Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Timbang

| Timbang |
| --- |
| Isang timbangan ng bigat ng tao. |
| Mga kadalasang simbulo |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  |
| Yunit SI | newton (N) |
| Ibang yunit | pound-force (lbf) |
| Sa Batayang yunit SI | kg⋅m⋅s−2 |
| Ekstensibo? | Yes |
| Intensibo? | No |
| Napapanatili? | No |
| Pagkahango mula sa ibang kantidad | * WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
* WIKINIUM\_MATH\_PH\_4
 |
| Dimensiyon |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_6  |

Ang **timbang** o **bigat** ay isang katangiang-ari ng materya sa ibabaw ng mundo. Hinihila ng mundo ang materya papunta sa kanya. Tinatawag na timbang o bigat ang paghilang ito. Hinihila rin ng materya ang mundo. Nagbabago ang timbang ng mga bagay kapag nasa antas sila ng dagat at habang nasa tuktok ng isang bundok.

Sa pisika, mayroong sari-saring hindi magkakatumbas na mga kahulugan ng diwa ng timbang. Sa isa sa maraming mga pangkaraniwang kahulugan, ang timbang o bigat ng isang bagay, na karaniwang sinasagisag ng titik na **W** (mula sa Ingles na *weight*), ay binigyang kahulugan bilang katumbas ng puwersang grabitasyonal na binuhos o itinuon dito ng grabidad. Ang puwersa o lakas na ito ang produkto ng masa o *m* ng bagay at ng lokal o katutubong akselerasyong grabitasyonal o **g**. Isinasaad sa loob ng pormulang: **W** = *mg**. Sa Internasyunal na Sistema ng mga Yunit, ang yunit ng sukat para sa timbang ay katumbas ng para sa lakas o puwersa: ang Newton.

## Mga halimbawa ng timbang

* Ang isang galong pang-Estados Unidos (*US gallon*) ng tubig ay may timbang na bandang 8.3 mga libra habang nasa 20 gradong Celsius.
* Ang isang sentimetrong kubiko ng lead ay may bigat na mahigit sa isang sentimetrong kubiko ng keso.

## Pagsusukat ng timbang

Maaaring sukatin ang timbang ng isang bagay sa pamamagitan ng eskala o timbangan. Ang timbang ay ang isang bilang na nagpapakita kung gaano hinihila ng mundo ang materya. Kailangan ng bilang ang isang yunit ng sukat upang maging magagamit. Ang yunit ng timbang sa agham at inhinyeriya ay ang Newton, na isa talagang yunit ng lakas o puwersa, dahil ang timbang ay isang lakas.

## Tingnan din

* Pabigat

## Mga sanggunian
# Sistemang sirkulatoryo

Ang sistemang sirkulatoryo ng tao. Ipinapakita ng pula ang dugong mahaluan ng oxygen (o *oxygenated*), ipinapikita naman ng bughaw ang dugong nawalan ng oxygen (o *deoxygenated*).
Ang **sistemang sirkulatoryo**, **sistemang pangsirkulasyon**, **sistemang pangkalat**, **sistemang pampalaganap** o **sistemang kardiyobaskular** (Ingles: circulatory system o cardiovascular system) ay isang organong nagdadala at nagkakalat ng mga sustansiya, mga hangin, at dumi patungo at mula sa mga selula, at tumutulong sa pagpapanatili ng antas ng temperatura at pH upang makalinga ang homeostasis. Habang ang mga tao, maging ang ibang mga bertebrado ay may **saradong sistemang sirkulatoryo**, ang ilang mga grupo ng imbertebrado ay may **bukas na sistemang sirkulatoryo**. Ang lapi o *phyla*, na isang pinakakatutubo o isinaunang hayop, ay walang mga sistemang sirkulatoryo.

## Sistemang sirkulatoryo ng tao!

Ang mga pangunahing kayarian ng sistemang sirkulatoryo ng tao ay ang puso, ang dugo, at ang mga sisidlan ng dugo.

