Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bibcode

Bibcode| Buong pangalan | Bibliographic code (kodigong bibliyograpiko) |
| Ipinakilala | Dekada 1990 |
| Blg. ng mga tambilang | 19 |
| Check digit | wala |
| Halimbawa | 1924MNRAS..84..308E |

Ang **bibcode** (tinatawag din bilang **refcode**) ay isang pinag-isang tagapagkilala (o *identifier*) na ginagamit sa ilang mga sistemang datos pang-astronomiya upang matukoy na walang katulad ang mga sangguniang pampanitikan.

## Adopsyon

Orihinal na ginawa ang Bibliographic Reference Code (refcode) upang gamitin sa SIMBA at sa NASA/IPAC Extragalactic Database (NED), subalit naging *de facto* na pamantayan ito at malawak na itong ginagamit sa ngayon, halimbawa, sa NASA Astrophysics Data System, na naglikha nito at mas ginusto ang katawagang "bibcode".

## Pormat

Aabot lamang ang kodigo sa 19 na karakter at may anyong

`YYYYJJJJJVVVVMPPPPA`
kung saan ang `YYYY` ay ang apat na numero ng taon ng sanggunian at ang `JJJJJ` ay ang kodigo na ipinapahiwatig kung saan nilathala ang sanggunian. Sa kaso ng isang sanggunang aklat-talaan (o *journal*), numero ng bolyum ang `VVVV`, ipinapahiwatig ng `M` ang seksyon ng aklat-talaan kung saan nilathala ang sanggunian (e.g., `L` para sa seksyon ng mga liham), nagbibigay ang `PPPP` ng panimulang numero ng pahina, at ang `A` ang unang titik ng apelyido ng unang may-akda. Ginagamit ang mga tuldok (`.`) upang punan ang hindi na nagamit na karakter at para umabot ito sa takdang haba nito kung napaikli nito; ginagawa ang pagpunan sa kanan para sa kodigo ng paglalathala at sa kaliwa para sa numero ng bolyum at numero ng pahina. Pinagpapatuloy ang mga numero ng pahina na higit sa 9999 sa hanay na `M`. Trinatrato ang mga numerong artikulong ID na may anim na numero (kapalit ng mga numero ng pahina) na ginagamit ng mga publikasyong Physical Review simula noong dekada 1990 bilang: Ang unang dalawang numero ng artikulong ID, katumbas ng numero ng isyu, ay pinapalitan ng isang maliit na titik (01 = a, atbp.) at pinapasok sa hanay `M`. Ginagamit ang natitirang apat na numero sa karakter para sa pahina.

## Mga halimbawa

Ilang halimbawa ng mga bibcode:

| Bibcode | Sanggunian |
| --- | --- |
| `1974AJ.....79..819H` | Heintz, W. D. (1974). "Astrometric study of four visual binaries". *The Astronomical Journal*. **79**: 819–825. Bibcode:1974AJ.....79..819H. doi:10.1086/111614. |
| `1924MNRAS..84..308E` | Eddington, A. S. (1924). "On the relation between the masses and luminosities of the stars". *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society*. **84** (5): 308–332. Bibcode:1924MNRAS..84..308E. doi:10.1093/mnras/84.5.308. |
| `1970ApJ...161L..77K` | Kemp, J. C.; Swedlund, J. B.; Landstreet, J. D.; Angel, J. R. P. (1970). "Discovery of circularly polarized light from a white dwarf". *[The Astrophysical Journal Letters*. **161**: L77–L79. Bibcode:1970ApJ...161L..77K. doi:10.1086/180574. |
| `2004PhRvL..93o0801M` | Mukherjee, M.; Kellerbauer, A.; Beck, D.; atbp. (2004). "The Mass of 22Mg" (PDF). *Physical Review Letters*. **93** (15): 150801. Bibcode:2004PhRvL..93o0801M. doi:10.1103/PhysRevLett.93.150801. PMID 15524861.`{{cite journal}}`: CS1 maint: article number as page number (link) |

