isinilang si Bayani Casimiro, isang artistang Pilipino.

## Kamatayan

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Taon** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Pangkat ng Bangkong Pandaigdig

Ang World Bank Group, na sa pagsasalinwika ay **Pangkat ng Bangkong Pandaigdig**, ay isang pangkat ng limang organisasyong pandaigdigan. Nagbibigay ito ng payo at pananalapi sa mga bansang kasapi para sa kaunlarang pangkabuhayan at pagpapababa ng pagdarahop. Isa itong hindi kumikinabang na samahang pandaigdigan na pag-aari ng mga pamahalaang kasapi. Ang punong-himpilan ng pangkat ay nasa Washington, D.C. sa Estados Unidos. Mayroon ding itong mga tanggapan sa 124 na iba pang mga kasaping bansa. Naiiba ito sa *World Bank* o Bangkong Pandaigdig.

## Ang pangkat

Ang Pangkat ng Bangkong Pandaigdig ay binubuo ng limang mga samahan:

* ang *International Bank for Reconstruction and Development* (IBRD), itinatag noong 1945,
* ang *International Finance Corporation* (IFC), itinatag noong 1956,
* ang *International Development Association* (IDA), itinatag noong 1960,
* ang *Multilateral Investment Guarantee Agency* (MIGA), itinatag noong 1988 and
* ang *International Centre for Settlement of Investment Disputes* (ICSID), itinatag noong 1966.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Ekonomiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Teokrasya

Ang **teokrasya** ay isang anyo ng organisasyon o pamahalaan kung saan ang opisyal na patakaran ay umaayon sa doktrina o teolohiya ng isang partikular na sekta o relihiyon. Ang mga kapangyarihan o autoridad nito ay kinabibilangan ng Supreme Leader of Iran, Dalai Lama, papa, pari o mga pangkat gaya ng Taliban. Ito ay maaari ring tumukoy sa sinumang mga opisyal na nagpahayag na hinirang sila ng Diyos upang maging pinuno. Maaari rin itong katawagan para sa nasyon o bansang nasa ilalim ng **sistemang teokrasya**. Tinatawag na **teokrato** o **teokratiko** ang pinuno sa sistemang teokrasya o tawag din para sa taong naniniwala sa teokrasya.

## Tingnan din

* Separasyon ng simbahan at estado

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Tao**, **Pamahalaan** at **Pananampalataya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Balintataw

Ang **balintataw** (Ingles: *pupil*), **inla**, o **tao-tao** ay isang butas na nasa gitna ng alikmata ng mata na nagpapahintulot ng pagpasok ng liwanag sa retina. Kulay itim ito sapagkat karamihan sa liwanag na pumapasok sa balintataw ay hinihigop ng mga lamuymoy na nasa loob ng mata. Sa mga tao, ang balintataw ay bilog, subalit ang ibang mga espesye, katulad ng ilang mga pusa, ay may balintataw na hugis siwang. Sa mga katagang pang-optiko, ang balintataw na pang-katwanan ay ang apertura o butas ng mata at ang alikmata ay ang panghinto ng apertura (literal na panghinto ng butas). Ang larawan ng balintataw na nakikita sa labas ng mata ay ang pasukang balintataw, na hindi talagang tumutugma sa lokasyon at sukat ng pisikal na balintataw dahil ito ay pinalalaki ng kornea. Sa panloob ng gilid nito ay nakahimlay ang isang lantad na kayarian, ang kolarete (*collarette* sa Ingles), na tanda ng dugtungan o pag-aanib ng embriyonikong membranong pambalintataw na tumatakip sa embriyonikong balintataw.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Tao** at **Anatomiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*

