Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Panulaang epiko

Ang **panulaang epiko**, **epiko** (mula sa Latin na *epicus*, mula sa pang-uri sa Lumang Griyego na ἐπικός, *epikos*, mula sa na ἔπος, *epos*, "salita, kuwento, tula"), **epika** o **mahabang tula** ay isang may kahabaang tulang nagsasalaysay, na karaniwang tungkol sa isang mahalagang paksa na naglalaman ng mga salaysay ng gawa at pangyayaring kabayanihan na makahulugan sa isang kalinangan o bansa.

### Kasama sa mga modernong tula ng Epic ang:

* *Canto General,* Pablo Neruda
* Cantos, Ezra Pound
* *Helen in Egypt,* H.D.
* El imperio de los sueños, Giannina Braschi
* Omeros, Derek Walcott
* Angels in America, Tony Kushner

## Mga sanggunian
# Kanlurang Europa

Ang **Kanlurang Europa** o **Kanluraning Europa** ay ang rehiyon na sumasaklaw sa kanluraning bahagi ng Europeong lupalop.

## Makasaysayang mga paghahati

### Digmaang Malamig

Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang Kanlurang Europa ay pangunahing isang pangsosyopolitikang diwa at nangangahulugang mga bansang Europeo ng Unang Daigdig. Sa kasalukuyan, ang katagang Kanlurang Europa ay kakaunti ang kaugnayan sa heograpiya at mas marami sa ekonomiya. Ang konsepto ay karaniwang kaugnay ng demokrasyang liberal, kapitalismo at sa Unyong Europeo. Karamihan sa mga bansa sa rehiyon ang nakikihati o may bakas ng kulturang Kanluranin, at marami ang may mga kabuklurang pang-ekonomiya at pampolitika sa mga bansang nasa Hilaga at Timog Amerika at Oceania. Bilang karagdagan, ang Iskandinabya (sa Hilagang Europa) ay pangkaraniwang may kaugnayan sa demokrasyang panlipunan at nananatiling patas ang kawalan ng pinapanigan sa kahabaan ng mga pagtatalong internasyunal.

## Modernong mga paghahati

### United Nations Statistics Division geoscheme

* Austria
* Belhika
* Pransiya
* Alemanya
* Liechtenstein
* Luxembourg
* Monako
* Netherlands
* Suwisa
# Wikang !Kung

| !Kung |
| --- |
| Ju |
| Northern Khoisan (obsolete) |
| Katutubo sa | Namibia, Angola, Botswana, South Africa |
| Etnisidad | !Kung |
| Katutubo | 16,000 ± 2,000 (2011) |
| Pamilya | Kx'a
* **!Kung**
 |
| Mga dayalekto | * Northern
* Western (North-Central)
* Central
* Southeastern
 |
| Mga kodigong pangwika |
| ISO 639-3 | Iba-iba: `knw` – Ekoka !Kung `vaj` – Sekela `ktz` – Juǀʼhoansi |
| *Glottolog* | `juku1256` |
| ELP | !Xun |
|

Ang **!Kung** ay isang wikang sinasalita sa Namibia at Angola.

[[Talaksan:Padron:Stub/Namibia|35px|Namibia]] *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Wika** at **Padron:Stub/Namibia** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*[[Category:Stub (Padron:Stub/Namibia)]]
# Dualidad ng alon-partikulo

Ang **Dualidad ng alon-partikulo**(Wave–particle duality) ay nagsasaad na ang lahat ng mga partikulo ay nagpapakita ng parehong mga katangian ng alon(wave) at partikulo. Ito ay isang sentral na konsepto ng mekaniks na kwantum at tumatalakay ng kawalang kakayahan ng mga klasikong konsepto tulad ng "partikulo" at "alon" upang buong mailarawan ang pag-aasal ng mga bagay sa iskalang(scale) kwantum. Ang pamantayang mga interpretasyon ng mekaniks na kwantum ay nagpapaliwanag ng paradoksong ito bilang pundamental na katangian ng uniberso samantalang ang mga alternatibong interpretasyon ay nagpapaliwanag na ang dualidad ay isang lumilitaw na ikalawang-order na konsekwensiya(kinahinatnan) ng iba ibang mga limitasyon ng nagmamasid(obserber).
# Googolplex

Ang **googolplex** ay isang bilang na 1 na may 10100 (isang googol) na sero o 1010100.

## Kasaysayan

Noong 1920, ni Milton Sirotta (1911–1981), isang 9 na taong gulang na batang lalaki, at pamangkin ni Edward Kasner, ay nilalang ang terminong googol, WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 , at pagkatapos ipinanukala ang terminong *googolplex*, "isa, pagkatapos pagsusulat ng mga sero hanggang sa pagod mo". Ipinasiya ni Kasner lumilikha ng mas pormal na katuturan dahil "napapagod ang iba't-ibang mga tao sa iba't-ibang oras at mali kung si Carnera [ay] mas mabuting matematiko kaysa kay Dr. Einstein, basta dahil mayroon [si Carnera] ng mas tatag at puwedeng sumulat mas matagal.". Kaya lumitaw ang uliran ng 10(10100) = 1010100.

