# สงครามกลางเมืองจีน

| สงครามกลางเมืองจีน 国共内战 Chinese Civil War |
| --- |
|
ตามเข็มนาฬิกาจากบนสุด: กำลังคอมมิวนิสต์ ณ ยุทธการที่ซี่ผิง, ทหารมุสลิมแห่งกองทัพปฏิวัติชาติ, เหมา เจ๋อตุงในคริสต์ทศวรรษ 1930, เจียง ไคเช็กกำลังตรวจทหาร, พลเอกซู่ ยู่แห่งพรรคคอมมิวนิสต์จีนตรวจกำลังพลไม่นานก่อนการทัพเมิ่งเหลียงกู้ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| วันที่ | 1 สิงหาคม ค.ศ. 1927 – 26 ธันวาคม ค.ศ. 1936 (ครั้งแรก) (9 ปี 4 เดือน 3 สัปดาห์ และ 4 วัน) 10 สิงหาคม ค.ศ. 1945 – 7 ธันวาคม ค.ศ. 1949 (ครั้งที่สอง; *โดยพฤตินัย*) (4 ปี 3 เดือน 3 สัปดาห์ และ 6 ปี) 7 ธันวาคม ค.ศ. 1949 – ปัจจุบัน (*โดยนิตินัย*) (76 ปี 7 เดือน 1 สัปดาห์ 2 วัน) |
| สถานที่ | จีน |
| สถานะ | * ไม่มีการลงนามการสงบศึกหรือสนธิสัญญาสันติภาพ
* ชัยชนะทางทหารของพรรคคอมมิวนิสต์จีนในจีนแผ่นดินใหญ่
* สาธารณรัฐประชาชนจีนได้รับการสถาปนาขึ้นบนจีนแผ่นดินใหญ่
* รัฐบาลสาธารณรัฐจีนย้ายไปยังกรุงไทเป
 |

 |
| คู่สงคราม |
|  พรรคก๊กมินตั๋ง  สาธารณรัฐจีน
*สนับสนุน*
 นาซีเยอรมนี

---

**หลังปี 1949:**  สาธารณรัฐจีนบนเกาะไต้หวัน
*สนับสนุน*  สหรัฐอเมริกา  ไทย

---

**ปัจจุบัน:**  ไต้หวัน  สหรัฐ *สนับสนุน*  NATO  SEATO  EU  เกาหลีใต้  ญี่ปุ่น |  พรรคคอมมิวนิสต์จีน  จีนโซเวียต
*สนับสนุน*
 สหภาพโซเวียต

---

**หลัง 1949:**  จีน
*สนับสนุน*  สหภาพโซเวียต  พม่า

---

**ปัจจุบัน:**  จีน |
| ผู้บังคับบัญชาและผู้นำ |
|  เจียง ไคเช็ค
 ตู้ หยู่หมิง
 หู จงหนาน
 ไป๋ ฉงซี
 เฉิน เฉิง
 หลี่ จงเหริน
 หยาน ซีชาน
 เหอ ยิ่งชิน
 กู้ จูตง
 เซฺว เยฺว่
 ถัง เอินป๋อ
 ซุน ลี้เจิน

---

**ปัจจุบัน**  ไล่ ชิงเต๋อ  โดนัลด์ ทรัมป์ |  เหมา เจ๋อตุง  จอมพลจูเต๋อ  เผิง เต๋อหวย  หลิน เปียว  เฮ่อ หลง
 สฺวี เซี่ยงเฉียน  เนี่ย หรงเจิน  เย่ เจี้ยนอิง
 หลิว ปั๋วเฉิง
 หลัว หรงหวน
 เฉิน อี้ (จอมพล)
 ซู่หยู

---

**ปัจจุบัน**  สี จิ้นผิง |
| กำลัง |
|
4,300,000 (กรกฎาคม 1945) 3,650,000 (มิถุนายน 1948) 1,490,000 (มิถุนายน 1949) |
1,200,000 (กรกฎาคม 1945) 2,800,000 (มิถุนายน 1948) 4,000,000 (มิถุนายน 1949) |
| ความสูญเสีย |
|
1928–1936: ความสูญเสียทางทหาร ~2 ล้านนาย
1945–1949: เสียชีวิต ~1-3 ล้านคน |

