Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# หลี่เซี่ยว

**องค์ชายหลี่เซี่ยว** (พินอิน: *Lǐ Xiào*; 644 – 664) ได้รับการสถาปนาเป็น **สฺวีกงหวัง** (พินอิน: *Xúgōngwáng*) เมื่อสิ้นพระชนม์ได้รับการสถาปนาเป็น **หยวนเต้ากงหวัง** (พินอิน: *Yuándàogōngwáng*) องค์ชายแห่ง ราชวงศ์ถัง พระราชโอรสองค์รองใน จักรพรรดิถังเกาจง ที่ประสูติแต่พระสนมเจิ้ง
# หลี่ซู่เจี๋ย

**เจ้าชายหลี่ซู่เจี๋ย** (李素節,1189 – 24 มิถุนายน 1233) ได้รับการสถาปนาเป็น **ซู่กง** (許王) เจ้าชายแห่ง ราชวงศ์ถัง โดยพระองค์เป็นพระราชโอรสองค์ที่ 4 ใน จักรพรรดิถังเกาจง แต่เป็นพระองค์เดียวใน พระมเหสีเซียว

ต่อมาเมื่อพระมเหสีเซียวและ จักรพรรดินีหวัง ถูกปลดและสำเร็จโทษตามแผนของ จักรพรรดินีอู่ (หรือ บูเช็กเทียน) เจ้าชายหลี่ซู่เจี๋ยก็ถูกจับตามองโดยจักรพรรดินีอู่กระทั่งพระองค์ถูกปลงพระชนม์เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 1233
# เผย์ หยัน

| เผย์ หยัน |
| --- |
| อัครมหาเสนาบดีแห่งราชวงศ์ถัง |
| ค.ศ. 680 – ค.ศ. 683 ค.ศ. 684 |
| จักรพรรดิ | ถังเกาจง ถังจงจง ถังรุ่ยจง |
| ระยะเวลา | 4 ปี |
| ข้อมูลส่วนบุคคล |
| อสัญกรรม | 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 684 |
| * ด
* ค
* ก
 |

**เผย์ หยัน** (จีน: 裴炎; พินอิน: *Péi Yán*; ตาย 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 684) ชื่อรองว่า **จึหลง** (子隆) เป็นขุนนางจีนสมัยราชวงศ์ถัง รับราชการเป็นอัครมหาเสนาบดีในรัชกาลถังเกาจง และในช่วงที่มเหสีอู่ เจ๋อเทียน สำเร็จราชการแทนโอรสถังจงจงและถังรุ่ยจง เขาเป็นที่ไว้วางพระทัยของถังเกาจงและอู่ เจ๋อเทียน แต่เมื่อเสนอให้อู่ เจ๋อเทียน คืนอำนาจให้แก่จักรพรรดิถังรุ่ยจง ก็ทำให้พระนางพิโรธยิ่งนัก ใน ค.ศ. 684 อู่ เจ๋อเทียน จึงสั่งประหารเขาข้อหาขบถ

## อ้างอิง
# หลี่ฉือจื่อ

| หลี่ฉือจื่อ |
| --- |
| เกิด | ค.ศ. 694 |
| ถึงแก่กรรม | ค.ศ. 747 |
| ตำแหน่ง | ชิงเหอกง |
| บิดามารดา | * หลี่เซียง (บิดา)
 |

**หลี่ซื่อจือ** (จีน: 李適之; 694-747) หรือ **หลี่ชาง** (李昌) มีบรรดาศักดิ์ว่า **ชิงเหอกง** (清和公) เป็นขุนนางในสมัย ราชวงศ์ถัง และเป็นอัครมหาเสนาบดีระหว่างรัชสมัยของ จักรพรรดิถังเสฺวียนจง เขาเป็นที่รู้จักในฐานะหนึ่งใน แปดอมตะไหสุรา เนื่องจากมีทักษะในการดื่มสุราโดยไม่เกิดอาการเมา

## ปูมหลัง

หลี่ฉือจื่เกิดเมื่อ ค.ศ. 694 ในรัชสมัยของ จักรพรรดินีบูเช็กเทียน แห่ง ราชวงศ์โจว เป็นพระนัดดาของ หลี่ เฉิงเฉียน (李承乾) พระราชโอรสองค์ใหญ่และอดีตรัชทายาทในจักรพรรดิองค์ที่ 2 แห่งราชวงศ์ถัง จักรพรรดิถังไท่จง องค์ชายหลี่ เฉิงเฉียน ถูกปลดจากตำแหน่งรัชทายาทใน ค.ศ. 643 แต่ได้รับการอภัยโทษและสายราชสกุลขององค์ชายหลี่ เฉิงเฉียน ได้ถูกข้ามไปจากสิทธิ์ในการสืบราชบัลลังก์ ซึ่งในที่สุดก็ได้ตกไปอยู่ที่พระอนุชาของพระองค์ หลี่จื้อ (จักรพรรดิเกาจง) บิดาของหลี่ฉือจื่อ หลี่เซี่ยง (李象) รับราชการเป็นเลขานุการเจ้าเมืองระหว่างรัชสมัยของจักรพรรดินีของจักรพรรดิเกาจง บูเช็กเทียน แต่ถูกพระนางปลดออกจากตำแหน่ง ตัวหลี่ซื่อจือเองเริ่มต้นรับราชการเป็นราชองครักษ์ระหว่างรัชสมัยที่ 2 ของจักรพรรดิถังจงจง พระราชโอรสของจักรพรรดิเกาจง

## ระหว่างรัชสมัยของจักรพรรดิเสฺวียนจง

ในช่วงกลางของศักราชไคยฺเหวียน (712-741) ของจักรพรรดิถังเสฺวียนจง พระราชนัดดาของจักรพรรดิถังจงจง หลี่ซื่อจือกลายเป็นนายอำเภอของอำเภอทงโจว (通州 ปักกิ่ง ในทุกวันนี้)

## อ้างอิง
# หลี่ หนิง

**หลี่ หนิง** (จีนตัวย่อ: 李宁; จีนตัวเต็ม: 李寧; พินอิน: *Lǐ Níng*) เกิดวันที่ 8 กันยายน ค.ศ. 1963 เกิดในครอบครัวเชื้อสายจ้วง ในลุ้ยโจว เขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง ประเทศจีน เป็นอดีตนักยิมนาสติก ทีมชาติจีน และเป็นผู้จุดคบเพลิงโอลิมปิก ใน พิธีเปิดกีฬาโอลิมปิก 2008 ที่ปักกิ่ง

