Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ชามะลิ

| **ชามะลิ** |
| --- |
|  |
| ใบชามะลิที่ทำเป็นรูปร่างต่าง ๆ 3 แบบ |
| จีน | 茉莉花茶 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | mòlìhuāchá |
| IPA | mwɔ⁵¹⁻⁵³ li⁵¹ xwä⁵⁵ ʈ͡ʂʰä³⁵ |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| ยฺหวิดเพ็ง | mut6 lei2 faa1 caa4 |
| IPA | muːt̚² lei̯²²⁻³⁵ faː⁵⁵ t͡sʰaː²¹ |

 |
|  |

**ชามะลิ** (จีน: 茉莉花茶; พินอิน: *mòlìhuāchá*) เป็นชาประเภทหนึ่งที่มีชื่อเสียงที่สุดในประเทศจีน

ชามะลิถูกจัดอยู่ในประเภท ชาดอกไม้ (花茶, huāchá) ซึ่งเป็นกลุ่มของชาที่แยกต่างหากจากกลุ่มชาหกชนิดทั่วไปของจีน และในบางกรณีก็รวมชาดอกไม้เป็นชนิดที่เจ็ดของชาจีน

การผลิตทำโดยดูดซับกลิ่นหอมของดอก มะลิลา ซึ่งเป็นดอกไม้ในวงศ์มะลิ เข้าไปในใบชา ทำให้มีกลิ่นดอกไม้แรงแต่ไม่รบกวนรสชาติของชา โดยทั่วไปจะใช้ชาเขียว แต่ก็ยังอาจใช้ชาขาว ชาอูหลง หรือ ชาผูเอ่อร์ ด้วย

ที่ประเทศจีน เมืองฝูโจวในมณฑลฝูเจี้ยน เป็นที่รู้จักในฐานะพื้นที่การผลิตที่สำคัญของชาชนิดนี พื้นที่การผลิต กระบวนการผลิต และวัฒนธรรมชาได้รับการขึ้นทะเบียนเป็น มรดกทางการเกษตรโลก โดยองค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ ในชื่อ "ชามะลิและระบบวัฒนธรรมแห่งเมืองฝูโจว" ที่ภาคเหนือของจีนถือเป็นเรื่องปกติที่จะถวายชามะลิเพื่อเป็นการต้อนรับผู้มาเยือน

* ชามะลิเซียนเถาที่เพิ่งชง
* ใบชามะลิเซียนเถา พันด้วยด้ายเพื่อทำเป็นรูปร่างแบบนี้
* ใบชามะลิ (สีขาวคือกลีบดอกมะลิ)

## ซัมปินจะ

 ซัมปินจะเป็นชามะลิแบบโอกินาวะ
ที่จังหวัดโอกินาวะของญี่ปุ่น ได้นำชามะลิมาทำเป็นแบบโอกินาวะ เรียกว่า **ซัมปินจะ** (さんぴん茶 (*sanpincha*)) ที่มาของชื่อมาจากภาษาจีนว่า **เซียงเพี่ยนฉา** (香片茶) ซึ่งเป็นอีกคำที่หมายถึงชามะลิ

## อ้างอิง
# อู๋ ชิง-ยฺเหวียน

อู๋ ชิง-ยฺเหวียน|  |
| ข้อมูลส่วนบุคคล |
| ชื่อพื้นเมือง | * *Wú Qīngyuán* (พินอิน)
 |
| ชื่อเต็ม | อู๋ ชิง-ยฺเหวียน |
| เกิด | (1914-06-12)12 มิถุนายน ค.ศ. 1914 อำเภอหมิ่นโหว มณฑลฝูเจี้ยน ประเทศจีน |
| เสียชีวิต | 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 2014(2014-11-30) (100 ปี) โอดาวาระ จังหวัดคานางาวะ ประเทศญี่ปุ่น |
| กีฬา |
| สู่มืออาชีพ | ค.ศ. 1929 (ได้รับ 3 ดั้ง) |
| อำลาวงการ | ค.ศ. 1983 |
|  |
| ครูผู้สอน | เค็นซากุ เซโงเอะ (ตั้งแต่ ค.ศ. 1928) |
| ศิษย์ | หลิน ไห่เฟิง |
| อันดับ | 9 ดั้ง |
| ส่วนเกี่ยวพัน | สมาคมหมากล้อมแห่งประเทศญี่ปุ่น |
|  |

**อู๋ ชิง-ยฺเหวียน** (จีน: 吳清源; อักษรโรมัน: Wu Qingyuan; 12 มิถุนายน ค.ศ. 1914 – 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 2014) เป็นที่รู้จักกันดีในการออกเสียงชื่อของเขาในภาษาญี่ปุ่นคือ **โกะ เซเง็ง** (呉清源 (*Go Seigen*)) เป็นครูหมากล้อมชาวจีนที่พำนักในญี่ปุ่น เขาได้รับการพิจารณาโดยผู้เล่นหลายคน ว่าเป็นผู้เล่นหมากล้อมที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในศตวรรษที่ 20

## ประวัติ

เกิดเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน ค.ศ. 1914 ที่อำเภอหมิ่นโหว มณฑลฝูเจี้ยน ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศจีน อู๋ ชิง-ยฺเหวียน ไม่ได้เริ่มต้นเรียนหมากล้อมจนกระทั่งอายุได้เก้าขวบ ซึ่งถือว่าค่อนข้างล่าช้าสำหรับมืออาชีพ (ฮงอินโบ โดซะกุ เรียนหมากล้อมครั้งแรกตั้งแต่อายุเจ็ดขวบ และฮงอินโบ ชูซะกุ เรียนก่อนอายุหกขวบ) พ่อของเขา ได้รับบทเรียนหมากล้อมจากฮงอินโบ ชูโฮะ เมื่อครั้งเป็นนักศึกษาอยู่ที่ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเชื่อว่าเป็นผู้แนะนำให้เขารู้จักหมากล้อม อู๋ ชิง-ยฺเหวียน สามารถพัฒนาฝีมือจนเก่งกาจได้อย่างรวดเร็ว และเพียงไม่นาน เขาก็เป็นที่รู้จักในฐานะอัจฉริยะหมากล้อม