## Mga sanggunian
# Encyclopædia Britannica

Ang Encyclopædia Britannica (Latin para "*British Encyclopaedia*" o Ensiklopedyang Briton), na nilimbag ng Encyclopædia Britannica, Inc., ay isang ensiklopedyang nasa wikang Ingles na tumatalakay sa pangkalahatang kaalaman. May higit sa 100 regular na patnugot at mahigit sa 4,000 nag-aambag, kabilang ang 110 na mga nanalo sa Nobel Prize at limang Pangulo ng Estados Unidos. Itinuturing itong isa sa mga pinaka-paham na ensiklopedyang nakasulat sa wikang Ingles.

Ang ika-15 na edisyon ay may isang tatlong-bahagi ng istraktura: isang 12-volume Micropædia ng maikling artikulo (sa pangkalahatan mas kaunti sa 750 mga salita), isang 17-volume Macropædia ng mahabang artikulo (dalawa hanggang 310 mga pahina), at isang solong Propædia volume upang magbigay ng isang hierarchical balangkas ng kaalaman. Ang Micropædia ay sinadya para sa mabilis na katotohanan-checking at bilang isang gabay sa mga Macropædia; mga mambabasa ay pinapayuhan na pag-aralan ang Propædia outline upang maunawaan ang konteksto ng isang paksa at upang mahanap ang karagdagang detalyadong mga artikulo. Sa paglipas ng 70 taon, ang laki ng mga Britannica ay nanatiling hindi gumagalaw, na may tungkol sa 40 milyong mga salita sa kalahati ng isang milyong mga paksa. Kahit na-publish sa Estados Unidos mula noong 1901, ang Britannica ay para sa pinaka-bahagi pinananatili British English spelling.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Aklat** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Unibersidad ng Wyoming

Ang **Unibersidad ng Wyoming** (Ingles: *University of Wyoming*) ay isang land-grant na unibersidad na matatagpuan sa Laramie, estado Wyoming, Estados Unidos, sa elebasyong 7,220 piye (2194 m), sa pagitan ng mga kabundukan ng Laramie at Snowy Range. Ito ay kilala bilang **UW** (madalas na binibigkas "U Dub") sa mga taong malapit sa unibersidad. Ito ay itinatag noong Marso 1886, apat na taon bago maadmit ang teritoryo bilang ika-44 estado, at binuksan noong Setyembre 1887. Ang Unibersidad ng Wyoming ay hindi pangkaraniwan dahil nakasulat sa Saligang Batas ng estado ang dapat nitong maging lokasyon nito sa loob ng Wyoming. Ang mga unibersidad nag-aalok din ng mga outreach na programang pang-edukasyon sa mga komunidad sa buong Wyoming at online.

Ang Unibersidad ay binubuo ng pitong mga kolehiyo: agrikultura at likas na yaman, mga sining at agham, negosyo, edukasyon, inhinyeriya at aplikadong agham, agham-pangkalusugan, at batas. Ang unibersidad ay nag-aalok ng 190 undergraduate, gradwado, at sertipikong programa, kabilang ang Doctor of Pharmacy at Juris Doctor. Ang University of Wyoming ay itinampok sa 2011 *Princeton Review* bilang isa sa Pinakamahusay na 373 Kolehiyo.

Bilang karagdagan sa on-campus na mga klase sa Laramie, ang Outreach School ay nag-aalok ng higit sa 41 digri at sertipiko para sa malalayong mag-aaral sa buong estado at sa labas nito. Ang mga programang ito ay inihatid sa pamamagitan ng paggamit ng teknolohiya, tulad ng mga online at video conferencing. Ang Outreach School ay may siyam na mga panrehiyong sentro sa buong estado, kung saan ang ay matatagpuan sa kampus ng community colleges, upang magbigay ng oportunidad sa mga residente ng Wyoming para sa edukasyon sa unibersidad nang hindi kailangang pumunta sa Laramie.