หลี่ หนิงอยู่ในวงการยิมนาสติคนาน 19 ปี และคว้าเหรียญรางวัลจากการแข่งขันต่าง ๆ ได้มากถึง 106 เหรียญ และหลังจากเลิกเล่นในปี 1988 หลี่ หนิงก็หันไปทำธุรกิจผลิตอุปกรณ์กีฬาซึ่งถือว่าเป็นของต้องห้ามในแผ่นดินใหญ่ยุคนั้น

หลี่ หนิงได้รับเหรียญรางวัลจากกีฬาโอลิมปิกทั้งหมด 6 เหรียญ ซึ่ง 3 จาก 6 เหรียญนั้นคือเหรียญทอง จากนครลอส แอนเจอลิส

## อ้างอิง
# เฉิน สื่ออ๋าง

**เฉินจื่ออ๋าง** (จีน: 陳子昂; ค.ศ. 661-702) เป็นอาลักษณ์,ราชบัณฑิตและกวีที่มีชื่อเสียงมากที่สุดในสมัยช่วงต้น ราชวงศ์ถัง ซึ่งตรงกับรัชสมัย จักรพรรดิถังเกาจง (ค.ศ.643-683)
เขาเป็นสหายสนิทกับ หลัวปินหวัง และ หวังปัว ในการวางแผนสงครามและการไปเป็นทูตเฉินจื่ออ๋างได้ถูกถังเกาจงและพระนาง บูเช็กเทียน เรียกใช้ในการ
วางแผนทุกครั้งเขาตายในคุกเมื่อ ค.ศ. 702 (พ.ศ. 1245) ขณะอายุได้ 41 ปี
# อาณาจักรปันปัน

| ปันปัน |
| --- |
| คริสต์ศตวรรษที่ 3–คริสต์ศตวรรษที่ 7 |
| หน่วยการเมืองในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาและคอคอดกระในคริสต์ศตวรรษที่ 6–7 |
| ภาษาทั่วไป | มลายูเก่า |
| ศาสนา  | ฮินดู |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| ราชา |   |
| ประวัติศาสตร์ |   |
|  |
| • ก่อตั้ง  | คริสต์ศตวรรษที่ 3 |
| • สิ้นสุด  | คริสต์ศตวรรษที่ 7 |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | เทียนสน |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ศรีวิชัย |  |
| ตามพรลิงค์ |  |

 |

 |
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ | มาเลเซีย ไทย |

**อาณาจักรปันปัน** เป็นอาณาจักรฮินดูขนาดเล็กที่เชื่อว่ามีอยู่ประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 3 ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 7 เชื่อว่ามีที่ตั้งอยู่ทางชายฝั่งตะวันออกของคาบสมุทรมลายู โดยมีความเห็นหลายแบบตั้งแต่บริเวณรัฐกลันตันหรือรัฐตรังกานู ประเทศมาเลเซีย จนถึงบริเวณใกล้เคียงกับอำเภอพุนพิน และ อำเภอเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี ประเทศไทย

ตำราจีนชื่อ *Jiu Tang Shu* ระบุว่าอาณาจักรปันปันมีชายทางทางใต้ติดกับลังกาสุกะ และทางเหนือติดกับเทียนสนใกล้คอคอดกระ Jacq-Hergoualc'h คาดการณ์ว่าชายแดนอาจอยู่ทางใต้ของจังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งอาจอยู่ใกล้จังหวัดสงขลา

หลังเทียนสนทางเหนือได้รับเอกราชจากฟูนันและกลายเป็น *Lang-chia* หรือ *หลั่งยะสิว* (*Lang-ya-hsiu*) ในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 5 เทียนสนทางใต้ผนวกเข้ากับปันปันในคริสต์ศตวรรษที่ 6 ส่วนดินแดนทางเหนือกลายเป็นทวารวดี

มีผู้คาดการณ์ว่าอาณาจักรนี้น่าจะเกี่ยวข้องกับอาณาจักรปาตานีที่ครอบครองพื้นที่เดียวกันหลายศตวรรษต่อมา และมีวัฒนธรรมและภาษาที่แตกต่างจากภูมิภาคมลายูอื่น ๆ ในบริเวณใกล้เคียง

## ประวัติ

ไม่ค่อยมีใครมีข้อมูลเกี่ยวกับอาณาจักรนี้

อาณาจักรปันปันส่งคณะทูตไปจีนราชวงศ์หลิวซ่งเป็นครั้งแรกในช่วง ค.ศ. 424 ถึง 453 กล่าวกันว่า โกณฑัญญะที่ 2 ได้พยายามนำศาสนาฮินดูไปเผยแพร่แก่อาณาจักรฟูนาน ซึ่งอยู่ฝั่งตรงข้ามของอ่าวสยามอีกครั้ง

อาณาจักรปันปันส่งบรรณาการในสมัยราชวงศ์เหลียงถึงราชวงศ์เฉินของจีนใน ค.ศ. 529, 533, 534, 535 และ 571 จากนั้นใน ค.ศ. 616 ถึง 637 จึงส่งบรรณาการแก่จีนราชวงศ์ถัง

ภายหลังอาณาจักรนี้ถูกอาณาจักรศรีวิชัยภายใต้การนำของธรรมเซตูเข้ายึดครองก่อน ค.ศ. 775

แม้จะพบได้ยาก แต่การค้นพบทางโบราณคดีกลับแสดงให้เห็นหลักฐานความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจในภูมิภาคนี้ผ่านทางการค้าทางทะเลระหว่างประเทศ

## ดูเพิ่ม

* จังหวัดนครศรีธรรมราช
* หุบเขาบูจัง
* ประวัติศาสตร์รัฐเกอดะฮ์

## อ้างอิง
# หฺวาหยางกั๋วจื้อ

หฺวาหยางกั๋วจื้อ | หน้าจาก*หฺวาหยางกั๋วจื้อ*ฉบับศักราชเจียจิ้งในยุคราชวงศ์หมิง |
| ผู้ประพันธ์ | ฉาง ฉฺวี |
| ประเทศ | ราชวงศ์จิ้นตะวันออก |
| ภาษา | ภาษาจีนโบราณ |
| หัวเรื่อง | วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และภูมิศาสตร์ของอาณาบริเวณที่เป็นมณฑลเสฉวน, นครฉงชิ่ง, มณฑลยูนนาน, มณฑลกุ้ยโจว และนครฮั่นจงในปัจจุบัน |
| ประเภท | อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ |
| ชนิดสื่อ | หนังสือปกอ่อน |
| OCLC | 32726940 |

