# โจผี

| โจผี (เฉา พี) 曹丕 เว่ย์เหวินตี้ 魏文帝 |
| --- |
| พระบรมสาทิสลักษณ์โจผี พร้อมเสนาบดีสองคนที่ยืนอยู่ข้างพระองค์ วาดในยุคราชวงศ์ถังโดยเหยียน ลี่เปิ่น (閻立本) |
| จักรพรรดิแห่งวุยก๊ก |
| ครองราชย์ | 11 ธันวาคม ค.ศ. 220 – 29 มิถุนายน ค.ศ. 226 |
| ถัดไป | โจยอย |
| วุยอ๋อง (魏王 *เว่ย์หวาง*) (ภายใต้ จักรวรรดิฮั่น) |
| ดำรงฐานันดรศักดิ์ | 15 มีนาคม ค.ศ. 220 – 11 ธันวาคม ค.ศ. 220 |
| ก่อนหน้า | โจโฉ |
| อัครมหาเสนาบดี (丞相 *เฉิงเซี่ยง*) (ภายใต้ จักรวรรดิฮั่น) |
| ดำรงตำแหน่ง | 15 มีนาคม ค.ศ. 220 – 11 ธันวาคม ค.ศ. 220 |
| ก่อนหน้า | โจโฉ |
|  |
| พระราชสมภพ | ป. ปลาย ค.ศ. 187 อำเภอเจียวก๋วน ราชรัฐไพก๊ก จักรวรรดิฮั่น |
| สวรรคต | 29 มิถุนายน ค.ศ. 226(226-06-29) (38–39 ปี) นครลกเอี๋ยง วุยก๊ก |
| ฝังพระศพ | สุสานโฉ่วหยาง (首陽陵 *โฉ่วหยางหลิง*) เขตเหยี่ยนชือ มณฑลเหอหนาน |
| พระมเหสี | * เอียนซี
* กุยฮุย
* อื่น ๆ
 |
| พระราชบุตร | * โจยอย
* *เฉา เสีย*
* เฉา หรุย
* เฉา เจี้ยน
* เฉา หลิน
* เฉา หลี่
* เฉา ยง
* เฉา ก้ง
* เฉา เหยี่ยน
* เจ้าหญิงตงเซียง
 |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| **ชื่อสกุล:** โจ (曹 *เฉา*) **ชื่อตัว:** ผี (丕 *พี*) **ชื่อรอง**: จื่อหฺวาน (子桓) |
| รัชศก |
| อ้วยโช่ (黃初 *หฺวางชู*): ค.ศ. 220–226 |
| พระสมัญญานาม |
| เหวินตี้ (文帝) |
| วัดประจำรัชกาล |
| เกาจู่ (高祖) |

 |
| ราชวงศ์ | วุยก๊ก |
| พระราชบิดา | โจโฉ |
| พระราชมารดา | เปียนสี |

| โจผี |
| --- |
|  |
| "โจผี" ในอักษรจีน |
| จีน | 曹丕 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Cáo Pī |
| Gwoyeu Romatzyh | Tsaur Pi |
| เวด-ไจลส์ | Ts'ao2 P'i1 |
| IPA | [tsʰǎu pʰí] |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| การถอดเป็นอักษรโรมันแบบเยล | Tsòuh Pēi |
| ยฺหวิดเพ็ง | Cou4 Pei1 |
| IPA | [tsʰȍu pʰéi] |
| หมิ่นใต้ |
| Tâi-lô | Tsô Phi |
| จีนสมัยกลาง |
| จีนสมัยกลาง | Dzaw Pʰi |

 |
|  |

**พระเจ้าโจผี** หรือ **เฉาพี** (จีน: 曹丕; พินอิน: *Cáo Pi*; ป. ปลาย ค.ศ. 187 – 29 มิถุนายน ค.ศ. 226) พระนามรอง **จื่อหวน** เป็นพระโอรสองค์รองในพระเจ้าโจโฉ ได้สืบต่อตำแหน่ง วุยอ๋อง และอำนาจต่อหลังจากโจโฉสิ้นพระชนม์ไปแล้ว ภายหลังจึงได้ล้มล้างราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ปราบดาภิเษกเป็นปฐมจักรพรรดิของราชวงศ์เว่ย (วุยก๊ก) ทรงพระนามว่า **สมเด็จพระจักรพรรดิเว่ยเหวินตี้** (จีน: 曹魏文帝; พินอิน: *Cáo Wèi Wéndì* - จักรพรรดิแห่งเว่ย) ในปีค.ศ. 220

โจผีนั้นเป็นบุตรคนรอง แต่ก็ได้มีบทบาทในการสืบทอดอำนาจจากโจโฉ เนื่องจากบุตรชายคนโต คือ โจงั่ง ได้เสียชีวิตไปตั้งแต่ยังอายุน้อยในการติดตามโจโฉไปทำสงคราม ในนิยายสามก๊กได้ โจโฉได้กล่าวถึงโจผี ว่าเป็นคนมีปัญญา จิตใจหนักแน่น โอบอ้อมอารีย์ จึงสมควรจะเป็นสืบทอดอำนาจของตน โจผีเป็นผู้เชี่ยวชาญในการแต่งกลอน กาพย์กวี เช่นเดียวกับโจโฉผู้บิดา และยังได้เคยติดตามบิดาออกไปทำสงครามบ่อยครั้ง ตั้งแต่ยังเยาว์
โจผีมีภรรยาหลวง คือนางเอียนสี ซึ่งได้ตัวมาเมื่อครั้งที่โจโฉทำสงครามกัวต๋อกับตระกูลอ้วน นางเอียนสีนั้นเป็นสาวงามที่มีชื่อว่า เป็นหญิงงามแห่งแผ่นดินทางเหนือ และยังเป็นภรรยาม่ายของอ้วนฮี บุตรชายของอ้วนเสี้ยว คู่ศึกของโจโฉ จึงย่อมถือเป็นเชลยศึก แต่โจผีก็ได้รับนางมาตกแต่งเป็นภรรยาหลวง ในขณะนั้นโจผีอายุได้ 17 ปี ขณะที่นางเอียนสีอายุมากกว่า คือ 22 ปี ซึ่งภายหลังเมื่อโจผีได้ขึ้นครองราชย์ ก็ได้สถาปนานางเป็นฮองเฮา