Bilang karagdagan, ang mga kayariang ito ay maaaring maging kabilang sa sirkulasyong sistemiko o sa sistemang pulmonaryo. Ang sirkulasyong sistemiko ang siyang pangunahing bahagi ng sistemang sirkulatoryo, samantalang ang sistemang pulmonaryo ang siyang nagbibigay ng oksiheno sa dugo.

## Tingnan din

* Para sa mga halaman, tingnan ang sistemang baskular

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Anatomiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Heroina

Heroina
Ang **heroina** o **heroin** (pangalang pangkimika: *diacetylmorphine*, *diamorphine*, *diacetylmorphine hydrochloride*, *acetomorphine*, *(dual) acetylated morphine*, *morphine diacetate*, C21H23NO5) ay isang uri ng ipinagbabawal na gamot Isa itong uri ng narkotikong nakapagdurulot ng pagkasugapa o pagkaadik na may opyo. Dahil naglalaman ng opyo, isa itong gamot na nagsisilbing malakas na pampawi ng hapdi at isang matapang na uri ng pampahina o depresante. Karaniwang iligel na ibinibenta ito sa kalye sa anyong hindi puro.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Xanthine

Xanthine|  |
|  |
| Mga pangalan |
| Pangalang IUPAC
3,7-Dihydropurine-2,6-dione |
| Mga ibang pangalan
1*H*-Purine-2,6-diol |
| Mga pangkilala |
| Bilang ng CAS | * 69-89-6Y= ?
 |
| Modelong 3D (JSmol) | * Interactive image
 |
| ChEBI | * CHEBI:17712N
 |
| ChEMBL | * ChEMBL1424Y
 |
| ChemSpider | * 1151Y
 |
| DrugBank | * DB02134N
 |
| Infocard ng ECHA | 100.000.653  |
| KEGG | * C00385N
 |
| PubChem CID | * 1188
 |
| UNII | * 1AVZ07U9S7N
 |
| Dashboard ng CompTox (EPA) | * DTXSID4035120
 |
|
InChI
* InChI=1S/C5H4N4O2/c10-4-2-3(7-1-6-2)8-5(11)9-4/h1H,(H3,6,7,8,9,10,11)YKey: LRFVTYWOQMYALW-UHFFFAOYSA-NN
* InChI=1S/C5H4N4O2/c10-4-2-3(7-1-6-2)8-5(11)9-4/h1H,(H3,6,7,8,9,10,11)
* InChI=1S/C5H4N4O2/c10-4-2-3(7-1-6-2)8-5(11)9-4/h1H,(H3,6,7,8,9,10,11)Key: LRFVTYWOQMYALW-UHFFFAOYSA-N
 |
|
SMILES
* c1[nH]c2c(n1)nc(nc2O)O
 |
| Mga pag-aaring katangian |
| Pormulang kemikal | C5H4N4O2  |
| Bigat ng molar | 152.11 g/mol    |
| Hitsura | White solid |
| Puntong natutunaw | decomposes |
| Solubilidad sa tubig | 1 g/ 14.5 L @ 16 °C 1 g/1.4 L @ 100 °C |
| Mga panganib |
| **NFPA 704** (diyamanteng sunog) |
2
1
0 |
| Maliban kung saan nabanggit, binigay ang datos para sa mga materyales sa kanilang estadong pamantayan (sa 25 °C [77 °F], 100 kPa).
N patunayan (ano ang YN ?)

Mga sanggunian ng Infobox |

Ang **Xanthine** ( /ˈzænθiːn/ or  /ˈzænθaɪn/; na dating tinatawag na**xanthic acid**) (3,7-dihydro-purine-2,6-dione) ay isang batay sa purine na baseng matatagpuan sa karamihan ng mga tisyu ng katawan ng tao at mga pluido sa ibang mga organismo. Ang isang bilang ng mga stimulante ay hinango mula sa xanthine kabilang ang kapeina at theobromine.

Ang Xanthine ay isang produkto sa landas ng degradasyon ng purine.

* Ito ay nalilikha mula sa guanine sa pamamagitan ng guanine deaminase.
* Ito ay nalilikha mula sa hypoxanthine sa pamamagitan ng xanthine oxidoreductase.
* Ito ay nalilikha mula sa xanthosine ng purine nucleoside phosphorylase(PNP).

