# ชาวอุยกูร์

ชาวอุยกูร์| * ئۇيغۇرلار
* Уйғурлар
* 维吾尔
 |
| --- |
| ชายชาวอุยกูร์ที่คัชการ์ |
| ประชากรทั้งหมด |
| ป. 13.5 ล้านคน |
| ภูมิภาคที่มีประชากรอย่างมีนัยสำคัญ |
|  จีน (ส่วนใหญ่อยู่ในซินเจียง) | 12.8 ล้าน |
|  คาซัคสถาน | 223,100 (2009) |
|  ตุรกี | 100,000–300,000 |
|  คีร์กีซสถาน | 60,210 (2021) |
|  อุซเบกิสถาน | 48,500 (2019) |
|  ปากีสถาน | 10,000 (2018) |
|  สหรัฐ | 8,905 (ตามสำนักงานสำมะโนสหรัฐ ค.ศ. 2015) – 15,000 (ตาม ETGE ประมาณ ค.ศ. 2021) |
|  ซาอุดีอาระเบีย | 8,730 (2018) |
|  ออสเตรเลีย | 5,000–10,000 |
|  รัสเซีย | 3,696 (2010) |
|  เติร์กเมนิสถาน | ~3,000 |
|  อัฟกานิสถาน | 2,000 |
|  ญี่ปุ่น | 2,000 (2021) |
|  สวีเดน | 2,000 (2019) |
|  แคนาดา | ~1,555 (2016) |
|  เยอรมนี | ~750 (2013) |
|  มองโกเลีย | 258 (2000) |
|  ยูเครน | 197 (2001) |
| ภาษา |
| * **อุยกูร์** อายนี, จีนกลาง, รัสเซีย
 |
| ศาสนา |
| ส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลามนิกายซุนนี อดีตนับถือศาสนาพุทธ (ปัจจุบันเป็นศาสนาชนกลุ่มน้อย) |
| กลุ่มชาติพันธุ์ที่เกี่ยวข้อง |
| ชาวอุซเบก และกลุ่มชนเตอร์กิกอื่น ๆ  |

**อุยกูร์** (อุยกูร์: ئۇيغۇرلار; Уйғурлар; สัทอักษรสากล: [ujɣurˈlɑr]; จีนตัวย่อ: 维吾尔; จีนตัวเต็ม: 維吾爾; พินอิน: *Wéiwú'ěr*, สัทอักษรสากล: [wěi.ǔ.àɚ]; อังกฤษ: *Uyghurs* บางครั้งสะกดเป็น Uighurs, Uygurs หรือ Uigurs) เป็นกลุ่มชนเตอร์กิกกลุ่มหนึ่งที่อาศัยอยู่ในเอเชียตะวันออกและเอเชียกลาง ปัจจุบันชาวอุยกูร์ส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์

ตามธรรมเนียม ชาวอุยกูร์อาศัยอยู่ในพื้นที่โอเอซิสที่กระจัดกระจายอยู่ในทะเลทรายทากลามากันในลุ่มน้ำทาริม โอเอซิสเหล่านี้แต่ก่อนเคยเป็นที่อยู่อาศัยหรือรัฐของหลายอารยธรรมทั้งจีน มองโกล ทิเบต และกลุ่มรัฐเติร์กต่าง ๆ ต่อมาชาวอุยกูร์ค่อย ๆ เริ่มเข้ารับอิสลามในศตวรรษที่ 10 และเมื่อถึงศตวรรษที่ 16 ชาวอุยกูร์ส่วนใหญ่ระบุว่าเป็นมุสลิม นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ศาสนาอิสลามก็มีบทบาทสำคัญในวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ของชาวอุยกูร์

ประมาณร้อยละ 80 ของชาวอุยกูร์ในซินเจียงยังคงอาศัยอยู่ในลุ่มน้ำทาริม ส่วนที่เหลืออาศัยอยู่ในอุรุมชีเมืองหลวงของซินเจียง ซึ่งตั้งอยู่ในภูมิภาคประวัติศาสตร์ซูงการ์ ส่วนชุมชนอุยกูร์ที่ใหญ่ที่สุดที่อาศัยอยู่นอกซินเจียงคือชาวอุยกูร์เถาหยวนในเขตเถาหยวนทางภาคกลางตอนบนของมณฑลหูหนาน ชุมชุนชาวอุยกูร์พลัดถิ่นอื่น ๆ ที่สำคัญพบได้กลุ่มประเทศเตอร์กิกเช่น คาซัคสถาน คีร์กีซสถาน อุซเบกิสถาน และตุรกี และยังมีชุมชนขนาดเล็กในซาอุดีอาระเบีย จอร์แดน ออสเตรเลีย รัสเซีย และสวีเดน