* Ang kanlurang pasukan ng Wyoming Union
* Ang Centennial Complex, kung saan matatagpuan ang American Heritage Center at University of Wyoming Art Museum
* University of Wyoming Geological Museum

## Mga sanggunian
# Aerobiyolohiya

Ang **aerobiyolohiya** (mula sa Griyego ἀήρ, *aēr*, "hangin"; βίος, *bios*, "buhay"; at -λογία, *-logia*) ay isang sangay ng biyolohiya na pinag-aaralan ang mga organikong kapurit, katulad ng mga bakterya, esporang halamang-singaw, napakaliit na kulisap, mga butil ng pole, at mga bayrus, na balintiyak na naglalakbay sa pamamagitan ng hangin (Spieksma, 1991). Tradisyunal na nasasangkot ang mga aerobiyologo sa pagsukat at pag-ulat ng mga pole na naglalakbay sa hangin at mga esporang halamang-singaw bilang isang paglilingkod sa mga nagdurusa sa alerhiya (Larsson, 1993).

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Biyolohiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Agronomiya

Mga palay
Sa payak na paglalarawan, ang **agronomiya** o **palalinangang panghalaman** ay ang pag-aaral ng lupa kaugnay ng kung paano nito naaapektuhan ang paglaki ng mga halaman. Ang mga **agronomo** o **agronomista** ang nagsasagawa ng pagpapainam ng mga metodong magpapahusay pa ng paggamit ng lupa at makapagpataas ng dami ng pagkain at mga panananim na hibla.

Sa mas malawak na paglalarawan, ang agronomiya ay ang agham at teknolohiya ng paggamit ng mga halaman upang maging pagkain, panggatong, pakain sa hayop, hibla, at reklamasyon. Sinasaklawan nito ang mga gawain sa mga larangan ng henetika ng halaman, pisyolohiya ng halaman, meteorolohiya, at agham panlupa. Isa itong paggamit ng isang pagsasama-sama ng mga agham katulad ng biyolohiya, kimika, ekolohiya, agham pangmundo, at henetika. Sa kasalukuyan, ang mga agronomo ay kasangkot sa maraming mga paksang kabilang ang paggawa ng mga pagkain, paglikha ng mas malulusog na mga pagkain, pamamahala ng epekto ng agrikultura sa kapaligiran, at paglikha ng enerhiya mula sa mga halaman. Karaniwang nagiging espesyalista sa mga lugar ng rotasyon ng mga pananim, irigasyon, paagusan o pansol, pagpapalahi ng halaman, pisyolohiya ng halaman, klasipikasyon ng lupa, pertilidad ng lupa (katabaan ng lupa), pagkontrol ng halamang hindi kailangan, pagkontrol ng mga kulisap, at pagpuksa ng mga salot ang mga agronomo.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Agrikultura** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Astrobiyolohiya

Ang **astrobiolohiya** o **astrobiyolohiya** ay ang pag-aaral at pananaliksik kung may buhay o wala sa ibang mga planeta. Ito ang pag-aaral ng buhay, kung meron man, sa kalawakan. Naghahanap ang larangan ng astrobiyolohiya ng mga kalagayan o kundisyong kinakailangan para magkaroon ng buhay na mga nilalang, katulad ng likidong tubig, mabuting temperatura, o pagkakaroon ng oksiheno.

Tinatawag din ang astrobiyolohiya bilang **eksobiyolohiya**, **eksopaleontolohiya**, at **biyoastronomiya**. At binibigyang kahulugan din bilang ang pag-aaral ng pinagmulan o orihen, ebolusyon, pagkakalat o distribusyon, at hinaharap ng buhay sa uniberso. Sakop ng interdisiplinaryong larangang ito ang paghahanap ng mga kapaligirang maaaring tirahan sa ating Sistemang Solar at mapagtatahanan o mapamumuhayang mga planeta sa labas ng Sistemang Solar, ang paghahanap ng mga katibayan o ebidensiya ng prebiyotikong kimika (abiyohenesis), buhay sa Marte, at iba pang mga katawan sa ating Sistemang Solar, pananaliksik sa laboratoryo at sa labas ng laboratoryo hinggil sa pinagmulan o orihen at maaagang ebolusyon ng buhay sa Mundo, at mga pag-aaral ng potensiyal para makaayon ang buhay sa mga pagsubok sa Mundo at sa kalawakan.

