# อ้วนสุด

| อ้วนสุด (ยฺเหวียน ชู่) 袁術 |
| --- |
| ภาพวาดอ้วนสุดในยุคราชวงศ์ชิง (清) |
| จักรพรรดิต๋องซือ (仲家皇帝 *จ้งเจียหฺวางตี้*) |
| ครองราชย์ | ค.ศ. 197–199 |
|  |
|  |
|  |
| ขุนพลฝ่ายซ้าย / ห้วนจงกุ๋น (左將軍 *จั่วเจียงจวิน*) |
| **ดำรงตำแหน่ง** ค.ศ. 192 (192) – ค.ศ. 197 (197) |
| กษัตริย์ | พระเจ้าเหี้ยนเต้ |
| เจ้ามณฑลยังจิ๋ว (揚州牧 *หยางโจวมู่*) (แต่งตั้งตนเอง) |
| **ดำรงตำแหน่ง** ค.ศ. 192 (192) – ค.ศ. 197 (197) |
| กษัตริย์ | พระเจ้าเหี้ยนเต้ |
| เจ้าเมืองลำหยง (南陽太守 *หนานหยางไท่โฉ่ว*) |
| **ดำรงตำแหน่ง** ค.ศ. 189 (189) – ค.ศ. 192 (192) |
| กษัตริย์ | พระเจ้าเหี้ยนเต้ |
| ขุนพลฝ่ายหลัง / ฮอจงกุ๋น (後將軍 *โฮ่วเจียงจฺวิน*) |
| **ดำรงตำแหน่ง** ค.ศ. 189 (189) – ค.ศ. 190 (190) |
| กษัตริย์ | พระเจ้าเหี้ยนเต้ |
|  |
| ข้อมูลส่วนบุคคล |
| เกิด | ไม่ทราบ อำเภอชางฉุ่ย มณฑลเหอหนาน |
| เสียชีวิต | กรกฎาคมหรือสิงหาคม มณฑลอานฮุย |
| คู่สมรส | เฝิงชื่อ (馮氏) |
| บุพการี | * ยฺเหวียน เฝิง (袁逢) (บิดา)
 |
| ความสัมพันธ์ | * ยฺเหวียน ถาง (袁湯) (ปู่)
* ยฺเหวียน จี (袁基) (พี่ชายต่างมารดา)
* อ้วนเสี้ยว (袁紹 *ยฺเหวียน เช่า*) (พี่ชายต่างมารดา)
* อ้วนอุ๋ย (袁遺 *ยฺเหวียน อี๋*) (ลูกพี่ลูกน้อง)
* อ้วนอิ๋น (袁胤 *ยฺเหวียน อิ้น*) (ลูกพี่ลูกน้อง)
* อ้วนหงุย (袁隗 *ยฺเหวียน เหว่ย์*) (อา)
* เอียวปิว (楊彪 *หยาง เปียว*) (พี่เขยหรือน้องเขย)
* เอียวสิ้ว (楊修 *หยาง ซิว*) (หลานลุงหรือหลานน้า)
* เหอ ขุย (何夔) (ลูกพี่ลูกน้อง)
* ภรรยาของซุน เฟิ่น (孫奮) (หลานปู่)
 |
| อาชีพ | ขุนพล, ขุนนาง, ขุนศึก |
| ชื่อรอง | กงลู่ (公路) |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวเต็ม | 袁術 |
| จีนตัวย่อ | 袁术 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Yuán Shù |
| IPA | [ɥɛ̌n ʂû] |

 |
| กงลู่ (ชื่อรอง) |
| จีน | 公路 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Gōnglù |