### การอำลาวงการและการเสียชีวิต

ในช่วงเช้าของวันที่ 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 2014 อู๋ ชิง-ยฺเหวียน ได้เสียชีวิตจากสาเหตุตามธรรมชาติที่โรงพยาบาลในโอดาวาระ จังหวัดคานางาวะ ประเทศญี่ปุ่น สิริอายุได้ 100 ปี

## รูปแบบการเล่น

อู๋ ชิง-ยฺเหวียน มีความโดดเด่นในด้านการพัฒนาฝีมือได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งรวมถึงรูปแบบการเล่น, รูปแบบการโจมตี, การตัดสินตำแหน่ง และการอ่านเกมที่แม่นยำ เขาสามารถจัดกลุ่มได้อย่างรวดเร็ว ด้วยการสร้างจุดใหญ่ขึ้นก่อน และมักใช้เวลาในการเดินเกมน้อยกว่าฝ่ายตรงข้าม เขามีความยอดเยี่ยมในการใช้ความหนา และสร้างการแลกเปลี่ยนที่มีขนาดใหญ่ ซึ่งสามารถอ่านเกมได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ รวมถึงสัญชาติญาณและการตัดสินตำแหน่งของเขามักได้รับการยกย่อง นอกจากนี้ ยังมีการตั้งข้อสังเกตว่าเขาไม่ค่อยแพ้ในการผลัดกันกินแบบหนึ่งต่อหนึ่ง เช่นเดียวกับผู้เล่นหลายคนในยุคของเขา ที่มีความเชี่ยวชาญด้านการเปิดหมากแบบชูซะกุ ก่อนที่จะเปลี่ยนมาใช้รูปแบบของเขาเองในภายหลัง

## ในวัฒนธรรมสมัยนิยม

ในปี ค.ศ. 2006 เถียน จ้วงจ้าง ซึ่งเป็นผู้กำกับชาวจีน ได้สร้างผลงานภาพยนตร์ชีวประวัติที่ได้รับรางวัล ซึ่งเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับอู๋ ชิง-ยฺเหวียน ที่มีชื่อว่า*เดอะ โกะ มาสเตอร์* โดยมีนักแสดงชาวไต้หวันชื่อจางเจิ้น รับบทเป็นอู๋ ชิง-ยฺเหวียน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Gobase player stats and games listing
* PDF-file of a series of his own now famous games commented almost move by move by the master himself
* Curated topic collecting articles about Go Seigen เก็บถาวร 2014-12-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
# ฮองตง

| ฮองตง |
| --- |
| ภาพวาดของฮองตงสมัยราชวงศ์ชิง |
| แม่ทัพแห่งจ๊กก๊ก |
| เกิด | พ.ศ. 688 |
| ถึงแก่กรรม | พ.ศ. 763 |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวเต็ม | 黄忠 |
| จีนตัวย่อ | 黄忠 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Huáng Zhōng |
| ปอพอมอฟอ | หวงจง |
| เวด-ไจลส์ | Huang Chung |
| หมิ่นใต้ |
| ฮกเกี้ยน เป่อ่วยยี | ฮองตง |

 |
|  |
|  |
| ชื่อรอง | ฮั่นเซิง (漢升) -- ผู้บำรุงฮั่น |
| สมัญญานาม | กังโห (剛侯) -- เจ้าพระยากัง |
| ยุคในประวัติศาสตร์ | ยุคสามก๊ก |

**ฮองตง** (จีน: 黄忠; พินอิน: *Huáng Zhōng*; เวด-ไจลส์: *Huang Chung*) เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ยุคสามก๊ก แม่ทัพแห่งจ๊กก๊ก ฉายา *ฮั่นสินแห่งหนานหยาง* เป็นชาวเมืองหนานหยาง (บ้านเดียวกับขงเบ้ง) เชี่ยวชาญในการใช้ง้าวและเกาทัณฑ์ เป็นผู้ที่มีคุณธรรม เป็น 1 ใน 5 ทหารเสือของจ๊กก๊ก โดยฮองตงเป็นคนที่ 4

เดิมเป็นขุนพลที่รักษาเมืองเตียงสา ของเล่าเปียว เมื่อออกรบเคยพลาดท่าในสนามรบ และกวนอูไว้ชีวิต ในการต่อสู้ครั้งต่อมา จึงจงใจยิงเกาทัณฑ์พลาด เป็นการทดแทนบุญคุณกลับคืน แต่เจ้าเมืองเตียงสาเข้าใจว่า ฮองตงเอาใจข้างข้างฝ่ายเล่าปี่ จึงกล่าวหาว่าฮองตงเป็นกบฏ เมื่อเล่าปี่เข้าเมืองเตียงสาได้แล้ว ได้ไปพบฮองตงที่บ้านพัก พบฮองตงนอนเมาอยู่ด้วยความเสียใจที่ไม่สามารถรักษาเมืองได้ เล่าปี่ กวนอู และเตียวหุยทำการคาราวะฮองตงว่า เป็นนักรบที่มีฝีมือและคุณธรรมอย่างแท้จริง พร้อมเกลี้ยกล่อมให้มาเข้าร่วมด้วย ฮองตงจึงเข้าร่วมกับเล่าปี่เมื่ออายุได้ 60 ปี และได้เป็น 1 ใน 5 ทหารเสือของจ๊กก๊ก

