# จิ๋นซีฮ่องเต้

| จิ๋นซีฮ่องเต้ |
| --- |
| *ปฐมจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิจีน* |
| พระบรมสาทิสลักษณ์ของพระองค์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ปรากฏในคัมภีร์ของเกาหลีซึ่งปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ที่หอสมุดบริเตน โดยอ้างอิงจากพระบรมสาทิสลักษณ์เดิมในคัมภีร์ *ซันไฉถูฮุ่ย* ของจีน |
| พระเจ้าแผ่นดินจีน |
| ครองราชย์ | 221–210 ปีก่อนคริสตกาล |
| ก่อนหน้า | พระเจ้าโจวหนั่น (ราชวงศ์โจว) |
| ถัดไป | ฉินเอ้อร์ชื่อ |
| จักรพรรดิฉิน |
| ครองราชย์ | 221–210 ปีก่อนคริสตกาล |
| ถัดไป | ฉินเอ้อร์ชื่อ |
| พระราชาแห่งรัฐฉิน |
| ครองราชย์ | 247– 221 ปีก่อนคริสตกาล |
| ก่อนหน้า | ฉินจฺวังเซียง |
| ถัดไป | พระองค์เอง |
|  |
| พระราชสมภพ | 260 ปีก่อนคริสตกาล อิ๋ง เจิ้ง/จ้าว เจิ้ง |
| สวรรคต | 210 ปีก่อนคริสตกาล |
| ฝังพระศพ | สุสานหลวง ซีอาน |
| พระราชบุตร | * ฝูซู
* ฉินเอ้อร์ชื่อ (หูไห่)
* เกา
* เจียง-ลฺหวี่
 |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| * ชื่อบรรพชน: อิ๋ง (嬴)
* ชื่อตระกูล: จ้าว (趙)
* ชื่อตัว: เจิ้ง (政)
 |

 |
| ราชวงศ์ | ราชวงศ์ฉิน |
| พระราชบิดา | ฉินจฺวังเซียง |
| พระราชมารดา | จ้าว จี |

**ฉินฉื่อหฺวางตี้** ในภาษาจีนมาตรฐาน หรือ **จิ๋นซีฮ่องเต้** ในภาษาฮกเกี้ยน (จีน: 秦始皇帝; พินอิน: *Qín Shǐ Huángdì*; เป่อ่วยยี: *Chîn Sí Hông-tè*; 280–210 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นจักรพรรดิพระองค์แรกแห่งจักรวรรดิจีน ทรงก่อตั้งจักรวรรดิฉิน และไม่ทรงใช้ตำแหน่ง *หวัง* (王) เหมือนพระมหากษัตริย์ในราชวงศ์ชางและราชวงศ์โจวก่อนหน้านี้ แต่ทรงใช้ตำแหน่ง *หฺวังตี้* (皇帝) อันเป็นตำแหน่งที่พระมหากษัตริย์จีนทรงใช้สืบ ๆ กันมาอีกสองพันปี

พระองค์เสด็จพระราชสมภพในหานตาน เมืองหลวงของรัฐจ้าว มีพระนามเดิมว่า **อิ๋ง เจิ้ง** (嬴政) หรือ **จ้าว เจิ้ง** (趙政) พระราชบิดา คือ พระเจ้าฉินจฺวังเซียง (秦莊襄王) พระมหากษัตริย์แห่งรัฐฉิน พระราชมารดา คือ จ้าว จี (赵姬) พระองค์ทรงได้รับความอนุเคราะห์จากลฺหวี่ ปู้เหวย์ (呂不韋) พ่อค้าผู้มั่งคั่ง ในการสืบทอดราชบัลลังก์ต่อจากพระราชบิดา ครั้น 221 ปีก่อนคริสตกาล ขณะพระชนม์ได้ 38 พรรษา พระองค์ทรงพิชิตรัฐอื่น ๆ ได้ทั้งสิ้น และทรงผนวกรวมรัฐเหล่านั้นเข้าเป็นจักรวรรดิอันหนึ่งอันเดียว แล้วทรงขึ้นครองอำนาจในฐานะ *หฺวังตี้* พระองค์แรกของจักรวรรดิจีน ในรัชสมัยของพระองค์ แม่ทัพนายกองของพระองค์มีส่วนอย่างมากในการขยายอาณาเขตจักรวรรดิของพระองค์ โดยทำสงครามกับชาวไป่เยฺว่ (百越) ทางตอนใต้ของรัฐฉู่จนสามารถผนวกหูหนานและกวั่งตงได้เป็นการถาวร และทำสงครามกับชาวซฺยงหนู (匈奴) ทางตอนในของเอเชีย

พระองค์ยังทรงร่วมกับอัครมหาเสนาบดีหลี่ ซือ (李斯) ในการปฏิรูปขนานใหญ่ในด้านเศรษฐกิจและการเมือง เพื่อทำให้หลักปฏิบัติที่แตกต่างกันไปในรัฐต่าง ๆ แต่เดิมนั้นกลายเป็นมาตรฐานเดียวกัน ประวัติศาสตร์แบบจารีตระบุว่า ในการนี้ ทรงสั่งให้เผาตำราและฆ่าบัณฑิตเป็นอันมาก โครงการอันใหญ่โตของพระองค์นั้นยังรวมถึงการหลอมรวมกำแพงของรัฐต่าง ๆ เข้าเป็นกำแพงเมืองจีนอันหนึ่งอันเดียวกัน และจัดทำเส้นทางสัญจรทางบกให้เป็นหนึ่งเดียวกัน ตลอดจนจัดสร้างสุสานหลวงซึ่งมีทหารดินเผาขนาดเท่าคนจริงคอยอารักขาอยู่ พระองค์เสวยราชย์อยู่จนเสด็จสวรรคตเมื่อ 210 ปีก่อนคริสตกาล ระหว่างเสด็จประพาสภาคตะวันออกเป็นครั้งที่ 5

นักประวัติศาสตร์แบบจารีตมักพรรณนาว่า พระองค์ทรงเป็นผู้ปกครองที่โหดร้าย และเป็นผู้นิยมกฎหมายที่เข้มงวด ทั้งนี้ ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากมุมมองในสมัยราชวงศ์ฮั่นที่มีการวิพากษ์วิจารณ์พระองค์อย่างเผ็ดร้อน ทว่า นับแต่กลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา นักวิชาการเริ่มตั้งคำถามถึงมุมมองดังกล่าว

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* Clements, Jonathan (2006). *The First Emperor of China*. Cheltenham: Sutton Publishing. ISBN 978-0-7509-3960-7.
* Loewe, Michael (2000). *A Biographical Dictionary of the Qin, Former Han and Xin Periods (221 BC - AD 24)*. Leiden: Brill Publishers. ISBN 978-90-04-10364-1.
* Müller, Claudius Cornelius (29 May 2021). "Qin Shi Huang | Biography, Accomplishments, Family, United China, Tomb, & Facts". *Encyclopædia Britannica*. Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc.
* Paludan, Ann (1998). *Chronicle of the Chinese Emperors: The Reign-by-Reign Record of the Rulers of Imperial China*. London: Thames & Hudson. ISBN 978-0-500-05090-3.
* Portal, Jane (2007). *The First Emperor, China's Terracotta Army*. London: British Museum Press. ISBN 978-1-932543-26-1.
* Sima Qian (2007). *Records of the Grand Historian: Qin dynasty*. แปลโดย Raymond Dawson. Columbia University Press. ISBN 978-0-19-922634-4.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Qin Shi Huang