เนื่องจากการที่โจผีขึ้นครองราชย์ สถาปนาตนเองเป็นฮ่องเต้ จึงทำให้ซุนกวนและเล่าปี่ต้องสถาปนาตนเองเป็นฮ่องเต้ตามไปด้วย ก่อให้เกิดสภาพของสามก๊กอย่างแท้จริง

พระเจ้าโจผีเมื่อได้ปราบดาภิเษกเป็นฮ่องเต้ในเบื้องแรกนั้นก็ได้ทรงดำริจะทำการกวาดล้างศัตรูทุกคน รวมไปถึงพระอนุชา คือ โจสิด ซึ่งมีสติปัญญา และฝีมือในเชิงการกวี เช่นเดียวกับพระองค์ และเคยเป็นคู่แข่งในการแต่งตั้งรัชทายาทของโจโฉด้วย แต่โจสิดสามารถเอาตัวรอดได้ โดยการแต่งโคลงมีใจความว่า ต้นถั่วเผาต้นถั่ว ในกระทะถั่วร้องไห้ กำเนิดจากรากเดียวกัน เหตุไฉนคิดทำลาย มีความหมายถึง การที่พี่น้องซึ่งมาจากจุดกำเนิดเดียวกัน กลับต้องมาสังหารเข่นฆ่ากัน ด้วยเหตุใด ทำให้พระเจ้าโจผีสะเทือนพระทัย และไม่อาจสังหารพระอนุชาได้ ซึ่งโคลงบทกวีที่โจสิดแต่งขึ้นเพื่อเอาชีวิตรอดนี้มีชื่อเสียงมาก

พระเจ้าเว่ยเหวินตี้ โจผี เป็นฮ่องเต้ที่ครองราชย์ในระยะอันสั้นเพียง 6 ปี เท่านั้น ก็ทรงพระประชวร และเสด็จสวรรคต ในปีค.ศ. 226 สิริรวมพระชนมายุได้ 39 พรรษา

## พระราชกรณียกิจ

พระเจ้าโจผีทรงย้ายเมืองหลวงกลับไปที่ ลั่วหยาง ในปีค.ศ. 220

พระเจ้าโจผีทรงนำทัพเข้าโจมตีกังตั๋ง แต่ท้ายที่สุดถูก ลกซุน ต้านทัพไว้ได้ทำให้พ่ายแพ้กลับมา และยังเสียแม่ทัพคนสำคัญคือ เตียวเลี้ยว ในศึกนี้อีกด้วย

หลังจากพ่ายแพ้สงคราม พระเจ้าโจผีจึงหันมาสนใจทางด้านวรรณกรรมมากกว่าสงคราม เริ่มเกิดการเขียนวรรณกรรมแบบร้อยแก้ว จนทำให้ผู้คนรุ่นหลังยกย่องพระเจ้าโจผีเป็นพระบิดาแห่งวรรณกรรมร้อยแก้ว

## พระราชวงศ์

* **พระอัยกา** โจโก๋
* **พระราชบิดา** โจโฉ
* **พระราชมารดา** เปียนซี
* **พระเชษฐา** โจงั่ง
* **พระอนุชา**
	+ โจเจียง
	+ โจสิด
	+ โจหิม
* **ภรรยาหลวง** เอียนสี
* **พระราชโอรส** โจยอย

## บรรพบุรุษ

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  | โจโก๋ (เสียชีวิต ค.ศ. 193) |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | โจโฉ (ค.ศ. 155–220) |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | ติงชื่อ |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | โจผี (ค.ศ. 187–226) |  |
|  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | เปี้ยน กว่าง |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | เปี้ยน ยฺเหวียน |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | โจวชื่อ |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | เปียนซี (ค.ศ. 161–230) |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

## ในวัฒนธรรมร่วมสมัย

เรื่องราวการขึ้นเป็นจักรพรรดิของโจผีปรากฏใน "ตำนานลับสามก๊ก"

โจผีปรากฏเป็นตัวละครที่เล่นได้ในชุดวิดีโอเกม *ไดนาสตีวอริเออร์* และ *วอริเออร์โอโรจิ* ของโคเอ พระองค์ยังปรากฏในซีรีส์ *ซังโงกูชิ* ของโคเอ

Yu Bin แสดงเป็นโจผีในซีรีส์โทรทัศน์จีนใน ค.ศ. 2010 เรื่อง *สามก๊ก*

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). *สามก๊กจี่* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* de Crespigny, Rafe (2007). *A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms 23–220 AD*. Leiden: Brill. ISBN 9789004156050.
* เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *อรรถาธิบายสามก๊กจี่* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).
* ซือหม่า กวาง (1084). *จือจื้อทงเจี้ยน*.