ฮองตงสร้างผลงานอีกครั้ง เมื่อแฮหัวเอี๋ยนยกทัพมา ขงเบ้งแสร้งพูดยั่ว โดยกล่าวว่าฮองตงแก่ชราแล้ว คงจะไม่มีเรี่ยวแรง ฮองตงจึงเกิดมานะ แสดงพละกำลังด้วยการหักคันธนูและรำง้าวให้ดู ฮองตงหนีไปตั้งหลักที่ยอดเขาเตงกุนสัน เพื่อให้แฮหัวเอี๋ยนที่อยู่ริมเขาตะโกนท้าทายให้ลงมาสู้ แต่ฮองตงก็ไม่ยอมสู้ เพราะการที่ฮองตงไม่ลงมาโจมตีนั้นเพราะหวดเจ้งยังไม่ยกธงแดง เมื่อยกธงแดงจึงฉวยโอกาสโจมตีในตอนที่แฮหัวเอี๋ยนอ่อนล้าเองในเวลาบ่าย ทหารทุกคนกำลังนอนหลับ ฮองตงจึงได้บุกลงมาจากเขา ในขณะที่แฮหัวเอี๋ยนกำลังใส่ชุดเกราะ ฮองตงขี่ม้าประชิดตัวและยกง้าวฟันลำตัวขาดทันที

ฮองตงเสียชีวิต ณ ค่ายทหารฝ่ายจ๊กก๊ก หลังจากถูกยิงด้วยเกาทัณฑ์ของทหารฝ่าย ง่อก๊ก เข้าซอกคอ ครั้งเล่าปี่ยกทัพไปรบเพื่อล้างแค้นให้กวนอูในศึกอิเหลง เมื่ออายุได้ 75 ปี

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ฮองตง-ขุนพลเฒ่าจอมขมังธนู
# เขตบัญชาการนังนัง

| เขตบัญชาการนังนัง낙랑군(樂浪郡) |
| --- |
| 108 ก่อนคริสต์ศักราช–ค.ศ. 313 |
|  |
| สถานะ | หน่วยการปกครองของราชวงศ์ฮั่น
* ส่วนหนึ่งของสี่เขตบัญชาการฮั่น (漢四郡, ฮันซากุน)
 |
| เมืองหลวง | แขวงโชซอน (朝鮮縣, 조선현) |
| การปกครอง | สมบูรณาญาสิทธิราชย์ |
| ยุคประวัติศาสตร์ | ยุคก่อนสามอาณาจักร |
|  |
| • ก่อตั้ง  | 108 ก่อนคริสต์ศักราช |
| • สิ้นสุด  | ค.ศ. 313 |
|  |
| ประชากร |
|  |
| •  | 300,000 |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | อาณาจักรโชซอนโบราณ |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| อาณาจักรโกคูรยอ |  |

 |

 |

**เขตบัญชาการนังนัง** (เกาหลี: 낙랑군; ฮันจา: 樂浪郡 พ.ศ. 436 - ค.ศ. 313) เดิมเป็นส่วนมณฑลหนึ่งของอาณาจักรโชซอนโบราณ ภายหลังที่อาณาจักรโชซอนโบราณถูกราชวงศ์ฮั่นของจีนโจมตี พื้นที่เขตนังนังจึงกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของราชวงศ์ฮั่นในฐานะหนึ่งในสี่เขตบัญชาการฮั่น (ฮันซากุน) และล่มสลายเมื่ออาณาจักรโกรยอโบราณได้เข้ามาครอบครองพื้นที่ฮันซากุนหลังจากที่ประชากรของเขตนังนังได้อพยพออกจากพื้นที่ไปยังเขตพื้นที่ของรัฐเฉียนเยียน (前燕) ในช่วงปี ค.ศ. 313 หรือในยุคสิบหกรัฐ

## การตีความใหม่

ด้านนักประวัติศาสตร์เกาหลีหลายคนได้ตีความประวัติศาสตร์ซึ่งอ้างอิงจากพงศาวดารสามอาณาจักรหรือ ซัมกุก ซากี โดยอ้างว่าแผ่นดินส่วนนี้ไม่ได้อยู่ภายใต้การปกครองของฮั่นหรือส่วนหนึ่งของฮันซากุน แต่เป็นอาณาจักรอิสระนามว่า **อาณาจักรนักรัง** (樂浪國) ภายใต้การปกครองของ**พระเจ้าแชรี** (崔理, 최리) และเขตบัญชาการนังนังที่มีอยู่ก่อนแล้วไม่ได้กินพื้นที่เข้ามาถึงคาบสมุทรเกาหลี โดยเป็นการอ้างที่มุ่งเน้นเพื่อปฏิเสธอิทธิพลของจีนโบราณที่เข้ามามีอิทธิพลเหนือคาบสมุทรเกาหลีในช่วงราชวงศ์ฮั่น

### เนื้อหาจากซัมกุกซากี

พระเจ้าแชรี (ชอยรี) ได้ขึ้นเป็นกษัตริย์หลังจากประกาศเอกราชจากราชวงศ์ฮั่นและได้เจริญสัมพันธไมตรีกับราชวงศ์ฮั่น อาณาจักรแพกเจ และจักรวรรดิโกคูรยอ โดยให้เมืองจินยางเป็นเมืองหลวงของอาณาจักรนังนังพร้อมกับสร้างพระราชวังจินยางขึ้น แล้วสถาปนาองค์ราชินีสองพระองค์คือ พระนางฮาซู ตระกูล โม และพระนางจาชิล ตระกูลวัง ในปี ค.ศ. 18

ตำนานเล่าว่าในสมัยพระเจ้าแชรี มีกลองศักดิ์สิทธิ์ที่เทพดันกุนได้ประทานให้แก่อาณาจักรนังนังนามว่า **กลองจามยองโก** เมื่อใดที่มีข้าศึกมารุกราน กลองจะดังขึ้นเอง พระเจ้าแชรีได้สถาปนาองค์หญิงลาฮี พระธิดาของพระองค์ขึ้นเป็นองค์หญิงรัชทายาท แล้วพระราชทานพระนามใหม่ว่า **องค์หญิงนังนัง** จนกลายเป็นตำนานพื้นบ้านของผู้คนบนคาบสมุทรเกาหลีที่ได้กล่าวขานเกี่ยวกับความรักระหว่างองค์ชายโฮดงแห่งโคกูรยอและองค์หญิงนังนัง โดยองค์ชายโฮดงได้ใช้ความรักกล่อมให้องค์หญิงนังนังทำลายกลองจามยองโก ครั้นปราศจากกลองศักดิ์สิทธิ์ กองทัพโคกูรยอจึงได้บุกเข้าอาณาจักรนังนัง และเหล่าทหารของนังนังก็ไม่ได้เตรียมตัวรับข้าศึกเพราะไม่ได้ยินเสียงกลอง เมื่อองค์หญิงนังนังเลือกความรักส่วนตัวมาก่อนบ้านเมือง พระเจ้าแชรีจึงสังหารพระธิดาของพระองค์เอง ก่อนจะยอมศิโรราบต่ออาณาจักรโคกูรยอในปี ค.ศ. 32.

