# Virgilio

| Publius Vergilius Maro |
| --- |
| Isang wangis ni Vergilius. |
| Kapanganakan | Oktubre 15, 70 BK (BKE) Andes, Cisalpine Gaul |
| Kamatayan | Setyembre 21, 19 BK (BKE) Brundisium |
| Trabaho | Makata |
| Nasyonalidad | Romano |
| Kaurian | Panulaang epika, panulaang didaktiko, panulaang pastoral |
| Kilusang pampanitikan | Panulaang Augustano |
|

---

(Mga) nakaimpluwensiya
* Homer, Callimachus, Ennius, Lucretius
 |
|

---

(Mga) naimpluwensiyahan kay/kina
* Ovid, Lucan, Statius, Ang kilusang Nasyonalista, Dante Alighieri Ludovico Ariosto, John Milton, John Keats, Jorge Luis Borges
 |

Si **Publio Virgilio Marón** (Oktubre 15, 70 BKE–19 BKE), na mas kilalá bílang **Virgil**io o **Vergil**, ay isang sinaunang makatang Romano ng Panahong Augustan. Tinatawag din siyang **Virgilius** o **Vergilius**. Kilalá siya dahil sa kaniyang tatlong pangunahing akda sa panitikang Latin, ang *Eclogues* (o *Buocolics)*, ang *Georgics*, at ang epikong *Aeneid*. Maraming mga tula, ang mga tinipon sa *Appendix Vergiliana*, ay inuugnay rin sa kaniya.

Siya ay isa sa mga pinakamahusay na makata ng Roma. Ang *Aeneid* niya ay itinuturing din bílang pambansang epiko ng sinaunang Roma mula sa panahon ng pagkatha hanggang sa kasalukuyang panahon. Ito ay minodelo mula sa *Illiad* at *Odyssey* ni Homer, ang *Aeneid* ay tungkol sa isang Troyanong tumakas na si Aeneas habang sinisikap niyang tuparin ang kaniyang kapalaran at makarating sa baybayin ng Italya—sa mitolohiyang Romano, ang *founding act* ng Roma. Ang mga akda ni Virgil ay lumaganap at nakaimpluwensiya sa panitikang Kanluranin, lalo na sa Divine Comedy ni Dante, kung saan si Virgil ang gumabay kay Dante sa kaniyang paglalakbay sa impiyerno at purgatoryo.

Bílang dagdag, hinggil sa akda niyang *Aeneis*, ginawang huwaran ni Virgil si Homer sa paggamit ng mga diyos bílang mga tauhang pang-akda, ngunit mayroong kamangha-manghang panulaan ang *Aeneis* na naglalaman ng mga pininong mga parirala, kaya't napabantog at naituring na isang mahalagang gawa ng kapanahunang ginintuan ng panitikang Latin.

## Talambuhay

Isinilang si Vergilius sa isang nayon sa hilagang Italya, sa isang manggagawang ama na nakalikom ng salapi mula sa sariling lupain, at nagbigay ng mabuting edukasyon kay Vergilius. Inibig sana ni Vergilius na maging isang manananggol, ngunit napakamahiyain nito, partikular na sa pagsasalita sa harap ng madla. Sa halip, pinagtuonan niya ng pansin ang pagiging isang makata. Noong 19 BK, pumunta sa Gresya si Vergilius. Nagkaroon siya ng lagnat habang nasa Gresya, kaya't namatay nang nakabalik na sa Roma. Ito ang dahilan kung bakit hindi niya natapos ang huli niyang akdang *Aeneis*.

## Mga gawa

Lumabas ang kaniyang unang akdang *Bucolics* (Buhay ng Isang Pastol) - tinatawag ding *Ecloga* o *Eclogues* (Mga Pili, o Mga Piniling Sipi) noong may 30 taong gulang na siya. Isang pangkat ng sampung maromansang mga tula ang *Ecloga* na naglalaman ng mga pag-ibig at pighati ng mga pastol ng tupa at kambing, na may mga hindi makatotohanan ngunit kabigha-bighaning kayarian, isang katangiang pang-akdang nagpabantog kay Vergilius.

Nasundan ang *Ecloga* ng mas seryoso at mas makatotohanang tulang *Georgica* (o *Georgics*, Buhay sa Bukid), na binubuo ng apat na aklat tungkol sa mga gawain ng isang magsasaka.

Ang *Aeneis* (Ang Salaysay Ukol kay Aeneas) ang pinakahuling akda ni Vergilius, na naglalaman ng isang kuwento tungkol sa pakikipagsapalarang pangbayaning may labindalawang bahagi o "aklat." Nakabatay ang akdang ito mula sa dalawang epikong Griyegong isinulat ni Homer, ang *Iliada* at ang *Odisea*. Katulad ng *Odisea* ang unang hati ng Aeneas, samantalang kahawig naman ng ikalawang hati ng *Aeneas* ang *Iliada*. Subalit, sinasabing hindi naman tuwirang ginaya lamang ni Vergilius ang mga akdang ito ni Homer, bagkus pinangibabawan ni Vergilius ang mga pangyayari at mga tauhan ng *Iliada* at *Odisea* at pinaglaanan ng bago at mas malalim na mga kahulugan.

## Sa popular na midya

* Si Virgil ay naging mahalagang tauhan sa akda ni Dante Alighieri na *Divine Comedy*, kung saan nagsilbi siya bílang gabay kay Dante sa paglalakbay nito sa Impiyerno (sa tulang Inferno) at Purgatoryo (sa tulang Purgatorio).

## Mga sanggunian