Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# L

**L l** – türkmen elipbiýiniň 14. harpy, latyn elipbiýiniň 12. harpy.

| **Latyn elipbiýi** |
| --- |
| Aa  Bb  Cc  Dd  Ee  Ff  Gg  Hh  Ii  Jj  Kk  Ll  Mm  Nn  Oo  Pp  Qq  Rr  Ss  Tt  Uu  Vv  Ww  Xx  Yy  Zz  |
| Ââ  Ää  Çç  Ğğ  Iı  İi  Ññ  Ňň  Öö  Şş  Üü  Ýý  Žž |
# 1801

|  |  |
| --- | --- |
| Müňýyllyk: | 2-nji müňýyllyk |
| Asyrlar: | 18-nji asyr - **19-njy asyr** - 20-nji asyr |
| Onýyllyklar: |  1770ýý  1780ýý  1790ýý  - 1800ýý -  1810ýý  1820ýý  1830ýý  |
| Ýyllar: | 1798 1799 1800 - **1801** - 1802 1803 1804 |

## Wakalar

### Sebitler boýunça

### Tema boýunça

## Dünýä inenler

## Aradan çykanlar
# 20 iýul

|  |
| --- |
| ← **iýul** → |
| Du | Si | Ça | Pe | An | Şe | Ýe |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |
| 2026 |
# 1892

|  |  |
| --- | --- |
| Müňýyllyk: | 2-nji müňýyllyk |
| Asyrlar: | 18-nji asyr - **19-njy asyr** - 20-nji asyr |
| Onýyllyklar: |  1860ýý  1870ýý  1880ýý  - 1890ýý -  1900ýý  1910ýý  1920ýý  |
| Ýyllar: | 1889 1890 1891 - **1892** - 1893 1894 1895 |

## Wakalar

### Sebitler boýunça

### Tema boýunça

## Dünýä inenler

## Aradan çykanlar
# 1446

|  |  |
| --- | --- |
| Müňýyllyk: | 2-nji müňýyllyk |
| Asyrlar: | 14-nji asyr - **15-nji asyr** - 16-njy asyr |
| Onýyllyklar: |  1410ýý  1420ýý  1430ýý  - 1440ýý -  1450ýý  1460ýý  1470ýý  |
| Ýyllar: | 1443 1444 1445 - **1446** - 1447 1448 1449 |

## Wakalar

### Sebitler boýunça

### Tema boýunça

## Dünýä inenler

## Aradan çykanlar
# Albert Eýnşteýn

|  |
| --- |
| Albert Eýnşteýn |

**Albert Eýnşteýn(14 Mart 1879 – 18 April 1955)* — Modern fizikanyň 2 sütüninden biri bolan Otnositellik teoriýasyny; kwant teoriýasyny we statistk fizikany esaslandyran Germaniýada doglan fizik.

## Bilimi we zähmet ýoly

1900-nji ýylda Sýurih politehnikumyny tamamlady. Ondan soňra ilki Winterturda, soňra Şafhauzende mugallym, Berndäki federal patent býurosynda ekspert (1902—1909); Sýurih uniwersitetinde professor (1909), Prussiýa we Bawariýa Ylymlar Akademiýasynyň agzasy (1913), Berlin uniwersitetiniň professory we fizika institutynyň direktory (1914) hökmünde işledi. Şol ýyllarda Eýnşteýn otnositellik teoriýasynyň, şöhlelenmäniň kwant teoriýasynyň, statistik fizikanyň, Broun hereketiniň we şöhlelenme teoriýalarynyň üstünde işledi. 1921-nji ýylda Fotoeffekt kanunlaryny açanlygy we teoretiki fizika baradaky işleri üçin Nobel baýragy bilen sylaglandyryldy.

## Çeşme

Türkmen Sowet Ensiklopediýasy, Tom 10, sah. 269

## Salgylanmalar
# Watikan

**Watikan**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Baýdag) | (Gerb) |

 |
|  |
|  |

**Watikan**, **Watikan şäher-döwleti** (lat. *Status Civitatis Vaticanæ*, ital. Stato della Città del Vaticano) — Rim şäheriniň territoriýasynda kiçijik döwlet (dünýäde iň kiçi döwlet), ol Italiýadan doly garaşsyzdyr.