Ang Xanthine ay kalaunang nakokonberte sa asidong uriko sa pamamagitan ng aksiyon ng ensaym na xanthine oxidase.

## Mga sanggunian
# Norman Foster Ramsey, Jr.

| Norman Foster Ramsey |
| --- |
|  |
| Kapanganakan | 27 Agosto 1915
* + Washington, D.C.
* (District of Columbia, Estados Unidos ng Amerika)
 |
| Kamatayan | 4 Nobyembre 2011
* + Wayland
* (Middlesex County, Massachusetts, Estados Unidos ng Amerika)
 |
| Mamamayan | Estados Unidos ng Amerika |
| Nagtapos | Unibersidad ng Cambridge Leavenworth High School Columbia University |
| Trabaho | pisiko, propesor ng unibersidad, nuclear physicist |
| Magulang | * Norman F. Ramsey
 |

Si **Norman Foster Ramsey, Jr.** (Agosto 27, 1915 – Nobyembre 4, 2011) ay isang Amerikanong pisiko na nagawaran ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 1989, kasama ni Hans G. Dehmelt mula sa Pamantasan ng Washington, para sa pagkakaimbento ng metodo ng nakahiwalay na hanay na oskilatoryo o *separated oscillatory field method*, na nagkaroon ng mahalagang paglalapat o paggamit sa pagbubuo ng mga orasang atomiko. Nagtrabaho si Ramsey bilang isang propesor sa Pamantasan ng Harvard sa halos kabuuan ng kaniyang larangan. Humawak din siya ng ilang mga puwesto sa ilang mga ahensiyang pampamahalaan at internasyunal, katulad ng NATO at ng Komisyon sa Enerhiyang Atomika ng Estados Unidos. Kabilang sa kaniyang mga nakamit ang pagtulong sa pagtatatag ng Pambansang Laboratoryo ng Brookhaven at Fermilab ng Kagawaran ng Enerhiya ng Estados Unidos.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Pisika** at **Estados Unidos** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Đổi Mới

Ang modernisasyon ng Lungsod ng Ho Chi Minh, isang tagumpay ng patakarang Đổi Mới
Ang Đổi Mới (transl. "renobasyon" o "inobasyon", lit. na '[ang] bagong pagpapalit') ay ang pangalang ibinigay sa proseso ng repormang pang-ekonomiya ng Biyetnam mula noong huling bahagi ng 1986, na may layuning lumikha ng isang “ekonomiyang pamilihan na may sosyalistang oryentasyon.” Ang katagang *đổi mới* ay isang pangkalahatang termino na malawakan ang gamit sa wikang Biyetnamita, na nangangahulugang "magpanibago". Gayunpaman, ang Patakarang Đổi Mới (*Chính sách Đổi Mới*) ay partikular na tumutukoy sa mga repormang naglalayong ilipat ang Biyetnam mula sa isang planadong ekonomiya tungo sa isang ekonomiyang pamilihan na may sosyalistang oryentasyon. Ang mga repormang pang-ekonomiya sa Unyong Sobyet sa ilalim ni Gorbachev ay nagbigay inspirasyon sa pamahalaan ng Biyetnam. Gayunpaman, hindi tulad ng Unyong Sobyet, subalit tulad ng Tsina, ang mga komunistang pinuno sa Biyetnam ay tumangging magsagawa ng repormang pampolitika.

Ang mga reporma sa ekonomiya ng Đổi Mới ay pinasimulan ng Komunistang Partido ng Biyetnam (CPV) noong Disyembre 1986 sa ika-6 na Pambansang Kongreso ng partido. Natuto ang Biyetnam mula sa karanasan sa reporma ng Tsina, ngunit sa mas konserbatibong paraan. Ipinakilala ng mga repormang ito ang mas malaking papel ng puwersa ng pamilihan sa pagkoordina ng gawaing pang-ekonomiya sa pagitan ng mga negosyo at mga ahensiya ng pamahalaan, at pinahintulutan ang pribadong pagmamay-ari ng maliliit na negosyo, gayundin ang pagtatatag ng isang pamilihang-sapi para sa parehong estadong at di-estadong mga negosyo.