## อ้างอิง
# ซือลี่

มณฑลของราชวงศ์ฮั่นตะวันออกในปี ค.ศ. 189
**ซือลี่** (จีน: 司隸) หรือ **ซือลี่โจว** (จีน: 司隸州) ในคริสต์ศตวรรษที่ 5 ก่อตั้งขึ้นใหม่ในชื่อ **ซือโจว** (จีน: 司州) หรือที่รู้จักกันในชื่อ *มณฑลราชธานี* หรือ *มณฑลหลวง* เป็นมณฑล (州*โจว*) ของจีนโบราณ ครอบคลุมพื้นที่ของเมืองหลวงของราชวงศ์ฮั่น สองแห่ง ได้แก่ เตียงอั๋น (長安 *ฉางอาน*) และลกเอี๋ยง (洛陽 *ลั่วหยาง*) และมีพรมแดนทางทิศตะวันตกติดกับมณฑลเลียงจิ๋ว (涼州 *เหลียงโจว*)

มณฑลซือลี่อยู่ภายใต้การปกครองของขุนนางตำแหน่งซือลี่ (司隸 *Sī Lì* ) มณฑลซือลี่ประกอบด้วยเมือง (郡 *จฺวิ้น*) ต่าง ๆ ได้แก่ โห้หล้ำ (河南 *เหอหนาน*; อยู่บริเวณลกเอี๋ยง), ฮอตั๋ง (河東 *เหอตง*), โห้ลาย (河內 *เหอเน่ย์*), ฮองหลง (弘農 *หงหนง*), เกงเตียว (京兆 *จิงเจ้า*), โย่วฝูเฟิง (右扶風) และจั่วผิงอี้ (左馮翊; บริเวณเตียงอั๋น)

ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 5 อดีตมณฑลซือลี่ได้รับการก่อตั้งขึ้นใหม่เป็นมณฑลซือโจวโดยหลิว ยฺวี่ ผู้สถาปนาราชวงศ์หลิวซ่งในภายหลัง

## อ้างอิง
# โดยนิตินัย

**โดยนิตินัย** (ละติน: *de jure*) หมายความว่า "เกี่ยวกับกฎหมาย" หรือ "ในทางกฎหมาย" ซึ่งตรงกันข้ามกับคำว่า “โดยพฤตินัย” (de facto) ("ในทางปฏิบัติหรือตามความเป็นจริง ที่อาจจะมิได้เป็นไปตามกฎหมายที่วางไว้") “โดยนิตินัย” เป็นคำที่ใช้ในทางกฎหมาย หรือ การปกครอง

คำว่า *de jure* และ *de facto* ใช้แทนคำว่า "in principle" (ในทางมาตรฐาน) และ "in practice" (ในทางปฏิบัติ) ตามลำดับ

ในบริบทของกฎหมาย *de jure* แปลว่า "ตามกฎหมาย" แต่สังคมอาจจะเลือกปฏิบัติ “โดยพฤตินัย” โดยไม่มีกฎหมายกำหนด กระบวนการที่เรียกว่า "กฎหมายล้าสมัย" (desuetude) อาจจะทำให้สิ่งที่ปฏิบัติโดยพฤตินัยมาแทนที่กฎหมายล้าสมัยได้ หรือในทางตรงกันข้ามสังคมอาจจะเลือกปฏิบัติ “โดยพฤตินัย” ตามความนิยมแม้ว่าจะมีกฎหมาย *de jure* ห้ามไม่ให้ทำ

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม

* กฎหมาย
# ซานซิงตุย

ซานซิงตุย| 三星堆 |
| ศีรษะสำริดและหน้ากากทองคำเปลวจากซานซิงตุย |
| แสดงที่ตั้งภายในมณฑลเสฉวน |
| ที่ตั้ง | ก่วงฮั่น, Deyang |
| ภูมิภาค | มณฑลเสฉวน |
| พิกัด | ﻿ / ﻿ |
| ความเป็นมา |
| วัฒนธรรม | บ่าวตุน ซานซิงตุย |

**ซานซิงตุย** (จีน: 三星堆; พินอิน: *Sānxīngduī*; แปลตรงตัว: "เนินสามดาว") เป็นแหล่งโบราณคดีและวัฒนธรรมยุคสำริดขนาดใหญ่ ปัจจุบันอยู่ในอาณาเขตนครระดับอำเภอกว่างฮั่น มณฑลเสฉวน ประเทศจีน ส่วนใหญ่ขุดพบในปี 1986 หลังการค้นพบอย่างคร่าว ๆ ครั้งแรกในปี 1927 โบราณวัตถุที่ขุดพบเมื่อนำไปตรวจวัดอายุคาร์บอน พบอายุอยู่ที่ราว 1200-1100 ปีก่อนคริสต์กาล

