Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tom Hiddleston

| Tom Hiddleston |
| --- |
| Hiddleston in July 2016 |
| Kapanganakan | Thomas William Hiddleston  (1981-02-09) 9 Pebrero 1981 Westminster, London, England |
| Edukasyon | * Windlesham House School
* Dragon School
* Eton College
 |
| Nagtapos | * University of Cambridge
* Royal Academy of Dramatic Art
 |
| Trabaho | Actor, producer, musician |
| Aktibong taon | 2001–present |
| Pirma |
|  |

Si **Thomas William Hiddleston** (ipinanganak 9 February 1981) ay isang aktor, film producer at musician na Ingles.

Siya rin ay nakikala bilang si Loki sa Marvel Cinematic Universe, mula sa *Thor* (2011), *The Avengers* (2012), *Thor: The Dark World* (2013), *Thor: Ragnarok* (2017), *Avengers: Infinity War* (2018) at *Avengers: Endgame* (2019).

## Pilmograpiya

* 2011: *Thor*
* 2012: *The Avengers*
* 2013: *Thor: The Dark World*
* 2017: *Thor: Ragnarok*
* 2018: *Avengers: Infinity War*
* 2019: *Avengers: Endgame*

## Sanggunian

## Kawing Panlabas

* Tom Hiddleston sa IMDb

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Pelikula**, **Telebisyon** at **United Kingdom** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Choi Jin-sil

| Choi Jin-sil |
| --- |
| Kapanganakan | 24 Disyembre 1968
* + Seoul
* (Seoul Capital Area, Timog Korea)
 |
| Kamatayan | 2 Oktubre 2008
* + Seoul
* (Seoul Capital Area, Timog Korea)
 |
| Mamamayan | Timog Korea |
| Trabaho | artista, artista sa pelikula, modelo |
| Asawa | Cho Sung-min (2000–2004) |
| Anak | Z.flat |
| Pamilya | Choi Jin Young |

*Isa itong pangalang Koreano; ang apelyido ay* Choi*.*
Si  **Choi Jin-sil**  (**최진실**, 24 Disyembre 1968 - 2 Oktubre 2008) ay isang artista sa bansang Timog Korea. Tinuring siyang isa sa mga magagaling na aktres sa Timog Korea at binansagang "Ang Pambansang Artista." Lumabas siya sa 18 pelikula at 20 drama sa telebisyon; at lumabas din sa 140 mga patalastas. Nanalo siya sa ika-33 *Grand Bell Award* para sa Pinakamahusay na Aktres.

## Kamatayan

Nagpakamatay siya sa pamamagitan ng pagbigti noong Oktubre 2, 2008 sa tahanan niya sa Seoul. Kinumpirma ng pulis ang kanyang pagpapakamatay. Naiwan niya ang kanyang dalawang anak, ang kanyang ina at nakakabatang kapatid na si Choi Jin-Young.

## Mga sanggunian

## Mga panlabas na link

* Choi Jin-sil sa IMDb (sa Ingles)

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Artista** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Federico II ng Prusya

*Para sa politiko sa Pilipinas, pumunta sa Federico Sandoval II.*

| Frederico II |
| --- |
|  |
| Si Frederick II, edad 68, gawa ni Anton Graff |
| **King of Prussia; Elector of Brandenburg**   |
| Panahon | 31 Mayo 1740 – 17 Agosto 1786 (46 taon, 78 araw) |
| Sinundan | Frederick William I |
| Sumunod | Frederick William II |
| Pinunong ministro |
List
* Heinrich von Podewils Georg Dietlof von Arnim-Boitzenburg Count Karl-Wilhelm Finck von Finckenstein Friedrich Anton von Heinitz
 |
|  |
| Asawa | Elisabeth Christine of Brunswick-Wolfenbüttel |
| Lalad | House of Hohenzollern |
| Ama | Frederick William I ng Prussia |
| Ina | Sophia Dorothea ng Hanover |
| Kapanganakan | 24 Enero 1712(1712-01-24) Berlin, Kingdom of Prussia |
| Kamatayan | 17 Agosto 1786(1786-08-17) (74 taong gulang)  Potsdam, Prussia |
| Libingan | Sanssouci, Potsdam |