Maling banggit (May `<ref>` tag na ang grupong "lower-alpha", pero walang nakitang `<references group="lower-alpha"/>` tag para rito); $2
# Devanagari

| Devanagari देवनागरी |
| --- |
| Devanagari script (vowels top, consonants bottom) in Chandas font. |
| Uri | Abugida |
| Mga wika | Angika, Awadhi, Bhili, Bhojpuri, Bodo, Chhattisgarhi, Dogri, Haryanvi, Hindi, Kashmiri, Konkani, Magahi, Maithili, Marathi, Mundari, Nepali, Newar, Pali, Rajasthani, Sanskrit, Santali, Sindhi and many more |
| Panahon | Early signs: 1st century CE, modern form: 10th century CE |
| Mga magulang na sistema |
Brāhmī* Gupta
	+ Nāgarī
		- Devanagari
 |
| Mga anak na sistema | Gujarati Moḍī |
| Mga kapatid na sistema | Gurmukhi, Nandinagari |
| ISO 15924 | Deva, 315 |
| Direksyon | Kaliwa-kanan |
| Alyas-Unicode | Devanagari |
| Lawak ng Unicode | U+0900–U+097F Devanagari, U+A8E0–U+A8FF Devanagari Extended, U+1CD0–U+1CFF Vedic Extensions |
| **PAALALA**: Maaaring naglalaman ang pahinang ito ng mga simbolong pamponetikong IPA. |

Ang **Devanagari** ( /ˌdeɪvəˈnɑːɡəri/ *DAY-və-NAH-gə-ree*; देवनागरी, Padron:IAST3, a compound of "*deva*" देव and "*nāgarī*" नागरी; Hindi pronunciation: [d̪eːʋˈnaːɡri]), also called **Nagari** (*Nāgarī*, नागरी), ay isang matandang alpabeto na abugida na ginagamit sa Nepal at India. Ito ay isinusulat mula kaliwa hanggang kanan, na mayroong malakas na nais para sa bilog na hugis na may naka-parisukat na awtlayn, at ito ay puwede sa pahigang linya na nakakonekta sa taas ng titik.

## Mga sanggunian
# Ursa Mayor

Ang **Pangunahing Ursa**, **Ursa Mayor**, **Oso Mayor**, **Pangunahing Oso** o **Mas Malaking Oso** (Latin: *Ursa Major*, Ingles: *Great Bear*, *Larger Bear*) ay isang konstelasyon na makikita sa Hilagang Kalangitan. Ito ay may ibig sabihing **Malaking Oso** sa Latin. Ito'y makakatulong sa paghahanap sa direksiyong hilaga at ito'y makahulugan sa iba't ibang mitoholiya ng iba't ibang kultura ng ibang bansa.

## Kasaysayan

Ang Ursa Mayor ay sa isa sa 48 mga konstelasyon na nakalista sa ika-dalawang siglo na si Ptolemy. Ito'y binangit ng mga manunula na si Homer, Spenser, Shakespeare, Tennyson at si Bertrand Cantat. Ito'y binangit rin sa isang tulang Finnish at iginuhit rin ni Vincent van Gogh.

## Tingnan din

* Ursa Menor
* Malaking Pangsawsaw

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Astronomiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Pangunahing pagkain

Pamanang bigas mula sa Cordillera
Ang **pangunahing pagkain**, **pagkaing isteypol**, o **isteypol** lamang, ay isang pagkain na madalas kinakain at sa ganoong dami ay bumubuo ng karamihang bahagi ng isang karaniwang diyeta para sa isang indibidwal o isang pangkat ng populasyon, na nagbibigay ng malaking bahagi ng kinakailangang enerhiya at bumubuo rin ng makabuluhang proporsiyon ng pagkonsumo ng mga iba pang sustansiya. Kapag tao ang pinag-uusapan, araw-araw o sa bawat kainan kinakain ang isteypol ng isang partikular na lipunan, at nabubuhay ang karamihan ng mga tao sa diyetang batay lamang sa iilang baryante ng isteypol. Nag-iiba ang mga isteypol sa bawat lugar, ngunit tipikal na mura at madaling hanapin ang mga ganitong pagkain na nagsusuplay ng isa o higit pa sa mga makrosustansiya at mikrosustansiya na kinakailangan para mabuhay at maging malusog: mga karbohidrata, protina, taba, mineral, at bitamina. Kabilang sa mga karaniwang halimbawa ang mga butil (siryal at legumbre), binhi, nuwes at halamang-ugat (mga bukol at ugat). Sa mga ito, bumubuo sa halos 90% ng pagkonsumo ng kaloriyang de-pagkain sa mundo ang mga siryal (bigas, trigo, obena, mais, atbp.), mga legumbre (lentehas at bins) at mga bukol (e.g. patatas, gabi at tugi).

