# Arap dili

| Arapça
العربية *Al-arabiyya*  |
| --- |
| **Aýdylyş:** | [arabiyya]  |
| Gürlenilýär: | Saud Arabystan, Müsür |
|  |  |
| Jemi gürleýän sany: | ≈240 million adam |
| Dil maşgalasy: | Semit dili **Arapça**  |
| Ýazylyş düzgüni: | Arap elipbiýi (Arap harfy)  |
| Resmi ýagdaýy |
| Resmi dil: | Saud Arabystan, Müsür, ... |
| Sazlaýjy: | Organisation of Islamic Cooperation |
| Dil kod |
| ISO 639-1: | ar |
| ISO 639-2: | ara |
| ISO 639-3: | ara  |
| 1. Ýaşyl reňk — resmi dil. 2. Gök — Ýurduň aglaba böleginiň dili. |
|

**Arap dili** (اللغة العربية‎ — [al-lugatu-l-‘arabiyyah]  (diňlemek)
) —Afraziýa dil maşgalasynyň sami şahasyna degişli dil. Arab dili 280 million adam üçin ene dilidir we ýene 50 million adam ony ikinji dil hökmünde ulanýarlar. Ýazuwy arap elipbiýiniň esasynda. Bu dil 26 döwletiň resmi dili we Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambeýasynyň 6 sany resmi we iş dilleriniň biri. Arap dili şu ýurtlarda resmi:
Oman, Birleşen Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Bahreýn, Kuweýt, Saud Arabystany Patşalygy (SAP), Yrak, Ýemen, Iordaniýa, Siriýa, Lübnan, Ysraýyl, Müsür, Sudan, Eritreýa, Jibuti, Somaliýa, Somaliland, Komor adalary, Libiýa, Çad, Tunis, Jezair, Fas, Günbatar Sahara, Muritaniýa.

## Hat ýazuw

Arapça hat sagdan çepe ýazylýar. Arapçada baş harp ýok, ýagny adamyň ady bolsun ýa-da şoňa meňzeş uly ýazylýan harplaryň hemmesi şol bir deňlikde ýazylýar.
Arap dilinde (ـه‎ — *h*) we (ـة‎ — *t*) harplar haýsy hem bolsa sözüň ýa-da sözlemiň iň soňky sözüniň soňunda gelse ol harpa we yzynda duran çekimlä ses berilmeýär.

**Mysal üçin:**

1. اللَّه‎ — Alla — ýeketäk Hudaý.
2. قِيَامَة‎ — *kyýämä* — direliş.
3. كَمِهَ‎ — *kämi* — körlük.

Arap dilinde sözlemde haýsy sözüň başynda ٱلـ‎ — *äl* bar bolsa, onda şol sözüň öňündäki söz bilen birikdirilip okalýar. Ýagny başdaky [ä] harpy taşlanyp, öňdäki sözüň soňky çekimlisi okalýar. Meselem:

* (بِسْمِ ٱللَّهِ‎ — Bismillä).

Eger-de şäddä [äl]-iň yzynda bar bolsa, onda [äl] hem taşlanyp L harpa derek şäddäniň duran harpy okalýar. Meselem:

* إِذَا ٱلشَّمۡسُ كُوِّرَتۡ‎ — *izäş şämsu kuwwiråt* — Gün düýrülip, gatlanan wagty!

## Rahman

| Arap harplygy |
| --- |
| № | Harfyň ady | Berýän sesi | Harpyň sözdäki ýeri |
| soňynda | ortasynda | başynda | aýratynlykda |
| 1 | älif | ä, a | ـا
 | ـا
 | ا
 | ا
 |
| 2 | bä | b | ـب
 | ـبـ
 | بـ
 | ب
 |
| 3 | tä | t | ـت
 | ـتـ
 | تـ
 | ت
 |
| 4 | sä | s | ـث
 | ـثـ
 | ثـ
 | ث
 |
| 5 | jim | j | ـج
 | ـجـ
 | جـ
 | ج
 |
| 6 | hä | h | ـح
 | ـحـ
 | حـ
 | ح
 |
| 7 | ho | h | ـخ
 | ـخـ
 | خـ
 | خ
 |
| 8 | däl | d | ـد
 | ـد
 | د
 | د
 |
| 9 | zäl | z | ـذ
 | ـذ
 | ذ
 | ذ
 |
| 10 | roa | r | ـر
 | ـر
 | ر
 | ر
 |
| 11 | zäý | z | ـز
 | ـز
 | ز
 | ز
 |
| 12 | sin | s | ـس
 | ـسـ
 | سـ
 | س
 |
| 13 | şin | ş | ـش
 | ـشـ
 | شـ
 | ش
 |
| 14 | sod | s | ـص
 | ـصـ
 | صـ
 | ص
 |
| 15 | ǳod | ǳ | ـض
 | ـضـ
 | ضـ
 | ض
 |
| 16 | to | t | ـط
 | ـطـ
 | طـ
 | ط
 |
| 17 | zo | z | ـظ
 | ـظـ
 | ظـ
 | ظ
 |
| 18 | ‘aýn | ‘ | ـع
 | ـعـ
 | عـ
 | ع
 |
| 19 | g‘åýn | g | ـغ
 | ـغـ
 | غـ
 | غ
 |
| 20 | fä | f | ـف
 | ـفـ
 | فـ
 | ف
 |
| 21 | kof | k | ـق
 | ـقـ
 | قـ
 | ق
 |
| 22 | käf | k | ـك
 | ـكـ
 | كـ
 | ك
 |
| 23 | läm | l | ـل
 | ـلـ
 | لـ
 | ل
 |
| 24 | mim | m | ـم
 | ـمـ
 | مـ
 | م
 |
| 25 | nun | n | ـن
 | ـنـ
 | نـ
 | ن
 |
| 26 | hä | h | ـه
 | ـهـ
 | هـ
 | ه
 |
| 27 | wäw | u, w | ـو
 | ـو
 | و
 | و
 |
| 28 | ýä | i, ý, y | ـي
 | ـيـ
 | يـ
 | ي
 |