Si **Federico II ng Prusya** (Ingles: *Frederick II of Prussia*, Aleman: *Friedrich II.*; 24 Enero 1712 sa Berlin  –  17 Agosto 1786 sa Potsdam), kilala rin bilang **Federico II** (*Frederick II* sa Ingles) lamang, ay isang hari ng Prusya (1740–1786) mula sa Kabahayan ng Hohenzollern o Dinastiyang Hohenzollern. Sa kanyang gampanin bilang prinsipeng tagahalal o prinsipe-elektor ng Banal na Imperyong Romano, siya si **Federico IV** (Ingles: *Frederick IV*, Aleman: *Friedrich IV*) ng Brandenburg. Sa unyong personal, siya ang namumunong prinsipe ng Prinsipalidad ng Neuchâtel. Nakilala siya bilang **Federico ang Dakila** (Ingles: *Frederick the Great*, Aleman: *Friedrich der Große*) at pinalayawang **Matandang Fritz** (Aleman: *der alte Fritz*, Ingles: "*Old Fritz*").

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# 1955

|  |  |
| --- | --- |
| **Dantaon:**  | ika-19 na dantaon - **ika-20 dantaon** - ika-21 dantaon |
| **Dekada:** |  Dekada 1920  Dekada 1930  Dekada 1940  - Dekada 1950 -  Dekada 1960  Dekada 1970  Dekada 1980
 |
| **Taon:** | 1952 1953 1954 - **1955** - 1956 1957 1958 |

Ang **1955** ay isang karaniwang taon na nagsisimula sa Sabado sa kalendaryong Gregoryano.

## Kaganapan

## Kapanganakan

### Enero

Rowan Sebastian Atkinson
John Roberts
* Enero 6 - Rowan Atkinson, komedyante, artista at manunulat mula sa Inglatera
* Enero 27 - John Roberts, Punong Mahistrado ng Amerika
* Enero 28 - Nicolas Sarkozy, politikong Pranses.

### Pebrero

* Pebrero 27 – Kelsey Grammer Amerikanong aktor

### Marso

Jair Bolsonaro
* Marso 21 – Jair Bolsonaro, Ang kongresista at politiko ng Brazil, ika-38 na Pangulo ng Brazil

### Abril

* Abril 29 - Alfonso Umali Jr., politiko sa Pilipinas.

### Agosto

* Agosto 10 - Mel Tiangco, personality sa Pilipinas

### Setyembre

Charles Martinet
* Setyembre 17 – Charles Martinet, Amerikanong boses-artista

### Nobyembre

María Clemencia Rodríguez Múnera
* Nobyembre 13 - María Clemencia Rodríguez Múnera, Unang Ginang ng Colombia

### Disyembre

* Disyembre 12 – Gianna Angelopoulos-Daskalaki, Gresyang politiko at mangangalakal na babae

## Kamatayan

Albert Einstein
* Abril 18 - Albert Einstein, Amerikanong theoretical physicist (ipinanganak 1879)

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Netflix

Netflix, Inc.|  |
| Uri ng negosyo | Public |
| Uri ng sayt | OTT platform |
| Nakikipagkalakalan bilang | * Nasdaq: NFLX
* NASDAQ-100 component
* S&P 100 component
* S&P 500 component
 |
| Itinatag | 29 Agosto 1997 (1997-08-29) in Scotts Valley, California |
| Punong tanggapan | Los Gatos, California, U.S. |
| Nagagamit sa | Buong mundo (maliban sa Mainland China, Crimea, North Korea and Syria) |
| Nagtatag | * Reed Hastings
* Marc Randolph
 |
| Pangunahing tauhan | * Reed Hastings (Tagapangulo, Co-CEO)
* Ted Sarandos (CEO, CCO)
* Greg Peters (COO, CPO)
 |
| Industriya | Teknolohiya at libangan, masmidya |
| Mga produkto | * Streaming media
* video on demand
 |
| Mga serbisyo | * Film production
* film distribution
* television production
* television distribution
 |
| Kita |  $25 billion (2020) |
| Kita sa pagpapatakbo |  US$4.585 billion (2020) |
| Netong kita |  US$2.761 billion (2020) |
| Kabuuang ari-arian |  US$39.28 billion (2020) |
| Ekwidad |  US$11.065 billion (2020) |
| Bilang ng mga empleyado | 12,135 (2021) |
| Mga dibisyon | US Streaming International Streaming Domestic DVD |
| Mga subsidyaryo | * DVD Netflix (DVD.com)
* Millarworld
* LT-LA
* ABQ Studios
* Netflix Pictures
* Netflix Animation
* Netflix Pte. Ltd.
* Netflix Services UK Limited
* Netflix Streaming Services International B.V.
* Netflix Streaming Services, Inc.
* Netflix Global, LLC
* Netflix Services Germany GmbH
* NetflixCS, Inc.
* Netflix Luxembourg S.a r.l.
* Netflix Studios
* Netflix Entretenimento Brasil LTDA.
* Netflix Pty. Ltd.
* StoryBots, Inc.
* Egyptian Theatre
* Broke and Bones (stake)
 |
| URL | netflix.com |
| Pagrehistro | Required |
| Mga gumagamit |  208 million (bayad; magmula noong Abril 19, 2021 (2021 -04-19)) |
|  |

