# ภาษามอลตา

| ภาษามอลตา |
| --- |
| *Malti* |
| ป้ายโฆษณาภาษามอลตา |
| ออกเสียง | [ˈmɐltɪ] |
| ประเทศที่มีการพูด | ประเทศมอลตา |
| ชาติพันธุ์ | ชาวมอลตา |
| ผู้พูด | 520,000 (2012) |
| ตระกูลภาษา | แอโฟรเอชีแอติก
* เซมิติก
	+ เซมิติกตะวันตก
		- เซมิติกกลาง
			* อาหรับ
				+ อาหรับมัฆริบ
					- อาหรับซิซิลี
						* **ภาษามอลตา**
 |
| ระบบการเขียน | ละติน (ชุดตัวอักษรมอลตา) อักษรเบรลล์มอลตา |
| สถานภาพทางการ |
| ภาษาทางการของ |  มอลตา *สหภาพยุโรป* |
| ผู้วางระเบียบ | สภาภาษามอลตาแห่งชาติ (*Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ilsien Malti*) |
| รหัสภาษา |
| ISO 639-1 | `mt` |
| ISO 639-2 | `mlt` |
| ISO 639-3 | `mlt` |
| *Glottolog* | `malt1254` |
| Linguasphere | `12-AAC-c` |
|  |
|

ผู้พูดภาษามอลตา บันทึกในประเทศมอลตา
**ภาษามอลตา** (มอลตา: *Malti*) เป็นภาษากลุ่มเซมิติกของชาวมอลตาที่มีที่มาจากภาษาอาหรับซิซิลีในสมัยกลางตอนปลาย ซึ่งมีอิทธิพลของกลุ่มภาษาโรมานซ์ โดยเป็นภาษาประจำชาติของประเทศมอลตา และเป็นภาษาทางการภาษาเดียวในสหภาพยุโรปที่อยู่ในกลุ่มภาษาเซมิติก ภาษามอลตาเป็นภาษาอาหรับในอดีตที่พัฒนาเป็นสำเนียงภาษาอาหรับมัฆริบในเอมิเรตซิซิลีช่วง ค.ศ. 831 ถึง 1091 หลังการรุกรานมอลตาของนอร์มันและการทำให้เป็นคริสเตียนบนเกาะนี้อีกครั้ง ภาษามอลตาจึงพัฒนาอย่างอิสระจากภาษาอาหรับคลาสสิกผ่านกระบวนการทำให้เป็นละตินทีละน้อย ทำให้ภาษานี้อยู่ในข้อยกเว้น เพราะรูปแบบภาษาอาหรับในอดีตไม่มีความสัมพันธ์ทางทวิภาษณ์กับภาษาอาหรับคลาสสิกหรือภาษาอาหรับมาตรฐานสมัยใหม่ ทำให้ภาษามอลตาถูกจัดให้แยกต่างหากจากมหภาษาอาหรับสมัยใหม่ 30 รูปแบบ ภาษามอลตายังมีความแตกต่างจากภาษาอาหรับและกลุ่มภาษาเซมิติกอื่น ๆ ตรงที่วิทยาหน่วยคำได้รับอิทธิพลจากกลุ่มภาษาโรมานซ์อย่างมาก โดยเฉพาะภาษาอิตาลีและภาษาซิซิลี

ศัพท์ภาษามอลตาที่มีฐานจากภาษาอาหรับมีจำนวนประมาณหนึ่งในสามของศัพท์ทั้งหมด โดยเฉพาะคำที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดพื้นฐานและคำประกอบ (function words) แต่มีศัพท์ประมาณครึ่งหนึ่งที่มาจากภาษาอิตาลีมาตรฐานและซิซิลี และศัพท์ภาษาอังกฤษปรากฏอยู่ในศัพท์ภาษานี้ระหว่าง 6% ถึง 20% งานวิจัยใน ค.ศ. 2016 แสดงให้เห็นว่า ในหมวดหมู่ภาษาพื้นฐานในชีวิตประจำวัน ผู้พูดภาษามอลตาสามารถเข้าใจภาษาอาหรับตูนิเซีย (ซึ่งเป็นภาษาที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับภาษาอาหรับซิซิลี) ได้ประมาณหนึ่งในสาม ในขณะที่ผู้พูดภาษาอาหรับตูนิเซียสามารถเข้าใจภาษามอลตาได้ประมาณ 40% ในรายงานนี้ระบุระดับความเข้าใจกันแบบไม่สมมาตรว่าอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าความเข้าใจระหว่างกันระหว่างภาษาอาหรับรูปแบบอื่น ๆ