ตั้งแต่ปี 2557 เป็นต้นมารัฐบาลจีนถูกองค์กรต่าง ๆ กล่าวหา เช่น ฮิวแมนไรตส์วอตช์ ว่ามีการประหัตประหารชาวอุยกูร์ที่อาศัยอยู่ในซินเจียงอย่างกว้างขวาง รวมถึงการบังคับทำหมัน และการบังคับใช้แรงงาน นักวิชาการประเมินว่าตั้งแต่ปี 2560 ชาวอุยกูร์อย่างน้อยหนึ่งล้านคนถูกควบคุมตัวโดยพลการในค่ายกักกันซินเจียง เจ้าหน้าที่รัฐบาลจีนอ้างว่าค่ายเหล่านี้ ซึ่งก่อตั้งขึ้นภายใต้การบริหารของสี จิ้นผิง เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์จีน มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดความเลื่อมใสในอุดมการณ์ของพรรคคอมมิวนิสต์จีน ป้องกันการแบ่งแยกดินแดน ป้องกันการก่อการร้าย และฝึกอาชีพให้แก่ชาวอุยกูร์ นักวิชาการ องค์กรสิทธิมนุษยชน และรัฐบาลต่าง ๆ มองว่าเรื่องที่เกิดกับชาวอุยกูร์เป็นการก่ออาชญากรรมต่อมนุษยชาติหรืออาจถึงขั้นเป็นการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ได้

## ประชากร

นายพรานชาวอุยกูร์ในคัชการ์
โดยทั่วไป จำนวนประชากรชาวอุยกูร์ในประเทศจีนอาศัยอยู่ในเขตปกครองตนเองซินเจียง โดยมีประชากรจำนวนน้อยที่อาศัยอยู่ในบริเวณอื่นของประเทศ เช่น เทศมณฑลเถา-ยฺเหวียนมีประชากรประมาณ 5,000–10,000 คน

จำนวนประชากรชาวอุยกูร์ยังคงเป็นหัวข้อพิพาท โดยเฉพาะประชากรในประเทศจีน ทางการจีนระบุจำนวนประชากรในเขตปกครองตนเองซินเจียงที่มากกว่า 12 ล้านคน ซึ่งเป็นจำนวนประชากรประมาณครึ่งหนึ่งของประชากรทั้งหมดในเขตปกครองตนเอง อย่างไรก็ตาม ในช่วง ค.ศ. 2003 ชาวอุยกูร์บางกลุ่มอ้างว่าทางการจีนนับจำนวนประชากรของตนน้อยกว่าความเป็นจริง โดยอ้างว่าที่จริงมีประชากรมากกว่า 20 ล้านคน. ข้อพิพาทเรื่องประชากรยังคงมีอยู่ โดยนักเคลื่อนไหวและกลุ่มบางกลุ่มอย่าง World Uyghur Congress และ Uyghur American Association อ้างว่าประชากรชาวอุยกูร์อยู่ในขอบเขตระหว่าง 20 ถึง 30 ล้านคน บางส่วนอ้างว่าจำนวนประชากรที่แท้จริงคือ 35 ล้านคน ถึงกระนั้น นักวิชาการโดยทั่วไปปฏิเสธข้ออ้างเหล่านี้ ศาสตราจารย์ Dru C. Gladney เขียนไว้ในหนังสือ *Xinjiang: China's Muslim Borderland* เมื่อ ค.ศ. 2004 ว่ามี "หลักฐานไม่เพียงพอ" ที่สนับสนุนข้ออ้างชาวอุยกูร์เกี่ยวกับประชากรในประเทศจีนมีมากกว่า 20 ล้านคน

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

### ข้อมูลทั่วไป

* Austin, Peter (2008). *One Thousand Languages: Living, Endangered, and Lost*. University of California Press. ISBN 978-0-520-25560-9.
* Coene, Frederik (2009). *The Caucasus - An Introduction*. Taylor & Francis. ISBN 978-0-203-87071-6.
* Dillon, Michael (2004). *Xinjiang: China's Muslim Far Northwest*. Taylor & Francis. ISBN 978-0-203-16664-2.
* Drompp, Michael Robert (2005). *Tang China And The Collapse Of The Uighur Empire: A Documentary History*. BRILL. ISBN 978-90-04-14129-2.
* Fairbank, John King; Chʻen, Ta-tuan (1968). *The Chinese world order: traditional China's foreign relations*. Harvard University Press. ISBN 9780196264257.
* Golden, Peter B (1 January 1992). *An Introduction to the History of the Turkic Peoples: Ethnogenesis and State-formation in Medieval and Early Modern Eurasia and the Middle East*. O. Harrassowitz. ISBN 978-3-447-03274-2.
* Güzel, Hasan Celal (2002). *The Turks: Early ages*. Yeni Türkiye. ISBN 9789756782569.
* Hahn, Reinhard F. (2006). *Spoken Uyghur*. University of Washington Press. ISBN 978-0-295-98651-7.
* Köprülü, Mehmet Fuat; Leiser, Gary; Dankoff, Robert (2006). *Early Mystics in Turkish Literature*. Psychology Press. ISBN 978-0-415-36686-1.
* Lattimore, Owen (1973). "Return to China's Northern Frontier". *The Geographical Journal*. **139** (2): 233–242. doi:10.2307/1796091. JSTOR 1796091.
* Mackerras, Colin (1968). *The Uighur Empire (744-840): According to the T'ang Dynastic Histories*. Centre of Oriental Studies, Australien National Univ.
* Mair, Victor H (2006). *Contact And Exchange in the Ancient World*. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-2884-4.
* Millward, James A. (2007). *Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang*. Columbia University Press. ISBN 978-0-231-13924-3.
* Özoğlu, Hakan (2004). *Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries*. SUNY Press. ISBN 978-0-7914-5994-2.
* Russell-Smith, Lilla (2005). *Uygur Patronage In Dunhuang: Regional Art Centres On The Northern Silk Road In The Tenth and Eleventh Centuries*. BRILL. ISBN 978-90-04-14241-1.
* Tetley, G. E. (17 October 2008). *The Ghaznavid and Seljuk Turks: Poetry as a Source for Iranian History*. Taylor & Francis. ISBN 978-0-203-89409-5.
* Walcott, Susan M.; Johnson, Corey (12 November 2013). *Eurasian Corridors of Interconnection: From the South China to the Caspian Sea*. Routledge. ISBN 978-1-135-07875-1.
* Wei, C. X. George; Liu, Xiaoyuan (2002). *Exploring Nationalisms of China: Themes and Conflicts*. Greenwood Press. ISBN 978-0-313-31512-1.