Ginagamit ng astrobiyolohiya ang pisika, kimika, astronomiya, biyolohiya, biyolohiyang molekular, ekolohiya, planetaryong agham at heolohiya upang suriin ang posibilidad ng buhay sa ibang mga mundo at tumulong na makilala ang mga biyosperong maaaring napaka kakaiba mula sa kung ano ang meron ang Mundo.

Dalawa sa mga lugar na maaaring mapagtagpuan ng buhay sa sistemang solar ang Europa, isang buwan ng Hupiter at Titan, isang buwan ng Saturno. Maaaring may likidong tubig ang mga pook na ito. Subalit maaaring napakalamig nila upang makapagtangkilik o sumuporta ng buhay.

## Tingnan din

* Xenobiyolohiya

## Mga sanggunian
# Bakteryolohiya

Scanning electron micrograph ng *Escherichia coli*, isang karaniwang pathogen sa tao at organismo sa pananaliksik .
Ang **bakteryolohiya (bacteriology)** ay ang sangay at espesyalidad ng biyolohiya na nag-aaral sa morpolohiya, ekolohiya, henetika at biyokimika ng bakterya at iba pang aspeto na may kaugnayan sa mga ito. Isa itong subdibisyon ito ng mikrobiyolohiya na nauugnay sa pagkilala, pag-uuri, at paglalarawan ng mga species ng bakterya. Dahil sa kahalintulad na pag-iisip at pagtatrabaho sa mga mikroorganismo maliban sa bacteria, tulad ng protozoa, fungi, at mga virus na hindi microorganism, nakakaugalian na ang larangan ng bakteryolohiya na lumawak bilang mikrobiyolohiya. Ang mga terminong ito ay dating kadalasang nagpapalitan. Gayunpaman, maaaring uriin ang bakteryolohiya bilang isang natatanging agham.

## Mga sanggunian
# Biyoimpormatika

Ang **biyoimpormatika** ay ang pag-aaral ng malalaking mga dami ng impormasyong biyolohikal o kabatirang pambiyolohiya. Sa karamihan, tumutuon ito sa mga molekulang katulad ng DNA. Isinasagawa ito sa pamamagitan ng tulong ng mga kompyuter. Kung kaya't ito ang paggamit ng estadistika at agham pangkompyuter sa larangan ng biyolohiyang molekular. Ang katawagang *biyoimpormatika* ay inimbento nina Paulien Hogeweg at Ben Hesper noong 1978 para sa pag-aaral ng mga prosesong pangkabatiran o impormatika sa mga sistemang biyotiko. Magmula noong hindi bababa sa hulihan ng dekada ng 1980, ang pangunahing gamit nito ay ang sa henomiks (henomika) at henetika, partikular na sa mga area ng henomiks na kinasasangkutan ng may malakihang sukat na pagsesekuwensiya ng DNA. Sa kasalukuyan, kinasasangkutan na ang biyoimpormatika ng paglikha at pagpapasulong ng mga kalipunan ng dato (*database*), mga algoritmo, mga teknikong pangkomputasyon at pang-estadistika at teoriya upang malutas ang mga suliraning pormal at praktikal na nagmumula sa pamamahala at pagsusuri ng datong pambiyolohiya.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Biyolohiya** at **Kompyuter** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Biyoinhenyeriya

Ang **biyoinhenyeriya** (bioengineering) o **inhenyeriyang biyolohiya** (biological engineering) (kasama ang sistemang inhinyerang biyolohiya) ay ang paglalapat ng mga kaalaman at karunungan ng biyolohiya (kasama na rin ang pisika, kimika, matematiko, at agham pangkompyuter) para masolusyonan ang praktikal na problema na nahahanap sa biyolohiya o sa paggamit nito habang ginagamit ang karunungan mula sa kaalaman at karunungan mula sa inhenyeriya. Tinatalakay din ang praktikalidad ng mga solusyon na nagagawa nito. Habang ang tradisyonal na inhenyeriya ay nakagagamit ng pisika at matematika upang pag-aralan, magdisenyo, at gumawa ng mga kagamitang di nabubuhay, ang inhenyeriyang biyolohiya naman ay nakagagamit ng biyolohiyang molekular upang pag-aralan at palawakin ang paggamit ng mga organismo upang makagawa ng biyoteknolohiya