ภาษามอลตาเขียนด้วยอักษรละติน โดยมีตัวอย่างแรกสุดที่ยังคงเหลืออยู่เขียนไว้ตั้งแต่สมัยกลางตอนปลาย โดยเป็นภาษาเซมิติกมาตรฐานภาษาเดียวที่เขียนด้วยอักษรละติน

## ประชากร

SIL *Ethnologue* (2015) รายงานตามข้อมูลจากคณะกรรมาธิการยุโรป (2012) ว่ามีผู้พูดภาษามอลตา 522,000 คน แบ่งเป็นอาศัยอยู่ในมอลตา 371,000 คน (เกือบ 90% ของประชากรทั้งประเทศ) นั่นทำให้มีจำนวนที่เหลือประมาณ 150,000 คนเป็นชาวมอลตาพลัดถิ่น
ผู้พูดภาษานี้ส่วนใหญ่สามารถพูดได้สองภาษา โดยผู้พูดส่วนใหญ่ (345,000) ใช้ภาษาอังกฤษ และมี 66,800 คนที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส

ชุมชนพลัดถิ่นที่พูดภาษามอลตามากที่สุดอยู่ในประเทศออสเตรเลีย โดยมีรายงานผู้พูด 36,000 คนใน ค.ศ. 2006 (ลดลงจาก 45,000 คนใน ค.ศ. 1996 และคาดการณ์ว่าจะลดลงกว่านี้)

ชุมชนภาษามอลตา (Maltese linguistic community) ในประเทศตูนิเซียที่ก่อตั้งขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ระบุจำนวนผู้พูดภาษานี้ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ที่พันกว่าคน ใน ค.ศ. 2017 มีรายงานว่ามีผู้พูดภาษานี้เพียง 100 ถึง 200 คน

## การจัดหมวดหมู่

ภาษามอลตาสืบต้นตอจากภาษาอาหรับซิซิลี ภาษาเซมิติกในตระกูลภาษาแอโฟรเอชีแอติก ภาษานี้มีประวัติได้รับอิทธิพลจากซิซิลี อิตาลี ฝรั่งเศส และอังกฤษ ปัจจุบัน คำศัพท์ที่เป็นหลัก (รวมทั้งคำที่ใช้งานทั่วไปและคำประกอบ) อยู่ในเซมิติก โดยมีคำยืมจำนวนมาก เนื่องจากอิทธิพลของซิซิลีในภาษาซิกูโล-อาหรับ ทำให้ภาษามอลตามีคุณสมบัติจากหลายภาษาและมักถูกอธิบายเป็นภาษาที่มีคำยืมจำนวนมาก

ภาษามอลตาเคยถูกจัดหมวดหมู่ในหลายรูปแบบ โดยบางส่วนอ้างว่ามีต้นกำเนิดเป็นภาษาพิวนิกโบราณ (ภาษาเซมิติกอีกภาษา) ในขณะที่บางส่วนเชื่อว่าภาษานี้เป็นหนึ่งในภาษากลุ่มเบอร์เบอร์ (กลุ่มภาษาอีกกลุ่มในตระกูลภาษาแอโฟรเอชีแอติก) และในสมัยฟาสซิสต์อิตาลี ภาษานี้ถูกจัดเป็นภาษาอิตาลีระดับภูมิภาค

