Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ปานามาซิตี

ทิวทัศน์กรุงปานามาซิตี มองจากเนินเขาเซร์โรอันซอง
ยอดโบสถ์การ์เมง (Iglesia del Carmen)
ในเขตกัสโกเวียโฮ (Casco Viejo)
กรุงปานามาซิตีสมัยใหม่ ผ่านอ่าวปานามา มองจากท่าเรือเก่าใกล้ตลาดสาธารณะ (Mercado Publico) ในเขตซันเฟลีเป (กัสโกเวียโฮ)
ถนนที่เชื่อมระหว่างเกาะนาโอส เกาะเปรีโก และเกาะฟลาเมงโกเข้ากับแผ่นดินใหญ่ มีช่องทางจักรยานขนานไปกับถนน
**ปานามาซิตี** (อังกฤษ: *Panama City*) หรือ **ซิวดัดเดปานามา** (สเปน: *Ciudad de Panamá*) เป็นเมืองหลวงของประเทศปานามา ตั้งอยู่ทางฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก ปากทางเข้าคลองปานามา ที่พิกัดภูมิศาสตร์ ﻿ / ﻿

ปานามาซิตีเป็นศูนย์กลางการเมือง การบริหาร และวัฒนธรรมของประเทศ ฮวน การ์โลส นาบาร์โรเป็นนายกเทศมนตรีคนปัจจุบัน ปัจจุบันกรุงปานามาซิตีมีจำนวนประชากร 708,738 คน รวมเขตนครหลวงทั้งหมดมี 1,063,000 คน

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ เก็บถาวร 2011-02-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* เว็บไซต์ทางการสำนักงานการท่องเที่ยวปานามา
# พ.ศ. 2364

|  |  |
| --- | --- |
| ศตวรรษ: | * 18
* **19 20
 |
| ปี: | * 2361
* 2362
* 2363
* **2364 2365
* 2366
* 2367
 |

1821 ในปฏิทินอื่น| ปฏิทินสุริยคติไทย | 2363–2364 |
| ปฏิทินเกรกอรี | 1821 *MDCCCXXI* |
| Ab urbe condita | 2574 |
| ปฏิทินอาร์มีเนีย | 1270 ԹՎ ՌՄՀ |
| ปฏิทินอัสซีเรีย | 6571 |
| ปฏิทินศกบาหลี | 1742–1743 |
| ปฏิทินเบงกอล | 1227–1228 |
| ปฏิทินเบอร์เบอร์ | 2771 |
| ปีในรัชกาลอังกฤษ | 1 Geo. 4 – 2 Geo. 4 |
| พุทธศักราช | 2365 |
| ปฏิทินพม่า | 1183 |
| ปฏิทินไบแซนไทน์ | 7329–7330 |
| ปฏิทินจีน | 庚辰年 (มะโรงธาตุโลหะ) 4518 หรือ 4311     *— ถึง —* 辛巳年 (มะเส็งธาตุโลหะ) 4519 หรือ 4312 |
| ปฏิทินคอปติก | 1537–1538 |
| ปฏิทินดิสคอร์เดีย | 2987 |
| ปฏิทินเอธิโอเปีย | 1813–1814 |
| ปฏิทินฮีบรู | 5581–5582 |
| ปฏิทินฮินดู |  |
|  - *วิกรมสมวัต* | 1877–1878 |
|  - *ศกสมวัต* | 1742–1743 |
|  - *กลียุค* | 4921–4922 |
| ปฏิทินโฮโลซีน | 11821 |
| ปฏิทินอิกโบ | 821–822 |
| ปฏิทินอิหร่าน | 1199–1200 |
| ปฏิทินอิสลาม | 1236–1237 |
| ปฏิทินญี่ปุ่น | บุนเซ 4 (文政４年) |
| ปฏิทินชวา | 1748–1749 |
| ปฏิทินจูเลียส | เกรกอรีลบ 12 วัน |
| ปฏิทินเกาหลี | 4154 |
| ปฏิทินหมินกั๋ว | 91 ก่อน ROC 民前91年 |
| ปฏิทินนานักชาฮี | 353 |
| ปฏิทินทิเบต | ལྕགས་ཕོ་འབྲུག་ལོ་ (ธาตุโลหะเพศผู้-มะโรง) 1947 หรือ 1566 หรือ 794     *— ถึง —* ལྕགས་མོ་སྦྲུལ་ལོ་ (ธาตุโลหะเพศเมีย-มะเส็ง) 1948 หรือ 1567 หรือ 795 |

**พุทธศักราช 2364** ตรงกับปีคริสต์ศักราช 1821

## ผู้นำ

* **พระมหากษัตริย์:** พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (7 กันยายน พ.ศ. 2352 - 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367)
	+ **เจ้าประเทศราช:**
		- เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่: พระยาธรรมลังกา
		- เจ้าผู้ครองนครลำพูน: พระเจ้าลำพูนไชย
		- เจ้าผู้ครองนครลำปาง: พระเจ้าดวงทิพย์
		- เจ้าผู้ครองนครน่าน: พระยาสุมนเทวราช

## เหตุการณ์

* รัชกาลที่ 2 ทรงบรรพชาเป็นสามเณร

## วันเกิด

## วันถึงแก่กรรม

* เจ้าศรีอโนชา (ประสูติ พ.ศ. 2293)

5 พฤษภาคม - จักรพรรดินโปเลียนที่ 1
# เขตอุปราชแห่งนิวกรานาดา

| เขตอุปราชแห่งนิวกรานาดาVirreinato de la Nueva Granada บีร์เรย์นาโต เด ลา นวยบา กรานาดา |
| --- |
| ค.ศ. 1717–ค.ศ. 1819 |
|
ธงชาติจักรวรรดิสเปนแบบที่ 2

