# เล่าเจี้ยง

| เล่าเจี้ยง (หลิว จาง) |
| --- |
| 劉璋 |
| ภาพวาดเล่าเจี้ยงในยุคราชวงศ์ชิง |
|  |
| ขุนพลกระตุ้นพลานุภาพ (振威將軍 *เจิ้นเวย์เจียงจฺวิน*) |
| **ดำรงตำแหน่ง** ค.ศ. ป. 214 (ป. 214) – ค.ศ. ป. 220 (ป. 220) |
| กษัตริย์ | พระเจ้าเหี้ยนเต้ |
| เจ้ามณฑลเอ๊กจิ๋ว (益州牧 *อี้โจวมู่*) |
| **ดำรงตำแหน่ง** ค.ศ. ป. 194 (ป. 194) – ค.ศ. 214 (214) |
| กษัตริย์ | พระเจ้าเหี้ยนเต้ |
| ก่อนหน้า | เล่าเอี๋ยน |
| ถัดไป | เล่าปี่ |
| ข้าหลวงมณฑลเอ๊กจิ๋ว (益州刺史 *อี้โจวชื่อฉือ*) |
| **ดำรงตำแหน่ง** ป. ค.ศ. 194 |
| กษัตริย์ | พระเจ้าเหี้ยนเต้ |
|  |
| ข้อมูลส่วนบุคคล |
| เกิด | ไม่ทราบ นครเฉียงเจียง มณฑลหูเป่ย์ |
| เสียชีวิต | ป. ค.ศ. 220 |
| บุตร | * เล่าชุน
* หลิว ฉ่าน
* ภรรยาของอุยหวน
 |
| บุพการี | * เล่าเอี๋ยน (บิดา)
 |
| ญาติ | งอซี (พี่สะใภ้) บังยี่ (ญาติจากการแต่งงาน) |
| อาชีพ | ขุนนาง, ขุนศึก |
| ชื่อรอง | จี้ยฺวี่ (季玉) |
|  |

**เล่าเจี้ยง** (มีบทบาทในช่วง ค.ศ. 190-219) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **หลิว จาง** (จีน: 劉璋; พินอิน: *Liú Zhāng*) ชื่อรอง **จี้ยฺวี่** (จีน: 季玉; พินอิน: *Jìyù*) เป็นขุนนางและขุนศึกผู้ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้ามณฑลในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออกของจีน เล่าเจี้ยงขึ้นเป็นเจ้ามณฑลเอ๊กจิ๋ว (ครอบคลุมพื้นที่ของมณฑลเสฉวนและนครฉงชิ่งในปัจจุบัน) สืบต่อจากเล่าเอี๋ยนผู้เป็นบิดา และปกครองภูมิภาคกระทั่งถึงปี ค.ศ. 214 เมื่อเล่าเจี้ยงยอมจำนนต่อเล่าปี่ หกปีต่อมาเล่าเจี้ยงยอมสวามิภักดิ์ต่อง่อก๊กและเสียชีวิตหลังจากนั้นไม่นาน เล่าเจี้ยงมักถูกมองว่าเป็นผู้นำที่ไร้ความสามารถ แต่ก็ถือว่าเป็นเจ้านายดั้งเดิมของขุนนางและขุนนางที่มีชื่อเสียงบางส่วนของจ๊กก๊ก เช่น หวดเจ้ง เบ้งตัด เตียวหงี เล่าป๋า อุยก๋วน งออี้ ลิเงียม ตั๋งโห เป็นต้น

## ประวัติช่วงต้น

เล่าเจี้ยงเป็นผู้เป็นสืบเชื้อสายของหลิว ยฺหวี (劉餘) ผู้เป็นหลังจงฮองหรืออ๋องกงแห่งฬ่อ (魯恭王 *หลู่กงหวาง*) ในช่วงต้นยุคราชวงศ์ฮั่น