Isa sa mga importanteng paggamit nito ay ang pag-aaral at paglikha ng mga solusyon sa mga problema sa kalusugan ng tao, pero mas marami pa ang sinasakop ng larangang ito. Ang biomimetics ay isang sangay ng inhenreriyang biyolohiya na nagsusumikap na pag-aralan ang mga istruktura at proseso sa mga buhay na organismo at ang paggamit nito bilang inspirasyon sa paggawa ng materyales at makina. Ang biolohiya ng mga sistema naman ay nakatuon na gamitin ang kapasidad ng inhinyero sa mga sistema at ang mga konsepto sa “reverse engineering” para mapasilidad ang pagpansin sa istruktura, gamit, at kung paano gumagana ang sistema sa biyolohiya.

Ang pagkakaiba ng inhenyeriyang biyolohiya at inhenyeriyang biomedikal ay minsang di malinaw, at minsan pinagpapalit-palit ang gamit nito sa akademiya. Ang inhenyeriyang biomedikal ay nakatuon lamang sa paggamit ng mga konsepto sa biyolohiya sa paglikha ng mga imbensyong panmedikal. Ang inhenyeriyang biyolohiya naman ay nakatuon sa paggamit ng konsepto ng inhenyeriya sa konsepto sa biyolohiya, hindi lang ng mga aspektong panmedikal. Kaya wala sa kanila ang sakop ang isa kasi maaring may “hindi biyolohikal” na produkto na magagamit para sa medisina at may “biyolohikal” na produkto na hindi panmedisina (kasama ng huli ang sistemang inhenyeriyang biyolohiya).
# Biyopisika

Ang **biyopisika** (Ingles: *biophysics*) ay isang agham na ginamit upang pag-aralan ang biyolohiya, ang agham ng buhay at mga bagay na may buhay. Hindi katulad ng biyokimika at biyolohiyang molekular na mga agham na nag-aaral ng mga makromolekula o mga "malalaking" pangkat ng mga molekula, pinag-aaralan ng mga **biyopisisista** o mga **biyopisiko** ang iisa o maliliit na mga pangkat ng mga molekula.

Isa din agham na interdisiplinaryo ang biyopisika na nilalapat ang kapamaraanan na tradisyunal na ginagamit sa pisika upang pag-aralan ang kahanga-hangang nagaganap sa biyolohiya. Sinasakop ng biyopisika ang lahat ng sukat ng organisasyong pambiyolohiya, mula sa molekular hanggang organismiko at mga populasyon. Sumasanib ang pananaliksik biopisikal sa biyokimika, biyolohiyang molekular, kimikang pisikal, pisiyolohiya, nanoteknolohiya, biyoinhenyeriya, biyolohiyang kompyutasyonal, biyomekanika, biyolohiyang pagsusulong at biyolohiya ng mga sistema.

## Biyomekanika

Ang **biyomekanika** ay sangay ng biyopisika na pinag-aaralan ang kaayusan ng mga sistemang biyolohikal tulad ng tao, hayop, halaman at selula sa pamamaraan ng mekanika. Pinag-aaralan din sa biyomekanika ang paggana at mosyon ng aspetong mekanikal ng mga sistemang pambiyolohiya, sa kahit anumang antas mula sa buong mga organismo hanggang mga organo, sihay at organulo ng sihay, gamit pa rin ang mga pamamaraan ng mekanika.