## Uri

Hinahango ang mga pangunahing pagkain mula sa mga produktong halaman o hayop na natutunaw ng tiyan ng mga tao at maaaring isuplay nang maramihan. Kabilang sa mga karaniwang isteypol na de-halaman ang mga siryal (hal. bigas, trigo, mais, dawa, sebada, obena, senteno, espelta, *emmer*, *triticale* at batad), mga magawgaw na bukol (hal. patatas, kamote, tugi at gabi) o mga halamang-ugat (hal. kamoteng-kahoy, pulang singkamas, karot, rutabaga), at mga pinatuyong legumbre (lentehas at bins). Kabilang sa mga de-hayop na isteypol ang mga iba't ibang uri ng karne (kadalasan mga pinaghahayupan at poltri), isda, itlog, gatas at produktong de-gatas (hal. keso). Kabilang sa mga ibang pangunahing pagkain ang sago (hango sa ubod ng punong palma), at mga malalaki at malalamang prutas (hal. rimas, kamansi, niyog at platano). Maaari ring isama ang mga prosesadong produktong pagkain (depende sa rehiyon) tulad ng langis ng oliba, langis ng niyog, at asukal.

Karaniwan, ang mga pangunahing pagkain ay halaman, dahil kadalasang mahal ang mga karne at pinakain ng mga nakakaing halaman. Malimit mas mapaggagamitan, mas maraming sustansiya, at hindi napapanis kaagad ang mga pananim kumpara sa karne. Kabilang sa mga eksepsiyon ang paghahayupan sa mga rehiyon kung saan hindi makakain ng mga tao ang mga halaman sa paligid, tulad ng sa Mongolya (tupa), sa rehiyon ng mga Sioux (bison), at mga Sami (karibu).

## Galeriya

* Kanin
* Tinapay na gawa sa harinang de-trigo
* Pasta
* *Couscous*
* Mais
* *Edamame* (berdeng balatong)
* Bitsuwelas
* Mga binhi ng batad at binusang batad
* Butil ng dawa
* Amaranto (kaliwa) at karaniwang beri ng trigo
* Koloradong *quinoa*
* Mga ugat ng kamoteng-kahoy
* Tugi
* Ensaladang kamote
* *Ulluco*
* *Oca*
* Mga ugat ng gabi
* Patatas
* Platano at saging

## Mga sanggunian
# Bibi

*Para sa ibang gamit, tingnan ang itik-itik.*

| Bíbi |
| --- |
|  |
| Pag-uuring siyentipiko |
| Kaharian: | Animalia |
| Pilo: | Chordata |
| Klase: | Aves |
| Orden: | Anseriformes |
| Pamilya: | Anatidae |
| Subfamilies |
|
Dendrocygninae
Oxyurinae
Anatinae
Aythyinae
Merginae |

Tatlong domestikadong Bibi
Tatlong natural na Bibi
Ang **bibe**, **bibi**, **itik**, o **pato** (Ingles: *duck*) ay isang uri ng ibon. Karaniwang tinatawag na bibi o bibe ang mga uring may mapuputing balahibo, samantalang itik naman ang may mga kayumanggi o itim na kulay. Ito ay ibong lumalangoy (*waterfowl*) na kamag-anak ng gansa at sisne. Ang likás na ninuno ng karamihan sa domestikadong itik ay ang tinatawag na *Mallard* (*Anas platyrhynchos*) na mas maliit, mas magaan at may kakayahang lumipad. Ang mga laláking Mallard ay may luntiang ulo at kulay-abong katawan; ang mga inahin ay batik-batik na kayumanggi at itim.