หฺวาหยางกั๋วจื้อ หรือ พงศาวดารหฺวาหยาง (จีนตัวเต็ม: 華陽國志; จีนตัวย่อ: 华阳国志; แปลตรงตัว: "บันทึกแห่งดินแดนทางใต้ของเขาหฺวา") เป็นอักขรานุกรมภูมิศาสตร์เกี่ยวกับภูมิภาคของจีนที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังหลงเหลืออยู่ รวบรวมโดยฉาง ฉฺวี (常璩) ในยุคราชวงศ์จิ้น ประกอบด้วยตัวอักษรประมาณ 110,000 ตัว เนื้อหาประกอบด้วยประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ และชีวประวัติบุคคลในภูมิภาคเสฉวน เผย์ ซงจือ (裴松之) นักประวัติศาสตร์ในยุคราชวงศ์หลิวซ่งได้นำเนื้อหาใน*หฺวาหยางกั้วจื้อ*มาใช้ในอรรถาธิบายของ*สามก๊กจี่* หลี่ เสียน (李賢) เจ้าชายในยุคราชวงศ์ถังก็นำเนื้อหามาใช้ในการเขียนคำวิจารณ์ของ*โฮ่วฮั่นชู*

หง เลี่ยงจี๋ (洪亮吉) กล่าวว่า*หฺวาหยางกั๋วจื้อ*เป็นหนึ่งในอักขรานุกรมภูมิศาสตร์จีนที่เก่าแก่ที่สุดร่วมกับ*เยฺว่เจฺว๋ชู*

## เนื้อหา

*หฺวาหยางกั้วจื้อ*มีเนื้อหา 12 บท สี่บทแรกเกี่ยวประวัติศาสตร์และคำอธิบายเรื่องการเมืองโบราณของภูมิภาค ส่วนบทถัด ๆ ไปเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ตามลำดับเวลาของภูมิภาคตั้งแต่ยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออกจนถึงยุคเฉิง-ฮั่น โดยบทท้าย ๆ มีเนื้อหาครอบคลุมชีวประวัติของบุรุษและสตรีที่มีชื่อเสียงในพื้นที่

| # | หัวข้อ | คำแปล | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| เล่มที่ 1 | 巴志 | บันทึกเกี่ยวกับรัฐปา (巴) |  |
| เล่มที่ 2 | 漢中志 | บันทึกเกี่ยวกับฮันต๋ง (漢中 *ฮั่นจง*) |  |
| เล่มที่ 3 | 蜀志 | บันทึกเกี่ยวกับรัฐจ๊ก (蜀 *ฉู่*) |  |
| เล่มที่ 4 | 南中志 | บันทึกเกี่ยวกับหนานจง (南中) | หนานจงเรียกได้อีกชื่อว่าหนิงโจว (寧州) หรือมณฑลหนิง |
| เล่มที่ 5 | 公孫劉二牧志 | ชีวประวัติกองซุน (公孫 *กงซุน*) และสองเจ้ามณฑลสกุลเล่า (劉 *หลิว*) | กองซุนสุด (公孫述 *กงซุน ชู่*), เล่าเอี๋ยน (劉焉 *หลิว เยียน*), เล่าเจี้ยง (劉璋 *หลิว จาง*) |
| เล่มที่ 6 | 劉先主志 | ชีวประวัติเจ้านายสกุลเล่าองค์แรก | เล่าปี่ (劉備 *หลิว เป้ย์*) |
| เล่มที่ 7 | 劉後主志 | ชีวประวัติเจ้านายสกุลเล่าองค์หลัง | เล่าเสี้ยน (劉禪 *หลิว ฉาน*) |
| เล่มที่ 8 | 大同志 | บันทึกเกี่ยวกับเอกภาพอันยิ่งใหญ่ | บันทึกเหตุการณ์ในช่วงปลายยุคสามก๊กและต้นยุคราชวงศ์จิ้น |
| เล่มที่ 9 | 李特雄期壽勢志 | ชีวประวัติหลี่ เท่อ, หลี่ สฺยง, หลี่ ชี, หลี่ โช่ว และหลี่ ชื่อ | หลี่ เท่อ (李特), หลี่ สฺยง (李雄), หลี่ ชี (李期), หลี่ โช่ว (李壽), หลี่ ชื่อ (李勢) |
| เล่มที่ 10 | 先賢士女總讚論 | อภิปรายโดยภาพรวมเกี่ยวกับบุรุษสตรีตัวอย่างผู้ทรงคุณค่าในสมัยก่อน | บุคคลที่มีชื่อเสียงบางคนที่มีชีวิตก่อนยุคราชวงศ์จิ้น |
| เล่มที่ 11 | 後賢志 | ชีวประวัติผู้ทรงคุณค่าในสมัยหลัง | บุคคลที่มีชื่อเสียงบางคนที่มีชีวิตในยุคราชวงศ์จิ้น |
| เล่มที่ 12 | 序志 | ภาคผนวก | บุรุษและสตรีที่มีชื่อเสียงบางคนจากมณฑลเอ๊กจิ๋ว (益州 *อี้โจว*), เลียงจิ๋ว (涼州 *เหลียงโจว*) และหนิงโจว ที่มีชีวิตในยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันตก |

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

Wikisource
วิกิซอร์ซภาษาจีน (中文) มีข้อมูลต้นฉบับเกี่ยวกับ:
**華陽國志 *หฺวาหยางกั๋วจื้อ* ที่ archive.org: เล่มที่ 1-3, เล่มที่ 4-6, เล่มที่ 7-9, เล่มที่ 10, เล่มที่ 11-12 (ในภาษาจีน)
* 華陽國志:十二卷 ที่กูเกิลหนังสือ
# แว็ลเลิน

| แว็ลเลิน |
| --- |
| เทศบาล |
| โบสถ์ซินต์-ยัน-เดอ-โดเปอร์ในแว็ลเลิน |
| ธงตรา |
| ที่ตั้งของแว็ลเลินในเขตโตงเงอเริน (สีเทาเข้ม) |
| ประเทศ |  เบลเยียม |
| เขต |  แคว้นเฟลมิช |
| ชุมชน |  เฟลมิช |
| มณฑล |  ลิมเบิร์ก |
| เขตท้องถิ่น | เขตโตงเงอเริน |
| การปกครอง |
|  • นายกเทศมนตรี | Els Robeyns |
| พื้นที่ |
|  • ทั้งหมด | 26.72 ตร.กม. (10.32 ตร.ไมล์) |
| ประชากร (1 มกราคม ค.ศ. 2014) |
|  • ทั้งหมด | 7,415 คน |
|  • ความหนาแน่น | 277.46 คน/ตร.กม. (718.6 คน/ตร.ไมล์) |
| เขตเวลา | UTC+1 (CET) |
|  • ฤดูร้อน (เวลาออมแสง) | UTC+2 (CEST) |
| Postal codes | 3830 - 3832 |
| รหัสพื้นที่ | 012 - 011 |
| เว็บไซต์ | www.wellen.be |

**แว็ลเลิน** (ดัตช์: *Wellen*) เป็นเทศบาลในมณฑลลิมเบิร์กของประเทศเบลเยียม มีประชากรประมาณ 7,000 คน โดยทางเหนือติดต่อกับอัลเกิน ทางตะวันออกติดต่อกับกอร์เตสเซม ทางใต้ติดต่อกับบอร์คโลน และทางตะวันออกติดต่อกับซินต์-เตรยเดิน จากการควบรวมเขตย่อยทำให้แว็ลเลินประกอบด้วยตัวแว็ลเลินเองและอีก 3 เขต ได้แก่ แบร์ลิงเงิน, แฮร์เติน และอึลเบก โดยนอกจากตัวเมืองแว็ลเลินแล้วก็ไม่มีเขตย่อยใดมีประชากรมากกว่า 1,000 คนเลย *(ข้อมูลปี พ.ศ. 2549)*

| ลำดับที่ | เขตย่อย | ชื่อภาษาดัตช์ | พื้นที่ (กม²) | ประชากร (1 ม.ค. พ.ศ. 2549) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| I | แว็ลเลิน | Wellen | 16.96 | 5,561 |
| II | แบร์ลิงเงิน | Berlingen | 2.48 | 209 |
| III | แฮร์เติน | Herten | 1.31 | 150 |
| IV | อึลเบก | Ulbeek | 5.97 | 907 |

## แหล่งข้อมูลอื่น

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ แว็ลเลิน

* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของแว็ลเลิน (ในภาษาดัตช์)
# พระเจ้าโจวเวย์เลี่ย

| พระเจ้าโจวเวย์เลี่ย King Weilie of Zhou |
| --- |
| พระมหากษัตริย์จีน |
| ครองราชย์ | 425–402 ปีก่อนคริสตกาล |
| ก่อนหน้า | พระเจ้าโจวเข่า |
| ถัดไป | พระเจ้าโจวอาน |
|  |
| สวรรคต | 402 ปีก่อนคริสตกาล |
| พระราชบุตร | พระเจ้าโจวอาน |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| แซ่: **จี** (姬) ชื่อ: **อู่** (午) |

 |
| ราชวงศ์ | ราชวงศ์โจว |
| พระราชบิดา | พระเจ้าโจวเข่า |

**พระเจ้าโจวเวย์เลี่ย** (จีน: 周威烈王; พินอิน: *Zhōu Wēiliè Wáng* ; อังกฤษ: *King Weilie of Zhou*; สิ้นพระชนม์ 402 ปีก่อนคริสตกาล) พระนามเดิม **จี อู่** เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 32 แห่งราชวงศ์โจวของจีนโบราณ เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 20 แห่งราชวงศ์โจวตะวันออก

พระองค์ทรงขึ้นครองราชย์ในปี 425 ปีก่อนคริสตกาล หลังจากที่พระบิดาของพระองค์ คือ พระเจ้าโจวเข่า ได้สวรรคตลง

พระองค์ทรงตั้งสามรัฐเล็กๆ ขึ้นเป็นเมืองจิ้น (ฮั่น, เหว่ย และ จ้าว) เพื่อทำหน้าที่เป็นกันชนสงครามระหว่างราชวงศ์โจวกับฉิน

ครั้นเมื่อพระองค์สวรรคต พระเจ้าโจวอาน พระราชบุตรก็ขึ้นครองราชย์ต่อ

## อ้างอิง
# โหว จิง

| โหว จิง |
| --- |
|  |
| จักรพรรดิราชวงศ์ฮั่น |
| ครองราชย์ | 1 มกราคม ค.ศ. 552 – มิถุนายน ค.ศ. 552 |
| ก่อนหน้า | เซียว ต้ง |
| ถัดไป | จักรพรรดิเหลียงยฺเหวียน |
| ผู้สำเร็จราชการแห่งราชวงศ์เหลียง |
| ครองราชย์ | 548 – 31 ธันวาคม ค.ศ. 551 |
| จักรพรรดิ | จักรพรรดิเหลียงอู่ เซียว เจิ้งเต๋อ จักรพรรดิเหลียงเจี้ยนเหวิน เซียว ต้ง |
|  |
| สวรรคต | มิถุนายน ค.ศ. 552 |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| Family name: Hóu (侯) Given name: Jǐng (景) |
| รัชศก |
| Tàishǐ (太始) |

 |
| ราชวงศ์ | Hàn (漢) |
| พระราชบิดา | โหว เปียว (侯標) |

**โหว จิง** (จีน: 侯景; พินอิน: *Hóu Jǐng*; เสียชีวิตในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 552), ชื่อรัชกาลว่า **หวันจิง** (อักษรโรมัน: Wanjing จีน: 萬景), เป็นนายพล กษัตริย์ และนักการเมืองของจีน เขาเป็นแม่ทัพของราชวงศ์เว่ย์เหนือ, ราชวงศ์เว่ย์ตะวันตก และ เหลียง และในช่วงเวลาสั้น ๆ หลังจากควบคุมระบอบจักรพรรดิเหลียงเป็นเวลาหลายปี เขาก็แย่งชิงบัลลังก์ราชวงศ์เหลียง สถาปนารัฐฮั่น ในไม่ช้าเขาก็พ่ายแพ้ต่อเซียว อี้ เจ้าชายแห่งเซียงตง และถูกสังหารโดยพรรคพวกของเขาในขณะที่กำลังหลบหนี เขาเป็นหนึ่งในบุคคลที่ถูกสาปแช่งมากที่สุดในประวัติศาสตร์จีนโบราณ เป็นที่รู้จักจากความโหดร้ายอย่างที่สุดต่อศัตรูและพลเรือน