**สงครามกลางเมืองจีน** (อังกฤษ: *Chinese Civil War*; จีน: 国共内战) เป็นสงครามกลางเมืองที่สู้รบกันระหว่างพรรคก๊กมินตั๋งกับพรรคคอมมิวนิสต์จีน เพื่อแย่งชิงอำนาจเหนือประเทศจีน ส่งผลให้จีนถูกแบ่งออกเป็นสองฝ่าย คือ สาธารณรัฐจีน ซึ่งครอบครองเกาะไต้หวัน กับสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งครอบครองจีนแผ่นดินใหญ่ สงครามกลางเมืองจีนเป็นสงครามที่ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับสามในประวัติศาสตร์โลก รองจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่งและสงครามโลกครั้งที่สองเท่านั้น

สงครามเริ่มต้นเมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 1927 ท่ามกลางการกรีฑาทัพขึ้นเหนือ (Northern Expedition) และสิ้นสุดลงในช่วง ค.ศ. 1949-1950 จนถึงปัจจุบันนี้ แม้จะไม่มีการรบแล้ว แต่สงครามก็ยังคงไม่สิ้นสุดอย่างเป็นทางการ เพราะยังไม่มีการลงนามสนธิสัญญาสันติภาพใด ๆ ความขัดแย้งยังคงดำเนินต่อไปในรูปของการขู่ใช้กำลังทหาร การกดดันทางการเมือง และการกดดันทางเศรษฐกิจ สถานะทางการเมืองของไต้หวันยังคงเป็นข้อขัดแย้งที่สำคัญในปัจจุบัน โดยความตึงเครียดที่ดำเนินต่อมานั้นถูกเรียกว่าเป็น "ความสัมพันธ์ข้ามช่องแคบ"

สงครามนี้เป็นสัญลักษณ์ความแตกแยกทางอุดมการณ์ระหว่างพรรคก๊กมินตั๋งชาตินิยมกับพรรคคอมมิวนิสต์จีน ในจีนแผ่นดินใหญ่ปัจจุบัน สามปีสุดท้ายของสงคราม (ค.ศ. 1947-1949) เป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไปในชื่อ **สงครามปลดปล่อย** หรืออีกชื่อหนึ่งว่า **สงครามปฏิวัติภายในที่สาม** (第三次國内革命戰爭) ส่วนในไต้หวัน สงครามนี้รู้จักกันในชื่อ **สงครามต่อต้านการก่อการกำเริบต่อคอมมิวนิสต์** (戡亂戰爭) ก่อน ค.ศ. 1991 หรือโดยทั่วไปคือ **สงครามกลางเมืองชาตินิยม-คอมมิวนิสต์** (國共內戰) สำหรับทั้งสองฝ่าย

สงครามกลางเมืองดำเนินต่อไปเรื่อย ๆ จนกระทั่งจักรวรรดิญี่ปุ่นได้รุกรานจีนอีกครั้ง ทำให้ทั้งสองพรรคต้องร่วมกันจัดตั้งแนวร่วมเพื่อต่อต้านญี่ปุ่น เมื่อญี่ปุ่นพ่ายแพ้ใน ค.ศ. 1945 และสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุดลง จึงทำให้สงครามกลางเมืองดำเนินต่อไปอีกครั้งใน ค.ศ. 1946 หลังจากผ่านไปสี่ปี การรบทางทหารก็ยุติลง โดยสาธารณรัฐประชาชนจีนมีอำนาจเหนือจีนแผ่นดินใหญ่และเกาะไห่หนาน ส่วนสาธารณรัฐจีนมีอำนาจเหนือเกาะไต้หวัน เผิงหู หมู่เกาะจินเหมิน หมู่เกาะหมาจู่และหมู่เกาะห่างไกลต่าง ๆ

จวบจนทุกวันนี้ ยังไม่มีการลงนามสัญญาสงบศึกหรือลงนามสนธิสัญญาสันติภาพใด ๆ ฝ่ายสาธารณรัฐประชาชนจีนยังคงอ้างว่าไต้หวันเป็นมณฑลหนึ่งของตน และยังขู่ใช้กำลังทหารต่อไต้หวัน ส่วนฝ่ายไต้หวันเองก็อ้างสิทธิ์เหนือจีนแผ่นดินใหญ่ ทั้งสองฝ่ายยังคงมีความขัดแย้งกันในด้านการทูต ด้านการเมือง และด้านเศรษฐกิจ นอกจากนี้ สาธารณรัฐประชาชนจีนยังขู่ว่าจะใช้กำลังทหารรุกรานไต้หวัน หากไต้หวันประกาศเอกราชอย่างเป็นทางการ โดยสถานการณ์มีความตึงเครียดขึ้นมาเป็นครั้งคราว ทั้งสองฝ่ายมีการส่งเครื่องบินรบและเรือรบผ่านช่องแคบบ่อยครั้ง

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น