Ang **Netflix, Inc.** ay isang tagapagbigay ng *online streaming* mula sa Estados Unidos ng Amerika na inilunsad noong 1997 sa California. Ang websayt o pahinarya na ito ay ginawa upang makapanood ng mga pelikula at mga palabas sa telebisyon sa pamamagitan ng kompyuter, telebisyon, smartphone, at iba pang gadget na ginagamitan ng Internet.

## Mga sanggunian

## Kawing panlabas

* Opisyal na website

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Pelikula**, **Telebisyon** at **Estados Unidos** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Silla

Pinag-isang Silla (新羅).
Ang **Silla** o **Shilla** (*Koreanong pagbigkas*: [ɕilla]) ay isa sa mga Tatlong Kaharian ng Korea na umiral noong 57 BC hanggang 935. Ito rin ang may pinakamahabang napanatiling dinastiya sa kasaysayan ng Asya. Kahit ito ay itinatag ni Haring Park Hyeokgeose, na kilala rin na pinagmulan ng Koreanong apelyidong *Park* (박,朴), ang angkang Kyungju Kim (김,金) ang namuno sa kahigitan ng 992-taong kasaysayan ng dinastiya.

Nagsimula na isang maliit na kaharian ang Silla sa Kalipunang Samhan, na minsang naging ka-alyado ng Tsina. Nasakop nito sa kalaunan ang dalawa pang kaharian – ang Baekje noong 660 at Goguryeo noong 668. Magmula noon ay nasakop ng *Pinagkaisang Silla* ang karamihan sa tangway ng Korea, ngunit sa hilagang bahagi nito ang lumitaw ulit bilang kapalit-na-bansa ng Goguryeo ang Kaharian ng Balhae. Matapos ang 1,000 taong dominasyon, nagkawatak-watak ang Silla sa tatlong kaharian. Ito ay nagsilbing hudyat upang maipasa ang kapangyarihan nito sa Goryeo, ang humaliling dinastiya rito noong 935 na kung saan ang mga aristokratikong mamamayan ng dating Goguryeo ang naghari.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Kasaysayan** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Lee Jung-jae

| Lee Jung-jae |
| --- |
|  |
| Kapanganakan | 15 Disyembre 1972
* + Seoul
* (Seoul Capital Area, Timog Korea)
 |
| Mamamayan | Timog Korea |
| Nagtapos | Pamantasang Dongguk Hyundai Senior High School |
| Trabaho | artista, artista sa pelikula, advertising model, artista sa telebisyon, direktor ng pelikula |
| Kinakasama | Lim Se-ryeong (2015–) |

Si  **Lee Jung Jae**  (ipinanganak 15 Disyembre, 1972) ay isang artista sa Timog Korea. Sumikat siya nang lumabas siya noong 1994 sa Koreanovelang *Feelings*. Lumabas din siya sa pelikulang *Typhoon* noong 2005 na dinirehe ni Kwak Kyung-taek, ang direktor ng *Friend*.

