Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# መሬት

**መሬት** (ምልክት: ) ካብ ጸሓይ ሳልሰይቲ ፕላኔት ኮይና፡ ህይወት ከምዘዕቆበት እትፍለጥ እንኮ ስነ-ፍልጠት ስነ-ፍልጠታዊት ነገር እያ። እዚ ዝኽእሎ መሬት ውቅያኖሳዊት ዓለም ብምዃና እዩ፣ ኣብ ስርዓተ ጸሓይ እታ እንኮ ፈሳሲ ማይ ገጽ ምድሪ ትሕሉ። ዳርጋ ኩሉ ማይ ምድሪ ኣብ ዓለማዊ ውቅያኖሳ ዝሓዘ ኮይኑ፡ 70.8% ቅርፊት መሬት ዝሽፍን እዩ። እቲ ዝተረፈ 29.2% ቅራፍ መሬት መሬት ኮይኑ፡ መብዛሕትኡ ብመልክዕ ኣህጉራዊ መሬት ኣብ ውሽጢ ንፍቀ-ክቢ መሬት መሬት ይርከብ። መብዛሕትኡ መሬት ምድሪ እንተወሓደ ብመጠኑ ርስሓት ዘለዎን ብኣትክልቲ ዝተሸፈነን ክኸውን ከሎ፡ ኣብ ፖላር በረኻታት ምድሪ ዝርከቡ ዓበይቲ በረድ ካብቲ ኣብ ትሕቲ ምድሪ ዝርከብ ማይ፡ ቀላያት፡ ሩባታትን ኣትሞስፈርያዊ ማይን ተደሚሮም ዝያዳ ማይ ይዕቅቡ። ቅራፍ መሬት ቀስ ብቐስ ዝንቀሳቐሱ ቴክቶኒካዊ ጽላት ዝሓቖፈ ኮይኑ፡ እዚ ጽላት እዚ ብሓባር ብምትሕብባር ሰንሰለታት ኣኽራንን እሳተ ጎመራን ምንቅጥቃጥ ምድርን የፍሪ። መሬት ፈሳሲ ደጋዊ ኰር ኣለዋ፡ እዚ ድማ ንመብዛሕትኡ ኣዕናዊ ንፋሳት ጸሓያዊ ንፋሳትን ጨረርታ ኮስሚክን ንምዝንባል ዝኽእል ማግኔቶስፊየር የመንጩ።