## Laki

Naiimprenta ang tipikal na aklat sa pamamagitan ng 106 mga sero (kung may 400 pahina, 50 hilera kada pahina, at 50 sero kada hilera). Kaya kailangan 1094 aklat para maimprenta ang lahat ng mga sero ng isang googolplex. Kung mayroon ang kada aklat ng masa ng 100 gramo, buong masa ay 1093 mga kilogramo. Sa paghahambing, ang masa ng Daigdig ay 5.972 × 1024 kg, ang masa ng Ariwanas ay 2.5 × 1042 kg, at ang masa ng lahat ng mga bituin sa naaaninaw na uniberso ay 2 × 1052 kg.

## Sa purong matematika

Sa purong matematika, may ilang mga paraan para itala ang mamalaking bilang.

## Sa pisikal na uniberso

Sa *Cosmos: A Personal Voyage*, episodio 9 "The Lives of the Stars", nagtasa si Carl Sagan na isulat ang isang googolplex (i.e. "10,000,000,000...") ay pisikal na imposible, dahil kailangan mas espasyo at enerhiya kaysa kay nagagamit sa alam na uniberso. Halimbawa, ayon sa niya, kung natatabunan ang buong volyum ng naaaninaw na uniberso ng mga partikula na alikabok, na may mga diyametro ng 0.0015 mm, pagkatapos ang dami ng mga posibleng kumbinasyon ng mga partikula ay malapit sa isang googolplex.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Bilang** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Buntalang Halley

1P/Halley (Halley's Comet)|  |
| Pagtuklas |
| Natuklasan | prehistoric (observation); Edmond Halley (recognition of periodicity) |
| Katangian ng ligiran |
| Epoch 2449400.5 (17 February 1994) |
| Aphelion | 35.1 AU (9 December 2023) |
| Perihelion | 0.586 AU last perihelion: 9 February 1986 next perihelion: 28 July 2061 |
| Semimayor na aksis | 17.8 AU |
| Tindi ng layo | 0.967 |
| Tagal ng paglibot (sa ibabaw) | 75.3 a |
| Pagkatagilid | 162.3° |
| Pisikal na katangian |
| Dimensiyon | 15×8 km, 11 km (mean) |
| Masa | 2.2×1014 kg |
| Karaniwang densidad | 0.6 (estimates range from 0.2 to 1.5 g/cm3) |
| Tagal ng pag-ikot sa iniikutan | 2.2 d (52.8 h) (?) |
| Albedo | 0.04 |
| Nakikitang magnitud | 28.2 (in 2003) |
|  |

Ang **Kometang Halley** (opisyal na ipinangalanan bilang **1P/Halley**) ay ang pinaka-kilalang sa mga maikling-periyod na mga buntala at nakikita sa Daigdig kada-75 o 76 na taon.

## Mga sanggunian
# UFO

UFO na nakuhanan sa ibabaw ng Lawa ng Cote sa Costa Rica noong Steyembre 4, 1971
Ang **UFO** (mula sa Ingles: unidentified flying object, "hindi matukoy na lumilipad na bagay") ay ang kilalang ngalan para sa kung anumang pangyayari sa himpapawid na ang bunga ay hinding-hindi agad nalalaman ng taong nagmamasid. Ang Hukbong Himpapawid ng Estados Unidos na lumikha ng terminong **unidentified flying object** noong 1952 ay sinasabing ang mga UFO ay ang mga bagay na mananatiling hindi alam kahit sa isa/sa mga masusing pagsisiyasat ng mga bihasang tagapagsiyasat o imbestigador ngunit sa kasalukyan, ang terminong UFO ay kolokyal na tumutukoy sa kung anumang hindi natukoy na pangyayari sa kalawakan kahit ito man ay nasiyasat o hindi. Ang mga bilang ulat ng mga UFO ay tumaas nang napakatarik nang matapos ang unang malawakang pangmasang pagpapakita sa Estados Unidos na inulat ng isang pribadong piloto na si Kenneth Arnold noong 1947 na nagbigay ng mga bagong terminong "*flying saucer*" at "*Flying disc*." Ang terminong UFO ay kilalang isinasaad bilang isang kasing kahulugan ng mga **alien spacecraft** at kadalasn ang karamihang mga pag-uusap ukol sa mga UFO ay umiikot sa ganitong haka-haka sa mga "alien." Ang mga tagahanga ng mga UFO at mga tagasunod ay gumawa ng mga samahan, kulto sa paniniwala na may mga paksang extraterrestrial. At sa kasalukyan, ang kaisipang UFO ay naging isa nang nangingibabaw na kataka-takang bagay sa pangkasalukuyang kalinangan. Ang ibang mananaliksik ay ginugustong gamitin ang mas malawak na salit na **unidentified aerial phenomenon** (o **UAP**), **hindi tukoy na pangyayari sa kalawakan** sa Tagalog bilang magsilbing gabay at hindi ikalito ang mga kakaibang pangyayaring naisasailalim sa terminolohiyang *UFO*. Another widely known acronym for UFO in Spanish, French, Portuguese and Italian is OVNI (*Objeto Volador No Identificado*, with variant regional spellings).

## Mga sanggunian
# 5261 Eureka

Ang **5261 Eureka** ay natuklusan sa Obserbatoryo ng Palomar noong Hunyo 20, 1990 at naging unang kilalang asteroyd na *Trojan* ng planetang Marte. Binabakas nito ang Marte (sa *L5 point*) sa layong nag-iiba lamang ng 0.3 AU sa panahon ng bawat rebolusyon. Pinakamaliit na layo mula sa Daigdig ay 0.5 AU, sa Venus ay 0.8 at sa Jupiter ay 3.5 AU.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Astronomiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*