Ang biyomekanika ay may malapit na relasyon sa inhinyeriya dahil madalas nitong ginagamit ang mga tradisyonal na agham pang-inhinyeriya para suriin ang mga sistemang biyolohiko. Ang nilapat na mekanika, lalo na ang mga disiplina ng inhinyeriyang mekanikal, ay may prominenteng papel sa pag-aaral ng biyomekanika.

Ang pag-aaral ng biyomekanika ay umaabot sa pinakaloob na parte ng selula hanggang sa pagbuo ng iba’t ibang parte ng katawan, pati na rin sa katangiang mekanikal ng malambot na tisyu, at buto. Ang ibang simpleng halimbawa ng biyomekanikang pananaliksik ay ang pagsisiyasat sa puwersa na kumikilos sa mga parte ng katawan ng mga organismo.

## Mga sanggunian
# Biyoestadistika

Ang **bioestadistika** o **biyoestadistika** (binabaybay ding **biyo-estadistika** o **bio-estadistika**), kilala rin bilang **biometriya**, **biyometriya**, **biometrika**, **biyometrika**, **biyometriks**, o **biometriks** ay ang paggamit ng mga kaparaanang pang-estadistika sa larangan ng biyolohiya. Sa pamamagitan ng pagsubok ng isang maliit na bahagi, matataya o matatantsa ng isang manunubok ang mga resulta na makukuha sa pagsubok ng kabuuan.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Kronobiyolohiya

Ang **kronobiyolohiya** ay isang larangan sa biyolohiya na nagsusuri ng paulit-ulit na mga penomena o kababalaghan sa mga organismong may buhay at ang kanilang pagkasanay o adapsiyon sa mga ritmong may kaugnayan sa araw at sa buwan. Ang mga siklong ito ay nakikilala bilang mga **ritmong biyolohiko** o **ritmong biyolohikal** ('*ritmong pangbiyolohiya**). Angkrono** ay tumutukoy sa oras at tumutukoy naman ang *biyolohiya* sa pag-aaral, o agham, o buhay. Ang mga kaugnay na mga salitang *kronomika*, *kronomiks*, at *kronoma* ay ginagamit sa ilang mga pagkakataon upang ilarawan ang mga mekanismong molekular na kasangkot sa mga penomenang kronobiyolohikal o mas pandaming (kuwantitatibo) mga aspeto ng kronobiyolohiya, partikular na kung saan kailangan ang paghahambing ng mga siklo sa pagitan ng mga organismo. Kabilang sa mga pinag-aaralan sa kronobiyolohiya ang mga sumusunod, ngunit hindi humahangga lamang sa anatomiyang hambingan, pisyolohiya, henetika, biyolohiyang molekular, at ugali ng mga organismong nasa loob ng mga mekaniks ng ritmong biyolohikal. Kabilang sa iba pang mga aspeto ng pag-aaral ang pag-unlad o kaunlaran, reproduksiyon, ekolohiya, at ebolusyon.

## Mga sanggunian

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Biyolohiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Kriyobiyolohiya

Ang **kriobiyolohiya** o **kriyobiyolohiya** (Ingles: *cryobiology*) ay ang sangay ng biyolohiyang nag-aaral sa mga epekto ng malalamig o mabababang mga temperatura sa mga nabubuhay na mga bagay. Nagmula ang salitang kriobiyolohiya mula sa mga salitang Griyegong "*cryo*" = malamig, "*bios*" = buhay, at "logos" = agham. Nangangahulugan itong agham o siyensiya ng buhay na nasa mababang temperatura. Sa pagsasagawa, pag-aaral ng materyal o bagay na biyolohikal o mga sistemang nasa mga temperaturang nasa ibaba ng karaniwan o normal ang kriobiyolohiya. Kasama sa mga materyal o mga sistema pinag-aaralan ang mga protina, sihay, lamuymoy, mga organo, o buong organismo. Saklaw na mga temperatura ang mula hindi gaano o katamtamang hipotermikong mga katayuan hanggang sa mga kriyohenikong mga temperatura.

