# จักรพรรดิฮั่นอาย

| จักรพรรดิฮั่นอาย 漢哀帝 |
| --- |
| *จักรพรรดิแห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันตก* |
| จักรพรรดิฮั่นอาย กับต่ง เสียน (董賢) ชายคนรัก วาดในคริสต์ศตวรรษที่ 17 ผลงานของเฉิน หงโช่ว (陳洪綬) |
| จักรพรรดิจีน |
| ครองราชย์ | 7–1 ปีก่อนคริสตกาล |
| ก่อนหน้า | ฮั่นเฉิง |
| ถัดไป | ฮั่นผิง |
| ข้อมูลส่วนพระองค์ |
| พระราชสมภพ | 27 ปีก่อนคริสตกาล ติ้งเถา (定陶), จักรวรรดิฮั่น ปัจจุบัน คือ เหอเจ๋อ (菏泽), ประเทศจีน |
| สวรรคต | 1 ปีก่อนคริสตกาล (พระชนม์ 27–28) ฉางอาน (長安), จักรวรรดิฮั่น |
|

| ชื่อเต็ม |
| --- |
| ชื่อสกุล: หลิว (劉) ชื่อตัว: ซิน (欣) |
| รัชศก |
| เจี้ยนผิง (建平; 6–3 ปีก่อนคริสตกาล) ยฺเหวียนโช่ว (元壽; 2–1 ปีก่อนคริสตกาล) |
| พระปรมาภิไธย |
| เฉิงเชิ้นหลิ่วไท้พิ่งหวงตี้ (陳聖劉太平皇帝) |
| พระสมัญญานาม |
| **ชื่อย่อ:** อาย (哀; "อาดูร") **ชื่อเต็ม:** เซี่ยวอาย (孝哀; "กตัญญุตาอาดูร") |

 |
| พระราชบิดา | หลิว คัง (劉康), ติ้งเถาหวัง (定陶王) |
| พระราชมารดา | ติ้งเฟย์ (定妃) |
| * ด
* ค
* ก
 |

**จักรพรรดิฮั่นอาย** (จีน: 汉哀帝; พินอิน: *Hàn Āi Dì*; 27 ปีก่อนคริสตกาล – 15 สิงหาคม 1 ปีก่อนคริสตกาล) พระนามเดิมว่า **หลิว ซิน** (劉欣) เป็นจักรพรรดิแห่งราชวงศ์ฮั่น พระองค์ขึ้นครองราชย์เมื่อพระชนมายุได้ 20 พรรษา โดยได้รับการสถาปนาเป็นรัชทายาทโดยจักรพรรดิฮั่นเฉิงพระปิตุลาที่ไม่มีรัชทายาท และทรงครองราชย์ตั้งแต่ 7 ถึง 1 ปีก่อนคริสตกาล

ขุนนางและราษฎรล้วนตื่นเต้นเมื่อจักรพรรดิฮั่นอายเสด็จขึ้นครองราชย์ เพราะเชื่อว่า พระองค์ทรงพระปรีชาสามารถ แต่ปรากฏว่า รัชกาลของฮั่นอายเต็มไปด้วยการฉ้อราษฎร์บังหลวงและการเก็บภาษีหนักหน่วง ทั้งฟู่เจาอี๋ (傅昭儀) พระชายาของจักรพรรดิฮั่น-ยฺเหวียน (漢元帝) พระเจ้าปู่ ยังเข้าก้าวก่ายการแผ่นดิน และเรียกร้องให้พระองค์ตั้งพระนางเป็นพระจักรพรรดินีอัยยิกาเจ้า (grand empress dowager) ตำแหน่ง "ไท่หฺวังไท่โฮ่ว" (太皇太后; "อัครราชมหาเทวี") แม้พระนางจะมิเคยได้รับแต่งตั้งเป็นจักรพรรดินีมาก่อนก็ตาม ทำให้มีผู้ดำรงตำแหน่ง "ไท่โฮ่ว" (太后; "มหาเทวี") ถึงสี่คนในเวลาเดียวกัน คือ พระนางฟู่เจาอี๋ เรียกว่า "ฟู่ไท่โฮ่ว" (傅太后), หวัง เจิ้งจฺวิน (王政君) พระชายาอีกองค์ของจักรพรรดิฮั่น-ยฺเหวียน เรียกว่า "หวังไท่โฮ่ว" (王太后), จ้าว เฟย์ย่าน (趙飛燕) พระชายาของจักรพรรดิฮั่นเฉิง เรียกว่า "จ้าวไท่โฮ่ว" (定太后), และติ้งเฟย์ (定妃) พระมารดาของจักรพรรดิฮั่นอายเอง เรียกว่า "ติ้งไท่โฮ่ว" (定太后)