## Sanligan

Isang sentralisado, burukratiko, at planadong ekonomiya (ang Panahon ng Subsidyo) ang ipinakilala bilang kapalit ng malayang pamilihan sa Hilaga noong 1954, matapos matalo ang Estado ng Biyetnam sa mga komunista sa Unang Digmaang Indotsina; gayundin, ipinataw ito sa buong Biyetnam noong 1975 matapos bumagsak ang kapitalistang Timog Biyetnam sa mga komunista pagkatapos ng Digmaang Biyetnam. Pagkatapos ng muling pag-iisa bilang isang pinag-isang estadong komunista noong 1976, ang ekonomiya ng Sosyalistang Republika ng Biyetnam ay sinalanta ng matitinding suliranin sa produksiyon, kawalan ng balanse sa suplay at demand, di-kahusayan sa distribusyon at sirkulasyon, papataas na antas ng implasyon, at lumalalang mga suliranin sa utang. Ang kabuuang domestikong produkto (GDP) ng Biyetnam noong 1984 ay nagkahalaga ng US$18.2 bilyon, at ang tantiya sa kita kada tao ay nasa pagitan ng US$200 at US$300. Kabilang sa mga dahilan ng mahinang pagganap na ito ng ekonomiya ang matitinding kundisyong pangklima na nakaapekto sa mga pananim, ang mga parusang ipinataw ng Estados Unidos matapos bumagsak ang kaalyado nitong Republika ng Biyetnam (Timog Biyetnam), ang Digmaang Sino-Biyetnamita, burukratikong maling pamamahala, ang paghina ng pagnenegosyo, at ang pananakop ng Biyetnam sa Kambodya, na nagbunga ng pagtigil ng lubhang kailangan nitong tulong internasyonal para sa rekonstruksiyon.

## Tingnan din

* Perestroika

## Mga sanggunian
# L

|  |
| --- |
| L |
|

| Alpabetong Latino |
| --- |
|  | Aa | Bb | Cc | Dd |  |
| Ee | Ff | Gg | Hh | Ii | Jj |
| Kk | Ll | Mm | Nn | Oo | Pp |
| Qq | Rr | Ss | Tt | Uu | Vv |
|  | Ww | Xx | Yy | Zz |  |

 |

|  |
| --- |
|  |
|

| Alpabetong Filipino ng wikang Filipino
(na magagamit at ginagamit din para sa wikang Tagalog) |
| --- |
| Aa | Bb | Cc | Dd | Ee | Ff |
| Gg | Hh | Ii | Jj | Kk | Ll |
| Mm | Nn | Ññ | Ngng | Oo | Pp |
| Qq | Rr | Ss | Tt | Uu | Vv |
|  | Ww | Xx | Yy | Zz |  |

 |

Ang **L** [malaking anyo] at **l** [maliit na anyo] (makabagong bigkas: /el/, dating bigkas: /la/) ay ang ika-labindalawang titik ng alpabetong Romano. Ito rin ang panlabindalawang titik sa modernong alpabetong Tagalog. Ito ang pangsiyam na titik sa lumang abakadang Tagalog.

Ang sumasagisag sa tunog ng mga titik na **L** (bigkas: /la/) at **R** (bigkas: /ra/) sa sinaunang baybayin o alibata ng Pilipinas.
## Sanggunian

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Bilog

Ang hugis na bilog.
Ang **bilog** o **sirkulo** (Ingles: *circle* o *round*) ay ang hugis na paikot at walang simula o dulo.

Ang bilog sa calculus ay simpleng hugis ng heometriyang Euclidiyano na may punto sa plano na kung saan ito ay equidistant mula sa isang punto na tinatawag na gitna o *center*. Ang distansiya ng mga punto sa bilog mula sa gitna ay tinatawag na radius.