 ตราราชการ

 |
| **คำขวัญ:**อูตราเกวอูนุม *(Vtraque Vnvm)* |
| **เพลงชาติ:** มาร์ชาเรอัล *(Marcha Real)* |
| เขตอุปราชแห่งนิวกรานาดา |
| สถานะ | อาณานิคมสเปน |
| เมืองหลวง | ซานตาเฟเดโบโกตา (นิตินัย) การ์ตาเคนาเดอินเดียส (พฤตินัย) |
| ภาษาทั่วไป | ภาษาสเปน |
| ศาสนา  | ศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| พระเจ้าแผ่นดิน |   |
|  |
| • ค.ศ. 1717-1724  | พระเจ้าเฟลิเปที่ 5 |
| • ค.ศ. 1813-1819  | พระเจ้าเฟร์นันโดที่ 7 |
|  |
| อุปราช |   |
|  |
| • ค.ศ. 1718-1719  | อันโตเนียว อิกนาเซียว เด ลา เปโดรซา อี เกร์เรโร |
| • ค.ศ. 1818-1819  | ควน โคเซ เด ซามาโน อี อูรีบาร์รี |
|  |
| ยุคประวัติศาสตร์ | การล่าอาณานิคมของสเปน |
|  |
| • ก่อตั้ง  | 27 พฤษภาคม ค.ศ. 1717 |
| • ถูกระงับ  | 5 พฤศจิกายน ค.ศ. 1723 |
| • จัดตั้งขึ้นใหม่  | 20 สิงหาคม ค.ศ. 1739 |
| • ประกาศเอกราช  | 20 กรกฎาคม ค.ศ. 1810 |
| • ถูกล้มเลิก  | 7 สิงหาคม ค.ศ. 1819 |
| • สิ้นสุด  | 7 สิงหาคม ค.ศ. 1819 |
|  |
| สกุลเงิน | รีลสเปน |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชอาณาจักรกรานาดาใหม่ |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| เขตผู้บัญชาการทหารสูงสุดแห่งเวเนซุเอลา |  |
| ประเทศกรันโกลอมเบีย |  |

 |

 |

**เขตอุปราชแห่งนิวกรานาดา** (อังกฤษ: *Viceroyalty of New Granada*) คือบริเวณที่อยู่ภายใต้การปกครองของจักรวรรดิสเปน ปัจจุบันคือประเทศโคลอมเบีย ปานามา เวเนซุเอลา เอกวาดอร์ และตรินิแดดและโตเบโก รวมทั้งบางส่วนของนิการากัว เปรู กายอานา และบราซิล โดยสเปนจะส่งอุปราชเข้ามาปกครอง และขึ้นตรงต่อกษัตริย์สเปน เขตอุปราชแห่งนี้มีเมืองศูนย์กลางการปกครองคือ ซานตาเฟเดโบโกตา เมืองสำคัญอื่น ๆ ได้แก่ การ์ตาเคนาเดอินเดียส กีโต และการากัส
# พ.ศ. 2374

|  |  |
| --- | --- |
| ศตวรรษ: | * 18
* **19 20
 |
| ปี: | * 2371
* 2372
* 2373
* **2374 2375
* 2376
* 2377
 |

1831 ในปฏิทินอื่น| ปฏิทินสุริยคติไทย | 2373–2374 |
| ปฏิทินเกรกอรี | 1831 *MDCCCXXXI* |
| Ab urbe condita | 2584 |
| ปฏิทินอาร์มีเนีย | 1280 ԹՎ ՌՄՁ |
| ปฏิทินอัสซีเรีย | 6581 |
| ปฏิทินศกบาหลี | 1752–1753 |
| ปฏิทินเบงกอล | 1237–1238 |
| ปฏิทินเบอร์เบอร์ | 2781 |
| ปีในรัชกาลอังกฤษ | 1 Will. 4 – 2 Will. 4 |
| พุทธศักราช | 2375 |
| ปฏิทินพม่า | 1193 |
| ปฏิทินไบแซนไทน์ | 7339–7340 |
| ปฏิทินจีน | 庚寅年 (ขาลธาตุโลหะ) 4528 หรือ 4321     *— ถึง —* 辛卯年 (เถาะธาตุโลหะ) 4529 หรือ 4322 |
| ปฏิทินคอปติก | 1547–1548 |
| ปฏิทินดิสคอร์เดีย | 2997 |
| ปฏิทินเอธิโอเปีย | 1823–1824 |
| ปฏิทินฮีบรู | 5591–5592 |
| ปฏิทินฮินดู |  |
|  - *วิกรมสมวัต* | 1887–1888 |
|  - *ศกสมวัต* | 1752–1753 |
|  - *กลียุค* | 4931–4932 |
| ปฏิทินโฮโลซีน | 11831 |
| ปฏิทินอิกโบ | 831–832 |
| ปฏิทินอิหร่าน | 1209–1210 |
| ปฏิทินอิสลาม | 1246–1247 |
| ปฏิทินญี่ปุ่น | เท็มโป 2 (天保２年) |
| ปฏิทินชวา | 1758–1759 |
| ปฏิทินจูเลียส | เกรกอรีลบ 12 วัน |
| ปฏิทินเกาหลี | 4164 |
| ปฏิทินหมินกั๋ว | 81 ก่อน ROC 民前81年 |
| ปฏิทินนานักชาฮี | 363 |
| ปฏิทินทิเบต | ལྕགས་ཕོ་སྟག་ལོ་ (ธาตุโลหะเพศผู้-ขาล) 1957 หรือ 1576 หรือ 804     *— ถึง —* ལྕགས་མོ་ཡོས་ལོ་ (ธาตุโลหะเพศเมีย-เถาะ) 1958 หรือ 1577 หรือ 805 |