เล่าเจี้ยงเป็นบุตรชายคนสุดท้องของเล่าเอี๋ยน (劉焉 *หลิว เยียน*) เล่าเจี้ยงรับราชการในช่วงต้นที่ราชสำนักของราชวงศ์ฮั่นในฐานะผู้ช่วยของพี่ชาย 2 คนคือเลาเฉีย (劉範 *หลิว ฟ่าน*) และหลิว ต้าน (劉誕) ทั้งสามรับราชการในราชสำนักในช่วงที่อยู่ภายใต้การปกครองของขุนศึกลิฉุย (李傕 *หลี่ เจฺว๋*) และกุยกี (郭汜 *กัว ซื่อ*) ราชสำนักส่งเล่าเจี้ยงไปตักเตือนเล่าเอี๋ยนผู้บิดาในเรื่องที่กระทำการอุกอาจ แต่เมื่อเล่าเจี้ยงมาถึง เล่าเอี๋ยนก็ไม่ยอมให้เล่าเจี้ยงกลับไปราชสำนัก

## ปกครองมณฑลเอ๊กจิ๋ว

แผนที่แสดงขุนศึกคนสำคัญของราชวงศ์ฮั่นในคริสต์ทศวรรษ 190 รวมถึงเล่าเจี้ยง
ในปี ค.ศ. 194 ภายหลังการเสียชีวิตของพี่ชาย 2 คนของเล่าเจี้ยงโดยฝีมือของทัพลิฉุย (แม้ว่าเล่ามอที่เป็นพี่น้องอีกคนของเล่าเจี้ยงยังมีชีวิตอยู่ในเวลานั้น) เล่าเจี้ยงได้รับการเสนอชื่อให้เป็นผู้สืบทอดตำแหน่งเจ้ามณฑลของมณฑลเอ๊กจิ๋วโดยอดีตขุนนางของเล่าเอี๋ยนคือ เจ้า เหว่ย์ (赵韪) และหวาง ชาง (王商) รวมถึงขุนนางคนอื่น ๆ ในเอ๊กจิ๋ว เพราะเล่าเจี้ยงมีนิสัยสุภาพอ่อนโยน หลังเล่าเจี้ยงขึ้นสืบทอดตำแหน่ง เฉิ่น หมี (沈彌) และโหลว ฟา (婁發) ที่อดีตผู้ใต้บังคับบัญชาก็กบฏขึ้น โดยได้รับความช่วยเหลือจากกำเหลง (甘寧 *กาน หนิง*) และได้รับการสนับสนุนจากหลิว เหอ (劉闔) ข้าราชการจากมณฑลเกงจิ๋ว (荊州 *จิงโจว*) แต่การก่อกบฏล้มเหลว เหล่าผู้นำกบฏจึงจำต้องหนีไปมณฑลเกงจิ๋ว

ในช่วงที่เล่าเจี้ยงปกครองมณฑลเอ็กจิ๋ว นิสัยสุภาพอ่อนโยนและขาดความเด็ดขาดทำให้ประชาชนในเอ็กจิ๋วรู้สึกไม่พอใจอย่างกว้างขวาง เนื่องจากเล่าเจี้ยงไม่เข้มงวดกฎหมายและอำนาจของเขาจึงอ่อนแอเกินกว่าที่จะควบคุมตระกูลและข้าราชการในเอ็กจิ๋วได้ ในขณะที่กองทัพเดิมของเล่าเอี๋ยนซึ่งประกอบไปด้วยผู้ลี้ภัยจากเมืองลำหยงและภูมิภาคโดยรอบของราชธานีเตียงอัน ซึ่งมีชื่อว่า กองทัพตงโจว (東州兵) ได้คอยปราบปรามและรังแกประชาชนในท้องถิ่น เจ้า เหว่ย์ได้ใช้โอกาสนี้เพื่อสร้างความไว้วางใจจากประชาชนอย่างลับหลังจากเล่าเจี้ยง เนื่องจากความเคียดแค้นของประชาชนเอ็กจิ๋ว เจ้า เหว่ย์จึงได้สร้างความสัมพันธ์กับตระกูลที่มีชื่อเสียงของเกงจิ๋ว โดยตั้งใจที่จะนำกองกำลังต่อต้านเล่าเจี้ยง

