Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ሪፓብሊክ ማእከላይ ኣፍሪቃ

| ሪፓብሊክ ማእከላይ ኣፍሪቃ *République centrafricaine*  (ፈረንሳይኛ) *Ködörösêse tî Bêafrîka*  (ሳንጎ) |
| --- |
|
ሃገር ኣባል ሕብረት ኣፍሪቃ |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  ባንዴራ |  ኣርማ
  |

 |
|
ሃገራዊ ጭርሖ፦ *Unité, Dignité, Travail* (ፈረንሳይኛ፦ «ሓድነት፣ ክብረት፣ ስራሕ») |
|
ሃገራዊ መዝሙር፦ *La Renaissance* (fr)/ *E Zingo* (sg) (ብፈረንሳይኛ፦ «ተሃድሶ»/ ብሳንጎ፦ «በጺሕና») |
|
 |
| ርእሰ ከተማ |
ባንጊ ﻿ / ﻿ |
| ወግዓዊ ቋንቋታት |
ሳንጎ፣ ፈረንሳይኛ |
| ዜግነት ህዝቢ |
ማእከላይ ኣፍሪቃዊ/ -ት |
| ዓይነት መንግስቲ |
ፕረዚደንታዊት ሪፓብሊክ |
|  • ፕረዚደንት |
ፋውስቲን-ኣርቸንጅ ትዋደራ |
| ሓጋጊ ኣካል |
National Assembly |
| ናጽነት  • 1ይቲ ሪፓብሊክ  • ግዝኣት  • እዋናዊት ሪፓብሊክ | ካብ ፈረንሳ 13 ነሓሰ 1960 4 ታሕሳስ 1976 20 መስከረም 1979 |
| ስፍሓት |   |
|  • ጠቕላላ |
622,984 ትርብዒት ኪ.ሜ. |
| ብዝሒ ህዝቢ |   |
| • ግምት (2018) |
4,666,368 ተቐመጥቲ |
| ባጤራ |
ፍራንክ ሲ.ኤፍ.ኤ. ማእከላይ ኣፍሪቃ (XAF) ቢትኮይን (BTC፤ ካብ ሚያዝያ 2022) |
| ዞባ ግዜ |
UTC+1 |
| ኮድ ኣይሶ |
140 / CAF / CF |
| ዓውዲ ኢንተርነት |
.cf |
| ኮድ ኣ.ኦ.ኮ |
CAF |
|

ኣባልነትው.ሕ.ሃ.፣ ሕ.ኣ.፣ ቁ.ገ.ማ.ማ.ኣ.
 |
|

**ሪፓብሊክ ማእከላይ ኣፍሪቃ** (ብሳንጎ፣ *Ködörösêse tî Bêafrîka*፤ ብፈረንሳይኛ፣ *République centrafricaine*፣ ወይ ብቐሊሉ **ማእከላይ ኣፍሪቃ**፣ ኣብ ማእከላይ ኣፍሪቃ እትርከብ ብባሕሪ ዘይተዓጽወት ሃገር እያ። ርእሰ ከተማን ዝበዝሐ ህዝቢ ዝነብረላን ከተማ ባንጊ እያ።
# ኢንዶኔስያ

ኢንዶኔስያ

Republic of Indonesia|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (ባንዴራ) | (ኣርማ) |

 |
|  |
| **ርእሲ ከተ** | ጃካርታ |
| **ቋንቋ ሃገር** | ባሃሳ ኢንዶኔስያ |
| **ባጤራ** | ሩፓይህ (Rp) |
| **ተቀመጥቲ** | 237,424,363 |
|  |