ฟู่ไท่โฮ่วเข้าควบคุมราชกิจจนพระนางสิ้นพระชนม์เมื่อ 2 ปีก่อนคริสตกาล ระหว่างนั้น พระนางวางแผนกำจัดเฝิง ยฺเวี่ยน (馮媛) พระชายาอีกองค์หนึ่งของจักรพรรดิฮั่น-ยฺเหวียน ซึ่งพระนางถือเป็นศัตรูหัวใจ โดยบีบให้พระนางเฝิงฆ่าตัวตายด้วยข้อกล่าวหาว่าเป็นแม่มด ส่วนจักรพรรดิฮั่นอายก็ถอดยศสกุลหวังของหวังไท่โฮ่ว แล้วตั้งสกุลฟู่ของฟู่ไท่โฮ่ว กับสกุลติ้งของติ้งไท่โฮ่ว เข้าสวมแทน จักรพรรดิฮั่นอายยังสั่งประหารหวัง เจีย จากสกุลหวัง ซึ่งดำรงตำแหน่งอัครมหาเสนาบดี (丞相) เพราะเหตุที่ได้วิพากษ์วิจารณ์พระองค์ ส่งผลให้พระองค์เสื่อมความนิยมในหมู่ประชา

จักรพรรดิฮั่นอายยังเป็นที่รู้จักในฐานะชายรักร่วมเพศ นักประวัติศาสตร์แต่โบราณระบุว่า พระองค์มีความสัมพันธ์กับชายหนุ่มนามว่า ต่ง เสียน (董賢) โดยพรรณนาความสัมพันธ์ของทั้งสองว่า "รักมากจนตัดแขนเสื้อ" (斷袖之癖) สืบเนื่องจากเหตุการณ์ในบ่ายวันหนึ่งซึ่งพระองค์กับต่ง เสียน ร่วมเตียงกัน แล้วพระองค์ตื่นขึ้นเห็นต่ง เสียน นอนหลับทับแขนเสื้อพระองค์อยู่ ไม่อยากปลุกเขาให้ตื่นไปด้วย จึงตัดแขนเสื้อของพระองค์เองออกแล้วค่อย ๆ ลุกจากเตียง นอกจากนี้ พระองค์ยังอวยยศให้ต่ง เสียน มากมาย จนเมื่อเวลาที่พระองค์สิ้นพระชนม์นั้น ปรากฏว่า ต่ง เสียน ถึงกับได้ว่าการกองทัพทั้งปวง ครั้นสิ้นจักรพรรดิฮั่นอายแล้ว หวังไท่โฮ่วก็เข้ากุมอำนาจ โดยให้หวัง หมั่ง (王莽) ญาติของพระนาง ก่อรัฐประหาร แล้วบังคับให้ต่ง เสียน ปลิดชีวิตตนเอง ก่อนจะตั้งองค์ชายหลิว ค่าน (劉衎) ขึ้นสืบราชสมบัติเป็นจักรพรรดิฮั่นผิง (汉平帝) โดยมีหวัง หมั่ง สำเร็จราชการ

## อ้างอิง