ใน ค.ศ. 200 เจ้า เหว่ย์ได้เริ่มก่อกบฏเพื่อโค่นล้มเล่าเจี้ยง เล่าเจี้ยงได้สร้างป้อมปราการในเซงโต๋ (成都 *เฉิงตู*) กองทัพตงโจวกลัวว่าจะสูญเสียผลประโยชน์ถ้าหากเล่าเจี้ยงพ่ายแพ้ จึงเข้าช่วยเหลือเล่าเจี้ยง กองทัพผสมสามารถเอาชนะจ้าว เหว่ย์ได้ ทำให้เขาต้องล่าถอยกลับไปยังเกงจิ๋ว ซึ่งเขาจะเสียชีวิตในไม่ช้าหลังจากนั้น ในปีเดียวกันนั้น เตียวฬ่อ ซึ่งก่อนหน้านี้ได้ยอมรับว่าเล่าเอี๋ยนเป็นเจ้านายของตน ได้ก่อกบฏต่อต้านเล่าเจี้ยงเช่นกัน เล่าเจี้ยงจึงสั่งประหารมารดาและน้องชายของเตียวฬ่อ ทั้งคู่กลายเป็นศัตรูกันตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

ในช่วงปลายปี ค.ศ. 208 เล่าเจี้ยงได้รับข่าวว่าโจโฉได้เข้าโจมตีเกงจิ๋วและยึดครองฮั่นตง เขาจึงส่งหยินผู่ (阴溥) ไปเป็นทูตเพื่อแสดงความเครารพต่อโจโฉ จากนั้นโจโฉได้เสนอแนะให้เล่าเจี้ยงและเล่ามอ (สามีของงอซี) ได้รับตำแหน่งแม่ทัพ เล่ามอเสียชีวิตด้วยอาการป่วย

ใน ค.ศ. 211 ตามคำแนะนำของที่ปรึกษาของเขา เตียวสง (จางซง) เขาขอให้เล่าปี่มาช่วยเหลือเขาในการโค่นล้มเล่าเจี้ยง การต้องรับเล่าปี้เป็นแผนของเตียวสง หวดเจ้ง (ฝ่า เจิ้ง) และเบ้งตัด (เมิ่ง ต๋า) เพื่อให้เขาเป็นผู้นำของพวกเขาในที่สุด เนื่องจากพวกเขามองว่าเขามีความทะเยอทะยานและสมควรรับใช้มากกว่าเล่าเจี้ยง อองลุย (หวาง เล่ย์, 王累) อุยก๋วน (หฺวาง เฉฺวียน) ลิอิ๋น และคนอื่น ๆ ได้พยายามเกลี้ยกล่อมเล่าเจี้ยงไม่ให้รับเล่าปี่เข้ามาในดินแดน แต่คำวิงวอนของพวกเขาถูกเพิกเฉย และเล่าปี่ได้รับการต้อนรับในฐานะแขกของเล่าเจี้ยง โดยเขาจะไปยังแนวหน้าเพื่อต่อสู้รบกับเตียวฬ่อ

เมื่อเตียวซก (張肅) พี่ชายของเตียวสงได้เปิดเผยแผนการที่แท้จริงของเตียวสงแก่เล่าเจี้ยง เขาก็สั่งประหารเตียวสงและริเริ่มต่อสู้รบกับเล่าปี่ ซึ่งได้เริ่มต้นการพิชิตเอ็กจิ๋ว แม้ว่าแม่ทัพอย่างเตียวหยิมจะต่อสู้รบอย่างหนักเพื่อปกป้องเจ้านายของตน แต่กองกำลังของเล่าปี่กลับมีชัยเหนือกว่า และเมื่อถึงปี ค.ศ. 214 พวกเขาได้ล้อมเมืองเอกของเอ๊กจิ๋วอย่างเซงโต๋ได้สำเร็จ ที่ปรึกษาของเล่าเจี้ยง ได้แก่ เล่าป๋า ตั๋งโห และ Hu Jing ขอร้องให้เจ้านายของพวกเขาต่อต้านไม่ว่าจะด้วยวิธีใดก็ตาม แต่เล่าเจี้ยงปฏิเสธคำร้องของพวกเขา โดยกล่าวว่า "ข้าไม่อยากให้ราษฎรของข้าต้องทนทุกข์อีกต่อไป" จากนั้นเขาก็ยอมสวามิภักดิ์ต่อเล่าปี่

