# ข้อห้ามเรื่องการระบุชื่อ

| **ข้อห้ามเรื่องการระบุชื่อ** |
| --- |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวเต็ม | 避諱 |
| จีนตัวย่อ | 避讳 |
|

| ขยายการถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | bìhuì |
| ปอพอมอฟอ | ㄅㄧˋ ㄏㄨㄟˋ |
| เวด-ไจลส์ | pi4hui4 |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| ยฺหวิดเพ็ง | bei6 wai5 |
| หมิ่นใต้ |
| Tâi-lô | pī-huì |

 |
| ชื่อภาษาเวียดนาม |
| จื๋อโกว๊กหงือ | *kỵ húy* |
| ฮ้าน-โนม | 忌諱 |
| ชื่อภาษาเกาหลี |
| ฮันกึล | 피휘 |
| ฮันจา | 避諱 |
|

| ขยายการถอดเสียง |
| --- |
| อาร์อาร์ | pihwi |
| เอ็มอาร์ | p'ihwi |

 |
| ชื่อภาษาญี่ปุ่น |
| คันจิ | 避諱 |
| ฮิรางานะ | ひき |
|

| ขยายการถอดเสียง |
| --- |
| เฮ็ปเบิร์นปรับปรุง | hiki |

 |
|  |

**ข้อห้ามเรื่องการระบุชื่อ** หรือ **ปี้ฮุ่ย** (จีน: 避諱; พินอิน: *bìhuì*) เป็นข้อห้ามทางวัฒนธรรมที่ห้ามการพูดหรือการเขียนชื่อตัวของบุคคลสำคัญที่ได้รับการยกย่อง โดยเฉพาะในประเทศจีนและภายในเขตวัฒนธรรมจีน ข้อห้ามนี้บังคับใช้โดยกฎหมายหลายฉบับตลอดประวัติศาสตร์จีนสมัยราชวงศ์ แต่ต้นกำเนิดทางวัฒนธรรมและอาจรวมถึงทางศาสนามีมาตั้งแต่ก่อนยุคราชวงศ์ฉิน การไม่เคารพข้อห้ามเรื่องการระบุชื่ออย่างเหมาะสมจะถือว่าเป็นผู้ขาดการศึกษาและความเคารพ และนำความอับอายมาสู่ทั้งผู้กระทำความผิดและผู้ถูกกระทำด้วย

## ประเภท

* *ข้อห้ามเรื่องการระบุชื่อของรัฐ* (國諱 *กั๋วฮุ่ย* *guóhuì*) ทำให้ไม่สามารถใช้ชื่อตัวของจักรพรรดิและบรรพบุรุษของพระองค์ได้ ตัวอย่างเช่นในยุคราชวงศ์ฉิน ต้องหลีกเลี่ยงการระบุชื่อตัวของจิ๋นซีฮ่องเต้คือเจิ้ง 政 Zhèng (< \*‍OC B-S: \**teŋ-s*) และเดือนแรกของปีที่เรียกว่า *เจิ้งเยฺว่* (正月; *Zhèngyuè*) ได้มีการปรับเปลี่ยนวิธีออกเสียงเป็น *เจิงเยฺว่* *Zhēngyuè* (OC B-S: \**teŋ*, เหมือนกับ 征 ที่มีความหมายว่า "ออกเดินทางไกล, ไปทำศึก") จากนั้นก็มีการเปลี่ยนคำเรียกเป็น *ตฺวานเยฺว่* (端月; *Duānyuè* < OC, B-S \**tˤor*]) กฎหมายได้เพิ่มความเข้มงวดให้กับข้อห้ามนี้ ผู้ฝ่าฝืนจะถูกลงโทษอย่างรุนแรงหากเขียนพระนามของจักรพรรดิโดยไม่มีการดัดแปลง ในปี ค.ศ. 1777 หวาง ซีโหว (王錫侯) วิพากย์วิจารณ์พจนานุกรมคังซีในพจนานุกรมของตน และเขียนพระนามของจักรพรรดิคังซีโดยไม่ละเว้นขีดใด ๆ ในตัวอักษรออกตามที่กำหนดไว้ ความไม่เคารพนี้เป็นผลทำให้หวาง ซีโหวและครอบครัวต้องโทษประหารชีวิตและถูกริบทรัพย์สิน (แม้ว่าญาติของหวาง ซีโหวทั้งหมดได้รับพระราชทานอภัยโทษและรอดพ้นจากโทษประหารชีวิต) ข้อห้ามเรื่องการระบุชื่อประเภทนี้ไม่ปรากฏให้เห็นอีกในประเทศจีนสมัยใหม่
* *ข้อห้ามเรื่องการระบุชื่อของตระกูล* (家諱 *เจียฮุ่ย*) ทำให้ไม่สามารถใช้ชื่อของบรรพบุรุษของตน โดยทั่วไปจะหลีกเลี่ยงการใช้ชื่อบรรพบุรุษที่ย้อนกลับไปเจ็ดชั่วรุ่น ในเอกสารทางการทูตและจดหมายระหว่างตระกูลมีการบังคับใช้ข้อห้ามเรื่องการระบุชื่อของแต่ละตระกูล
* *ข้อห้ามเรื่องการระบุชื่อของปราชญ์* (聖人諱 *เชิ่งเหรินฮุ่ย*) ทำให้ไม่สามารถใช้ชื่อของบุคคลที่เป็นที่เคารพนับถือ เช่นการเขียนชื่อของขงจื๊อเป็นข้อห้ามในยุคราชวงศ์จิ้น

### วิธีการหลีกเลี่ยงข้อห้าม

การหลีกเลี่ยงข้อห้ามเรื่องการระบุชื่อ: ตัวอย่างการละเว้นขีดของอักษร ขีดสุดท้ายของแต่ละตัวอักษรในชื่อตัวของจักรพรรดิคังซีคือ "玄" (เสฺวียน xuán) และ "燁" (เย่ yè) ถูกละเว้น หากไม่ทำเช่นนี้จะต้องโทษประหารชีวิตเช่นเดียวกับกรณีของหวาง ซีโหว
มีสามวิธีในการหลีกเลี่ยงการใช้ตัวอักษรที่เป็นข้อห้าม:

* เปลี่ยนตัวอักษรเป็นตัวอื่น มักใช้อักษรที่เป็นคำไวพจน์ (คำพ้องความหมาย) หรืออักษรที่มีเสียงคล้ายกันกับอักษรที่ต้องหลีกเลี่ยง ตัวอย่างเช่น ประตูเสฺวียนอู่ (玄武門 *เสฺวียนอู่เหมิน*; ประตูเต่าดำ) ของพระราชวังต้องห้ามถูกเปลี่ยนชื่อเป็นประตูเฉินอู่ (神武門 *เฉินอู่เหมิน*; ประตูพลังเทพ) เพื่อหลีกเลี่ยงการใช้ตัวอักษรจากพระนามของจักรพรรดิคังซีคือเสฺวียนเย่ (玄燁)
* ปล่อยให้ตัวอักษรว่างไป
* ละเว้นเส้นขีดในตัวอักษร นิยมละเว้นเส้นขีดสุดท้าย

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่มเติม

* 陳垣 [Chen Yuan],《史諱舉例》 [Examples of Taboos in History] - the pioneering work in the field, written during the early 20th century, numerous editions