Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Lady Gaga

|  |
| --- |
| Lady Gaga |
|
Gaga, Iýun 2015 Cheek to Cheek Tour'da sahnada |
| Doglan wagty we ýeri | Stefani Joanne Angelina Germanott mart 28, 1986(1986-03-28) Manhattan, New York, ABŞ |
| Käri | Aýdymçy |
| Milleti | Amerikaly |
| Bilimi | Convent of the Sacred Heart, New York,(okuwy taşlan)) |
| Žanrlary | Tans-pop · elektropop |
| Partner(ler)i | ýeke |
| Garyndaşlary | Lady Starlight · Tony Bennett |

**Stefani Joanne Angelina Germanotta** ( d. 28 Mart 1986), tanalýan ady bilen **Lady Gaga**, Amerikaly aýdymçy, aýdymyň sözlerini ýazýan we aktrisa. Ilki mekdepde geçirilýän bäsleşiklere gatnaşýar we aýdymçylyk kariýerasyna üns bermek maksady bilen mekdebi taşlap, CAP21da okuwa girip tiýatr ukubyny artdyrdy. Bir rock grubyndan çykandan soňra, Lower East Side-yň avangart başarnyk gurnagyna gatnaşyp we ylalaşan Def Jam Recordingsdan çykarylandan soňra Sony/ATV Music Publishinginde aýdymlara söz düzýän bolup işe girýär. Şol ýerde Gaganyň ukybyny görenaýdymçy Akon, Gaga Interscope Records we özüniň şirketi bolan KonLive Distribution bilen şärik bolmak üçin gol çekmäge komek edýär.
# Genetika inženerligi

Genetikasy üýtgedilen syçan
## Daşarky çykgytlar

* Крупнейший в России портал молекулярных биологов
* Alberts et al. Molecular Biology of the Cell
* T.A.Brown. Genomes
* Раздел журнала «Скепсис», посвященный проблемам генной инженерии
# Çikago Uniwersiteti

**Çikago Uniwersiteti** — Çikago, ABŞ-da 1857-nji yyldan esaslandyrylyp, dine 1890-njy yyldan Jon Rokfellerin maliyeyardamy bilen doly guyjunde işlap başlapdyr. 1892-nji yylda kitaphana doredilip, hazirki wagtda seyrek dus gelyan 3,5 million jiltden gowrak kitap saklnyar. Bu uniwersiteti gutaranlaryn 79-sy Nobel bayragynyn eyesidir.
# Gang

Gang deltasynyň hemra suraty
**Ganga**, **Ganga** (hind. गंगा, *Gaṅgā*?, [ˈɡəŋɡaː] , aglaba hindi dillerinde hem şeýle; iňl. *Ganges*) — dünýäde iň bol suwly derýalaryň biri (Brahmaputra bilen bilelikde) bolmak bilen, ol suwlulygy boýunça Amazonkadan we Kongo derýasyndan soňra dünýade 3-nji orunda durýar. Şeýle hem ol Günorta Aziýanyň iň uzyn derýasydyr (2 700 km).

## Salgylar we bellikler
# Poliomiýelit

**100,000 adamdan Poliomiýelit keselden ejir çekýänleriň kartasy.Türkmenistanyň ýagdaýı gaty erbet,Afrika döwletleri ýaly.**
     maglumat ýok
     <0.3
     0.3-0.75
     0.75-1.2
     1.2-1.65
     1.65-2.1
     2.1-2.55
     2.55-3
     3-4
     4-5
     5-7.5
     7.5-10
     >10

Poliomiýelit keselli adam
**Poliomiýelit** (gad.-grek. πολιός — çal we µυελός — oňurga ýiligi) - wirus arkaly döreýän kesel bolup, adatça 9 - 10 ýaşa ýetmedik kiçi çagalar keselleýär. Ýöne bu keseli uly adamlar hem agyr görnüşde geçirip bilýärler.

Kesel howa, hapalanan azyk önümleri we suw arkaly ýaýraýar. Has köp duş gelýän wagty tomus-güýz (awgust-oktýabr) aýlarydyr.

Poliomiýelidiň wirusy ilki agza, ondan bolsa dem alyş ýa-da iýmit siňdiriş ýollary arkaly (iýmitden geçen bolsa) oňurga we kelle ýiligine düşýär we nerw süýümlerini zayalap, ysmaz edýär.

Keseliň esasy alamatlary – bokurdakda agyry, üsgürme, gaytarma, kelle agyry, bedeniň gyzgynynyň galmagy, arkada, aýaklarda agyry, olaryň titräp ýygrylmagy, myşsalaryň güýjiniň gaçmagy. 3 - 5 günden adatça aýaklarda, seýrek başga myşsalarda ysmaz döreýär. Bu ýagdaý 2 günden 2 hepdä çenli saklanyp bilýär. Boýnuň we diýafragmanyň ysmazy has hem howplydyr, çünki ol dem almagyň bozulmagyna we ölüme eltip biler. Bedeniň gyzgyny gaçandan soň, keselden soňky dikeldiş döwri başlanyp, birnäçe aýdan birnäçe ýyla çenli dowam edip biler. Poliomiýelit keseliň alamatlary ýüze çykanda näsagy ayry otaga ýerleşdirmeli, ony düşekde ýatyryp, aýaklarynyň ýyly bolmagyny gazanmalydyr, agyrsyzlandyryjy we rahatlandyryjy dermanlary, “B“ toparyň witaminlerini bermelidir. Poliomiýelitiň alamatlary ýüze çykanda mümkin boldygyça derrew lukmana ýüz tutuň. Özbaşdak bejergi howply gaýraüzülmelere getirip biler.

Bu kesele garşy ýeke-täk kömek ediji serişde - bu poliomiýelite garşy öňüni alyş sanjymlarydyr. Sanjymlar ýörite kabul edilen meýilnama boýunça, çaga dogulandan soň, ol 2 - 3 günlükkä edilip başlanýär. Soň gaýtadan çaga 2 aýlykda, 3 aýlykda, 4 aýlykda, 18 aýlykda kabul etdirilýär. Daş töweregimizde adatdan daşary howply ýagdaýlar dörände, ýaz-güýz aýlary, goşmaça möwsümleýin sanjym geçirilýär.

## Peýdaly eserler

* Чумаков М. П., Присман И. М., Зацепив Т. О., Полиомиелит — детский спинномозговой паралич, М., 1953;
* Эпидемический полиомиелит, М., 1957;
* Полиомиелит, пер. с англ., М., 1957;
* Дроздов С. Г., Полиомиелит и его профилактика в различных странах мира, М., 1967.

## Daşarky çykgytlar

* Archived 2015-09-10 at the Wayback Machine Çagalary ýokanç kesellerden goraň.
* Poliomielite garşy waksinasiýa geçirilýär
# Çöl

Çöller
     Ýarym çöller\sawannalar
     Arktika çöli
     Antarktika çöli
**Çöl** — florasynyň we faunasynyň selçeňligi ýa-da ýoklugy bilen häsiýetlendirilýän tekiz landşaft.

Çägeli, daşly, toýunsow we şor çöller bardyr.

Atacama çöli