## Mga sanggunian
# Apat na Tigre ng Asya

| Apat na Tigre ng Asya |
| --- |
|  |
| Isang mapa na nagpapakita ng Apat ng mga Tigre ng Asya  Hong Kong  Singapore  Timog Korea  Taiwan |
| Pangalang Tsino |
| Tradisyunal na Tsino | 亞洲四小龍 |
| Pinapayak na Tsino | 亚洲四小龙 |
| Kahulugang literal | *Asia's Four Little Dragons* |
|

| Mga transkripsyon |
| --- |
| Pamantayang Mandarin |
| Hanyu Pinyin | Yǎzhōu sì xiǎo lóng |
| Wade–Giles | Yachou szu hsiao lung |
| Tongyong Pinyin | Yǎjhōu sìh siǎo lóng |
| Yale Romanization | Yǎjōu sz̀ syǎu lúng |
| Yue: Kantones |
| Romanisasyong Yale | aa jāu sei síu lòhng |
| Jyutping | aa3 zau1 sei3 siu2 long4 |
| Southern Min |
| Hokkien POJ | A-chiu Sì-sió-lêng |

 |
| Korean name |
| Hangul | 아시아의 네 마리 용 |
| Literal meaning | *Apat na maliliit na mga dragon ng Asya* |
|

| Mga transkripsyon |
| --- |
| Binagong Romanisasyon | asia ui ne mari yong |
| McCune–Reischauer | asia ŭi ne mari yŏng |

 |
|  |

Ang **Apat na Tigreng Asyano** o **mga Dragong Asyano** ay isang terminong ginagamit bilang reperensiya sa mataas na mga maunlad na ekonomiya ng Hong Kong, Timog Korea, Singapore at Taiwan. Ang mga bansang ito ay kilala sa pagpapanatili ng natatanging mataas na rate ng paglago sa ekonomiya(na higit sa 7 porsiyente kada taon) at isang mabilis na industriyalisasyon sa pagitan ng maagang 1960 at mga 1990. Sa ika-21 siglo, ang lahat ng apat na bansang ito ay umunlad sa nangunguna at may mataas sahod na mga ekonomiya na nageespesyalisa sa mga area ng kompetitibong kalamangan. Halimbawa, ang Hong Kong at Singapore ang naging nangungunang internasyonal na mga sentrong pinansiyal samantalang ang Timog Korea at Taiwan ang mga pinuno sa mundo sa teknolohiya ng impormasyon.

## Mga sanggunian
# Abril 9

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Abril** | >> |
| Lu | Ma | Mi | Hu | Bi | Sa | Li |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| 2026 |

Ang **Abril 9** ay ang ika-99 na araw ng taon sa kalendaryong Gregoryano (ika-100 kung bisyestong taon), at mayroon pang 268 na araw ang natitira.

## Pangyayari

* 1940 - Ikalawang Digmaang Pandaigdig: Nilusob ng Aleman ang Dinamarka at Noruwega.
* 2005 - Pinakasalan ni Charles, Prinsipe ng Wales ang kanyang kinakasama sa mahabang panahon na si Camilla Parker Bowles.
* 2014 - Umabot na sa 36 ang namatay sa **pagbaha ng putik sa Oso, Washington** habang pinaghahanap pa ang 10 nawawala.
* 2014 - Opisyal na tinapos na ng Microsoft ang suporta sa **Windows XP** pagkaraan ng 12 taon.

## Kapanganakan

## Kamatayan

* 2021
	+ DMX, Amerikanong mang-aawit rap (ipinanganak 1970)
	+ Prince Philip (ipinanganak 1921)

## Mga sanggunian

## Panlabas na link

* BBC: On This Day

| Mga buwan at araw ng taon* t
* u
* b
 |
| --- |
| Enero | *0* | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Pebrero |   | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 *30* *31* |
| Marso | *0* | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Abril |   | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Mayo | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Hunyo | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Hulyo | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Agosto | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Setyembre | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Oktubre | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
| Nobyembre | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 |
| Disyembre     | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Araw** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Gusaling Chrysler