 |
|  |
|  |
|  |
|  |

**อ้วนสุด** (เสียชีวิต กรกฎาคมหรือสิงหาคม ค.ศ. 199) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **ยฺเหวียน ชู่** (จีน: 袁術; พินอิน: *Yuán Shù*, ) ชื่อรอง **กงลู่** (จีน: 公路; พินอิน: *Gōnglù*) เป็นขุนพล ขุนนาง และขุนศึกชาวจีนในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 *ตงฮั่น*) ขึ้นมามีบทบาทโดดเด่นหลังการเสื่อมอำนาจของราชสำนักราชวงศ์ฮั่นเมื่อ ค.ศ. 189 อ้วนสุดประกาศตนเป็นจักรพรรดิจีนเมื่อ ค.ศ. 189 ภายใต้ชื่อราชวงศ์ต๋องซือ (仲氏 *จ้งชื่อ* หรือ 仲家 *จ้งเจีย*) ที่ดำรงอยู่เป็นระยะเวลาสั้น ๆ ก่อนที่อ้วนสุดจะเสียชีวิตในอีก 2 ปีต่อมาคือ ค.ศ. 199

## ประวัติ

### ประวัติช่วงต้น

อ้วนสุดวเป็นชาวอำเภอหรู่หยาง (汝陽縣 *หรู่หยางเซี่ยน*) เมืองยีหลำ (汝南郡 *หรู่หนานจฺวิ้น*) ซึ่งอยู่ในอำเภอฉางฉุ่ย (商水縣 *ฉางฉุ่ยเซี่ยน*) มณฑลเหอหนาน (河南) ในปัจจุบัน ตระกูลของอ้วนสุดมีบทบาทสำคัญในราชการพลเรือนของราชวงศ์ฮั่น (漢) มามากว่า 4 ชั่วรุ่น โดยมีสมาชิกครอบครัวจำนวนมากที่ดำรงตำแหน่งระดับสูงตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 1 อ้วนสุดสืบเชื้อสายจากยฺเหวียน อาน (袁安) ผู้รับราชการในรัชสมัยพระเจ้าเจียงเต้ (漢章帝 *ฮั่นจางตี้*) อ้วนสุดเป็นบุตรชายของยฺเหวียน เฝิง (袁逢) ผู้เป็นเสนาบดีโยธาธิการ (司空 *ซือคง*) กับภรรยาหลวง บางครั้งอ้วนสุดถูกระบุว่าเป็นลูกผู้น้องของขุนศึกอ้วนเสี้ยว (袁紹 *ยฺเหวียน เช่า*) แต่จริง ๆ แล้วอ้วนสุดเป็นน้องชายต่างมารดาของอ้วนเสี้ยว

อ้วนสุดในวัยหนุ่มมีชื่อเสียงในด้านความกล้าหาญ และชอบออกไปล่าสัตว์โดยใช้สุนัขและเหยี่ยว อ้วนสุดได้รับการเสนอชื่อเป็นเซี่ยวเหลียน (孝廉; "ผู้กตัญญูและซื่อตรง") ภายหลังได้ดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการเมืองโห้หล้ำ (河南尹 *เหอหนานอิ่น*) ต่อมาได้เป็นขุนพลราชองครักษ์พยัคฆ์หาญหรือตงลงเจียงหน่วยหู่เปิน (虎賁中郎將 *หู่เปินจงหลางเจี้ยง*)

### การทัพปราบตั๋งโต๊ะ (ค.ศ. 189-191)

ภายหลังจากการตายของแม่ทัพโฮจิ๋น(22 กันยายน ค.ศ. 189) อ้วนสุดในฐานะผู้บัญชาการกองทัพน้อยจักรวรรดิแห่งกรมเสือไวทะยาน นำกำลังคนบุกเข้าไปสังหารพวกสิบขันที เมื่อตั๋งโต๊ะเข้ายึดการควบคุมของรัฐบาลส่วนกลางของราชวงศ์ฮั่น เขาต้องการที่จะแต่งตั้งอ้วนสุดให้เป็นแม่ทัพหลัง แต่ด้วยความกลัวที่มีต่อตั๋งโต๊ะ อ้วนสุดจึงหนีไปยังเมืองลำหยง(หนานหยาง) ซึ่งเขาได้เข้าควบคุมภายหลังจากที่ซุนเกี๋ยนสังหารเจ้าเมืองนามว่า จางจึซ์