## Çekimli belligi

**Hereket** ýa-da **häräkä** (arap. حَرَكَة‎‎) — adatça arap harplarynda beýle çekimli goýulmaýar. Diňe Kuranda şuňa meňzeşlerde goýulýar. Sebabi araplardan beýlekiler olary onsuz okap bilmeýär, we ol sözler çekimli goýulmanda başga many berip bilýär.

* َ◌

 — (arap. فَاتِحَة‎‎) — *fäthä* (berýän sesi: ä,a);

* ِ◌

 — (arap. كَسْرَة‎‎) — *käsra* (berýän sesi: i,y);

* ُ◌

 — (arap. ضمة‎‎) — *dämmä* (berýän sesi: u);

* ْ◌

 — (arap. سُكُون‎‎) — *sukun* (sessiz). Köne sukun ۡ◌

## Kalligraf

## Arap sanlary

Arap sanlary latyn sanlary ýaly tertipde ýazylýar. **Meselem:** 10 — ١٠‎
531 — ٥٣١‎

| Sanlar |
| --- |
| latyn | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| arap | ٠
 | ۱
 | ۲
 | ٣
 | ٤
 | ٥
 | ٦
 | ٧
 | ۸
 | ٩
 |
| pars | ٠
 | ۱
 | ۲
 | ٣
 | ۴
 | ۵
 | ۶
 | ٧
 | ۸
 | ٩
 |

## Unicode

Aşakda goşmaça harplar we simbollar görkezlen.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F |
| 0600 |  | ؀ | ؁ | ؂ | ؃ |  |  |  |  |  |  |  | ؋ | ، | ؍ | ؎ | ؏ |
| 0610 |  | ؐ | ؑ | ؒ | ؓ | ؔ | ؕ |  |  |  |  |  | ؛ |  |  | ؞ | ؟ |
| 0620 |  |  | ء | آ | أ | ؤ | إ | ئ | ا | ب | ة | ت | ث | ج | ح | خ | د |
| 0630 |  | ذ | ر | ز | س | ش | ص | ض | ط | ظ | ع | غ |  |  |  |  |  |
| 0640 |  | ـ | ف | ق | ك | ل | م | ن | ه | و | ى | ي | ً | ٌ | ٍ | َ | ُ |
| 0650 |  | ِ | ّ | ْ | ٓ | ٔ | ٕ | ٖ | ٗ | ٘ | ٙ | ٚ | ٛ | ٜ | ٝ | ٞ |  |
| 0660 |  | ٠ | ١ | ٢ | ٣ | ٤ | ٥ | ٦ | ٧ | ٨ | ٩ | ٪ | ٫ | ٬ | ٭ | ٮ | ٯ |
| 0670 |  | ٰ | ٱ | ٲ | ٳ | ٴ | ٵ | ٶ | ٷ | ٸ | ٹ | ٺ | ٻ | ټ | ٽ | پ | ٿ |
| 0680 |  | ڀ | ځ | ڂ | ڃ | ڄ | څ | چ | ڇ | ڈ | ډ | ڊ | ڋ | ڌ | ڍ | ڎ | ڏ |
| 0690 |  | ڐ | ڑ | ڒ | ړ | ڔ | ڕ | ږ | ڗ | ژ | ڙ | ښ | ڛ | ڜ | ڝ | ڞ | ڟ |
| 06A0 |  | ڠ | ڡ | ڢ | ڣ | ڤ | ڥ | ڦ | ڧ | ڨ | ک | ڪ | ګ | ڬ | ڭ | ڮ | گ |
| 06B0 |  | ڰ | ڱ | ڲ | ڳ | ڴ | ڵ | ڶ | ڷ | ڸ | ڹ | ں | ڻ | ڼ | ڽ | ھ | ڿ |
| 06C0 |  | ۀ | ہ | ۂ | ۃ | ۄ | ۅ | ۆ | ۇ | ۈ | ۉ | ۊ | ۋ | ی | ۍ | ێ | ۏ |
| 06D0 |  | ې | ۑ | ے | ۓ | ۔ | ە | ۖ | ۗ | ۘ | ۙ | ۚ | ۛ | ۜ | ۝ | ۞ | ۟ |
| 06E0 |  | ۠ | ۡ | ۢ | ۣ | ۤ | ۥ | ۦ | ۧ | ۨ | ۩ | ۪ | ۫ | ۬ | ۭ | ۮ | ۯ |
| 06F0 |  | ۰ | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ | ۺ | ۻ | ۼ | ۽ | ۾ | ۿ |

## Klawetura

Klawetura (Windows)
Klawetura (Mac OS)
Arapça ýazaýan maşyn
## Şeýle-de

* IPA-AR

## Bellik

## Salgylanmalar

*
*
*

### Goşmaça

* Арабский алфабит FREE.apk
* Арабско-русский словарь.apk
* Арабский перед тобой.apk
* My Arabic numbers.apk