Isang moskobitong itik na nag-uunat.
Ang pangalawang uri ng domestikadong itik ay ang mas malaking **moskobito** o *Muscovy duck* sa Ingles (*Cairina moschata*). Ang mga ito ay may balahibong puti, itim o batik-batik na puti at itim. Bukod sa pagiging mas malaki kaysa mga ibang itik, ang mga ito ay may taglay na mga pulang palong at mala-maskarang balat sa paligid ng mga mata at tuka. Sa mga ibong maygulang lang ito makikita; ang mga bibi nito ay mukhang pangkaraniwang bibi rin.

Ang mga itik ay siyang pinagkukunan ng itlog na balut at penoy, at gayundin ang karne nito ay karaniwang matitikman sa mga lutong Intsik at Timog-Silangan Asyano.

## Paglilinaw

Ang salitang "bibi/bibe" at "itik" ay katutubong Pilipino (katumbas ng Indo-Malay: *bebek* at *itik*); ang "bibi/bibe" ay maaari ding tumukoy sa sisiw o inakay ng ibong ito. Ang salitang "pato" ay mula sa Kastila.

## Mga sanggunian
# Mammuthus primigenius

| *Mammuthus primigenius* Temporal range: Pleistocene - Early Holocene 0.15–0.004 Ma
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N
↓ |
| --- |
|  |
| Largest European specimen, a male at Südostbayerisches Naturkunde- und Mammut-Museum Siegsdorf |
| Pag-uuring siyentipiko |
| Kaharian: | Animalia |
| Pilo: | Chordata |
| Klase: | Mammalia |
| Orden: | Proboscidea |
| Pamilya: | Elephantidae |
| Henero: | †*Mammuthus* |
| Espesye: | †M. primigenius |
| Pangalang dalawahan |
| Mammuthus primigenius (Blumenbach, 1799) |
|  |

Ang **Mammuthus primigenius** (tinatawag sa Ingles na *woolly mammoth*) ay isang nabubulok na species ng mamut na nanirahan sa panahon ng Pleistocene epoch, at isa sa mga huling sa isang linya ng mamut species, na nagsisimula sa *Mammuthus subplanifrons* sa maagang Pliocene. Ang lumilipad na mamut ay lumihis mula sa mamut ng steppe mga 400,000 taon na ang nakalilipas sa East Asia. Ang pinakamalapit na kamag-anak nito ay ang *Asian Elephant*. Ang hitsura at pag-uugali ng species na ito ay kabilang sa mga pinakamahusay na pinag-aralan ng anumang mga sinaunang hayop na hayop dahil sa pagtuklas ng frozen na mga bangkay sa Siberya at Alaska, pati na rin ang mga kalansay, ngipin, mga nilalaman ng tiyan, dumi, at paglalarawan mula sa buhay sa mga sinaunang sinaunang kuweba. Ang labi ng Mammoth ay matagal nang kilala sa Asya bago sila naging kilala sa mga Europeo noong ika-17 siglo. Ang pinagmulan ng mga nananatiling ito ay mahaba ang isang debate, at kadalasang ipinaliwanag bilang mga labi ng maalamat na nilalang. Ang mammoth ay nakilala bilang isang patay na uri ng elepante ni Georges Cuvier noong 1796.

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Mary Elizabeth Mastrantonio

| Mary Elizabeth Mastrantonio |
| --- |
|  |
| Kapanganakan |  (1958-11-17) 17 Nobyembre 1958 Lombard, Illinois, Estados Unidos |
| Trabaho | Aktres, mang-aawit |
| Aktibong taon | 1982–kasalukuyan |
| Asawa | Pat O'Connor (1990–kasalukuyan) |

Si **Mary Elizabeth Mastrantonio**  ay isang kilalang artista sa sining ng Pelikula at Telebisyon.

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*