## ประวัติช่วงปลาย

ภายหลังยอมสละดินแดนของตนไม่นาน เล่าปี่ได้ส่งเล่าเจี้ยงและหลิวชาน บุตรชายคนที่สองไปยังชายแดนที่ติดกับแดนตะวันตกของมณฑลเกงจิ๋ว อยู่ใกล้กับดินแดนของซุนกวน อย่างไรก็ตาม ในช่วงฤดูหนาวของ ค.ศ. 219-220 กองกำลังที่โดยลิบอง (หลู่เหมิง) แม่ทัพของซุนกวน สามารถจับกุมกวนอู แม่ทัพของเล่าปี่และประหารชีวิต ส่งผลทำให้เกงจิ๋วถูกยึดครอง เล่าเจี้ยงและหลิวชานได้ถูกพาไปโดยกองทัพง่อก๊ก และซุนกวนต้องการอ้างสิทธิ์ในดินแดนที่เหลือของเล่าปี่ จึงแต่งตั้งเล่าเจี้ยงเป็นเจ้ามณฑลเอ็กจิ๋ว ซึ่งเป็นตำแหน่งก่อนหน้าที่เล่าปี่จะยึดครองจากเขา อย่างไรก็ตาม ซุนกวนไม่ได้พยายามรุกรานดินแดนของเล่าปี่อีกเลย และเล่าเจี้ยงก็เสียชีวิตในเวลาไม่นานหลังจากได้กลายเป็นข้าราชบริพารภายใต้ซุนกวน หลิวชานยังคงรับใช้ในง่อก๊ก ในขณะที่เล่าชุน (หลิวสุน) ลูกชายคนโตของเล่าเจี้ยงจะรับใช้ในจ๊กก๊ก

## ครอบครัว

เล่าเจี้ยงมีบุตรชาย 2 คน ได้แก่ เล่าชุน (หลิวสุน-劉循) บุตรชายคนโต ดำรงตำแหน่งเป็นแม่ทัพนายทหารในจ๊กก๊กในช่วงยุคสมัยสามก๊ก บุตรชายคนที่สามก๊ก หลิวชาน (劉闡) เดินทางไปพร้อมกับบิดาไปยังเกงจิ๋วหลังจากที่พ่ายแพ้ต่อเล่าปี่และดำรงตำแหน่งผู้ช่วยเสมียนวัง (御史中丞) ในง่อก๊กในช่วงยุคสมัยสามก๊ก

## การประเมินทางประวัติศาสตร์

ในบันทึกประวัติศาสตร์ยอดนิยมของยุคนั้น เช่น นิยายอิงประวัติศาสตร์ในศตวรรษที่ 14 สามก๊ก เล่าเจี้ยงถูกพรรณาว่าเป็นผู้ปกครองที่โง่เขลาและไร้ความสามารถ

ในบันทึกประวัติศาสตร์สามก๊กของตันซิ่ว (เฉิ่นโซว) บันทึกร่วมสมัยได้ประเมินว่าเป็นผู้ปกครองที่เมตตาและไร้ความทะเยอทะยาน แต่เป็นผู้ปกครองที่อ่อนแอและไร้ประสิทธิภาพ ซึ่งขาดอำนาจและความเด็กขาดในการควบคุมและบริหารประเทศอย่างเพียงพอ ความเจียมตัวของเขาได้ปกป้องเอ็กจิ๋วจากภายนอก ความผ่อนปรนของเขาทำให้เกิดปัญหาภายในมากมายและความไม่จงรักภักดีต่อรัฐของเขา

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อตัวละครในสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). *สามก๊กจี่* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* เผย์ ซงจือ (ศตวรรษที่ 5). *อรรถาธิบายสามก๊กจี่* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).