**พุทธศักราช 2374** ใกล้เคียงกับ

* เมษายน ค.ศ. 1831 - มีนาคม ค.ศ. 1832
* มหาศักราช 1753

## ผู้นำ

* **พระมหากษัตริย์:** พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (21 กรกฎาคม พ.ศ. 2367 - 2 เมษายน พ.ศ. 2394)
	+ **กรมพระราชวังบวรสถานมงคล:** สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพ
		- **เจ้าประเทศราช: เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่: พระยาพุทธวงศ์
			* เจ้าผู้ครองนครลำพูน: พระยาน้อยอินท์
			* เจ้าผู้ครองนครลำปาง: พระยาไชยวงศ์
			* เจ้าผู้ครองนครน่าน: พระยามหายศ
* **จักรพรรดิจีน:** จักรพรรดิเต้ากวัง (3 ตุลาคม พ.ศ. 2363 - 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2393)

## เหตุการณ์

* 8 มีนาคม - พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้ย้ายเมืองกาญจนบุรีเดิมจากตำบลลาดหญ้า มาตั้ง ณ เมืองกาญจนบุรีในปัจจุบัน

## วันเกิด

* 17 กรกฎาคม - จักรพรรดิเสียนเฟิง (สวรรคต 22 สิงหาคม พ.ศ. 2404)
* 18 ตุลาคม - จักรพรรดิฟรีดริชที่ 3 แห่งเยอรมนี (สวรรคต 15 มิถุนายน พ.ศ. 2431)

## วันถึงแก่กรรม
# มินนี่ เมาส์

| มินนี่ เมาส์ |
| --- |
| ตัวละครใน *มิกกี้ เมาส์และผองเพื่อน* |
| ปรากฏตัวครั้งแรก | *เรือกลไฟวิลลี่* (1928) |
| สร้างโดย | * วอลต์ ดิสนีย์
* อัป ไอเวิกส์
 |
| ออกแบบโดย | * วอลต์ ดิสนีย์
* อัป ไอเวิกส์
 |
| ให้เสียงโดย | * วอลต์ ดิสนีย์ (1928–1929)
* Marjorie Ralston (1929)
* Marcellite Garner (1930–1936, 1941)
* Leone LeDoux (1936–1939; 1946–1950)
* Thelma Boardman (1938, 1941-42)
* Ruth Clifford (1944)
* Janet Waldo (1974)
* Russi Taylor (1986–2019)
* Kaitlyn Robrock (2019–ปัจจุบัน)
 |
| ข้อมูลในเรื่อง |
| ชื่อเต็ม | มิเนอร์วา เมาส์ |
| สายพันธุ์ | หนู |
| เพศ | หญิง |
| ครอบครัว | ครอบครัวมินนี่ เมาส์ ฟีฟี่ (สุนัข) ฟิกาโร (แมว) |
| คนรัก | มิกกี้ เมาส์ |

| มินนี่ เมาส์ |
| --- |
|  |
| ปรากฏตัวครั้งแรก | *เรือกลไฟวิลลี่* (18 พฤศจิกายน ค.ศ. 1928) |
| สร้างโดย | * วอลต์ ดิสนีย์
* เอิบ ไอเวิกส์
 |
| ให้เสียงโดย | * วอลต์ ดิสนีย์ (ค.ศ. 1928–1929)
* มาร์จอรี ราลสตัน (ค.ศ. 1929)
* มาร์เซลไลต์ การ์เนอร์ (ค.ศ. 1929–1939; ค.ศ. 2013)
* เธลมา บอร์ดแมน (ค.ศ. 1939–1942)
* รูธ คลิฟฟอร์ด (ค.ศ. 1942–1952)
* เจเน็ต วาลโด (ค.ศ. 1974)
* รุสซี เทย์เลอร์ (ค.ศ. 1986–2019)
* แคทลิน โบร็อก (ค.ศ. 2020–ปัจจุบัน)
 |
| ข้อมูลในเรื่อง |
| ชื่อเต็ม | มิเนอร์วา “มินนี่” เมาส์ |
| สายพันธุ์ | หนู |
| เพศ | หญิง |
| ครอบครัว | ครอบครัวมินนี่ เม้าส์ |
| คนรัก | มิกกี้ เมาส์ |
| ถิ่นกำเนิด | ดิสนีย์สตูดิโอส์ |

**มินนี่ เมาส์** (อังกฤษ: *Minnie Mouse*) เป็นตัวการ์ตูนสัตว์ตลกที่สร้างขึ้นโดยเอิบ ไอเวิกส์ และวอลต์ ดิสนีย์ เธอและมิกกี้ เมาส์ ถูกวาดโดยไอเวิกส์เป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1928 เรื่องราวคอมิกสตริป*มิกกี้ เมาส์* "เดอะกลีม" (ตีพิมพ์ 19 มกราคม – 2 พฤษภาคม ค.ศ. 1942) โดยเมอร์ริล เดอ มาริส และฟลอยด์ กอตต์เฟรดสัน ได้ให้ชื่อเต็มของเธอเป็น **มิเนอร์วา เมาส์** เป็นครั้งแรก แม้ว่าจะไม่ค่อยได้ใช้ชื่อนี้ก็ตาม

เรื่องราวคอมิกสตริป "มิสเตอร์สลิกเกอร์แนด์ดิเอ็กรอบเบอส์" (ตีพิมพ์ 22 กันยายน – 26 ธันวาคม ค.ศ. 1930) ได้แนะนำพ่อของเธอชื่อ มาร์คัส เมาส์ และแม่ที่ไม่มีชื่อของเธอ ซึ่งทั้งสองเป็นเกษตรกร เรื่องเดียวกันนี้ยังมีภาพถ่ายของลุงของมินนี่ชื่อ มิลตัน เมาส์ กับครอบครัวของเขา และปู่ย่าตายายของเธอชื่อ มาร์เวล เมาส์ และ มาทิลดา เมาส์ อย่างไรก็ตาม ญาติที่รู้จักกันดีที่สุดของเธอยังคงเป็นลุงของเธอชื่อ มอร์ติเมอร์ เมาส์ (มอร์ติเมอร์เกือบเป็นชื่อของมิกกี้) และหลานสาวฝาแฝดของเธอชื่อ มิลลี และ เมโลดี เม้าส์ แม้ว่าส่วนใหญ่มักจะเป็นหลานสาวชื่อ เมโลดี ที่ปรากฏตัวขึ้นคนเดียว ในหลายการปรากฏตัว มินนี่มักได้รับการนำเสนอในฐานะแฟนของมิกกี้ เมาส์, เพื่อนสนิทของเดซี่ ดั๊ก และเป็นเพื่อนกับคลาราเบล คาว