การค้นพบที่ซานซิงตุย แถบลุ่มน้ำสาขาของแม่น้ำแยงซี, แหล่งโบราณคดีต้าหยางโจว (อำเภอซินกั้น แถบลุ่มแม่น้ำกั้น มณฑลเจียงซี) และการค้นพบทางโบราณคดีอื่น ๆ ในพื้นที่ตอนใต้ของจีนสร้างข้อโต้แย้งต่อวาทกรรมดั้งเดิมว่าด้วยอารยธรรมของจีนเผยแพร่จากจงหยวนไปตามแม่น้ำเหลือง รวมถึงเริ่มทำให้เกิดแนวคิดทางโบราณคดีที่ว่า "ศูนย์กลางอารยธรรมจำนวนมากล้วนมีส่วนร่วมกันเป็นต้นตอของอารยธรรมจีน"

ปัจจุบันแหล่งโบราณคดีซานซิงตุยได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกขั้นเบื้องต้นของยูเนสโก

## อ้างอิง

### บรรณานุกรม

* Bagley, Robert, ed. 2001. *Ancient Sichuan: Treasures from a Lost Civilization*. Princeton, NJ: Seattle Art Museum and Princeton University Press. ISBN 0-691-08851-9
* Carr, Michael. 2007. "The *Shi* 'Corpse/Personator' Ceremony in Early China," in Marcel Kujisten, ed., *Reflections on the Dawn of Consciousness: Julian Jaynes's Bicameral Mind Theory Revisited*, Julian Jaynes Society, 343–416.
* Liu Yang and Edmund Capon, eds. 2000. *Masks of Mystery: Ancient Chinese Bronzes from Sanxingdui*. Sydney: Art Gallery of New South Wales. ISBN 0-7347-6316-6
* Paper, Jordan D. 1995. *The Spirits Are Drunk: Comparative Approaches to Chinese Religion*. State University of New York Press.
* Xu, Jay. 2001. "Bronze at Sanxingdui," in Robert Bagley, ed., *Ancient Sichuan: Treasures from a Lost Civilization*, Seattle Art Museum and Princeton University Press, 59–152.
* Yinke, Deng; Martha Avery; Yue Pan (2001). *History of China*. 五洲传播出版社. p. 171. ISBN 7-5085-1098-4.

* Sanxingdui Museum; Wu Weixi; Zhu Yarong (2006). *The Sanxingdui site: mystical mask on ancient Shu Kingdom*. 五洲传播出版社. p. 134. ISBN 7-5085-0852-1.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* More About the Finds at Sanxingdui เก็บถาวร 2013-02-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, National Gallery of Art
* Treasures from a Lost Civilization: Ancient Chinese Art from Sichuan, Seattle Art Museum
* Riddle from the Ancient Past: The Mysteries of Sanxingdui เก็บถาวร 2021-01-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Taiwan Panorama
* Sanxingdui mask relics record traces of Bronze Age เก็บถาวร 2008-10-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Shanghai Star
# กุอั๋น

| กุอั๋น (โกว อาน) |
| --- |
| 句安 |
|  |
| ขุนพล (將軍 *เจียงจฺวิน*) |
| **ดำรงตำแหน่ง** ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. ? (?) |
| กษัตริย์ | โจฮวน |
| ขุนพลรักษาค่ายใหญ่ (牙門將 *หยาเหมินเจี้ยง*) |
| **ดำรงตำแหน่ง** ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. 249 (249) |
| กษัตริย์ | เล่าเสี้ยน |
|  |
| ข้อมูลส่วนบุคคล |
| เกิด | ไม่ทราบ |
| เสียชีวิต | ไม่ทราบ |
| อาชีพ | ขุนพล |
|  |

**กุอั๋น** (มีบทบาทในช่วง ค.ศ. 249–263) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **โกว อาน** (จีน: 句安; พินอิน: *Gōu Ān*) เป็นขุนพลของรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน ภายหลังสวามิภักดิ์เข้าด้วยรัฐวุยก๊ก

## ประวัติ

กุอั๋นแต่เดิมมีตำแหน่งเป็นขุนพลรักษาค่ายใหญ่ (牙門將 *หยาเหมินเจี้ยง*) ของรัฐจ๊กก๊ก

ในปี ค.ศ. 249 ฤดูใบไม้ร่วง กุอั๋นและลิหิม (李歆 *หลี่ ซิน*) ติดตามเกียงอุยในการนำทัพจ๊กก๊กโจมตีมณฑลยงจิ๋วในอาณาเขตของวุยก๊ก เกียงอุยส่งกุอั๋นและลิหิมไปสร้างป้อมปราการ 2 แห่งที่เขาก๊กสัน (麴山 *ชฺวีชาน*; ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอำเภอหมิน มณฑลกานซู่ในปัจจุบัน) และให้ทั้งคู่รักษาป้อมปราการทั้งสองไว้ แต่ต้านท่ายขุนพลวุยก๊กใช้อุบายตัดทางลำเลียงเสบียง ทำให้ภายในป้อมปราการขาดเสบียงอาหารและไม่อาจรอกำลังเสริมได้ กุอั๋นและลิหิมจึงตัดสินใจยอมจำนนต่อวุยก๊ก

ในปี ค.ศ. 263 จงโฮยยกทัพโจมตีจ๊กก๊ก (การพิชิตจ๊กก๊กของวุยก๊ก) กุอั๋นได้เข้าร่วมรบในฐานะขุนพลของวุยก๊ก

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). *จดหมายเหตุสามก๊ก* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* ซือหม่า กวาง (1084). *จือจื้อทงเจี้ยน*.
# อองหำ

| อองหำ (หวาง หาน) |
| --- |
| 王含 |
|  |
| ผู้ควบคุมทัพ (監軍 *เจียนจวิน*) |
| **ดำรงตำแหน่ง** ค.ศ. ? (?) – ค.ศ. 263 (263) |
| กษัตริย์ | เล่าเสี้ยน |
|  |
| ข้อมูลส่วนบุคคล |
| เกิด | ไม่ทราบ |
| เสียชีวิต | ไม่ทราบ |
| อาชีพ | ขุนพล |
|  |

**อองหำ** หรือ **องเสีย** มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **หวาง หาน** (จีน: 王含; พินอิน: *Wáng Hán*) เป็นขุนพลของรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน

## ประวัติ

ในปี ค.ศ. 258 เกียงอุยผู้เป็นมหาขุนพล (大將軍 *ต้าเจียงจฺวิน*) แห่งจ๊กก๊กเสนอแผนใหม่ในการป้องกันเมืองฮันต๋ง (漢中 *ฮั่นจง*) โดยให้แบ่งกำลังทหาร "โอบล้อมฮันต๋ง" เมื่อข้าศึกบุกเข้ามาให้ตั้งมั่นสะสมเสบียงอาหาร รักษาจุดยุทธศาสตร์ และใช้ยุทธวิธีแบบกองโจร เมื่อกำลังทหารฝ่ายข้าศึกอ่อนล้าและล่าถอยไป ให้ยกกองกำลังป้องกันและกองกำลังแบบกองโจรเข้าโจมตีร่วมกัน เอาเจ้, อองหำผู้เป็นผู้ควบคุมทัพ (監軍 *เจียนจวิน*) และเจียวปินผู้เป็นผู้พิทักษ์ทัพ (護軍 *ฮู่จฺวิน*) รับคำสั่งเกียงอุยและนำทหารใต้บังคับบัญชาโอบล้อมเมืองฮันต๋ง โดยเอาเจ้รักษาอำเภอเซียวเส (漢壽縣 *ฮั่นโช่วเซี่ยน*; ทางตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอเจี้ยนเก๋อ มณฑลเสฉวนในปัจจุบัน) อองหำรักษาอำเภอก๊กเสีย (樂城縣 *เล่อเฉิงเซี่ยน*; ปัจจุบันคืออำเภอเฉิงกู้ มณฑลฉ่านซี) และเจียวปินรักษาอำเภอฮั่นเสีย (漢城縣 *ฮั่นเฉิงเซี่ยน*; ปัจจุบันคืออำเภอเหมี่ยน มณฑลฉ่านซี)

ในปี ค.ศ. 263 จงโฮยขุนพลของรัฐวุยก๊กยกทัพบุกจ๊กก๊ก จงโฮยให้ลิจูผู้เป็นขุนพลหน้า (前將軍 *เฉียนเจียงจฺวิน*) ให้นำกำลังทหารหมื่นนายไปล้อมอองหำที่ก๊กเสีย ให้ซุนไคผู้เป็นผู้พิทักษ์ทัพ (護軍 *ฮู่จฺวิน*) นำกำลังทหารไปล้อมเจียวปินที่ฮั่นเสีย บันทึกประวัติศาสตร์ไม่มีการกล่าวถึงอองหำอีกหลังจากนั้น

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). *สามก๊กจี่* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* ซือหม่า กวาง (1084). *จือจื้อทงเจี้ยน*.
# เล่าลี

| เล่าลี (หลิว หลี่) 劉理 |
| --- |
| อันผิงอ๋อง (安平王) |
| ดำรงตำแหน่ง | ค.ศ. 230 – พฤษภาคมหรือมิถุนายน ค.ศ. 244 |
| ถัดไป | หลิน อิ้น |
| เหลียงอ๋อง (梁王) |
| ดำรงตำแหน่ง | กรกฎาคม ค.ศ. 221 – 230 |
|  |
| ประสูติ | ระหว่าง ค.ศ. 207 และ ค.ศ. 221 |
| สวรรคต | พฤษภาคมหรือมิถุนายน ค.ศ. 244 |
| คู่อภิเษก | หม่าชื่อ |
| พระราชบุตร | * หลิว อิ้น
* หลิว จี๋
 |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| **ชื่อสกุล**: หลิว/เล่า (劉) **ชื่อตัว**: หลี่/ลี (理) **ชื่อรอง**: เฟิ่งเซี่ยว (奉孝) |
| พระสมัญญานาม |
| เต้าอ๋อง (悼王) |

 |
| ราชวงศ์ | ราชสกุลเล่า (หลิว) |
| พระราชบิดา | เล่าปี่ |

**เล่าลี** (เสียชีวิต พฤษภาคมหรือมิถุนายน ค.ศ. 244) หรือชื่อในภาษาจีนกลางว่า **หลิว หลี่** (จีนตัวย่อ: 刘理; จีนตัวเต็ม: 劉理; พินอิน: *Liú Lǐ*) มีชื่อรองว่า **เฟิ่งเซี่ยว** (จีน: 奉孝; พินอิน: *Fèngxiào*) เป็นอ๋องแห่งรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน เป็นพระโอรสของเล่าปี่จักรพรรดิผู้สถาปนาจ๊กก๊กและเป็นพระอนุชาต่างพระมารดาของเล่าเสี้ยน จักรพรรดิองค์ที่ 2 ของจ๊กก๊ก

## พระประวัติ

เล่าลีประสูติเมื่อปีใดไม่ทราบพระองค์เป็นบุตรชายของ เล่าปี่ ขุนศึกในช่วงปลาย ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ซึ่งได้เป็นปฐมจักรพรรดิแห่งจ๊กก๊กใน ยุคสามก๊ก ในเวลาต่อมาส่วนพระมารดาของพระองค์เป็นหนึ่งในพระสนมของพระเจ้าเล่าปี่พระองค์เป็นพระอนุชาต่างพระมารดาของ พระเจ้าเล่าเสี้ยน รัชทายาทของพระเจ้าเล่าปี่และจักรพรรดิองค์ที่ 2 ของจ๊กก๊กนอกจากนี้พระองค์ยังมีพระเชษฐาหรือพระอนุชาต่างพระมารดาอีกพระองค์หนึ่ง เล่าเอ๋ง ซึ่งเป็นพระอนุชาต่างพระมารดาของพระเจ้าเล่าเสี้ยนเช่นกัน

ช่วงหนึ่งในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 221 ประมาณสามเดือนหลังเล่าปี่ประกาศตนเองเป็นจักรพรรดิ เล่าปี่ส่งเคาเจ้ง ผู้มีบรรดาศักดิ์ซือถู ไปเป็นผู้แทนอ่านพระราชกฤษฎีกาและพระราชทานบรรดาศักดิ์ "เหลียงอ๋อง" (梁王)