|  |
| --- |
| **Gusaling Chrysler** |
|
 Ang Gusaling Chrysler ang pinakamataas na (mga) gusali mula 27 Mayo 1930 - 1931.\* |
| **Hinalinhan nito ang** | 40 Wall Street |
| **Nalampasan ito ng** | Gusaling Empire State |
| Kabatiran |
| **Lokasyon** | 405 Lexington Avenue, New York, New York, U.S. |
| **Kalagayan** | Kumpleto |
| **Binuo** | 1929-1930 |
| Taas |
| **Antena/Sungay** | 318.9 m (1,046 tal) |
| **Bubungan** | 282.0 m (925 tal) |
| **Pang-itaas na palapag** | 274.0 m (899 tal) |
| Detalyeng teknikal |
| **Bilang ng palapag** | 77 |
| **Lawak ng palapag** | 1,195,000 sq ft (111,000 m2) |
| **Bilang ng elebeytor** | 32 |
| Mga kumpanya |
| **Arkitekto** | William Van Alen |
|

---

\*Napapamahayan, sumusuporta sa sarili, mula sa punong-pasukan hanggang pinakamataas na pang-istruktura o pang-arkitektura na taluktok; tingnan ang talaan ng mga pinakamatataas na gusali sa daigdig para sa iba pang mga talaan. |

Ang **Gusaling Chrysler** o Chrysler Building ay isang Art Deco na gusaling tukudlangit sa Lungsod ng New York, na matatagpuan sa gawing silangan ng Manhattan sa interseksiyon ng Kalye Ika-42 at Abenida Lexington. Tumatayo sa 319 metro (1,047 tal), naging pinakamataas na gusali sa buong mundo ito sa loob ng maikling panahon bago ito malagpasan ng Gusaling Empire State noong 1931. Subalit, nananatili ang Gusaling Chrysler bilang pinakamataas na gusaling yari sa ladrilyo. Makaraan ang pagbagsak ng World Trade Center, muli itong naging pangalawang pinakamataas na gusali sa Lungsod ng New York City hanggang Disyembre 2007, kung kailan itinaas ang 365.8-metro (1,200 tal) na espiro ng gusali ng Bank of America, kung kaya't naitulak ang Gusaling Chrysler sa ikatlong puwesto. Bilag karagdagan, ang Gusali ng New York Times, na nagbukas noong 2007, ay tuwirang katapat ng Gusaling Chrysler sa sukat ng kataasan.

Isang klasikong halimbawa ang Gusaling Chrysler ng arkitekurang Art Deco at ibinibilang ng mga pangkasalakuyang mga arkitekto na isa sa mga pinakamahusay ang pagkakagawang gusali sa Lungsod ng New York (*tingnan sa ibaba*). Noong 2007, inihanay itong ika-siyam sa *Talaan ng mga Paboritong Arkitektura ng Amerika* ng Surian ng mga Arkitektong Amerikano.

## Sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Agham** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Hans Bethe

| Hans Bethe |
| --- |
|  |
| Kapanganakan | 2 Hulyo 1906
* + Strasbourg
	+ Alsace–Lorraine
	+ Imperyong Aleman
* (Eurometropolis of Strasbourg, Bas-Rhin, Grand Est, metropolitanong Pransiya, Pransiya)
 |
| Kamatayan | 6 Marso 2005
* + Ithaca
* (Tompkins County, New York, Estados Unidos ng Amerika)
 |
| Libingan | Pleasant Grove Cemetery |
| Mamamayan | Deutsches Reich Estados Unidos ng Amerika (1941–) |
| Nagtapos | Ludwig-Maximilians-Universität München Unibersidad ng Frankfurt Goethe Unibersidad ng Cambridge Sapienza University of Rome Goethe-Gymnasium |
| Trabaho | pisiko, propesor ng unibersidad, nuclear physicist, siyentipiko |
| Opisina | chairperson (1955–1955) |
| Asawa | Rose Ewald |
| Magulang | * Albrecht Bethe
 |
| Pirma |
|  |

Si **Hans Albrecht Bethe** (Hulyo 2, 1906 – Marso 6, 2005) ay isang Aleman at Amerikanong pisiko nukleyar na, bilang karagdagan sa paggawa ng mahahalagang mga ambag sa astropisika, elektrodinamikang kwantum at pisikang nasa katayuang solido, ay nagwagi ng Gantimpalang Nobel sa Pisika noong 1967 para sa kaniyang gawain hinggil sa teoriya ng nukleosintesis na istelar.