เมื่อวันที่ 22 มกราคม ค.ศ. 2018 เธอเข้าร่วมอันดับกับเหล่าดาราแอนิเมชันคนอื่น ๆ (รวมถึงมิกกี้ เมาส์) โดยรับดาวของเธอเองในฮอลลีวูดวอล์กออฟเฟม

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* มินนี่ เมาส์ ใน INDUCKS
* Minnie Mouse on IMDb
# แก้ว

ตัวหมากรุกที่ทำจากแก้ว
**แก้ว** หมายถึง วัสดุแข็งที่มีรูปลักษณะอยู่ตัว และเป็นเนื้อเดียว โดยปกติแล้วเกิดจากการเย็นตัวลงอย่างฉับพลันของวัสดุหลอมหนืด ซึ่งทำให้การแข็งตัวนั้นไม่ก่อผลึก ตัวอย่างเช่น น้ำตาลซึ่งหลอมละลายและถูกทำให้แข็งตัวอย่างรวดเร็ว อาจด้วยการหยดลงบนผิวเย็น น้ำตาลที่แข็งตัวนี้จะมีลักษณะเป็นเนื้อเดียว ไม่แสดงให้เห็นถึงลักษณะที่เป็นผลึก ซึ่งสามารถสังเกตได้จากรอยแตกหักซึ่งมีลักษณะละเอียด (conchoidal fracture)

แก้วสามารถที่จะเกิดได้หลากหลายวิธี โดยการที่จะเลือกวัตถุดิบจะต้องมีการคำนวณเพื่อหาปริมาณสารที่ต้องการใช้ใน Batch เนื่องจากสารที่ต้องการใช้ใน Batch จะได้มาจากปฏิกิริยาของวัตถุดิบ โดยในระหว่างการหลอมวัตถุดิบ จะเกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมี และโครงสร้าง โดยจะทำให้เกิดฟองอากาศที่ต้องกำจัดออกไป โดยในผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ที่ต้องการการขึ้นรูปทรงที่เฉพาะ จะทำโดยมีการใช้กระบวนการทางความร้อนเข้าช่วย เพื่อกำจัด Stress ที่เกิดขึ้นเนื่องจากการเย็นตัวลงอย่างรวดเร็ว และการปรับปรุงให้แก้วมีความแข็งแกร่งขึ้นโดยการอบเทมเปอร์ (Temper)

แก้วที่จะกล่าวถึงในบทความนี้ จะหมายถึง เฉพาะแก้วที่ทำจาก ซิลิกา (silica)

เนื้อแก้วบริสุทธิ์นั้นจะโปร่งใส ผิวค่อนข้างแข็ง ยากแก่การกัดกร่อน เฉื่อยต่อปฏิกิริยาทางเคมีและชีวภาพ ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ทำให้แก้วนั้นมีประโยชน์ใช้งานอย่างกว้างขวาง อย่างไรก็ตามแก้วนั้นถึงแม้จะแข็ง แต่ก็เปราะแตกหักง่าย และมีรอยแตกที่ละเอียดคม คุณสมบัติของแก้วนี้สามารถเปลี่ยนแปลงได้ง่ายด้วยการผสมสารอื่นลงในเนื้อแก้ว หรือการปรับสภาพด้วยการใช้ความร้อน

แก้วโดยทั่วไปนั้นทำจากซิลิกอนไดออกไซด์ (SiO2-silicon dioxide) ซึ่งอาจอยู่ในรูปของสารประกอบทางเคมีในแร่ควอตซ์ (quartz) หรือในรูป polycrystalline ของทราย ซิลิกาบริสุทธิ์มีจุดหลอมเหลวที่ 2000 °C (3632 °F) เพื่อความสะดวกในกระบวนการผลิต จะมีการผสมสาร 2 ชนิดลงไปด้วย ชนิดแรกคือโซดาแอช (Soda Ash) ซึ่งมีองค์ประกอบหลักคือ โซเดียมคาร์บอเนต (sodium carbonate-Na2CO3) หรือสารประกอบโพแทสเซียม เช่น โพแทสเซียมคาร์บอเนต เพื่อช่วยให้อุณหภูมิในการหลอมเหลวนั้นต่ำลงอยู่ที่ประมาณ 1000~1500 °C แต่อย่างไรก็ตามสารนี้จะส่งผลข้างเคียงทำให้แก้วนั้นละลายน้ำได้ จึงต้องมีการเติมสารอีกชนิด คือ หินปูน ซึ่งมีองค์ประกอบหลักคือ แคลเซียมคาร์บอเนต (calcium carbonate-CaCO3) (เมื่ออยู่ในเนื้อแก้ว จะกลายเป็นแคลเซียมออกไซด์; calcium oxide-CaO) เพื่อทำให้แก้วนั้นไม่ละลายน้ำ

องค์ประกอบของแก้วที่ใช้ทำภาชนะใช้งานโดยทั่วไป เช่น แก้วน้ำ หรือกระจกใส จะมีองค์ประกอบแต่ละตัวโดยประมาณดังนี้