## ผลสืบเนื่อง

การกบฏของเขาสร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวงต่อราชวงศ์เหลียง ประมาณห้าปีหลังจากเขาเสียชีวิต นายพลเหลียง เฉิน ปาเสียน ได้ล้มล้างราชวงศ์เหลียงและก่อตั้ง ราชวงศ์เฉินของเขา

## อ้างอิง

* *Book of Liang*, vol. 56.
* *History of Southern Dynasties*, vol. 80.
* *Zizhi Tongjian*, vols. 149, 150, 152, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 163, 164.
# จักรพรรดิเหลียวไท่จง

| จักรพรรดิเหลียวไท่จง |
| --- |
| จักรพรรดิองค์ที่ 2 แห่ง ราชวงศ์เหลียว |
|  |
| ประสูติ | 25 พฤศจิกายน ค.ศ. 902 เย่ว์ลู่ เต่๋อกวง |
| สวรรคต | 15 พฤษภาคม ค.ศ. 947 (**ข้อผิดพลาด: แม่แบบ:อายุปีและวัน รองรับเฉพาะปีพุทธศักราช หากใช้ปีคริสต์ศักราช กรุณาใช้ แม่แบบ:Age in years and days**) |
| จักรพรรดินี | จักรพรรดินีเซี่ยวเหวิน |
| พระราชบิดา | จักรพรรดิเหลียวไท่จู่ |
| พระราชมารดา | พระพันปีชุนฉิน |

**สมเด็จพระจักรพรรดิเหลียวไท่จง** (เย่ว์ลู่เต๋อกวง) (902-947) เป็นพระราชโอรสองค์ที่ 2 ในจักรพรรดิเหลียวไท่จู่ โดยเป็นพระอนุชาในองค์ชายเย่ว์ลู่ทู่อี้ พระราชบิดาของจักรพรรดิเหลียวซื่อจง เมื่อเย่ว์ลู่ทู่อี้ พระเชษฐาซึ่งเป็นองค์รัชทายาท ถูกฮองเฮาสู้ลี่ว์พระมารดาและข้าราชสำนักบีบบังคับ ให้ลี้ภัยไปยังราชสำนักโฮ่วถัง และตั้ง เย่ว์ลู่เต๋อกวง พระราชโอรสองค์รองที่ทรงพระปรีชาสามารถด้านการทหาร ขึ้นเป็นองค์รัชทายาทแทน เมื่อจักรพรรดิเหลียวไท่จู่สวรรคตในปี พ.ศ. 1469 (ค.ศ. 926) องค์รัชทายาทเย่ว์ลู่เต๋อกวง พระชนม์ 24 พรรษา จึงขึ้นครองราชย์เป็น จักรพรรดิเหลียวไท่จง จักรพรรดิองค์ที่ 2 แห่งราชวงศ์เหลียว

จักรพรรดิเหลียวไท่จงทรงสานนโยบายการปกครองของเหลียวไท่จู่พระราชบิดา และทรงศึกษาวัฒนธรรมของชาวฮั่น ส่วนการปกครองได้นำระบอบการปกครองของราชวงศ์ถังมาใช้ และสนับสนุนการเกษตร จึงทำให้เศรษฐกิจของต้าเหลียวและขุมกำลังเจริญรุดหน้าและเข้มแข็งขึ้น

ปี ค.ศ. 936 (พ.ศ. 1479) เหลียวไท่จงทรงสบโอกาสเข้ามาขยายอิทธิพลในภาคกลาง โดยกองทัพเหลียว (ชิตัน) ได้ยกทัพเข้ามาช่วยสือจิ้งถัง
ล้มล้างราชวงศ์โฮ่วถัง (หนึ่งในห้าราชวงศ์) และสถาปนาราชวงศ์โฮ่วจิ้นขึ้น โดยโฮ่วจิ้นได้รับดินแดนแถบมณฑลเหอเป่ยและมณฑลซานซี 16 เมือง (ปัจจุบันคือปักกิ่งและต้าถง) อีกทั้งบรรณาการประจำปีเป็นการตอบแทน

แต่เมื่อสือจิ้งถังสิ้นชีพลง ผู้สืบทอดตำแหน่งต้องการเป็นอิสระจากต้าเหลียว จักรพรรดิเหลียวไท่จงจึงยกกองทัพลงใต้บุกยึดเมืองไคฟง เมืองหลวงของราชวงศ์โฮ่วจิ้นได้สำเร็จ แต่เนื่องจากทรงไม่ได้เตรียมกองเสบียงมา เหล่าทหารจึงต้องออกปล้นเสบียงของชาวบ้านตลอดทางที่ผ่าน จึงทำให้ได้รับการต่อต้านอย่างหนักจากชาวบ้าน กองทัพเหลียวจึงต้องถอยร่นกลับขึ้นเหนือ และจักรพรรดิเหลียวไท่จงสวรรคตอย่างกะทันหันระหว่างการถอยร่นกลับขึ้นเหนือในครั้งนี้

เมื่อกองทัพเหลียวกลับถึงเมืองหลวง ก็เกิดการแย่งชิงราชสมบัติกันระหว่างหลี่หู พระราชอนุชาในจักรพรรดิเหลียวไท่จง และเย่ว์ลี่หร่วนพระโอรสในองค์รัชทายาทองค์ก่อน ที่ร่วมรบในสงครามครั้งนี้ นายทัพได้ยกเขาให้ขึ้นครองราชสมบัติเป็นจักรพรรดิเหลียวซื่อจง ปรากฏว่าหลี่หู ที่ซู่ว์ลี่ฮองเฮาสนับสนุนพ่ายแพ้ จึงตกลงกันทำสัญญาว่าจะให้ทายาทของทั้ง 2 สายสลับกันขึ้นครองราชสมบัติ ส่วนเหลียวซื่อจง ฮองเฮาก็สนับสนุนให้ครองราชย์ต่อไป