Sa malaking bahagi ng kaniyang karera, si Bethe ay isang propesor sa Pamantasang Cornell. Noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, siya ang pinuno ng Dibisyong Teoretikal sa lihim na laboratoryo ng Los Alamos na nakalikha ng unang mga bombang atomiko. Doon ay pangunahing ang kaniyang naging gampanin sa pagtutuos ng masang kritikal ng mga sandata at sa pagpapaunlad ng teoriyang nasa likod ng metodo ng implosyon na kapwa ginamit sa pagsusulit na Tatluhan at sa sandatang "Fat Man" (literal na "Matabang Lalaki") na inihulog sa Nagasaki, Hapon noong Agosto 1945.

Pagkaraan ng digmaan, nagkaroon din si Bethe ng isang mahalagang gampanin sa pagpapaunlad ng bombang hidroheno, bagaman orihinal siyang sumali sa proyekto na umaasang mapapatunayan niyang hindi ito maaaring magawa. Sa paglaon, nangampanya si Bethe na kapiling sina Albert Einstein at ang Komite ng Emerhensiya ng mga Siyentipikong Atomiko laban sa pagsubok na nukleyar at karera ng sandatang nukleyar. Nakatulong siya sa paghimok sa mga administrasyong Kennedy at Nixon na lagdaan, ayon sa pagkakasunud-sunod ng kanilang mga termino, ang Partial Nuclear Test Ban Treaty ng 1963 at ang Anti-Ballistic Missile Treaty (SALT I) ng 1972. Hindi nagmaliw ang kaniyang pananaliksik na pang-agham at naglalathala siya noon ng mga kasulatan hanggang sa sapitin at lampasan niya ang edad na 90 taong gulang, na nakagawa sa kaniya na maging isa sa mangilan-ngilang mga dalub-agham na nakapaglathala ng kahit na isang pangunahing kasulatan sa kaniyang larangan sa loob ng bawat isang dekada ng kaniyang karera – na, sa kaso ni Bethe, ay sumaklaw sa halos 70 mga taon. Si Freeman Dyson, na isa sa dati niyang naging mga mag-aaral, ay tinawag siyang *"supreme problem-solver of the 20th century"* (pinakadakilang manlulutas ng suliranin noong ika-20 daantaon).

## Mga sanggunian
# Kabihasnang Tsina

Ang Kabihasnan ng Tsina (Ingles: **China**/ **Chinese civilization**; Tsinong pinapayak: 中国; Tsinong tradisyonal: 中國; Hanyu Pinyin: *Zhōngguó*; Tongyong Pinyin: *Jhongguó*; Wade-Giles (Mandarin): Chung¹kuo²) ay isang rehiyong pangkultura, isang matandang sibilisasyon (kabihasnan), at isang entidad na binubuo ng isang *(national)* o maraming *(multinational)* bansa na sumasaklaw sa malaking bahagi ng Silangang Asya. May 16 dinastiyang naghari sa rehiyong ito.

Nagdulot ang huling Digmaang Sibil ng Tsina ng dalawang pampolitikang entidad na gumagamit ng pangalang *Tsina*:

* ang Republika ng Mamamayan ng Tsina *(People's Republic of China o PRC)*, karaniwang tinatawag na **Tsina**, na may kontrol sa mainland China, at ang mga nagsasariling teritoryo ng Hong Kong (mula 1997) at Macau (mula 1999). Hindi sila gumagamit ng sistemang republika, bagkus communista ang uri ng pamahalaan nila.
* ang Republika ng Tsina *(Republic of China o ROC)*, karaniwang tinatawag na **Taiwan**, na may control sa mga pulo ng Taiwan, Pescadores, Kinmen, at Matsu.

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Svalbard

Ang **Svalbard** ay ang pangalan ng isang kapuluan na matatagpuan sa Karagatang Arktiko, sa pagitan ng Noruwega at ng Hilagang Polo. Nasa hilaga lamang ito ng Europa. Ang kabuuang lawak nito ay 62,045 kilometro kwadrado. Ang tantsa sa populasyon ng Svalbard noong Disyembre 2021 ay mahigit na 2,926 katao.