## Tingnan din

* Kriyoniks

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Biyolohiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Epidemiyolohiya

Ang **epidemiyolohiya** ay ang pag-aaral na may kinalaman sa epidemya o mabilis na pagkalat ng mga nakakahawang sakit. Tinatawag na **epidemiyolohista** o **epidemiyologo** ang mga dalubhasa sa larangang ito. Ito ang pag-aaral hinggil sa mga bagay-bagay na nakakaapekto sa kalusugan at karamdaman ng populasyon, at nagsisilbing pundasyon at lohika ng mga interbensiyong isinasagawa para sa kapakanan ng kalusugang pampubliko at medisinang prebentibo. Itinuturing ito bilang isa sa mga pinagsimulang metodolohiya ng pananaliksik na nauukol sa kalusugan ng publiko, at may-kataasang itinuturing sa panggagamot na batay sa mga ebidensiya para sa pagkilala ng mga bagay na nakapagbibigay ng panganib na pangkaramdaman at sa pagsusuri at pagkilala ng mga higit na mainam na mga gawi sa pagbibigay ng lunas sa mga gawaing klinikal.

Sa mga gawaing may kaugnayan sa mga nakakahawa at hindi-nakakahawang mga sakit, nasasaklawan ng mga gawain ng mga epidemiyolohista ang panahon ng pagsisimula ng mga karamdaman magpahanggang sa disensyo, pagtitipon ng mga datos, at pagsusuri kabilang ang pagunlad ng mga modelong estadistiko upang masubukan ang hipotesis, at ang dokumentasyon o pagtatala ng mga resulta para sa pagpapasa at dagdag na mga pagsusuri ng iba pang mga kasamahan sa larangan. Maaaring humango ng mga kaalaman ang mga epidemiyologo mula sa isang bilang ng iba pang mga disiplinang pang-agham katulad ng biyolohiya para sa pag-unawa ng mga proseso ng mga karamdaman, at maging mula sa mga agham na panlipunang katulad ng sosyolohiya at pilosopiya upang higit na maintindihan ang mga kalapit at hindi-kaugnay na mga bagay.

## Sanggunian

## General Journals

* American Journal of Epidemiology
* Canadian Journal of Epidemiology and Biostatistics Naka-arkibo 2011-02-13 sa Wayback Machine.
* Global Epidemiological News Naka-arkibo 2017-06-19 sa Wayback Machine.
* Epidemiologic Reviews
* Epidemiology
* International Journal of Epidemiology
* Annals of Epidemiology
* Journal of Epidemiology and Community Health
* European Journal of Epidemiology
* Emerging themes in epidemiology
* Epidemiologic Perspectives and Innovations Naka-arkibo 2012-08-09 sa Wayback Machine.
* Eurosurveillance

| style="width: 50%;text-align: left; vertical-align: top; " |
**Specialty journals: Cancer Epidemiology Biomarkers and Prevention
* Epidemiology and Infection
* Genetic epidemiology
* Infection Control and Hospital Epidemiology
* Journal of Clinical Epidemiology
* Paediatric Perinatal Epidemiology Naka-arkibo 2010-11-18 sa Wayback Machine.
* Pharmacoepidemiology and Drug Safety Naka-arkibo 2013-10-25 sa Wayback Machine.
* Preventive Medicine (journal)

|}

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Agham** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Herontolohiya

Ang **herontolohiya** ay ang pag-aaral ukol sa mga nagaganap sa katawan at isipan ng mga taong tumatanda o matanda na. Kasama sa pag-aaral na ito ang mga sakit na dumarapo sa mga taong ito. Tinatawag na isang **herontologo** (kung lalaki o magkasamang lalaki at babae), **herontologa** (kapag babae), o **herontolohista** (lalaki o babae) ang mga taong may kaalaman sa herontolohiya.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Panggagamot** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*
# Herpetolohiya

Ang **herpetolohiya** (mula sa Griyegong: ἑρπετόν, *herpeton*, "gumagapang na hayop" at -λογία, *-logia*) ay sangay ng soolohiya na pinag-aaralan ang mga amphibian at reptilya.

 *Ang lathalaing ito na tungkol sa **Soolohiya** ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.*