ใน ค.ศ. 230 เมื่อรัชสมัยเล่าเสี้ยน เล่าลีได้รับบรรดาศักดิ์เป็น "อันผิงอ๋อง" (安平王) พระองค์สิ้นพระชนม์ใน ค.ศ. 244 และได้รับพระสมัญญานามเป็น "เต้าอ๋อง" (悼王)

## ลูกหลาน

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

* ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). *จดหมายเหตุสามก๊ก* (*ซันกั๋วจื้อ*).
* de Crespigny, Rafe (2007). *A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms 23-220 AD*. Leiden: Brill. ISBN 9789004156050.
# เล่าจ้อง

| เล่าจ้อง (*หลิว ฉง*) 劉琮 |
| --- |
| อ๋องแห่งซีเหอ (西河王 *ซีเหอหวาง*) |
| ดำรงฐานันดรศักดิ์ | ค.ศ. 252 – 262 |
|  |
| ประสูติ | ไม่ทราบ |
| สวรรคต | ค.ศ. 262 |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| **ชื่อสกุล**: เล่า (劉 *หลิว*) **ชื่อตัว**: จ้อง (琮 *ฉง*) |

 |
| พระราชบิดา | เล่าเสี้ยน |

**เล่าจ้อง** (สิ้นพระชนม์ ค.ศ. 262) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **หลิว ฉง** (จีน: 劉琮; พินอิน: *Liú Cóng*) เป็นเจ้าชายของรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน เป็นพระโอรสองค์ที่ 3 ของเล่าเสี้ยนจักรพรรดิลำดับที่ 2 และลำดับสุดท้ายของจ๊กก๊ก

## พระประวัติ

ในปี ค.ศ. 252 เล่าจ้องได้รับการแต่งตั้งเป็นอ๋องแห่งซีเหอ (西河王 *ซีเหอหวาง*)

ในปี ค.ศ. 262 ฤดูใบไม้ผลิ เดือน 1 ของศักราชจิ่งเย่า (景耀; ค.ศ. 258-263) ปีที่ 5 เล่าจ้องสิ้นพระชนม์

หลังการล่มสลายของจ๊กก๊กในปี ค.ศ. 263 ลูกหลานของเล่าจ้องพร้อมด้วยเล่าเสี้ยนและพระญาติองค์อื่น ๆ ของเล่าเสี้ยนย้ายไปประทับที่ลกเอี๋ยง (洛陽 *ลั่วหยาง*) นครหลวงของรัฐวุยก๊ก ลูกหลานของเล่าจ้องทั้งหมดเสียชีวิตในช่วงวิบัติหย่งเจียในปี ค.ศ. 311

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
* พงศาวลีจ๊กก๊ก

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรษที่ 3). *สามก๊กจี่* (*ซันกั๋วจื้อ*).
* เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *อรรถาธิบายสามก๊กจี่* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).
# เล่าสุน

| เล่าสุน (*หลิว สฺวิน*) 劉恂 / 劉询 |
| --- |
| อ๋องแห่งซินซิง (新興王 *ซินซิงหวาง*) |
| ดำรงฐานันดรศักดิ์ | ค.ศ. 259 – ธันวาคม ค.ศ. 263 |
| อ่านลกก๋ง (安樂公 *อานเล่อกง*) |
| ดำรงฐานันดรศักดิ์ | ค.ศ. 271 – ? |
| ก่อนหน้า | เล่าเสี้ยน |
|  |
| ประสูติ | ไม่ทราบ |
| สวรรคต | ไม่ทราบ |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| **ชื่อสกุล**: เล่า (劉 *หลิว*) **ชื่อตัว**: สุน (恂 *สฺวิน*) |

 |
| พระราชบิดา | เล่าเสี้ยน |

**เล่าสุน** มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **หลิว สฺวิน** (จีน: 劉恂 หรือ 劉询; พินอิน: *Liú Xún*) เป็นเจ้าชายของรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน เป็นพระโอรสองค์ที่ 6 ของเล่าเสี้ยนจักรพรรดิลำดับที่ 2 และลำดับสุดท้ายของจ๊กก๊ก

## พระประวัติ

ในปี ค.ศ. 259 เดือน 6 ของศักราชจิ่งเย่า (景耀; ค.ศ. 258-263) ปีที่ 2 เล่าเสี้ยนทรงแต่งตั้งเล่าสุนเป็นอ๋องแห่งซินซิง (新興王 *ซินซิงหวาง*)

หลังการล่มสลายของจ๊กก๊กในปี ค.ศ. 263 เล่าสุนพร้อมด้วยเล่าเสี้ยนรวมถึงพระโอรสและพระญาติองค์อื่น ๆ ของเล่าเสี้ยนย้ายไปประทับที่ลกเอี๋ยง (洛陽 *ลั่วหยาง*) นครหลวงของรัฐวุยก๊ก เนื่องจากเล่ายอยพระเชษฐาของเล่ายอยสิ้นพระชนม์ในเหตุการณ์กบฏจงโฮยเมื่อต้นปี ค.ศ. 264 เล่าเอียวที่เป็นพระโอรสองค์รองของเล่าเสี้ยนจึงควรเป็นทายาทของเล่าเสี้ยน แต่เล่าเสี้ยนโปรดเล่าสุนจึงทรงตั้งให้เล่าสุนเป็นทายาทโดยไม่ฟังคำทัดทานของเหวิน ลี่ (文立) หลังเล่าเสี้ยนถึงแก่กรรมในปี ค.ศ. 271 เล่าสุนได้สืบทอดบรรดาศักดิ์อ่านลกก๋ง (安樂公 *อานเล่อกง*) ของเล่าเสี้ยน