## Pag-aanalisa ng bilog

### Kabilugan (sirkumperensya)

Isang bilog                      sirkumperensya o kabilugang *C*
                     diyametrong *D*
                     radius na *R*
                     ang sentro o ang *origin* na *O*
Ang rasyo ng kabilugan (sirkumperensya) ng isang bilog sa diyametro nito ay π (pi), isang irasyonal na konstante na humigit-kumulang ay katumbas ng 3.141592654. Ang rasyo naman ng kabilugan sa radius nito ay 2π. Kaya ang kabilugang C ay may kaugnayan sa radius na *r* at diyametrong *d* sa paraang: WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

### Sukat na nakapaloob

Sukat na nakapaloob ng isang bilog = WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 × Sukat ng may kulay na parisukat
Ang pinatunayan ni Archimedes sa kanyang akdang "*Measurement of a Circle*" na ang sukat (*area*) na nakapaloob sa isang bilog ay katumbas ng sukat ng isang tatsulok. Ang *base* ng tatsulok ay ang haba ng sirkumperensya (palibot) ng bilog, at ang taas nito ay katumbas ng radius ng bilog. Kaya ang pormula para sa sukat ay makukuha gamit ang π (pi) at ang radius na pinalaki sa ikalawang kapangyarihan:
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_3

Sa ibang paraan, kung ituturing natin ang diyametro (d) ng bilog, ang pormula para sa sukat ay:
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_5
na nangangahulugang halos 79% ng isang parisukat na nakapalibot (*circumscribing square*) na ang tagiliran ay kasing haba ng diyametro.

Ang bilog ay isang "plane curve" na nagtataglay ng pinakamalaking sukat para sa isang ibinigay na haba ng arko. Ito ay konektado sa isang problema sa kalkulo ng mga baryasyon, na tinatawag na *isoperimetric inequality*, na nagsasabi na para sa isang ibinigay na perimetro, ang bilog ang bumubuo ng pinakamalaking sukat.

### Tumbasan

Sa Dekarthing tayuwatan (*Cartesian coördinate system*), mahihinuha na ang tumbasan ng isang bilog na may gitnang WIKINIUM\_MATH\_PH\_7 at lihit WIKINIUM\_MATH\_PH\_9 ay
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_11 ayon sa sanyo ng agwat.

## Mga sanggunian

May kaugnay na midya ang Wikimedia Commons tungkol sa artikulong:
circle geometryAng lathalaing ito na tungkol sa **Heometriya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Googol

Ang **googol** (bigkas: /gu-gol/) ay ang pangalan para sa isang bilang WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 o WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 . Kumbaga, 1 na sinundan ng 100 mga sero o 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000. Ipinakilala ang katawagang ito ni Edward Kasner (1878–1955), isang Amerikanong matematiko.

## Etimolohiya

Nilalang ang termino noong 1920 ng isang 9 na taong gulang na batang lalaki, ni Milton Sirotta (1911–1981), pamangkin ni Edward Kasner. Ayon sa Ralph Keyes, puwedeng inspirado siya ni Barney Google. Nagpapopular si Kasner ng salita sa kaniyang aklat *Mathematics and the Imagination* (Tagalog: *Ang Matematika at ang Imahinasyon*) noong 1940.

## Laki

Walang natatanging katuturan sa matematika. Gayunman, kapaki-pakinabang para ikumpara ang malalaking dami, halimbawa dami ng mga subatomikong partikula sa naaaninaw na uniberso o dami ng mga hipotekikong posibilidad sa isang laro ng ahedres. Ginamit ni Kasner para ilarawan ang kaibahan sa pagitan ng dambuhalang bilang at kawalang hangganan, at ganitong minsan na ginagamit sa pagtuturo ng matematika. Para ilarawan ang laki ng isang googol, ang masa ng elektron, medyo menos kaysa 10−30 kg, puwedeng ikumpara sa masa ng naaaninaw na uniberso, sa pagitan ng 1050 at 1060 kg. Ang itong rasyo ay 1080–1090 beses mas maliit, o 10-10 ng isang googol.

## Mga propyedad

Ang isang googol ay malapit sa 70! (paktoryal ng 70).

## Kultural na katuturan

Madalas na nangyayari ang pagbigkas ng itong termino sa pamamagitan ng pangalan ng kompanyang Google. Ang pangalan ng "Google" ay aksidental na maling baybay ng mga tagapagtatag ng kompanya, at pinili para mangahulugan na idinudulot ng search engine ang malalaking dami ng impormasyon.