    SiO2 70%

    Na2O 15%

    CaO 8%

    และองค์ประกอบอื่น ๆ อีกเล็กน้อย เช่น MgO, Al2O3, K2O เป็นต้น

อาจมีแก้วพิเศษชนิดอื่น ซึ่งเกิดจากการเติมวัตถุดิบอื่น ๆ ลงไป เพื่อช่วยปรับคุณสมบัติของแก้ว เช่น

* เติมตะกั่ว (จากวัตถุดิบเช่น ลิธาจ; Litharge) และกลายเป็น PbO ในเนื้อแก้ว เพื่อให้แก้วหนักขึ้น เนื้อแก้วหยุ่นเหนียวและแวววาว ซึ่งเรียกโดยทั่วไปว่าแก้วคริสตัล
* เติมแบเรียมและสังกะสี (BaO, ZnO) เพื่อช่วยทำให้แก้วมีลักษณะคล้ายแก้วคริสตัลโดยไม่ใช้ตะกั่วเป็นต้น

## แหล่งข้อมูลอื่น

แม่แบบ:โครงการวิทยาศาสตร์
# พระเจ้าชินพย็องแห่งชิลลา

**พระเจ้าชินพย็องแห่งชิลลา** (เกาหลี: 진평왕,1110-1175) เป็นกษัตริย์องค์ที่ 26 ของราชวงศ์ชิลลา ซึ่งเป็นหนึ่งใน สามก๊กแห่งเกาหลี พระเจ้าชินพย็องเดินตามรอยพระบาทของพระเจ้าชินจี รัชกาลก่อน โดยจัดระบบการปกครองส่วนกลางของชิลลาใหม่ เมื่อเกิดความขัดแย้งมากมายระหว่างแพ็กเจและโคกูรยอ พระองค์ได้ส่งทูตไปปรับปรุงความสัมพันธ์และกระชับความสัมพันธ์ระหว่างชิลลากับราชวงศ์สุยและถัง พระองค์ยังเป็นที่รู้จักในด้านการส่งเสริมพระพุทธศาสนาในฐานะผู้นำทางจิตวิญญาณของอาณาจักรและส่งเสริมคำสอนทางพุทธศาสนา

## พระราชประวัติ

พระเจ้าชินพย็องมีพระนามเดิมว่า คิมแพ็กจ็อง ประสูติเมื่อ พ.ศ. 1110 เป็นพระโอรสในเจ้าชายรัชทายาททงรยุนพระราชโอรสองค์ใหญ่ใน พระเจ้าชินฮึง พระราชาองค์ที่ 24 หลังจากเจ้าชายรัชทายาทผู้เป็นพระบิดาสิ้นพระชนม์ตั้งแต่พระองค์ยังทรงพระเยาว์ทำให้สิทธิ์ในการสืบราชบัลลังก์ตกเป็นของพระปิตุลา (อา) ซึ่งต่อมาขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าชินจีต่อมาเจ้าชายแพ็กจ็องเสกสมรสกับ พระชายามายา และมีพระราชธิดาด้วยกันถึง 3 พระองค์คือ เจ้าหญิงช็อนมย็อง เจ้าหญิงท็อกมัน และเจ้าหญิงซ็อนฮวา

## ขึ้นครองราชย์

หลังจากพระเจ้าชินจีครองสิริราชสมบัติได้ 4 ปีก็ถูกปลดออกจากราชบัลลังก์โดยผู้นำในการยึดอำนาจครั้งนี้คือพระสนมมีชิล พระสนมในพระเจ้าชินฮึงและพระเจ้าชินจี ซึ่งได้ร่วมมือกับซ็อลว็อน ผู้นำทหารองครักษ์และ เซจง ขุนนางผู้ใหญ่ซึ่งทั้งสองเป็นชู้รักของพระสนมมีซิลหลังจากยึดอำนาจสำเร็จก็ได้ยกเจ้าชายแพ็กจ็องพระชนมายุเพียง 12 พรรษาขึ้นครองสิริราชสมบัติพระนามว่าพระเจ้าชินพย็อง

## เสด็จสวรรคต

พระเจ้าชินพย็องเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 20 มกราคม 1175 ขณะพระชนมายุได้ 65 พรรษาครองสิริราชสมบัติทั้งสิ้น 53 ปีหลังจากนั้นเจ้าหญิงท็อกมันพระราชธิดาองค์ที่ 2 จึงขึ้นครองสิริราชสมบัติพระนามว่าพระนางซ็อนด็อก

## พระราชวงศ์

พระบิดา
* เจ้าชายรัชทายาททงรยุน

พระมารดา
* พระชายามาโน

พระมเหสี
* พระนางมายา จากตระกูลคิม

พระราชบุตร
* เจ้าหญิงช็อนมย็อง พระราชมารดาใน พระเจ้ามูยอล พระราชาองค์ที่ 29

* เจ้าหญิงท็อกมัน ซึ่งต่อมาคือ พระนางซ็อนด็อก พระราชาองค์ที่ 27

* เจ้าหญิงซ็อนฮวา

## อ้างอิง
# ราชวงศ์อู่โจว

| โจว周 |
| --- |
| ค.ศ. 690–ค.ศ. 705 |
| ราชวงศ์อู้โจว คริสต์ศตวรรษที่ 7 |
| สถานะ | จักรวรรดิ |
| เมืองหลวง | เฉินตู |
| ภาษาทั่วไป | ภาษาจีน |
| ศาสนา  | ศาสนาพุทธ (ศาสนาประจำชาติ), ศาสนาเต๋า, ศาสนาขงจื๊อ, ศาสนาชาวบ้านจีน |
| การปกครอง | สมบูรณาญาสิทธิราชย์ |
| จักรพรรดินี |   |
|  |
| • ค.ศ. 690–705  | บูเช็กเทียน |
|  |
| ประวัติศาสตร์ |   |
|  |
| • สถาปนาโดยจักรพรรดินีบูเช็กเทียน  | 17 ตุลาคม ค.ศ. 690 |
| • จักรพรรดินีบูเช็กเทียนถูกปลด  | 21 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 705 |
|  |
| สกุลเงิน | เหรียญจีน |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชวงศ์ถัง |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์ถัง |  |
| รัฐข่านเตอร์กิสที่สอง |  |
| อาณาจักรพัลแฮ |  |