Watikan
# 1970ýý

|  |  |
| --- | --- |
| **Müňýyllyk:** | 2-nji müňýyllyk |
| **Asyrlar:** | 19-njy asyr - **20-nji asyr** - 21-nji asyr |
| **Onýyllyklar:** | 1940ýý 1950ýý 1960ýý - **1970ýý** - 1980ýý 1990ýý 2000ýý |
| **Ýyllar:** | 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 |
| **Kategoriýalar:** | Dünýä inenler - Aradan çykanlar - Binagärçilik Gurlan döwletler - Synan döwletler |

## Wakalar we akymlar

## Möhüm şahsyýetler
# 1891

|  |  |
| --- | --- |
| Müňýyllyk: | 2-nji müňýyllyk |
| Asyrlar: | 18-nji asyr - **19-njy asyr** - 20-nji asyr |
| Onýyllyklar: |  1860ýý  1870ýý  1880ýý  - 1890ýý -  1900ýý  1910ýý  1920ýý  |
| Ýyllar: | 1888 1889 1890 - **1891** - 1892 1893 1894 |

## Wakalar

### Sebitler boýunça

### Tema boýunça

## Dünýä inenler

## Aradan çykanlar
# 1906

|  |  |
| --- | --- |
| Müňýyllyk: | 2-nji müňýyllyk |
| Asyrlar: | 19-njy asyr - **20-nji asyr** - 21-nji asyr |
| Onýyllyklar: |  1870ýý  1880ýý  1890ýý  - 1900ýý -  1910ýý  1920ýý  1930ýý  |
| Ýyllar: | 1903 1904 1905 - **1906** - 1907 1908 1909 |

## Wakalar

### Sebitler boýunça

### Tema boýunça

## Dünýä inenler

## Aradan çykanlar
# 1 awgust

|  |
| --- |
| ← **awgust** → |
| Du | Si | Ça | Pe | An | Şe | Ýe |
|   |   |   |   |   | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |   |   |   |   |   |   |
| 2026 |
# Islam kalendary

**Islam kalendar**, ýa-da **Musulman kalendar** — musulmanlaryň yslam baýramlaryny bilmek üçin hijri aý senenamasy. Hijri senenamasy 622 ýylyň 16-njy iýulyndan bäri hasaplanýar. Ýagny Muhammed pygamberiň ﷺ we beýleki musulmanlaryň Mekkeden Medinä göçüm (hijr) eden wagty. Şonuň üçiň oňa musulman ýurtlarynda Hijri senenamasy diýilýär.(arap. الـتـقـويم الـهـجـري‎‎‎ — *täkwimul Hijri*)

| Şu gün |
| --- |
| 28 Dhu al-Hijjah 1447 |
| Ýekşenbe |
| 14 iýun 2026 |
| 04:08 (UTC+0) |
| [täzele] |

## Kalendaryň gurluşy

Musulman kalendarynda täze gün Günüň ýaşmagy bilen başlanýar, kamary senesinde bolsa ýary gijede. Täze aýyň görünmegi bilen täze aýa geçýär.
Bir aýyň dowamlylygy 29,53 güne deň, şonuň üçin 29 ýa-da 30 gün diýlip hasaplanýar.
Bu senenamada 12 aý bar. Bir ýylda 354 ýa-da 355 gün bolup biler.
Kamary senenamasyndan hijri senenamasy bir ýyldan 10 ýa-da 11 gün az bolýar. **Mysal üçin:** Remezan aýy ýylyň üýtgemegi bilen düşýän pasly hem üýtgeýär.

## Aýlary

1. Muharram
2. Safar
3. Rabiul äwwäl
4. Rabiul säni
5. Jumädäl äwwäl
6. Jumädäs säni
7. Rajäb
8. Şabän
9. Remezan
10. Şäwwäl
11. Zul kadä
12. Zul hijjä

## Haram aýlar

**Gadagan aýlar** (arap. الأشهر الحرم‎‎‎) — islamda Käbäniň töwereginde aw etmek, öldürmek, urş etmek gadagan edilýär. **Olar:** Zul kadä, Zul hijä, Muhärram, Rajäb.
Bu aýlar mukaddes hasaplanýar.

## Hepde günleri

## XXI asyr

## Bellik

saburow

## Salgylanmalar

*
*