## Mga sanggunian

## Tingnan din

* Googolplex

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Bilang** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Urano (mitolohiya)

*Ang Kastrasyon ni Uranus*: isang presko na iginuhit nina Giorgio Vasari at Cristofano Gherardi, c. 1560 (Sala di Cosimo I, Palazzo Vecchio).
Si **Urano**, **Uranus**, o **Ouranos** ( /ˈjʊərənəs/ o  /jʊˈreɪnəs/) (Sinaunang Griyegong *Οὐρανός*, *Ouranos*, na nangangahulugang "langit"), ay ang pangunahing Griyegong diyos na kumakatawan sa langit. Katumbas niya sa mitolohiyang Romano si Caelus. Sa Sinaunang panitikang Griyego, ayon kay Hesiod sa kanyang *Theogony*, si Uranus o "Amang Langit" ay anak na lalaki at asawa rin ni Gaia, ang Inang Mundo. Sina Uranus at Gaia ang mga ninuno ng karamihan sa mga Griyegong diyos, subalit walang kultong tuwirang nakatuon kay Uranis ang nanatili noong mga kapanahunang Klasikal, at hindi lumilitaw si Uranus sa karaniwang mga tema ng Pinintahang palayok na Griyego. Ang Elemental na Mundo, Langit at Styx ay maaaring magkadikit, subalit, sa loob ng taimtim na sambitla o imbokasyon sa epikong Homeriko.

## Tingnan din

* Taranis

## Mga sanggunian
# Sputnik

Model ng Sputnik 1
Ang programang **Sputnik** ay isang serye ng mga misyong pang-kalawakan na inilunsad ng Unyong Sobyet noong huling mga taon ng dekada 1950 para ipakita ang pagiging praktikal ng mga artipisyal na *satellite*. "Kasama sa pagbabiyahe" ang ibig sabihin ng salitang Ruso na "Спутник". Ang pagsasabi ng salitang ito sa Ruso ay [ˈsputʲnʲɪk] o spoot'-neek, kung saan ang *spoot* ay sinasabi parang *boot*, ngunit ang kadalasang pagsasabi nito sa Ingles ay /ˈspʊtnɪk/, / ˈspʌtnɪk/ o sputt'-nick, kung saan ang *sputt* ay sinasabi parang *nut*.

Dinala sa *orbit* ng mga R-7 *launch vehicle* ang mga Sputnik, na orihinal na inatasan na magdala ng bombang nuklear.

## Epekto

Nagulat ang Estados Unidos sa sorpresang paglunsad ng Sputnik 1, na nangyari pagkatapos ang pagkabigo sa dalawang pagsubok ng Proyektong Vanguard, na sumunod na nagpadala ng mga *satellite*, kasama ang Explorer I, Proyektong SCORE, *Advanced Research Projects Agency* at Courier 1B. Idinulot din ng Sputnik ang pagkakatatag ng NASA at pagtaas ng perang ginagamit ng pamahalaan ng Estados Unidos sa pananaliksik at edukasyon.
 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Astronomiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Unang Imperyong Pranses

| Imperyong Pranses*Empire Français* Imperium Francorum |
| --- |
| 1804–1814 |
|
Watawat

Coat of Arms

 |
| **Awiting Pambansa:**Veillons au Salut de l'Empire (hindi opisyal) |
| Ang Imperyong Pranses (asul) at mga kambal na estado (bahagyang asul) noong 1811. |
| Katayuan | Imperyo |
| Kabisera | Paris |
| Karaniwang wika | French |
| Pamahalaan | Constitutional Monarkiya |
| Emperador |   |
|  |
| • 1804 – 1814/1815  | Napoleon I |
| • 1815  | Napoleon II |
|  |
| Lehislatura | Parliament |
| • Mataas na Kapulungan | Senador |
| • Mababang Kapulungan | Corps législatif |
| Panahon | Panahon ni Napoleon |
|  |
| • Napoleon ay naging emperador  | 18 May 1804 |
| • Pagbitiw ni Napoleon I  | 6 April 1814 |
| • Isangdaang Araw  | 20 Marso – 7 Hulyo 1815 |
|  |
| Salapi | French Franc |
| Kodigo sa ISO 3166 | FR |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Pinalitan** | **Pumalit** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Pransiya |
|  | Banal na Imperyong Romano |
|  | Kaharian ng Holland |
|  | Republika ng Liguria |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Pransiya |  |
| United Kingdom of the Netherlands |  |
| Neutral Moresnet |  |
| Kaharian ng Sardinia |  |
| Imperyong Austiano |  |
| Grand Duchy of Luxembourg |  |
| Grand Duchy of Tuscany |  |