ኢንዶስያ፣ ሓንቲ ሃገር ኮይና፣ ኣብ ኣስያ ትርከብ። ርእሲ ከማ ናይ ኢንዶኔስያ ጃካርታትበሃል። ኣብ 16.000 ዝተመቀለት ደሴት ድማ እያ። ቋንቋ ባሃሳ ኢንዶኔስያ ድማ ይዛረቡ። ልዕሊ 16.000 ሽሕ ሰባት ድማ ይቅመጥዋ። ባንዴራ ኢንዶኔስያ ካብ ክልተ ሕብሪ ተሰሪሓ ትርከብ። ቀይሕን ብጫን። ዝበዘሐ ክፋል ሰባት ሃይማኖት ድማ ኣስላም እዩ።
# ጉግል

| ጉግል |
| --- |
|
ጉግል ው.ሓ.ኩ. (Google LLC) |
|  |
|  ጉግልፕለክስ (ኣብያተ ጽሕፈት ትካላት) ብሓምለ 2016 |
| ዓይነት |
ህዝባዊ |
| ኢንዱስትሪ |
ኢንተርነት ሶፍትዌር ሃርድዌር ቴክኖሎጂ |
| መሰረት |
4 መስከረም 1998 (27 ዓመታት) |
| መስረትቲ |
ሰርገይ ብሪን ላሪ ፐይጅ |
| ዋና ቤት ጽሕፈት |
Mountain View (California፣ ኣመሪካ) y Googleplex (ኣመሪካ) |
| ቦታ ስራሕ |
ዓለምለኻዊ |
| ዋና ፈጻሚ ስራሕ |
ሹንዳር ፒቸይ |
| ፍርያት |
ዝርዝር ፍርያት ጉግል |
| እቶት |
66,001,000,000 ዶላር ኣመሪካ |
| ሰራሕተኛታት |
139,995 |
| መስተማእዛኒታት | ﻿ / ﻿ |
| መርበብ ሓበሬታ | www.google.com |
|

**ጉግል ው.ሓ.ኩ** (ውሱን ሓላፍነት ኩባንያ) (ብእንግሊዝኛ፦ Google LLC)፣ ናይ ኣመሪካዊ ኣልፋበት ቀንዲ መለስተኛ (subsidiary) ኩባንያ እዩ፣ ፍሉይ ክእለቱ ድማ ምስ ኢንተርነት፣ ሶፍትዌር፣ ኤለክትሮኒካዊ መሳርሒታትን ካልኦት ቴክኖሎጂታትን ዝተኣሳሰሩ ፍርያትን ኣገልግሎታትን እዮም። ቀንዲ ፍርያት ጉግል ተመሳሳሊ ስም ዘሎ ናይ ኢንተርነት ትሕዝቶ ምድላይ ሞተር እዩ፣ ዋላ እኳ ካልኦት ፍርያትን ኣገልግሎታትን ከምቲ ናይ ጉግል ድራይቭ (Google Drive) ቤት ጽሕፈት ተርታ ኣቕሑ፣ እቲ ጂመይል (Gmail) ዝበሃል ኢመይል፣ ናይ ጉግል ካርታታት (Google Maps)፣ ጉግል ስትሪት ቪውን (Google Street View) ጉግል ኤርዝን (Google Earth) ናይ ካርታ ኣገልግሎታቱ፣ እቲ ናይ ዩትዩብ (YouTube) ቪድዮታት መርበብ ሓበሬታን ካልኦት ናይ መርበብ ሓበሬታ ኣገልግሎታትን ከም ጉግል መጻሕፍቲ (Google Books)፣ ጉግል ዜናን (Google News) ተርጓሚ ጉግልን (Google Translate) የቕርብ እንተኾነ።

## ታሪኽ

ላሪ ፐይጅን ሰርገይ ብሪንን፣ መስራትቲ ጉግል፣ ብመስከረም 2003።
ጉግል ኣብ 1998 ብላሪ ፐይጅን ሰርገይ ብሪን ዝተባህሉ ሰባት’ዩ ተመሰሪቱ። እዞም ክልተ መንእሰያት ኣብ ስታንድፎርድ ዩንቨርሲቲይ ተመሃሮ ፒኤችዲ ዲግሪ እንከለዉ’ዮም መስሪቶሞ። ላሪ ፐይጅን ሰርጊ ብሪን 14% እዚ ትካል ክውንኑ እንከለዉ፡ 56% ድማ ብ(ስቶክ ሆልደርስ)’ዩ ዝውነን።