**ด้านครอบครัว**

## พระมเหสีและพระโอรส

* พระมเหสี
	+ พระมเหสีเซียวหวิน
	+ พระสนมเซียว

* พระโอรส
	+ เย่ว์ลู่จิง (จักรพรรดิเหลียวมู่จง)
	+ เย่ว์ลู่เหยียนเฉอเกอ
	+ เย่ว์ลู่เทียนเต๋อ
	+ เย่ว์ลู่ตี้เลี่ย
	+ เย่ว์ลู่ปี้เซ่อ
# พระเจ้าโจวซือ

| พระเจ้าโจวซือ King Si of Zhou |
| --- |
| พระมหากษัตริย์จีน |
| ครองราชย์ | 441 ปีก่อนคริสตกาล |
| ก่อนหน้า | พระเจ้าโจวอาย |
| ถัดไป | พระเจ้าโจวเข่า |
|  |
| สวรรคต | 441 ปีก่อนคริสตกาล |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| แซ่: **จี** (姬) ชื่อ: **ชู** (叔) |

 |
| ราชวงศ์ | ราชวงศ์โจว |
| พระราชบิดา | พระเจ้าโจวเจินติ้ง |

**พระเจ้าโจวซือ** (จีน: 周思王; พินอิน: *Zhōu Sī Wáng*; อังกฤษ: *King Si of Zhou*; สิ้นพระชนม์ 441 ปีก่อนคริสตกาล) พระนามเดิมว่า **จี ชู** เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 30 แห่งราชวงศ์โจวของจีนโบราณ เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 18 แห่งราชวงศ์โจวตะวันออก

พระองค์ทรงขึ้นครองราชย์จากการปลงพระชนม์พระเจ้าโจวอาย พระเชษฐาของพระองค์เอง แต่เมื่อพระองค์ครองราชย์ได้เพียง 5 เดือน พระองค์ก็ถูกพระเจ้าโจวเข่า พระอนุชาพระองค์รอง ปลงพระชนม์เพื่อชิงราชสมบัติเช่นกัน

## อ้างอิง
# พ.ศ. 230

|  |  |
| --- | --- |
| ศตวรรษ: | * -3
* **-2 -1
 |
| ปี: | * 227
* 228
* 229
* **230 231
* 232
* 233
 |

314 BC ในปฏิทินอื่น| ปฏิทินสุริยคติไทย | 229–230 |
| ปฏิทินเกรกอรี | 314 BC *CCCXIV BC* |
| Ab urbe condita | 440 |
| สมัยอียิปต์โบราณ | ราชวงศ์ที่ XXXIII, 10 |
| *- ฟาโรห์* | ทอเลมีที่ 1 โซเตอร์, 10 |
| สมัยกรีกโบราณ | 116th Olympiad, year 3 |
| ปฏิทินอัสซีเรีย | 4437 |
| ปฏิทินศกบาหลี | *N/A* |
| ปฏิทินเบงกอล | −907 – −906 |
| ปฏิทินเบอร์เบอร์ | 637 |
| พุทธศักราช | 231 |
| ปฏิทินพม่า | −951 |
| ปฏิทินไบแซนไทน์ | 5195–5196 |
| ปฏิทินจีน | 丙午年 (มะเมียธาตุไฟ) 2384 หรือ 2177     *— ถึง —* 丁未年 (มะแมธาตุไฟ) 2385 หรือ 2178 |
| ปฏิทินคอปติก | −597 – −596 |
| ปฏิทินดิสคอร์เดีย | 853 |
| ปฏิทินเอธิโอเปีย | −321 – −320 |
| ปฏิทินฮีบรู | 3447–3448 |
| ปฏิทินฮินดู |  |
|  - *วิกรมสมวัต* | −257 – −256 |
|  - *ศกสมวัต* | *N/A* |
|  - *กลียุค* | 2787–2788 |
| ปฏิทินโฮโลซีน | 9687 |
| ปฏิทินอิหร่าน | 935 BP – 934 BP |
| ปฏิทินอิสลาม | 964 BH – 963 BH |
| ปฏิทินชวา | *N/A* |
| ปฏิทินจูเลียส | *N/A* |
| ปฏิทินเกาหลี | 2020 |
| ปฏิทินหมินกั๋ว | 2225 ก่อน ROC 民前2225年 |
| ปฏิทินนานักชาฮี | −1781 |
| ปฏิทินทิเบต | མེ་ཕོ་རྟ་ལོ་ (ธาตุไฟเพศผู้-มะเมีย) −187 หรือ −568 หรือ −1340     *— ถึง —* མེ་མོ་ལུག་ལོ་ (ธาตุไฟเพศเมีย-มะแม) −186 หรือ −567 หรือ −1339 |

**พุทธศักราช 230** ใกล้เคียงกับ ก่อน ค.ศ. 314

## เหตุการณ์

## วันเกิด

## วันถึงแก่กรรม
# กลยุทธ์ยืมทางพรางกล

**กลยุทธ์ยืมทางพรางกล** หรือ เจี่ยเต้าฝากว๋อ (อังกฤษ: *Obtain safe passage to conquer the State of Guo*; จีน: 假道伐虢; พินอิน: *Jiǎ dào fá Guó*) เป็นกลยุทธ์ที่มีความหมายถึงการทำศึกสงคราม ประเทศเล็กที่ตั้งอยู่ในระหว่างประเทศใหญ่สองประเทศ เมื่อถูกศัตรูบีบบังคับให้ยอมแพ้ด้วยความจำใจ ยอมสยบอยู่ภายใต้อำนาจ ถูกกดขี่ข่มเหงก็ควรจะให้การช่วยเหลือโดยฉับพลัน เพื่อให้ประเทศเล็กที่ถูกข่มเหงรังแก มีความเชื่อถือต่อประเทศที่ยอมช่วยเหลือประเทศที่ตกอยู่ภายใต้ความยากลำบาก หากการช่วยเหลือแต่เพียงการเจรจามิได้มีการกระทำที่แท้จริง ย่อมจะไม่ได้รับความไว้วางใจจากผู้ที่เฝ้ารอคอยรับความช่วยเหลือ ตัวอย่างการนำเอากลยุทธ์ยืมทางพรางกลไปใช้ได้แก่ขงเบ้งที่รู้เท่าทันการวางกลอุบายของจิวยี่ที่คิดยืมทางเพื่อไปตีเสฉวน และฉวยโอกาสฆ่าเล่าปี่ที่บิดพลิ้วไม่ยอมคืนเกงจิ๋วให้แก่ซุนกวน