อ้วนสุดได้เข้าร่วมการทัพต่อต้านตั๋งโต๊ะที่นำโดยอ้วนเสี้ยว เขาได้ร่วมมือกับซุนเกี๋ยน ซึ่งเขาได้แต่งตั้งให้เป็นผู้ตรวจราชการมณฑลแห่งอิจิ๋ว ซุนเกี๋ยนประสบความสำเร็จในการเอาชนะและสังหารแม่ทัพของตั๋งโต๊ะนามว่า ฮัวหยง(ค.ศ. 191) แต่อ้วนสุดเริ่มรู้สึกหวาดระแวงว่าซุนเกี๋ยนจะมีผลงานที่ประสบความสำเร็จมากเกินไปและไม่ยอมเชื่อฟังคำสั่งของเขาอีกต่อไป และแอบไม่ยอมส่งเสบียงอาหารเป็นการชั่วคราวไปให้ซุนเกี๋ยนเพื่อเป็นการขัดขวางการรุกคืบของเขา เมื่อช่วงเวลาที่ซุนเกี๋ยนได้เดินทางมาถึงเมืองลกเอี๊ยง(ลั่วหยาง) ได้ถูกเผาทำลายโดยตั๋งโต๊ะ ซึ่งกองกำลังของเขาได้หนีไปทางตะวันตกสู่เมืองฉางอัน พร้อมทั้งพาจักรพรรดิไปด้วย อย่างไรก็ตาม ทหารของเขาได้พบตราหยกแผ่นดิน ซึ่งซุนเกี๋ยนได้นำไปมอบให้กับอ้วนสุด ผู้บังคับบัญชาของเขา

### ปกครองในเมืองลำหยงและตันหลิว (ค.ศ. 190-193)

การปกครองของอ้วนสุดนั้นในเมืองลำหยงนั้นคอยแต่จะกดขี่ข่มเหง ภายหลังจากการแตกแยกของแนวร่วมพันธมิตรต่อต้านตั๋งโต๊ะใน ค.ศ. 191 เขาได้แก่งแย่งชิงอำนาจกับอ้วนเสี้ยวเพื่อควบคุมภาคเหนือของจีน โดยแต่ละฝ่ายได้จัดตั้งพันธมิตรที่เป็นคู่ปรับกัน อ้วนสุดได้จับมือเป็นพันธมิตรกับกองซุนจ้าน คู่ปรับทางเหนือของอ้วนเสี้ยว และอ้วนเสี้ยวได้จับมือเป็นพันธมิตรกับเล่าเปียว คู่ปรับทางใต้ของอ้วนสุด อ้วนสุดจึงส่งซุนเกี๋ยนไปโจมตีเล่าเปียว แต่ขุนพลของเขากลับถูกฆ่าตายในยุทธการที่ซงหยง (ค.ศ. 191) ซุนเปิน หลานชายของซุนเกี๋ยนได้สืบทอดตำแหน่งต่อจากเขาในฐานะขุนพลทหารของอ้วนสุดและผู้ตรวจราชการมณฑลแห่งอิจิ๋ว ภายหลังจากความพ่ายแพ้ครั้งนี้และด้วยความไม่เป็นที่นิยมของเขาเนื่องจากระบอบการปกครองที่ฟุ่มเฟือยของเขาในเมืองลำหยง อ้วนสุดได้ย้ายที่พำนักของเขาไปยังเมืองตันหลิว (เฉินหลิว) และขยายอิทธิพลไปยังแคว้นเองจิ๋วใน ค.ศ. 192

### ขุนศึกในอำเภอฉิวฉุน (ค.ศ. 193-197)

ในช่วงต้นปี ค.ศ. 193 อ้วนสุดได้ประสบความพ่ายแพ้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า เช่น ยุทธการที่เฟิงชิว โดยกองทัพผสมของโจโฉและอ้วนเสี้ยว เขาได้หนีไปยังอำเภอฉิวฉุนในเมืองกิวกั๋ง (จิ่วเจียง) บนชายฝั่งทางใต้ของแม่น้ำหวง จากกองบัญชาการแห่งใหม่ของเขา เขาได้สร้างรัฐขุนศึกที่ทรงอำนาจ เขาได้ปลดผู้ตรวจราชการมณฑลแห่งเองจิ๋วนามว่า เฉินเหวิน และเข้ารับตำแหน่งด้วยตัวเอง โดยยังกล่าวอ้างว่าเป็นผู้ครองแคว้นชีจิ๋ว

ตั้งแต่ปี ค.ศ. 194 ถึงต้นปี ค.ศ. 197 ซุนเซ็ก บุตรชายของซุนเกี๋ยนและน้องชายภรรยาของเขานามว่า งอเก๋ง ได้พิชิตดินแดนต่าง ๆ หลายแห่งในกังตั๋ง(เจียงตุง)ในนามของอ้วนสุด เขาไม่ค่อยที่จะประสบความสำเร็จในการขยายการปกครองในแคว้นชีจิ๋ว ซึ่งเขาต้องต่อสู้รบกับเล่าปี่และลิโป้ ซึ่งฝ่ายหลังได้จับมือกับอ้วนสุดในช่วงเวลาสั้นใน ค.ศ. 196 แต่ก็ต้องทรยศหักหลังเขาอีกครั้งและขับไล่เขาให้กลับไปยังอำเภอฉิวฉุน

### จักรพรรดิแห่งราชวงศ์จงซื่อ (ค.ศ. 197-199)

อ้วนสุดได้ประกาศสถาปนาตั้งตนเป็นจักรพรรดิภายใต้ราชวงศ์จงซื่อ (仲氏) ที่มีอายุสั้นในช่วงต้นปี ค.ศ. 197 โดยอ้างถึงความเชื่อคำทำนายเป็นเหตุผลของเขา รวมถึงตัวอักษรจีนสำหรับชื่อของเขาคำว่า สุด (ชู่) และชื่อรองว่า กงลู่ และการครอบครองตราหยกแผ่นดินซึ่งซุนเกี่ยนผู้ล่วงลับได้มอบให้แก่เขา การกระทำที่บ้าบิ่นนี้ทำให้เขาได้ตกเป็นเป้าของขุนศึกคนอื่น ๆ วิถีชีวิตที่ฟุ่มเฟือยและความหยิ่งจองหองของเขาทำให้เหล่าผู้ติดตามของเขาหลายคนต่างพากันตีจากเขาไป ด้วยความเสียหายอย่างร้ายแรงที่เกิดขึ้นจากการตีจากไปและการแปรพักตร์ ได้ส่งผลกระทบต่อทั้งอ้วนสุดเป็นการส่วนตัวและต่อความแข็งแกร่งของกองทัพของเขา โดยซุนเซ็กซึ่งได้พิชิตดินแดนส่วนใหญ่ของกังตั๋งภายใต้ธงของอ้วนสุด ภายหลังจากความพ่ายแพ้อย่างราบคาบโดยกองทัพผสมของโจโฉ เล่าปี่ และลิโป้ อ้วนสุดได้พยายามหลบหนีไปทางเหนือเพื่อเข้าร่วมกับอ้วนเสี้ยว อ้วนเสี้ยวได้ส่งบุตรชายคนโตนามว่า อ้วนถำ เพื่อพยายามช่วยเหลืออ้วนสุด แต่อย่างไรก็ตาม พันธมิตรระหว่างสองพี่น้องตระกูลที่เกลียดชังกันมานานจะไม่เกิดขึ้น เนื่องจากอ้วนถำมาช้าเกินไป และกองกำลังของอ้วนสุดถูกขัดขวางและบีบบังคับให้ล่าถอยกลับไปยังอำเภอฉิวฉุนโดยเล่าปี่ ภายหลังจากนั้นได้ไม่นาน เขาได้เสียชีวิตลงด้วยความอดอยาก ไม่สามารถกลืนอาหารหยาบที่ทหารของเขากินได้ คำขอครั้งสุดท้ายของเขาคือขอน้ำผสมน้ำผึ้งมาดื่มแก้กระหาย ซึ่งทหารของเขากลับไม่มีเลย

## ครอบครัว

* ปู่: ยฺเหวียน ถาง (袁湯)
* บิดา: ยฺเหวียน เฝิง (袁逢)
* พี่น้อง:
	+ ยฺเหวียน จี (袁基) (พี่ชายต่างมารดา)
	+ อ้วนเสี้ยว (袁紹 *ยฺเหวียน เช่า*) (พี่ชายต่างมารดา)
* ลูกพี่ลูกน้อง:
	+ อ้วนอุ๋ย (袁遺 *ยฺเหวียน อี๋*) ลูกพี่ลูกน้องคนโต
	+ อ้วนอิ๋น (袁胤 *ยฺเหวียน อิ้น*) ลูกพี่ลูกน้องคนเล็ก
* ภรรยา: เฝิงชื่อ (馮氏) บุตรสาวของเฝิง ฟาง (馮方)
* บุตร:
	+ ยฺเหวียน เย่า (袁耀) บุตรชาย หลังอ้วนสุดเสียชีวิต ยฺเหวียน เย่าและครอบครัวหนีไปเมืองโลกั๋งและเข้าร่วมกับหลิว ซฺวิน (劉勛) ขุนศึกระดับรอง หลังซุนเซ็ก เอาชนะหลิว ซฺวินและยึดเมืองโลกั๋งได้ ยฺเหวียน เย่าถูกจับกุมและในที่สุดก็ทำงานเป็นเจ้าหน้าที่มหาดเล็กกลาง (郎中 *หลางจง*) ในรัฐง่อก๊กของซุนกวน (น้องชายของซุนเซ็ก) บุตรสาวของยฺเหวียน เย่าสมรสกับซุน เฟิ่น (孫奮) บุตรชายคนที่ 5 ของซุนกวน
	+ ยฺเหวียนฟูเหริน (袁夫人) บุตรสาว ไม่ทราบชื่อตัว กลายมาเป็นอนุภรรยาของซุนกวนหลังถูกจับกุมพร้อมกับพี่ชาย มีชือเสียงในด้านความประพฤติดี แต่ไม่ได้ให้กำเนิดบุตร ซุนกวนให้ยฺเหวียนฟูเหรินเลี้ยงดูบุตรที่เกิดจากอนุภรรยาคนอื่น ๆ แต่บุตรทุกคนที่ยฺเหวียนฟูเหรินเลี้ยงดูล้วนเสียชีวิตตั้งแต่อายุยังน้อย เมื่อปู้ เลี่ยนชือ (步練師) เสียชีวิตเมื่อ ค.ศ. 238 ซุนกวนตรงการตั้งให้ยฺเหวียนฟูเหรินเป็นจักรพรรดินี แต่ยฺเหวียนฟูเหรินปฏิเสธด้วยเหตุผลว่าไม่มีบุตร
	+ ยฺเหวียนฟูเหริน (袁夫人) บุตรสาว ไม่ทราบชื่อตัว สมรสกับหฺวาง อี (黃猗)
* ญาติ:
	+ อ้วนหงุย (袁隗 *ยฺเหวียน เหว่ย์*) อา
	+ เอียวปิว (楊彪 *หยาง เปียว*) พี่เขยหรือน้องเขย เป็นบิดาของเอียวสิ้ว (楊修 *หยาง ซิว*)
	+ เหอ ขุย (何夔) ลูกพี่ลูกน้อง
	+ ยฺเหวียน เช่อ (袁赦) คนร่วมตระกูล

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
* การทัพปราบอ้วนสุด

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* ซือหม่า กวาง (1084). *จือจื้อทงเจี้ยน*.
* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). *สามก๊กจี่* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *โฮ่วฮั่นชู*.
* de Crespigny, Rafe (2007). *A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms 23-220 AD*. Leiden: Brill. ISBN 9789004156050.