 |

 |

**ราชวงศ์อู่โจว** (จีน: 武周) หรือชื่ออย่างเป็นทางการคือ **ราชวงศ์โจว** (จีน: 周) บางครั้งเรียก **ราชวงศ์โจวใต้** (จีน: 南周) **ราชวงศ์โจวที่สอง** หรือ **ราชวงศ์โจวฟื้นฟู** เป็นราชวงศ์จีนที่ปกครองอยู่ระหว่าง ค.ศ. 690 และ 705 เมื่อบูเช็กเทียนครองราชย์เป็นจักรพรรดินี ราชวงศ์เริ่มต้นเมื่ออู่ เจ้าซึ่งเป็นพระนามเดิมของอู่ เจ๋อเทียนแย่งชิงบัลลังก์ของพระราชโอรสจักรพรรดิถังรุ่ยจง และคงอยู่จนกระทั่งจักรพรรดิถังจงจงกลับคืนสู่บัลลังก์ นักประวัติศาสตร์มักมองว่าราชวงศ์อู่โจวเป็นเวลาระหว่างต่อรัชสมัยราชวงศ์ถัง

ผู้ปกครองพระองค์เดียวราชวงศ์อู่โจว คือบูเช็กเทียน พระองค์ใช้พระนาม "อู่ เจ้า" เมื่อพระองค์ประกอบพิธีบรมราชาภิเษก พระองค์ตั้งชื่อราชวงศ์ของพระองค์ตามราชวงศ์โจวโบราณซึ่งทรงเชื่อว่าพระองค์เป็นผู้สืบเชื้อสาย

## อ้างอิง
# ชื่อบุคคลไอซ์แลนด์

แผนผังแสดงระบบการตั้งชื่อรองของไอซ์แลนด์
**ชื่อบุคคลไอซ์แลนด์** แตกต่างไปจากระบบของชาวตะวันตกส่วนใหญ่ โดยจะมีชื่อรองเป็นชื่อที่มาจากชื่อตัวของบิดา (หรือมารดา) และไม่มีนามสกุล ไอซ์แลนด์มีวัฒนธรรมโดยทั่วไปร่วมกับนอร์เวย์ สวีเดน เดนมาร์ก และหมู่เกาะแฟโร แต่ไอซ์แลนด์เป็นประเทศเดียวที่ยังคงใช้ระบบการเรียกชื่อแบบดั้งเดิม ซึ่งเคยใช้ในหมู่ชาวสแกนดิเนเวียทั้งหมด

ในไอซ์แลนด์ก็มีการใช้นามสกุลอยู่บ้าง ซึ่งบุคคลที่ใช้นามสกุลมักจะมีบรรพบุรุษเป็นชาวต่างชาติ เช่น อดีตนายกรัฐมนตรี Geir Haarde หรือนักฟุตบอล Eiður Smári Guðjohnsen ก่อนปีค.ศ. 1925 ชาวไอซ์แลนด์สามารถใช้นามสกุลหรือไม่ใช้ก็ได้ แต่ตั้งแต่ปีค.ศ. 1925 เป็นต้นมา บุคคลไม่สามารถใช้นามสกุลได้ หากไม่ได้มีเชื้อสายสืบทอดจากสกุลนั้น ๆ โดยตรง

ชื่อบุคคลของไอซ์แลนด์จะต้องได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการการตั้งชื่อก่อน เพราะชื่อบุคคลในไอซ์แลนด์จะต้องสอดคล้องกับไวยากรณ์ของภาษาไอซ์แลนด์ ซึ่งมีการผันคำนามตามการก ดังนั้นชื่อที่ลงท้ายด้วยอักษรที่ผันตามหลักไวยากรณ์ไม่ได้ก็จะไม่ได้รับอนุญาตให้ใช้ และชื่อดังกล่าวจะต้องใช้เฉพาะตัวอักษรที่มีใช้ในอักษรไอซ์แลนด์เท่านั้น

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ข้อมูลเกี่ยวกับนามสกุลไอซ์แลนด์ เก็บถาวร 2010-05-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
# จักรพรรดิหลิวซ่งอู่

| จักรพรรดิหลิวซ่งอู่ |
| --- |
| พระสาทิสลักษณ์ของจักรพรรดิหลิวซ่งอู่ |
| ปฐมจักรพรรดิแห่งราชวงศ์หลิวซ่ง |
| ประสูติ | 16 เมษายน ค.ศ. 363 |
| สวรรคต | 26 มิถุนายน ค.ศ. 422 |
| ทรงราชสมบัติช่วง | ค.ศ. 420 – ค.ศ. 422 |
| จักรพรรดิองค์ก่อนหน้า | **สถาปนาราชวงศ์** |
| จักรพรรดิองค์ถัดไป | จักรพรรดิหลิวซ่งเฉ่า |
| พระราชบิดา | หลิวเฉียว (จักรพรรดิเซี่ยวมู่) |
| พระราชมารดา | เจ้าอันจง (จักรพรรดินีเซี่ยวมู่) เซี่ยวเหวินโฉ่ว (จักรพรรดินีเซี่ยวอี้) (พระราชมารดาบุญธรรม) |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
|

| ขยายการถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Liú Yù |
| เวด-ไจลส์ | Liu Yu |

 |
|  |
|  |
| พระนามรอง | เต๋อซิ่ง  (พินอิน: *Déxìng*; เวด-ไจลส์: *Tehsing*)  |
| พระสมัญญานาม | จักรพรรดิอู่  (พินอิน: *Wǔ Dì*; เวด-ไจลส์: *Wu Tí*)  |
| ยุคในประวัติศาสตร์ | หยงฉู่  (พินอิน: *Yǒngchù*; เวด-ไจลส์: *Yung Ch'u*)  |
| ชื่อวัดประจำตระกูล | เกาจู่  (พินอิน: *Gāozǔ*; เวด-ไจลส์: *Kao-Tsu*)  |
| พระนามอื่น ๆ | จี้ นฺหวี |