ጉግል ኣብ 4 መስከረም 1998 ናብ ናይ ውልቂ ትካል ተሰጋገረ። ኣብ 19 ነሓሰ 2004፣ ናብ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈቱ ‘ካሊፎርንያ’ ዝገዓዘ ጉግል፣ ንፈለማ እዋን ናብ ህዝቢ ዝቐርብ፦ “ጉግል ፕለክስ” ዝብል ስም ተዋህቦ። ኣብ ነሓሰ 2015፣ ጉግል ነቲ ዝተፈላለየ ድሌታት ዘለዎ መደባቱ፣ ኣብ ሓደ ጠርኒፉ መደባቱ ከምዘተዓራሪ ንህዝቢ ኣፍለጠ።

ካብ ዝጠራነፍ ኣትሒዙ ቅልጡፍ ዕብየት ዘርኣየ ጉግል፣ ብሓንሳዕ’ዩ ዝተፈላለዩ መደባት ኣቕሪቡ። ዝተፈላለዩ ነገራት ደሊኻ ኣብ ጉግል ኣቲኻ ምርካብ፣ ንስራሕ ዘድልዪ ነገራት ኣገልግሎት ምሃብ፣ ፍርያት ጉግል ከም ወረቃቕቲ፣ ኢሜይል፣ ምስራዕ ምትዕርራይ መደባት፣ ማሕበራዊ መራኸቢ መስመራት፣ ብጽሑፍን ብቪዲዮን መልእኽቲ ምስዳድ፣ ቋንቋ ምቕያር፣ ካርታ ሃገራት ምሕባር፣ ዝተፈላለዩ ጽሑፋትን ኣገልግሎታትን የዳሉ።

ካብዚ ቀጺሉ ጉግል ኣብ ሞባይል ኣንድሮይድ፣ ጉግል ክሮም ዌብ ብሮውሰር፣ ክሮም ኦስን ኣብ ሞባይል ዝሰርሑ ዝተፈላለዩ ሶፍትዌራትን ኣተኣታትዩ’ዩ።

ጉግል ካብ 2010 ኣትሒዙ ክሳብ 2015 ዝተፈላለዩ ንብረት እዩ ኣፍሪዩ። እዚ ትካል ምስ ዝተፈላለየ ኤለክትሮኒካዊ ነገራት ዘፍርያ ትካላት ብምሕባር፡ ከም ሞባይልን መጉልሒ ድምጽን ኣብ ጥቅምቲ 2016 ኣቕሪቡ። ጉግል፣ ብተወሳኺ እቲ ቀንዲ ተሰካሚ ኢንተርነት ክኸውን ክኢሉ’ዩ።

ጉግል፣ ዩቱብን ብሎገርን ዝርከብዎ ኣብ ዓለም ካብቶም ዝያዳ ተጠቀምቲ ዘለዉዎ መስመራት ኢንተርነት ተባሂሉ ተጠቒሱ’ዩ። እዚ ትካል ምስቶም ፍሉጣትን ክቡራትን ትካላት ዓለምና’ዩ ዝስራዕ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ግን፣ ኣብ ውልቃዊ ጉዳያት፣ ምውጋድ ቀረጽ፣ ዘይእመን ሜማ ወይ ሰንሰር ኣብ ዝኣመሰሉ ክስታትን ኣገደስቲ ነቐፌታትን ይቐርቦ እዩ።

ዕላማ ጉግል፦ “ኣብ ዓለም ዘሎ ሓበሬታታት ብምዕራይ፣ ንኩሉ ብማዕረ ንኽበጽሕን ጠቓሚ ክኸውንን” ዝብል እዩ።