ลูกหลานของเล่าสุนทั้งหมดเสียชีวิตในช่วงวิบัติหย่งเจียในปี ค.ศ. 311

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
* พงศาวลีจ๊กก๊ก

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรษที่ 3). *สามก๊กจี่* (*ซันกั๋วจื้อ*).
* เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *อรรถาธิบายสามก๊กจี่* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).
# เล่ากี๋ (หลิว เฉียน)

| เล่ากี๋ (หลิว เฉียน / หลิว ฉฺวี) 劉虔 / 劉璩 |
| --- |
| อ๋องแห่งเสียงต๋ง (上黨王 *ช่างต่างหวาง*) |
| ดำรงฐานันดรศักดิ์ | ค.ศ. 259 – ธันวาคม ค.ศ. 263 |
|  |
| ประสูติ | ไม่ทราบ |
| สวรรคต | ไม่ทราบ |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| **ชื่อสกุล**: เล่า (劉 *หลิว*) **ชื่อตัว**: กี๋ (虔 *เฉียน*) |

 |
| พระราชบิดา | เล่าเสี้ยน |

**เล่ากี๋** (ค.ศ. 252-262) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **หลิว เฉียน** (จีน: 劉虔; พินอิน: *Liú Qián*) หรือ **หลิว ฉฺวี** (จีน: 劉璩; พินอิน: *Liú Qú*) เป็นเจ้าชายของรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน เป็นพระโอรสองค์ที่ 7 และองค์สุดท้องของเล่าเสี้ยนจักรพรรดิลำดับที่ 2 และลำดับสุดท้ายของจ๊กก๊ก

## พระประวัติ

ในปี ค.ศ. 259 เดือน 6 ของศักราชจิ่งเย่า (景耀; ค.ศ. 258-263) ปีที่ 2 เล่าเสี้ยนทรงแต่งตั้งเล่ากี๋เป็นอ๋องแห่งเสียงต๋ง (上黨王 *ช่างต่างหวาง*)

หลังการล่มสลายของจ๊กก๊กในปี ค.ศ. 263 เล่ากี๋พร้อมด้วยเล่าเสี้ยนรวมถึงพระโอรสและพระญาติองค์อื่น ๆ ของเล่าเสี้ยนย้ายไปประทับที่ลกเอี๋ยง (洛陽 *ลั่วหยาง*) นครหลวงของรัฐวุยก๊ก ลูกหลานของเล่ากี๋ทั้งหมดเสียชีวิตในช่วงวิบัติหย่งเจียในปี ค.ศ. 311

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
* พงศาวลีจ๊กก๊ก

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรษที่ 3). *สามก๊กจี่* (*ซันกั๋วจื้อ*).
* เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *อรรถาธิบายสามก๊กจี่* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).
# กวนหิน

| กวนหิน (กวาน ซิง) |
| --- |
| 關興 |
| ภาพวาดสมัยราชวงศ์ชิงแสดงภาพกวนหินถือศีรษะของพัวเจี้ยง |
| ข้อมูลส่วนบุคคล |
| เกิด | ไม่ทราบ |
| เสียชีวิต | ไม่ทราบ |
| บุตร | * กวาน ถ่ง
* กวาน อี๋
 |
| บุพการี | * กวนอู (บิดา)
 |
| ความสัมพันธ์ | * กวนเป๋ง (พี่ชาย)
* กวานชื่อ
 |
| อาชีพ | ขุนนาง |
| ชื่อรอง | อานกั๋ว (安國) |
| บรรดาศักดิ์ | หั้นสือแต่งเฮา (漢壽亭侯 *ฮั่นโช่วถิงโหว*) |
|  |

**กวนหิน** (ราว คริสต์ศตวรรษที่ 3) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **กวาน ซิง** (จีนตัวย่อ: 关兴; จีนตัวเต็ม: 關興; พินอิน: *Guān Xīng*; เวด-ไจลส์: *Kuan Hsing*) ชื่อรอง **อานกั๋ว** (จีนตัวย่อ: 安国; จีนตัวเต็ม: 安國; พินอิน: *Ānguó*; เวด-ไจลส์: *An-kuo*) เป็นขุนนางของจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน

## ประวัติ

กวนหินเป็นบุตรชายคนที่สองของกวนอูและเป็นน้องชายของกวนเป๋ง

ข้อมูลเกี่ยวกับกวนหินมีเพียงเล็กน้อยในบันทึกทางประวัติศาสตร์ บทชีวประวัติกวนอูใน*สามก๊กจี่*ระบุถึงกวนเป๋งเพียงไม่กี่ประโยค กวนหินในวัยเยาว์เป็นผู้มีความรู้ จูกัดเหลียงเห็นว่ากวนหินมีความสามารถเป็นพิเศษ เมื่อกวนหินเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ (อายุราว 19 ปี) ได้รับราชการเป็นขุนนางของจ๊กก๊กและเสียชีวิตในอีกไม่กี่ปีหลังจากนั้น กวนหินได้รับบรรดาศักดิ์หั้นสือแต่งเฮา (漢壽亭侯; *ฮั่นโซ่วถิงโหว*) ซึ่งสืบทอดมาจากกวนอูผู้บิดา สาเหตุการเสียชีวิตของกวนหินไม่มีการบันทึกไว้ กวนหินมีบุตรชายที่ปรากฏชื่อสองคนคือ กวาน ถ่ง (關統) และกวาน อี๋ (關彝)

กวนหินปรากฏเป็นตัวละครในนิยายอิงประวัติศาสตร์ที่ประพันธ์ในศตวรรษที่ 14 เรื่อง*สามก๊ก* ซึ่งกวนหินมีบทบาทสำคัญในเรื่องหลังการเสียชีวิตของกวนอูผู้บิดา

## ในนิยาย*สามก๊ก*

## อ้างอิง

* ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). *สามก๊กจี่* (*ซันกั๋วจื้อ*).
* ล่อกวนตง (ศตวรรษที่ 14). *สามก๊ก* (*ซันกั๋วเหยี่ยนอี้*).

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก