# ซุนโฮ (ซุน เฮ่า)

| ซุนโฮ (ซุน เฮ่า) 孫皓 |
| --- |
| *อุ้ยเบ้งเฮา (歸命侯* กุยมิ่งโหว*)* |
| ภาพวาดซุนโฮในยุคราชวงศ์ชิง |
| จักรพรรดิแห่งง่อก๊ก |
| ครองราชย์ | 3 กันยายน ค.ศ. 264 – 1 พฤษภาคม ค.ศ. 280 |
| ก่อนหน้า | ซุนฮิว |
| เฮาแห่งออเสง (烏程侯 *อูเฉิงโหว*) |
| ดำรงฐานันดรศักดิ์ | 10 ธันวาคม ค.ศ. 258 – 3 กันยายน ค.ศ. 264 |
|  |
| ประสูติ | ค.ศ. 242 ซุน เผิงจู่ (孫彭祖) เฮ่าจง (皓宗) (ชื่อรอง) |
| สวรรคต | มกราคมหรือกุมภาพันธ์ ค.ศ. 284 (41-42 ปี) |
| ฝังพระศพ | นครลั่วหยาง มณฑลเหอหนาน |
| คู่อภิเษก | * เถิง ฟางหลาน (滕芳蘭)
* จางชื่อ (張氏; คนโต)
* จางชื่อ (張氏; คนรอง)
 |
| พระราชบุตร *(ส่วนหนึ่งจากอีกหลายพระองค์)* | * ซุน จิ่น (孫瑾)
* ซุน เฉียน (孫虔)
* *อ๋องแห่งเจ๋* (齊王 *ฉีหวาง*)
* *อ๋องแห่งตันลิว* (陳留王 *เฉินหลิวหวาง*)
* *อ๋องแห่งจางหลิง* (章陵王 *จางหลิงหวาง*)
* *อ๋องแห่งเฉิงจี้* (成紀王 *เฉิงจี้หวาง*)
* *อ๋องแห่งเซฺวียนเวย์* (宣威王 *เซฺวียนเวย์หวาง*)
* *อ๋องแห่งจงชาน* (中山王 *จงชานหวาง*)
* *อ๋องแห่งไต้* (代王 *ไต้หวาง*)
* ซุน ชง (孫充)
* ซุน ฝาน (孫璠)
 |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| **ชื่อสกุล:** ซุน (孫 *ซุน*) **ชื่อตัว:** โฮ (皓 *เฮ่า*) **ชื่อรอง**: ยฺเหวียนจง (元宗) |
| รัชศก |
| * ยฺเหวียนซิง (元興): ค.ศ. 264–265
* กานลู่ (甘露): ค.ศ. 265–266
* เป๋าติ่ง (寶鼎): ค.ศ. 266–269
* เจี้ยนเหิง (建衡): ค.ศ. 269–271
* เฟิ่งหฺวาง (鳳凰): ค.ศ. 272–274
* เทียนเช่อ (天冊): ค.ศ. 275–276
* เทียนสี่ (天璽): ค.ศ. 276
* เทียนจี้ (天紀): ค.ศ. 277–280
 |
| พระสมัญญานาม |
| จักรพรรดิมั่ว (末帝 *มั่วตี้*) |

 |
| ราชวงศ์ | ราชสกุลซุน |
| พระราชบิดา | ซุนโฮ (孫和 *ซุน เหอ*) |
| พระราชมารดา | จักรพรรดินีเหอ พระพันปีหลวง |

**ซุนโฮ** (ค.ศ. 242 – มกราคมหรือกุมภาพันธ์ ค.ศ. 284) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **ซุน เฮ่า** (จีนตัวย่อ: 孙皓; จีนตัวเต็ม: 孫皓; พินอิน: *Sūn Hào*) ชื่อรอง **ยฺเหวียนจง** (จีน: 元宗; พินอิน: *Yuánzōng*) เป็นจักรพรรดิลำดับที่ 4 และลำดับสุดท้ายของรัฐง่อก๊กในยุคสามก๊กของจีน ซุนโฮเป็นพระโอรสของซุนโฮ (孫和 *ซุน เหอ*) ซึ่งเคยเป็นรัชทายาทของซุนกวนจักรพรรดิผู้ก่อตั้งรัฐง่อก๊ก ซุนโฮ (*ซุน เฮ่า*) ขึ้นครองราชย์ในเดือนกันยายน ค.ศ. 264 หลังการสวรรคตของซุนฮิว (จักรพรรดิจิ่งตี้) ผู้เป็นพระปิตุลา (อา) โดยมาจากความต้องการของราษฎรที่จะมีจักรพรรดิที่มีพระชนมายุที่มากกว่าโดยคำนึงถึงเรื่องการล่มสลายเมื่อไม่นานมานี้ของจ๊กก๊กรัฐพันธมิตรของง่อก๊ก แต่การเลือกซุนโฮเป็นจักรพรรดิกลับทำให้สภาพการณ์เลวร้ายลง เนื่องจากพระองค์มีความโหดร้าย ฟุ่มเฟือย และไม่สามารถจัดการเรื่องราวภายในได้ ส่งผลทำให้ง่อก๊กเสื่อมถอยลง ซึ่งท้ายที่สุดง่อก๊กก็ถูกพิชิตโดยราชวงศ์จิ้นในปี ค.ศ. 280 ถือเป็นการสิ้นสุดของยุคสามก๊ก

ซุนโฮยังเป็นที่รู้จักในพระนามอื่น ๆ ได้แก่ **เฮาแห่งออเสง** (烏程侯 *อูเฉิงโหว*) ซึ่งเป็นฐานันดรศักดิ์ของพระองค์ก่อนจะขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิ, **อุ้ยเบ้งเฮา** (歸命侯 *กุยมิ่งโหว*; แปลตรงตัว "โหวผู้จำนนต่อชะตากรรม") ซึ่งเป็นฐานันดรศักดิ์ที่ราชวงศ์จิ้นมอบให้หลังพระองค์ยอมจำนน, **อู่โฮ่วจู่** (吳後主; แปลตรงตัว "เจ้านายองค์หลังแห่งง่อ") และ **อู๋มั่วตี้** (吳末帝; แปลตรงตัว "จักรพรรดิองค์สุดท้ายแห่งง่อ") ซึ่งนักประวัติศาสตร์ใช้กล่าวถึงพระองค์

## พระประวัติช่วงต้น

ซุนโฮประสูติในปี ค.ศ. 242 เป็นพระโอรสองค์โตของซุนโฮ (孫和 *ซุน เหอ*) ซุนโฮ (*ซุน เหอ*) ได้รับการแต่งตั้งเป็นรัชทายาทในเดือนกุมภาพันธ์หรือมีนาคม ค.ศ. 242 ไม่กี่เดือนหลังการสิ้นพระชนม์ของซุนเต๋งพระโอรสองค์โตและรัชทายาทองค์แรกของซุนกวนในเดือนเดือนพฤษภาคมหรือมิถุนายน ค.ศ. 241 พระมารดาของซุนโฮ (*ซุน เฮ่า*) คือเหอจี (何姬) เป็นพระสนมของซุนโฮ (*ซุน เหอ*)

ใน ค.ศ. 250 หลังจากซุนกวนทรงเบื่อหน่ายความขัดแย้งที่ดำเนินไปอย่างต่อเนื่องระหว่างพระโอรสของพระองค์คือซุนโฮ (*ซุน เหอ*) และซุน ป้า (孫霸) ซุนกวนจึงทรงบังคับให้ซุน ป้ากระทำอัตวินิบาตกรรม และเนรเทศซุนโฮ (สันนิษฐานว่ารวมถึงครอบครัวด้วย) ให้ไปอยู่ที่อำเภอกู้จาง (故鄣縣 *กู้จางเซี่ยน*; อยู่ในนครหูโจว มณฑลเจ้อเจียงในปัจจุบัน) รวมถึงลดสถานะลงเป็นสามัญชน ซุนโฮ (*ซุน เฮ่า*) จึงถูกลดสถานะจากว่าที่รัชทายาทโดยสันนิษฐานในอนาคตมาเป็นบุตรชายของสามัญชน แม้ว่าเป็นพระนัดดาของจักรพรรดิก็ตาม

ในปี ค.ศ. 252 ซุนโฮ (*ซุน เหอ*) ได้รับการเลื่อนสถานะจากสามัญชนเนื่องจากซุนกวนทรงแต่งตั้งให้ซุนโฮเป็นอ๋องแห่งลำหยง (南陽王 *หนานหยางหวาง*) และตั้งเมืองเตียงสา (長沙郡 *ฉางชาจฺวิ้น*; อยู่บริเวณนครฉางชา มณฑลหูหนานในปัจจุบัน) ให้เป็นราชรัฐของซุนโฮ ก่อนที่ซุนกวนจะสวรรคตในปีเดียวกันนั้น ในช่วงเวลานั้นมีข่าวลือแม้ภายหลังซุนเหลียงพระอนุชาของซุนโฮขึ้นครองราชย์หลังการสวรรคตของซุนกวนว่าผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์จูกัดเก๊กผู้เป็นเป็นลุงหรือน้าของจางเฟย์ (張妃) ชายาของซุนโฮคิดที่จะฟื้นฟูฐานะของซุนโฮและตั้งให้ซุนโฮเป็นจักรพรรดิแทน หลังจูกัดเก๊กถูกลอบสังหารและซุนจุ๋นขึ้นมามีอำนาจแทนในปี ค.ศ. 253 ซุนโฮก็ตกอยู่ในอันตราย เนื่องจากซุนจุ๋นมีส่วนสำคัญในการลดสถานะของซุนโฮมาตั้งแต่แรก และต้องการกำจัดทุกโอกาสที่ซุนโฮจะกลับมามีอำนาจอีกครั้ง ซุนจุ๋นใช้ข่าวลือดังกล่าวเป็นข้ออ้างในการลดสถานะของซุนโฮกลับไปเป็นสามัญชนและเนรเทศไปยังเมืองซินตู (新都郡 *ซินตูจฺวิ้น*; อยู่ในอำเภอฉุนอาน มณฑลเจ้อเจียงในปัจจุบัน) จากนั้นจึงส่งผู้แทนพระองค์ไปบังคับให้ซุนโฮกระทำอัตวินิบาตกรรม จางเฟย์พระชายาก็กระทำอัตวินิบาตกรรมเช่นกัน เหอจีอนุภรรยาของซุนโฮก็ได้รับการเสนอโอกาสในการกระทำอัตวินิบาตกรรม แต่เหอจีปฏิเสธโดยกล่าวว่าหากตนเสียชีวิตไปด้วยก็จะไม่มีใครเหลืออยู่ดูแลเหล่าโอรสของซุนโฮ เหอจีจึงเลี้ยงดูซุนโฮ (*ซุน เฮ่า*) และพระอนุชา 3 องค์ที่ประสูติกับอนุภรรยาคนอื่น ๆ ได้แก่ ซุน เต๋อ (孫德), ซุน เชียน (孫謙) และซุน จฺวิ้น (孫俊)

หลังซุนเหลียงทรงถูกปลดจากราชบัลลังก์โดยการบังคับของซุนหลิมลูกพี่ลูกน้องและผู้สืบทอดอำนาจของซุนจุ๋นในปี ค.ศ. 258 ซุนฮิวพระโอรสอีกองค์ของซุนกวนขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิ ในวันที่ 10 ธันวาคม ค.ศ. 258 ซุนฮิวทรงแต่งตั้งซุนโฮและพระอนุชาคือซุน เต๋อและซุน เชียนให้มีฐานันดรศักดิ์โหว (侯) ฐานันดรศักดิ์ของซุนโฮคือเฮาแห่งออเสง (烏程侯 *อูเฉิงโหว*) และซุนโฮทรงถูกส่งไปยังเขตศักดินาของพระองค์ ในช่วงเวลาหนึ่ง ซุนโฮทรงผูกมิตรกับบั้นเฮ็ก (萬彧 *ว่าน ยฺวี่*) นายอำเภอ (令 *ลิ่ง*) ของอำเภอออเสง (烏程縣 *อูเฉิงเซี่ยน*; ปัจจุบันคือนครหูโจว มณฑลเจ้อเจียง) ผู้ประเมินซุนโฮว่าเป็นทรงมีสติปัญญาและขยันเรียน นอกจากนี้ในช่วงที่ซุนโฮทรงดำรงฐานันดรศักดิ์เฮาแห่งออเสง พระองค์ทรงรับเถิง ฟางหลาน (滕芳蘭) มาเป็นพระสนม ผู้ซึ่งจะขึ้นเป็นจักพรรดินีในอนาคต

ในฤดูร้อน ค.ศ. 264 ซุนฮิวทรงพระประชวรและไม่สามารถตรัสได้ แต่ยังสามารถทรงพระอักษรได้ พระองค์จึงมีพระราชโองการเรียกตัวอัครมหาเสนาบดีเอียงเหียง (濮陽興 *ผูหยาง ซิง*) เข้ามาในพระราชวัง พระองค์ทรงชี้ไปที่พระโอรสซุนเปียน (孫𩅦 *ซุน วาน*) ผู้เป็นรัชทายาทและทรงฝากฝังให้เอียงเหียงช่วยสนับสนุนซุนเปียนให้สืบราชบัลลังก์ ซุนฮิวสวรรคตในเวลาต่อมาไม่นานเมื่อวันที่ 3 กันยายน ค.ศ. 264 แต่เอียงเหียงไม่ได้กระทำตามพระประสงค์ของซุนฮิว หลังจากเอียงเหียงปรึกษากับขุนพลเตียวปอ (張布 *จาง ปู้*) ทั้งสองมีความเห็นว่าผู้คนต่างปรารถนาจักรพรรดิที่เป็นผู้ใหญ่ (ไม่ทราบแน่ชัดว่าซุนเปียนมีพระชนมายุเท่าใดในเวลานั้น แต่ตัวซุนฮิวนั้นสวรรคตขณะมีพระชนมายุ 29 พรรษา ซุนเปียนจึงไม่น่าจะอยู่ในช่วงวัยรุ่นด้วยซ้ำ) เนื่องจากมีตัวอย่างจากการล่มสลายของจ๊กก๊กที่เป็นรัฐพันธมิตรเมื่อไม่นานมานี้ในปี ค.ศ. 263 เอียงเหียงและเตียวปอทำตามคำแนะนำของบั้นเฮ็กซึ่งเวลานั้นเป็นขุนพลโดยทูลเชิญซุนโฮให้ขึ้นครองราชย์แทน

## รัชสมัยตอนต้น

ในตอนแรก ผู้คนในง่อก๊กต่างประทับใจจักรพรรดิองค์ใหม่ เพราะพระองค์ทรงลดหย่อนภาษี ทรงช่วยเหลือคนยากจน และทรงปล่อยนางกำนัลจำนวนมากจากพระราชวังเพื่อให้ได้ไปแต่งงาน แต่ในเวลาต่อมาไม่นาน ความคาดหวังนั้นก็พังทลายลงเพราะซุนโฮทรงเริ่มการลงโทษอย่างโหดร้าย ทรงเชื่อถือไสยศาสตร์ และทรงลุ่มหลงสุรานารี พระองค์ยังทรงลดสถานะของจักรพรรดินีจู พระพันปีหลวง (朱太后 *จูไท่โฮ่ว*) พระมเหสีม่ายของซุนฮิวลงมามีตำแหน่งเป็น "จักรพรรดินีจิ่ง" (景皇后 *จิ่งหฺวางโฮ่ว*) พระองค์ทรงแต่งตั้งให้เหอจีผู้เป็นพระมารดาให้เป็นจักรพรรดินีพันปีหลวงแทน และทรงแต่งตั้งย้อนหลังให้ซุนโฮ (*ซุน เหอ*) ผู้เป็นพระบิดาเป็น "จักรพรรดิเหวิน" (文帝 *เหวินตี้*) เอียงเหียงและเตียวปอต่างรู้สึกประหลาดใจและผิดหวังต่อตัวซุนโฮ บั้นเฮ็กทูลรายงานซุนโฮเรื่องที่เอียงเหียงและเตียวปอรู้สึกผิดหวังต่อพระองค์ ซุนโฮจึงมีรับสั่งให้จับกุมและประหารชีวิตเอียงเหียงและเตียวปอพร้อมด้วยวงศ์ตระกูลในช่วงปลายปี ค.ศ. 264 ในปีนั้นพระองค์ทรงสถาปนาพระสนมเถิง ฟางหลานเป็นจักรพรรดินี

ในปี ค.ศ. 265 ซุนโฮทรงบังคับอดีตจักรพรรดินีจู พระพันปีหลวงให้กระทำอัตวินิบาตกรรม และทรงเนรเทศพระโอรส 4 องค์ของซุนฮิว ต่อมาไม่นานซุนโฮมีรับสั่งให้ประหารชีวิตพระโอรสของซุนฮิว 2 องค์โตคือซุนเปียน (อดีตรัชทายาท) และซุน กง (孫𩃙) ภายหลังซุนโฮทรงเชื่อในคำทำนายว่ารัศมีจักรพรรดิเคลื่อนจากมณฑลยังจิ๋วไปยังมณฑลเกงจิ๋ว และกำลังมณฑลเกงจิ๋วจะเอาชนะกำลังมณฑลยังจิ๋วได้ จึงทรงมีรับสั่งให้ย้ายนครหลวงจากเกี๋ยนเงียบ (建業 *เจี้ยนเย่*; ปัจจุบันคือนครหนานจิง มณฑลเจียงซู) ไปยังบู๊เฉียง (武昌 *อู่ชาง*; ปัจจุบันคือนครเอ้อโจว มณฑลหูเป่ย์) พระองค์ยังเริ่มการประหารชีวิตข้าราชการที่ไม่เห็นด้วยการวิถีฟุ่มเฟือยของพระองค์ ข้าราชการคนสำคัญเพียงคนเดียวที่สามารถทูลได้อย่างอิสระโดยไม่ต้องรับผลที่ตามมาคือลู่ ข่าย (陸凱) หลานชายของลกซุน (陸遜 *ลู่ ซฺวิ่น*) และเป็นหนึ่งในอัครมหาเสนาบดี 2 คนคู่กับบั้นเฮ็ก เพราะผู้คนให้ความนับถือลู่ ข่ายเป็นอย่างสูง

ในปี ค.ศ. 266 ราชวงศ์จิ้นซึ่งก่อตั้งขึ้นใหม่แทนที่วุยก๊กที่เป็นรัฐอริของง่อก๊กภายหลังจากที่สุมาเอี๋ยนจักรพรรดิองค์แรกของราชวงศ์จิ้นแย่งชิงราชบัลลังก์วุยก๊ก หาทางจะสร้างสันติภาพกับง่อก๊ก ซุนโฮกลับดำริจะโจมตีราชวงศ์จิ้น แต่พระองค์ยังไม่ทรงกระทำการโจมตีในช่วงเวลานั้น และก็ไม่ทรงสร้างสันติภาพกับราชวงศ์จิ้นด้วยเช่นกัน

ในปีเดียวกันนั้น ราษฎรในบริเวณที่เป็นมณฑลเจ้อเจียงในปัจจุบันไม่สามารถทนต่อการจัดเก็บภาษีอย่างหนักของซุนโฮ (เพื่อสนับสนุนวิถีฟุ่มเฟือยของพระองค์) จึงก่อกบฏและลักพาตัวซุน เชียนพระอนุชาของซุนโฮมาตั้งเป็นผู้นำหุ่นเชิด กลุ่มกบฏยกมาถึงนครเกี๋ยนเงียบ แต่ในท้ายที่สุดกลุ่มกบฏก็ถูกปราบปรามโดยติง กู้ (丁固) และจูกัดเจ้ง (諸葛靚 *จูเก่อ จิ้ง*) ผู้รับผิดชอบการป้องกันเกี๋ยนเงียบ แม้ว่าไม่มีหลักฐานว่าซุน เชียนมีส่วนร่วมจริง ๆ ในการก่อกบฏ แต่ซุนโฮก็ทรงมีรับสั่งให้ประหารชีวิตซุน เชียนพร้อมด้วยพระมารดาและพระอนุชาคือซุน จฺวิ้นที่มีพระมารดาเดียวกันกับซุน เชียน ซุนโฮทรงเชื่อว่านี่เป็นการทำให้คำทำนายที่ทำให้พระองค์ย้ายนครหลวงไปบู๊เฉียงเป็นผลสำเร็จ ต่อมาในปีเดียวกันนั้น พระองค์ทรงย้ายนครหลวงกลับไปเกี๋ยนเงียบ

ในปี ค.ศ. 268 ซุนโฮทรงเริ่มนโยายการโจมตีพื้นที่ชายแดนของราชวงศ์จิ้นเป็นระยะ ๆ พระองค์ทรงให้ขุนพลจู จี้ (朱繼) โจมตีเมืองกังแฮ (江夏郡 *เจียงเซี่ยจฺวิ้น*; อยู่บริเวณเขตซินโจว นครอู่ฮั่น มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน) ให้บั้นเฮ็กโจมตีเมืองซงหยง (襄陽 *เซียงหยาง*) ส่วนตัวพระองค์เองเตรียมเข้าโจมตีหับป๋า (合肥 *เหอเฝย์*) การโจมตีครั้งนี้ถูกต้านทานโดยทัพราชวงศ์จิ้นเช่นเดียวกับการโจมตีอีกหลายครั้งในเวลาต่อมา

ช่วงปลายปี ค.ศ. 269 ลู่ ข่ายเสียชีวิต แล้วก็ไม่มีใครในราชสำนักอีกที่จะกล้าทูลทัดทานใด ๆ หลังการเสียชีวิตของลู่ ข่าย ซุนโฮทรงเนรเทศวงศ์ตระกูลของลู่ ข่ายไปยังเมืองเจี้ยนอาน (建安郡 *เจี้ยนอานจฺวิ้น*; ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของมณฑลฝูเจี้ยนในปัจจุบัน) ลกข้อง (陸抗 *ลู่ คาง*) บุตรชายของลกซุนเป็นขุนพลผู้รับผิดชอบการป้องกันชายแดนด้านตะวันตกของง่อก๊ก ได้ถวายฎีกาเสนอการปฏิรูปเป็นระยะ ๆ แต่ซุนโฮมักทรงเพิกเฉยต่อฎีกาเหล่านี้ แต่ก็ไม่ได้ลงโทษใด ๆ ต่อลกข้อง

## รัชสมัยตอนปลาย

ต้นปี ค.ศ. 271 กลางฤดูหนาว ซุนโฮทรงเปิดฉากการโจมตีราชวงศ์จิ้นครั้งใหญ่ด้วยพระองค์เอง พระองค์ยังทรงพาพระมารดาคือจักรพรรดินีเหอ พระพันปีหลวง พระมเหสีคือจักรพรรดินีเถิง ฟางหลาน และพระสนมหลายพันคนไปด้วย ซึ่งทำให้มีการบังคับใช้แรงงานอย่างมากจากกำลังทหารในการลากรถม้า ทำให้เหล่าทหารต่างบ่นพึมพำว่าอาจจะคิดแปรพักตร์ เมื่อซุนโฮทรงทราบเรื่องนี้จึงทรงตัดสินพระทัยถอยทัพและกลับไปนครเกี๋ยนเงียบ บั้นเฮ็กและขุนพลอาวุโสเตงฮองและหลิว ผิง (留平) เคยพิจารณากันเองเรื่องการกลับไปเกี๋ยนเงียบอยู่ก่อนแล้วก่อนที่ซุนโฮจะทรงตัดสินพระทัยที่จะถอยทัพ และเมื่อซุนโฮทรงทราบเรื่องนี้ก็กริ้วขุนพลเหล่านี้ที่อาจจะทิ้งพระองค์ไป

ต่อมาในปีเดียวกันนั้น ทัพง่อก๊กก็สามารถยึดมณฑลเกาจิ๋วคืนมาได้สำเร็จจากกลุ่มกบฏที่ภักดีต่อราชวงศ์จิ้นซึ่งยืนหยัดมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 264 (ในรัชสมัยของซุนฮิว) ทำให้ซุนโฮทรงฮึกเหิมและทรงวางแผนปฏิบัติการทางทหารต่อราชวงศ์จิ้นต่อไปอย่างจริงจัง พระองค์ทรงตั้งให้ขุนพลเถา หฺวาง (陶璜) รับผิดชอบดูแลมณฑลเกาจิ๋ว เถา หฺวางก็บริหารมณฑลได้เป็นอย่างดี มณฑลเกาจิ๋วไม่มีการก่อกบฏอีกตลอดรัชสมัยของซุนโฮ

ในปี ค.ศ. 272 องโยย เจ้ามณฑลเอ๊กจิ๋วของราชวงศ์จิ้น เริ่มการสร้างกองเรือขนาดใหญ่ด้วยการสนับสนุนของจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน โดยมีแผนจะใช้กองเรือนี้ในการพิชิตง่อก๊กในท้ายที่สุด มีเศษไม้จากการสร้างเรือที่ลอยไปตามแม่น้ำแยงซี อู่ เหยียน (伍延) ขุนพลง่อก๊กตระหนักได้ว่ากำลังเกิดอะไรขึ้นจึงทูลเสนอให้เสริมแนวป้องที่ชายแดนด้านตะวันตกเฉียงเหนือ แต่ซุนโฮทรงปฏิเสธ

ต่อมาในปีเดียวกันนั้น ซุนโฮทรงดำเนินการบางอย่างที่ก่อให้เกิดในการก่อกบฏครั้งใหญ่ในง่อก๊ก นั่นคือพระองค์ทรงเรียกปู้ ฉ่าน (步闡) ขุนพลที่รับผิดชอบดูแลอำเภอซีหลิง (西陵; อยู่ในนครอี๋ชาง มณฑลหูเป่ย์) ให้กลับมานครหลวงเกี๋ยนเงียบ ปู้ ฉ่านกลัวว่าตนจะถูกลงโทษด้วยเหตุผลใดเหตุผลหนึ่ง ปู้ ฉ่านจึงก่อกบฏและแปรพักตร์เข้าด้วยราชวงศ์จิ้น แม้ว่าในท้ายที่สุดลกข้องก็สามารถเอาชนะปู้ ฉ่านและชิงอำเภอซีหลิงกลับมาให้ง่อก๊กได้ แต่ความคลางแคลงใจของเหล่าขุนพลง่อก๊กที่มีต่อจักรพรรดิซุนโฮก็ถูกเปิดเผยออกมา เหล่าขุนพลของราชวงศ์จิ้นจึงกล้าที่ทูลเสนอแผนการพิชิตง่อก๊กให้กับจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน

ในปีเดียวกันนั้น ซุนโฮยังทรงขุ่นเคืองบั้นเฮ็กและหลิว ผิงเรื่องที่ทั้งสองมีแผนจะละทิ้งพระองค์และกลับไปเกี๋ยนเงียบกันเอง พระองค์จึงทรงพยายามจะวางยาพิษทั้งสอง ทั้งสองไม่เสียชีวิต แต่เมื่อทั้งสองรู้ว่าซุนโฮทรงอยู่เบื้องหลังการวางยาพิษจึงรู้ว่าพวกตนไม่สามารถทำอะไรได้เลย บั้นเฮ็กจึงฆ่าตัวตาย ส่วนหลิว ผิงเสียชีวิตด้วยความตรอมใจ

ลกข้องเสียชีวิตในปี ค.ศ. 274 ลกข้องมีคำฝากฝังสุดท้ายทูลขอซุนโฮให้เสริมการป้องกันที่ชายแดนด้านตะวันตกของง่อก๊ก แต่ซุนโฮทรงไม่กระทำตามนั้น นอกจากนี้พระองค์ยังทรงแบ่งทัพของลกข้องออกเป็น 6 กอง แต่ละกองนำโดยบุตรชายของลกข้องแต่ละคน

ในปี ค.ศ. 275 เฮ่อ เช่า (賀邵; หลานปู่ของเฮ่อ ฉี) เสนาบดีอาวุโสของง่อก๊กป่วยด้วยโรคหลอดเลือดสมองและเป็นอัมพาต ซุนโฮทรงสงสัยว่าเห่อ เช่าแกล้งป่วย จึงมีรับสั่งให้จับกุมเฮ่อ เช่าแล้วทรมานด้วยการโบย และด้วยเลื่อยและไฟ เฮ่า เช่าเสียชีวิตจากการถูกทรมาน และวงศ์ตระกูลของเฮ่อ เช่าก็ถูกเนรเทศ

ตลอดช่วงหลายปีต่อมา ผู้คนที่ต้องการประจบประแจงซุนโฮมักถวายของวิเศษ (มีทั้งของจริงและของที่ถูกสร้างขึ้นใหม่) แก่ซุนโฮ โดยอ้างว่าในท้ายที่สุดพระองค์จะโค่นล้มราชวงศ์จิ้นและรวมแผ่นดินจีนเป็นหนึ่ง พระอุปนิสัยของซุนโฮที่ทรงเชื่อถือโชคลางก็ยิ่งถูกกระตุ้นมากขึ้น และพระองค์ทรงทุ่มเทความพยายามทั้งหมดในการวางแผนพิชิตราชวงศ์จิ้น

## การล่มสลายของง่อก๊ก

ในปี ค.ศ. 279 หลังจักรพรรดิสุมาเอี๋ยนทรงยอมรับคำทูลแนะนำขององโยยและเตาอี้ ในที่สุดราชวงศ์จิ้นก็เปิดฉากการโจมตีครั้งใหญ่เพื่อพิชิตง่อก๊ก การโจมตีแบ่งเป็น 6 ทาง ทัพในแต่ละทางนำโดยสุมาเตี้ยม (司馬伷 *ซือหม่า โจ้ว*) พระปิตุลา (อา) ของจักรพรรดิสุมาเอี๋ยน, อองหุย (王渾 *หวาง หุน*), อ๋องหยง (王戎 *หวาง หรง*), เฮาหุน (胡奮 *หู เฟิ่น*), เตาอี้ และองโยย โดยทัพใหญ่ที่สุดอยู่ใต้การบัญชาการของอองหุยและองโยย ทัพราชวงศ์จิ้นแต่ละทัพเคลื่อนพลอย่างรวดเร็วและยึดได้เมืองชายแดนหลายเมือง ส่วนกองเรือขององโยยแล่นไปทางตะวันออกลงไปตามแม่น้ำแยงซีและขจัดกองเรือของง่อก๊กในแม่น้ำ เตี๋ยวเค้า (張悌 *จาง ที่*) อัครมหาเสนาบดีแห่งง่อก๊กพยายามครั้งสุดท้ายเพื่อเอาชนะทัพของอองหุย แต่พ่ายแพ้และถูกสังหาร อองหุย องโยย และสุมาเตี้ยมต่างยกทัพมุ่งหน้าไปเกี๋ยนเงียบ ซุนโฮทรงจำต้องยอมจำนนในเดือนพฤษภาคม ค.ศ 280

ซุนโฮและพระราชวงศ์ถูกพาตัวไปลกเอี๋ยงนครหลวงของราชวงศ์จิ้น ซุนโฮซึ่งเวลานั้นเป็นเชลยทรงลดเกียรติของพระองค์เองด้วยการนำโคลนมาทาพระวรกายและมัดพระหัตถ์ของพระองค์ไว้ที่พระปฤษฎางค์ (หลัง) สุมาเอี๋ยนทรงแก้มัดให้ซุนโฮและให้ซุนโฮประทับนั่งถัดจากพระองค์ในการประชุมขุนนางครั้งถัดไป สุมาเอี๋ยนตรัสว่า "ข้าเตรียมที่นั่งให้ท่านเป็นเวลาช้านานแล้ว" ซุนโฮตรัสตอบว่า "กระหม่อมก็เตรียมพระที่นั่งให้ฝ่าบาทให้เกี๋ยนเงียบไว้แล้ว" เมื่อกาอุ้นขุนนางราชวงศ์จิ้นพยายามทำให้ซุนโฮอับอายโดยถามว่า "ข้าได้ยินว่าท่านลงโทษอย่างโหดเหี้ยมโดยการควักลูกตาและถลกหนังหน้าคน การลงโทษเช่นนี้คืออะไรกัน" ซุนโฮตรัสตอบว่า "หากผู้ใต้บังคับบัญชาวางแผนจะปลงพระชนม์จักรพรรดิหรือวางแผนจะคิดคด ข้าก็จะใช้การลงโทษเช่นนั้นกับคนนั้น ๆ" กาอุ้นที่เคยมีส่วนสำคัญในการทำให้โจมอจักรพรรดิวุยก๊กสวรรคต ก็กลับเป็นฝ่ายอับอายและไม่ได้โต้ตอบใด ๆ

สุมาเอี๋ยนทรงนิรโทษกรรมให้ซุนโฮและยังทรงพระราชทานฐานันดรศักดิ์ให้ซุนโฮเป็น "อุ้ยเบ้งเฮา" (歸命侯 *กุยมิ่งโหว*; มีความหมายว่า "โหวผู้จำนนต่อชะตากรรม") ในวันที่ 9 กรกฎาคม ค.ศ. 280 เหล่าบุตรชายของซุนโฮได้รับการแต่งตั้งเป็นข้าราชการชั้นผู้น้อยในราชสำนักราชวงศ์จิ้น ซุนโฮถึงแก่กรรมเมื่อต้นปี ค.ศ. 284

## พระราชวงศ์

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
* รายพระนามจักรพรรดิและพระมหากษัตริย์จีน

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). *สามก๊กจี่* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* ฝาง เสฺวียนหลิง (648). *จิ้นชู*.
* เผย์ ซงจือ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *อรรถาธิบายสามก๊กจี่* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).
* ซือหม่า, กวาง (1084). *จือจื้อทงเจี้ยน*.