 |

 |
| Bahagi ngayon ng |  Belgium  Croatia  France  Germany  Italy  Luxembourg  Monaco  Netherlands  Slovenia  Switzerland  Vatican City |

Ang **Imperyo ng mga Pranses** (1804–1814), mas kilala sa katawagang **Greater French Empire**, **First French Empire** o **Napoleonic Empire**, ay ang naging imperyo ni Napoleon I ng Pransiya. Ito ang naging matatag at makapangyarihan sa Europa noong ika-19 siglo.

## Sanggunian

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Koreograpiya

Ang **koreograpiya** o **koryograpiya** (Ingles: *choreography*) ay ang sining ng pagdidisenyo ng mga sekuwensiya ng o magkakasunod na mga galaw kung saan ang mga mosyon o kilos, anyo o hugis o hubog, o lahat ng mga ito ay tinutukoy o tinitiyak. Maaari ring tumukoy ang koreograpiya sa mismong disenyo, na paminsan-minsang sinasaad o pinadarama sa pamamagitan ng notasyon ng sayaw. Ang salitang *koreograpiya* ay literal na may kahulugang "pagsusulat ng sayaw", na nagmula sa mga salitang Griyegong "χορεία" o "*choreia*" (paikot o pabilog na sayaw) at γραφή o pagsusulat. Ang taong lumilikha ng mga koreograpiya ay tinatawag na **koreograpo** o **koreograper**. Unang lumitawa ang salitang *choreographer* sa talahuluganang Amerikanong Ingles noong dekada ng 1950.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Sayaw** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Hulyo 20

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Hulyo** | >> |
| Lu | Ma | Mi | Hu | Bi | Sa | Li |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |
| 2026 |

Ang **Hulyo 20** ay ang ika-201 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano (ika-202 kung bisyestong taon), at mayroon pang 164 na araw ang natitira.

## Pangyayari

* 1712 - Naisabatas ang Batas sa Riot sa Gran Britanya.
* 1871 - Sumama sa konpederasyon ng Canada ang British Columbia.
* 1916 - Unang Digmaan Pandaigdig: Sa Armenya, sinakop ng hukbong Ruso ang Gumiskhanek.
* 1949 - Lumagda ng kasunduan ang Israel at Syria para matapos ang kanilang libinsiyam na buwan na digmaan.
* 1976 - Digmaang Biyetnam: Tuluyang pagtanggal ng mga hukbong Amerikano sa Thailand.
* 1983 - Nagpasiya ang gabinete ng Israel na iwan ng mga hukbo nito ang Beirut ngunit mananatili sa katimugang Libano.
* 2002 - Nagbukas muli ang parliyamentaryo ng Zimbabwe at pinaupo ang mga taga-oposisyon sa unang pagkakataon sa loob ng isang dekada.
* 2013 - Namatay ang 19 sundalo ng Kolombiya at 6 sundalo ng grupong FARC sa isang sagupaan.

## Kapanganakan

* 356 BKE - Alejandro ang Dakila, Hari ng masedonya at mananakop ng Persia.
* 1980 - Gisele Bundchen, Brazilyanang model at aktres

## Kamatayan

* 1156 - Emperador Toba, nakaraang Emperador ng Hapon
* 1903 - León XIII, nakaraang Papa

## Panlabas na link

* BBC: On This Day

## Mga Sanggunian

| Mga buwan at araw ng taon* t
* u
* b
 |
| --- |
| Enero | *0* | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Pebrero |   | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 *30* *31* |
| Marso | *0* | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Abril |   | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Mayo | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Hunyo | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Hulyo | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Agosto | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Setyembre | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Oktubre | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Nobyembre | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Disyembre     | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Araw** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*