## ดูเพิ่ม

* สามก๊ก
* ตำราพิชัยสงคราม
* ตำราพิชัยสงครามซุนวู

## อ้างอิง
# จิงเคอ

ภาพจิตรกรรมฝาผนังแสดงถึงการลอบสังหารฉินอ๋องของจิงเคอ (ฉินอ๋อง-ซ้าย), (จิงเคอ-ขวาและถูกจับตัวไว้ได้), (ฉินอู่หยาง หมอบกราบอยู่ตรงกลาง)
จิงเคอ
**จิงเคอ** (จีน: 荊軻, อังกฤษ: *Jing Ke*, เวด-ไจลส์: Ching K'o, พินอิน: *Jīng Kē*) เป็นมือสังหารที่ลอบสังหารฉินอ๋อง หรือจิ๋นซีฮ่องเต้ ที่ปรากฏนามในประวัติศาสตร์จีนในยุคจ้านกว๋อ

## ในประวัติศาสตร์

เจ้าชายไท่จื่อตัน รัชทายาทแห่งแคว้นเยี่ยนได้ตกเป็นตัวประกันอยู่ในแคว้นฉินเป็นเวลานาน ตลอดเวลาถูกกดขี่สารพัด ต่อมาได้หลบหนีกลับไปยังแคว้นเยี่ยนได้สำเร็จ จึงกลายเป็นศัตรูอีกคนหนึ่งที่สำคัญของฉินอ๋อง

ต่อมาแคว้นฉินได้บุกโจมตีแคว้นฉี, แคว้นฉู่, แคว้นฮั่น, แคว้นวุ่ย และแคว้นเจ้า ได้ราบคาบ สถานการณ์จึงคาดหมายได้ว่า ต่อไปจะบุกแคว้นเยี่ยนอย่างแน่นอน

ไท่จื่อตันจึงมีบัญชาให้ จิงเคอ ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญการใช้มีด ปลอมตัวเป็นทูตแคว้นเยี่ยน พร้อมกับผู้ช่วยชื่อ ฉินอู่หยาง ไปยังเมืองเซียนหยาง เมืองหลวงของแคว้นฉินพร้อมกับบรรณาการคือ แผนที่เมืองจีชาง ของแคว้นเยี่ยน พร้อมกับศีรษะของฝานอี๋ว์ชี ซึ่งเป็นศัตรูคนสำคัญคนหนึ่งของฉินอ๋องที่หลบหนีไปยังแคว้นเยี่ยน เพื่อเสแสร้งว่าแคว้นเยี่ยนสยบยอมต่อแคว้นฉิน

ทางฝ่ายแคว้นฉินไม่ทราบมาก่อนว่านี่เป็นแผนการ ได้จัดการต้อนรับอย่างยิ่งใหญ่ ในการเข้าเฝ้าครั้งนี้ จิงเคอเป็นผู้เดินนำหน้าถือกล่องใส่ศีรษะของฝานอี๋ว์ชีเดินนำหน้า ขณะที่ฉินอู๋หยางถือม้วนแผนที่เดินตามหลัง แต่กิริยาของฉินอู๋หยางตื่นตระหนกมีพิรุธให้จับได้ ฉินอ๋องจึงสั่งให้ฉินอู๋หยางหยุดอยู่ห่าง ๆ แล้วรับสั่งให้จิงเคอรับแผนที่มาคลี่ให้ทอดพระเนตร ปรากฏว่ามีดสั้นที่ซ่อนอยู่ปลายสุดของแผนที่แล่บออกมาให้เห็น แผนการลอบสังหารฉินอ๋องครั้งนี้จึงล้มเหลว แม้จิงเคอจะพยายามใช้มีดสั้นนั่นจ้วงแทงฉินอ๋องแล้วก็ตาม แต่ฉินอ๋องก็หลบหลีกไปได้พ้น ท้ายสุดเป็นฝ่ายจิงเคอและฉินอู้หยางที่ถูกองครักษ์ของฉินอ๋อง สังหารลงในท้องพระโรงทันที

การลอบสังหารฉินอ๋องในครั้งนี้เกิดขึ้นในปีที่ 227 ก่อนคริสต์ศักราช เป็นที่เลื่องลือไปทั่ว ซือหม่าเซียน นักประวัติศาสตร์ในยุคราชวงศ์ฮั่นตอนต้น แม้จะเป็นในยุคหลังผ่านมาหลายร้อยปีแล้วก็ตาม ก็ได้บันทึกถึงเหตุการณ์ครั้งนี้ไว้ ชื่อ *刺客列傳* (*ชีวประวัตินักลอบสังหาร*)

## ในวัฒนธรรมต่าง ๆ

เรื่องราวการลอบสังหารของจิงเคอในครั้งนี้ ได้ถูกดัดแปลงในวัฒนธรรมร่วมสมัยของจีนในยุคปัจจุบันหลายอย่าง เช่น *The Emperor and the Assassin* ภาพยนตร์ในปี ค.ศ. 1999 ตัวละครจิงเคอรับบทโดย จาง เฟิงอี้ จากการกำกับของ เฉิน ไคเก๋อ หรือถูกดัดแปลงเป็นตัวละครใน *ฮีโร่* ในปี ค.ศ. 2003 จากการกำกับของ จาง อี้โหมว ซึ่งตัวนักลอบสังหารแสดงโดย หลี่ เหลียนเจี๋ย หรือในละครโทรทัศน์ชุด *The Rise of the Great Wall* ในปี ค.ศ. 1986 โดย ATV ตัวละครจิงเคอแสดงโดย หลิว สงเหยินและ *Assassinator Jing Ke* ในปี ค.ศ. 2004 นำแสดงโดย หลิว ยี่

นอกจากนี้แล้ว เหตุการณ์ครั้งนี้ได้กลายมาเป็นภาษิตในภาษาจีนคำว่า *图穷匕见* (จีนกลาง: *ถูฉงชีเสี้ยน*, แต้จิ๋ว: *โต่วเคี้ยงชิกหิ่ง*) แปลว่า "สุดแผนที่มีดปรากฏ" ซึ่งหมายถึง "แผนการแตกไม่สามารถปกปิดได้"