## สัทวิทยา

### เสียงพยัญชนะ

หน่วยเสียงพยัญชนะ|  | ริมฝีปาก | ฟัน/ ปุ่มเหงือก | เพดานแข็ง | เพดานอ่อน | ช่องคอ | เส้นเสียง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| นาสิก |  | m |  | n |  |  |  |  |  |  |  |  |
| ระเบิด | p | b | t | d |  |  | k | ɡ |  |  | ʔ |  |
| กักเสียดแทรก |  |  | t͡s | d͡z | t͡ʃ | d͡ʒ |  |  |  |  |  |  |
| เสียดแทรก | f | v | s | z | ʃ | ʒ |  |  | ħ |  |  |  |
| รัว |  |  |  | r |  |  |  |  |  |  |  |  |
| เปิด |  |  |  | l |  | j |  | w |  |  |  |  |

### เสียงสระ

ภาษามอลตามีสระเสียงสั้น 5 ตัว ได้แก่ /ɐ ɛ ɪ ɔ ʊ/ (เขียนแทนด้วย *a e i o u*) สระเสียงยาว 6 ตัว ได้แก่ /ɐː ɛː ɪː iː ɔː ʊː/ (เขียนแทนด้วย *a, e, ie, i, o, u*) และสระประสมอีก 7 ตัว ได้แก่ /ɐɪ ɐʊ ɛɪ ɛʊ ɪʊ ɔɪ ɔʊ/ (เขียนแทนด้วย *aj* หรือ *għi, aw* หรือ *għu, ej* หรือ *għi, ew, iw, oj,* และ *ow* หรือ *għu*)

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* Aquilina, Joseph (1965). *Teach Yourself Maltese*. English University Press.
* Azzopardi, C. (2007). *Gwida għall-Ortografija*. Malta: Klabb Kotba Maltin.
* Borg, Alexander (1997). "Maltese Phonology". ใน Kaye, Alan S. (บ.ก.). *Phonologies of Asia and Africa*. Vol. 1. Eisenbrauns. pp. 245–285. ISBN 9781575060194.
* Borg, Albert J.; Azzopardi-Alexander, Marie (1997). *Maltese*. Routledge. ISBN 978-0-415-02243-9.
* Brincat, Joseph M. (2005). "Maltese – an unusual formula". *MED Magazine* (27). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 5 September 2005. สืบค้นเมื่อ 22 February 2008.
* Bugeja, Kaptan Pawlu, *Kelmet il-Malti* (Maltese—English, English—Maltese Dictionary). Associated News Group, Floriana. 1999.
* Friggieri, Oliver (1994). "Main Trends in the History of Maltese Literature". *Neohelicon*. **21** (2): 59–69. doi:10.1007/BF02093244. S2CID 144795860.
* Hume, Elizabeth (1996). "Coronal Consonant, Front Vowel Parallels in Maltese". *Natural Language & Linguistic Theory*. **14** (1): 163–203. doi:10.1007/bf00133405. S2CID 170703136.
* Kossmann, Maarten (2013). *The Arabic Influence on Northern Berber*. *Studies in Semitic Languages and Linguistics*. Brill. ISBN 9789004253094.
* Mifsud, M.; A. J. Borg (1997). *Fuq l-għatba tal-Malti*. Strasbourg: Council of Europe.
* Vassalli, Michelantonio (1827). *Grammatica della lingua Maltese*. Stampata per l'autore.
* Vella, Alexandra (2004). "Language contact and Maltese intonation: Some parallels with other language varieties". ใน Kurt Braunmüller and Gisella Ferraresi (บ.ก.). *Aspects of Multilingualism in European Language History*. Hamburg Studies on Multiculturalism. John Benjamins Publishing Company. p. 263. ISBN 978-90-272-1922-0.
* Żammit, Martin (2000). "Arabic and Maltese Cognate Roots". ใน Mifsud, Manwel (บ.ก.). *Proceedings of the Third International Conference of Aida*. Malta: Association Internationale de Dialectologie Arabe. pp. 241–245. ISBN 978-99932-0-044-4.

## แหล่งข้อมูลอื่น