**จักรพรรดิหลิวซ่งอู่** (จีนตัวย่อ: (刘)宋武帝; จีนตัวเต็ม: (劉)宋武帝; พินอิน: *Liú Sòng Wǔ Dì*, 16 เมษายน 363 – 26 มิถุนายน 422) พระนามเดิม **หลิวยฺวี่** (จีน: 劉裕; พินอิน: *Liú Yù*; เวด-ไจลส์: *Liu Yu*) พระนามรอง **เต๋อซิ่ง** (จีน: 德興; พินอิน: *Déxìng*; เวด-ไจลส์: *Tehsing*) ปฐมจักรพรรดิราชวงศ์หลิวซ่งแห่งยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้

จักรพรรดิหลิวซ่งอู่ประสูติเมื่อวันที่ 16 เมษายน ค.ศ. 363 พระราชบิดาของพระองค์คือ หลิวเฉียว ทายาทรุ่นที่ 20 ซึ่งสืบสายพระโลหิตจาก **ฉู่กงหวัง** เล่าเจียว (พินอิน: *Liǘ Jīao*) พระราชอนุชาใน จักรพรรดิฮั่นเกาจู่ ปฐมจักรพรรดิ ราชวงศ์ฮั่นตะวันตก ส่วนพระราชมารดาคือ **เจ้าอันจง** ซึ่งสิ้นพระชนม์หลังจากประสูติพระองค์ได้ไม่นานเมื่อจักรพรรดิอู่ตี้สถาปนาราชวงศ์หลิวซ่งใน ค.ศ. 420 ก็ได้สถาปนาพระราชมารดาที่สิ้นพระชนม์ไปแล้วให้มีสถานะเทียบเท่าพระพันปีหลวงมีพระนามว่า **จักรพรรดินีเซี่ยวมู่** (พินอิน: *Xiàomùhuànghòu*) และได้สถาปนาพระราชบิดาที่สิ้นพระชนม์ไปแล้วเป็น **จักรพรรดิเซี่ยวมู่** (พินอิน: *Xiàomùdì*)

ใน ค.ศ. 420 หลิวอวี้ซึ่งขณะนั้นเป็นขุนศึกแห่ง ราชวงศ์จิ้นตะวันออก ได้ทำการปลด จักรพรรดิจิ้นกง ลงจากราชบัลลังก์ทำให้ราชวงศ์จิ้นตะวันออกสิ้นสุดลงพร้อมกับสถาปนาตนเองขึ้นเป็นจักรพรรดิหลิวซ่งอู่มีนามศักราชว่า **หยงฉู่** (พินอิน: *Yǒngchù*; เวด-ไจลส์: *Yung ch'u*) แต่ครองราชบัลลังก์ได้เพียง 2 ปีก็สวรรคตเมื่อ ค.ศ. 422 โดยมีองค์ชาย **หลิวอี้ฝู** ที่รัชทายาทขึ้นสืบราชบัลลังก์ต่อมาเป็น จักรพรรดิหลิวซ่งเฉ่า
# ราชอาณาจักรเบอร์นิเซีย

| ราชอาณาจักรเบอร์นิเซีย*Beornice* (อังกฤษเก่า) |
| --- |
| คริสต์ศตวรรษที่ 6–ค.ศ. 654 |
| *เออเฮนกอกเลด* หรือ "ดินแดนตอนเหนือเก่า" |
| เมืองหลวง | แบมเบอเรอะ |
| ภาษาราชการ | ภาษาอังกฤษเก่าแบบนอร์ทัมเบรีย |
| ภาษาชนกลุ่มน้อย | ภาษาคัมบริก |
| ศาสนา  | ลัทธินอกศาสนาแองโกล-แซกซัน |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| ยุคประวัติศาสตร์ | สมัยกลางตอนต้น |
|  |
| • ก่อตั้ง  | คริสต์ศตวรรษที่ 6 |
| • ร่วมมงกุฎกับราชอาณาจักรเดรา  | ค.ศ. 604 |
| • ผนวกเข้ากับราชอาณาจักรเดรา  | ค.ศ. 654 |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | บริเตนสมัยหลังโรมัน |
|  | โวตาดินี |
|  | เฮนออกเลด |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชอาณาจักรนอร์ทัมเบรีย |  |

 |

 |
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ | สหราชอาณาจักร
อังกฤษ สกอตแลนด์ |

**เบอร์นิเซีย** (อังกฤษเก่า: *Bernice, Beornice*) เป็นราชอาณาจักรแองโกล-แซกซันที่ก่อตั้งโดยกลุ่มชนชาวแองเกิลในคริสต์ศตวรรษที่ 6 ซึ่งปัจจุบันเป็นที่ตั้งของภาคตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศสกอตแลนด์และนอร์ทอีสต์อิงแลนด์