Ang Longyearbyen ay ang pinakamalaki at kabisera ng kapuluang ito na may populasyong 2,144 noong Disyembre 2015.

Mapa ng Svalbard (luntian) kasama ang bansang kinasasakupan nito, ang Norway (mapusyaw na luntian) sa kontinenteng Europa.
Svalbard
## Mga kawing panlabas

* Opisyal na pook sa web ng Gobernador ng Svalbard Naka-arkibo 2007-11-03 sa Wayback Machine.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Heograpiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*

Padron:Europe-stub
# Kamatayan

*Tumuturo rito ang namayapa, tingnan din ang kaugnay nitong kapayapaan.*
Kuoleman puutarha, Hugo Simberg (1906)
Ang bungo ay isang pandaigdigang simbolo ng kamatayan
Ang kamatayan ay ang katapusan ng buhay ng isang organismo. Maraming dahilan ang umaambag sa kamatayan, kabilang ang mga aksidente, pagkakasakit, di-sapat na nutrisyon, at iba pa. Ang pangunahing dahilan ng kamatayan ng tao sa ibang mga bansa na modernisadong ay dahilan sa pagkakatanda. Ang mga tradisyon at paniniwala na patungkol sa kamatayan ay mahalagang bahagi ng kultura at relihiyon. Sa Kristiyanismo at Hudaismo, tumutukoy ang pariralang "unang kamatayan" sa kamatayan ng isang katawan, samantalang ang pariralang "ikalawang kamatayan" ay tumataguri sa kaparusahan sa impiyerno.

Ang kamatayan ay ang pamalagiang pagwawakas ng mga tungkuling pambiyolohiya na nagpapanatili ng buhay na organismo. Ang mga pangyayari na karaniwang nagdurulot ng kamatayan ay ang edad, paninila, pamamaslang, malnutrisyon, karamdaman, at mga aksidente o trauma na nagreresulta sa kapinsalaang pangkatawan. Ang mga katawan ng nabubuhay na mga organismo ay nagsisimulang maagnas at mabulok saglit lamang pagkaraan ng kamatayan.

Sa mga lipunan ng tao, ang kalikasan ng kamatayan ay naging isang pangunahing tuunin ng mga kaugaliang panrelihiyon ng mundo at ng mga pagsisiyasat na pampilosopiya sa loob ng isang milenyo. Maaaring kabilang dito ang ilang uri ng kabilang-buhay o reinkarnasyon. Ang mga seremonya ng komemorasyon o pag-alala pagkaraan ng kamatayan ay maaaring kabilangan ng pagluluksa o isang sandali ng katahimikan.

## Kaugnay na mga kataga

Tao ay nananatiling sa kanluranin Australia, 1905.
Ang diwa at mga sintomas ng kamatayan, at nagbabagu-bagong mga antas ng kaselanan na ginagamit sa mga talakayan sa mga porong publiko, ay nakalikha ng maraming mga katagang katanggap-tanggap na pang-agham, legal, at panglipunan, o mga eupemismo para sa kamatayan. Kapag namatay ang isang tao, sinasabi rin na ang tao ay *sumakabilang-buhay na*, *pumanaw na*, *yumao na*, *umakyat na sa langit*, *kinuha na ng Diyos*, *kinuha na siya sa atin*, *binawian na ng buhay*, *natulog na hindi na magigising*, *nakalimot nang huminga*, o *nalagutan na ng hininga*, bukod sa marami pang ibang mga katanggap-tanggap na pangpakikipagkapwang mga kataga, mga pananalitang may katiyakang pangpananampalataya, salitang may malabong kahulugan, salitang balbal, at salitang hindi namimitagan o gumagalang. Sa kawalan na ng buhay, ang isang tao ay isa nang bangkay, isang patay na katawan na lamang, at sa panghuli ay kalansay na lamang. Batay sa kalagayan ng bangkay, ang walang buhay na katawan ng tao ay tinatawag ding *karneng bulok* o *lamang bulok*, bagaman ang mga ito ay kadalasang nagpapakahulugan na may kaugnayan sa mga labi ng mga hayop na hindi tao.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Biyolohiya** at **Pananampalataya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*