แหล่งที่มา
* *บทความนี้รวมเอาข้อความจาก* The Cyclopædia of India and of Eastern and Southern Asia: Commercial, Industrial and Scientific, Products of the Mineral, Vegetable, and Animal Kingdoms, Useful Arts and Manufactures*, โดย Edward Balfour, อันเผยแพร่มาแล้วตั้งแต่ปี ค.ศ. 1885, ปัจจุบันจึงกลายเป็นสาธารณสมบัติในสหรัฐ*

## อ่านเพิ่ม

* Chinese Cultural Studies: Ethnography of China: Brief Guide acc6.its.brooklyn.cuny.edu
* Beckwith, Christopher I. (2009). *Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present*. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-13589-2.
* Berlie, Jean A. (2004). *Islam in China: Hui and Uyghurs Between Modernization and Sinicization*. White Lotus Press. ISBN 978-974-480-062-6.
* Bovingdon, Gardner (2018). *The Uyghurs: Strangers in Their Own Land*. Brill. ISBN 9780231147583.
* Brophy, David (2016). *Uyghur Nation: Reform and Revolution on the Russia-China Frontier*. Harvard University Press. ISBN 9780674660373.
* Eden, Jeff (2018). *Warrior Saints of the Silk Road: Legends of the Qarakhanids*. Brill. ISBN 9789004384279.
* Findley, Carter Vaughn. 2005. *The Turks in World History*. Oxford University Press. ISBN 0-19-516770-8, ISBN 0-19-517726-6 (pbk.)
* Grose, Timothy (2020). *Negotiating Inseparability in China: The Xinjiang Class and the Dynamics of Uyghur Identity*. Hong Kong University Press. ISBN 9789888528097.
* Hessler, Peter. *Oracle Bones: A Journey Through Time in China*. New York: Harper Perennial, 2006.
* Hierman, Brent (June 2007). "The Pacification of Xinjiang: *Uighur Protest and the Chinese State, 1988-2002*". *Problems of Post-Communism*. **54** (3): 48–62. doi:10.2753/PPC1075-8216540304. S2CID 154942905.
* Human Rights in China: *China, Minority Exclusion, Marginalization and Rising Tensions*, London, Minority Rights Group International, 2007
* Kaltman, Blaine (2007). *Under the Heel of the Dragon: Islam, Racism, Crime, and the Uighur in China*. Athens: Ohio University Press. ISBN 978-0-89680-254-4.
* Kamberi, Dolkun. 2005. *Uyghurs and Uyghur identity*. Sino-Platonic papers, no. 150. Philadelphia, PA: Dept. of East Asian Languages and Civilizations, University of Pennsylvania.
* Millward, James A. and Nabijan Tursun, (2004) "Political History and Strategies of Control, 1884–1978" in *Xinjiang: China's Muslim Borderland*, ed. S. Frederick Starr. Published by M. E. Sharpe. ISBN 978-0-7656-1318-9.
* Rall, Ted. *Silk Road to Ruin: Is Central Asia the New Middle East?* New York: NBM Publishing, 2006.
* Roberts, Sean (2020). *The War on the Uyghurs: China's Internal Campaign Against a Muslim Minority*. Princeton University Press. ISBN 9780691202211.
* Rudelson, Justin Ben-Adam, *Oasis identities: Uyghur nationalism along China's Silk Road*, New York: Columbia University Press, 1997.
* Thum, Rian. *The Sacred Routes of Uyghur History* (Harvard University Press; 2014) 323 pages
* Tyler, Christian. (2003). *Wild West China: The Untold Story of a Frontier Land*. John Murray, London. ISBN 0-7195-6341-0.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Map share of ethnic by county of China
* Xinjiang Video Project