## อ้างอิง
# การกบฏ

**การกบฏ** หรือ**การขบถ** (อังกฤษ: *rebellion*) หมายถึง การปฏิเสธการเชื่อฟังหรือคำสั่ง ฉะนั้น จึงอาจมองว่ารวมพฤติกรรมต่าง ๆ ซึ่งมุ่งทำลายหรือเข้าควบคุมตำแหน่งผู้มีอำนาจอันเป็นที่ยอมรับ เช่น รัฐบาล ผู้ว่าราชการ ประธาน ผู้นำทางการเมือง สถาบันการเงิน หรือบุคคลผู้รับผิดชอบ ด้านหนึ่ง รูปแบบพฤติกรรมอาจรวมวิธีปราศจากความรุนแรง เช่น ปรากฏการณ์การดื้อแพ่ง การขัดขืนของพลเรือนและการขัดขืนโดยปราศจากความรุนแรง อีกด้านหนึ่ง อาจรวมการรณรงค์ด้วยความรุนแรง ผู้เข้าร่วมการกบฏ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการกบฏด้วยอาวุธ เรียก "กบฏ" หรือ "ขบถ"

การกบฏที่มีอาวุธแต่ขอบเขตจำกัด เรียก การก่อการกบฏ (insurrection) และหากรัฐบาลอันเป็นที่ยอมรับไม่รับรองกบฏเป็นคู่สงคราม การกบฏนั้นจะเป็นการก่อการกำเริบ (insurgency) และกบฏจะเป็นผู้ก่อการกำเริบ (insurgent) ในความขัดแย้งที่ใหญ่กว่า อาจมีการรับรองกบฏเป็นคู่สงครามโดยไม่รับรองรัฐบาลของกบฏ ในกรณีนี้ ความขัดแย้งดังกล่าวกลายเป็นสงครามกลางเมือง

## ดูเพิ่ม

* กบฏในประเทศไทย
* กบฏต่อแผ่นดิน

## อ้างอิง
# สงครามฉู่–ฮั่น

| สงครามฉู่–ฮั่น |
| --- |
|  แผนที่ประเทศจีนระหว่างสงครามฉู่-ฮั่น |
|

|  |  |
| --- | --- |
| วันที่ | ปีที่ 206–202 ก่อนคริสตกาล |
| สถานที่ | จีน |
| ผล |
ฮั่นชนะ |

 |
| คู่สงคราม |
|
ฮั่น |
ฉู่ตะวันตก |
| ผู้บังคับบัญชาและผู้นำ |
|
หลิว ปัง |
เซี่ยง อฺวี่ **†** |
| ความสูญเสีย |
|
ราว 200,000 คน |

**สงครามฉู่-ฮั่น** (206–202 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นยุคสมัยที่ว่างกษัตริย์ในระหว่างราชวงศ์ฉู่กับราชวงศ์ฮั่น เกิดขึ้นเมื่อราชวงศ์ฉินล่มสลายในปีที่ 206 ก่อนคริสตกาล เซี่ยง อฺวี่ (項羽) ขุนศึกฉู่ จึงนำจักรวรรดิฉินไปรวมกับอาณาจักรทั้งสิบแปด ต่อมาอาณาจักรเหล่านี้แย่งชิงความเป็นใหญ่ซึ่งกันและกัน รัฐฉู่ตะวันตกกับรัฐฮั่นซึ่งมีกำลังมากได้เข่นเคี่ยวกัน รัฐฉู่ตะวันตกมีเซี่ยง อฺวี่ เป็นผู้นำ รัฐฮั่นมีหลิว ปัง (劉邦) เป็นผู้นำ ในช่วงนั้นรัฐที่เหลือรบรากันเองบ้าง ทำสงครามกับฉู่ตะวันตกหรือฮั่นบ้าง จนปีที่ 202 ก่อนคริสตกาล รัฐฮั่นมีชัยเหนือรัฐอื่นทั้งหมด จึงรวมแผ่นดินจีนเป็นหนึ่งอีกครั้งโดยมีราชวงศ์ฮั่นปกครอง และมีหลิว ปัง เป็นปฐมกษัตริย์
# เซี่ยง ปั๋ว

| เซี่ยง ชาน 項纏 |
| --- |
| เสียชีวิต | 192 ปีก่อนคริสตกาล (พ.ศ. 352) |
| ชื่ออื่น | เซี่ยง ปั๋ว (項伯) |
| ญาติ | เซี่ยงเหลียง (พี่ชายหรือน้องชาย) เซี่ยงอวี่ (หลานชาย |

**เซี่ยง ชาน** (จีน: 項纏; พินอิน: *Xiang Chan*, ?-192 ปีก่อนคริสตกาล) ชื่อรอง **ปั๋ว** รู้จักทั่วไปในชื่อ **เซี่ยง ปั๋ว** ชนชั้นสูงของ รัฐฉู่ แห่ง ยุครณรัฐ เขาเป็นอาของขุนศึก เซี่ยงอวี่ เข้าร่วมกับ หลิวปัง (จักรพรรดิฮั่นเกาจู่) ผู้สถาปนาราชวงศ์ฮั่นใน สงครามฉู่-ฮั่น

เขาเป็นที่รู้จักอย่างมากจากการหยุดยั้ง เซี่ยงจฺวัง ญาติผู้น้องของเซี่ยงอวี่มิให้ลอบสังหารหลิวปังใน เหตุการณ์ งานเลี้ยงที่หงเหมิน เมื่อ 206 ปีก่อนคริสตกาล
# จงหลี่โม่

| จงหลี่โม่ |
| --- |
|  |
| จีนตัวเต็ม | 鍾離昩 / 鍾離眜 |
| จีนตัวย่อ | 钟离昩 / 钟离眜 |
|

| ขยายการถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Zhōnglí Mò |
| เวด-ไจลส์ | Chung-li Mo |

 |
|  |

**จงหลี่โม่**(จีนตัวย่อ: 钟离昩; จีนตัวเต็ม: 鍾離昩; พินอิน: *Zhōnglí Mò*; เวด-ไจลส์: *Chung-li Mo*; ถึงแก่กรรม 201 ปีก่อนคริสตกาล) ขุนพลชาวจีนผู้รับใช้ขุนศึก เซี่ยง อฺวี่ หรือ ฌ้อปาอ๋อง ระหว่าง สงครามฉู่-ฮั่น การแย่งชิงอำนาจระหว่าง เซี่ยง อฺวี่ และ หลิวปัง หรือ จักรพรรดิฮั่นเกาจู่ ผู้ก่อตั้ง ราชวงศ์ฮั่น ชื่อของเขาบางครั้งก็เขียนและอ่านเป็น **จงหลี่เม่ย** (鍾離昧 หรือ 鍾離眛)

## บันทึก

## อ้างอิง

* Ban Gu et al. *Book of Han*, Volume 34.