ดินแดนเบอร์นิเซียของชาวแองเกิลเทียบเท่ากับเทศมณฑลนอร์ทัมเบอร์แลนด์ ไทน์และเวียร์ และเดอรัมของอังกฤษ รวมถึงเทศมณฑลเบริกเชอร์และอีสต์โลเทียนของสกอตแลนด์ ซึ่งทอดยาวจากแม่น้ำฟอร์ทไปจนถึงแม่น้ำทีส์ในปัจจุบัน ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 7 ดินแดนนี้ได้รวมเข้ากับดินแดนเพื่อนบ้านทางใต้คือราชอาณาจักรเดรา ก่อตั้งเป็นราชอาณาจักรนอร์ทัมเบรีย และต่อมาพรมแดนของดินแดนก็ได้ขยายออกไปอย่างมาก
# ราชวงศ์วาลัว

| ราชวงศ์วาลัว |
| --- |
|  |
| ประเทศ | ฝรั่งเศส |
| ก่อตั้ง | ค.ศ. 1328 |
| ต้นตระกูล | ชาร์ลส์ เคานต์แห่งวาลัว |
| ผู้ปกครองคนสุดท้าย | พระเจ้าอองรีที่ 3 แห่งฝรั่งเศส |
| ตำแหน่ง | * กษัตริย์แห่งฝรั่งเศส
* กษัตริย์แห่งเนเปิลส์
* กษัตริย์แห่งโปแลนด์
* ดยุคแห่งออร์เลอองส์
* ดยุคแห่งเบอร์กันดี
* ดยุคแห่งบราบันต์
* ดยุคแห่งอาลองซง
* เคานต์แห่งเนอแวร์
 |
| ที่ดิน | ฝรั่งเศส |
| ล่มสลาย | ค.ศ. 1589 |
| ตระกูลสาขา | ราชวงศ์วาลัว-เบอร์กันดี ราชวงศ์วาลัว-อองชู ราชวงศ์วาลัว-ออร์เลออง
* ราชวงศ์วาลัว-อองกูแลม
 |

**ราชวงศ์วาลัว** (ฝรั่งเศส: *Maison de Valois*, อังกฤษ: *Valois dynasty*) เป็นสาขาย่อยของราชวงศ์กาเปเตียง สืบราชสมบัติฝรั่งเศสต่อจากราชวงศ์กาเปเตียงในค.ศ. 1328 และส่งต่อให้ราชวงศ์บูร์บงในค.ศ. 1589 ราชวงศ์วาลัวสาขาเบอร์กันดีปกครองแคว้นเบอร์กันดีด้วย เป็นดยุคแห่งเบอร์กันดี ราชวงศ์วาลัวสืบเชื้อสายมาจากชาร์ลส์ เคานต์แห่งวาลัว (Charles, Count of Valois) พระโอรสองค์ที่ 3 ของพระเจ้าฟิลิปที่ 3 แห่งฝรั่งเศส

แม้พระเจ้าฟิลิปที่ 3 แห่งฝรั่งเศส ราชวงศ์กาเปเตียงจะมีพระโอรสถึงสามองค์ ซึ่งทั้งสามพระองค์ก็ได้เป็นกษัตริย์ แต่กลับไม่มีพระองค์ใดมีทายาทเลย ในค.ศ. 1328 พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 4 สิ้นพระชนม์ พระนางอิซาเบลลา พระขนิษฐาของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 4 ทรงอภิเษกกับพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 2 แห่งอังกฤษ และมีพระโอรสเป็นพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 3 ดังนั้นพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดจึงเป็นพระญาติที่ใกล้ชิดที่สุดของพระเจ้าชาร์ลส์ที่จะขึ้นครองบัลลังก์ฝรั่งเศส แต่ไม่มีขุนนางฝรั่งเศสคนใดจะยอมให้กษัตริย์อังกฤษมาครองฝรั่งเศสเป็นแน่ จึงยกกฎซาลิก (Salic Law) อันเก่าแก่ของชาวแฟรงก์โบราณออกมาอ้างว่าการสืบสันตติวงศ์นั้นจะต้องผ่านทางผู้ชายเท่านั้น เท่ากับตัดพระนางอิซาเบลลาและพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดออกไป และยกบัลลังก์ให้ฟีลิป ลูกชายของชาร์ลส์แห่งวาลัว เป็นพระเจ้าฟีลิปที่ 4 ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์วาลัว

ทั้งพระเจ้าฟิลิปและพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดตกลงกันแล้วว่าจะให้พระเจ้าฟีลิปครองฝรั่งเศส แต่พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดรักษาแคว้นกาสโคนี (Gascony) ไว้ แต่พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดทำสงครามกับสกอตแลนด์ ซึ่งเป็นพันธมิตรของฝรั่งเศส พระเจ้าฟีลิปจึงฉวยโอกาสบุกแคว้นกาสโคนี แต่ศึกกับสกอตก็เสร็จเร็ว พระเจ้าเอ็ดเวิร์ดยกทัพมาบุกฝรั่งเศสในค.ศ. 1338 กลายเป็นชนวนสงครามร้อยปี (Hundred Years' War)

หลุยส์ พระโอรสของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 5 ได้รับแต่งตั้งเป็นดยุกแห่งออร์เลออง (Duke of Orléans) ดยุกหลุยส์ให้ชาร์ลส์ลูกชายเป็นดยุกแห่งออร์เลออง และแต่งตั้งชองลูกชายอีกคนให้เป็นเคานต์แห่งอองกูแลม (Count of Angoulême) ทั้งลูกหลานของทั้งสองคนจะกลายเป็นสาขาย่อย คือ สาขาออร์เลออง และสาขาอองกูแลม

พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 8 สิ้นพระชนม์ในค.ศ. 1498 ทำให้ราชวงศ์วาลัวสายตรงสิ้นสุดลง ดยุกแห่งออร์เลออง ขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าหลุยส์ที่ 12 แห่งฝรั่งเศส แต่พระเจ้าหลุยส์ก็สิ้นพระชนม์ไร้ทายาทอีกในค.ศ. 1515 เคานต์แห่งอองกูแลม ขึ้นเป็นพระเจ้าฟรองซัวส์ที่ 1

พระเจ้าอองรีที่ 3 ทรงได้เป็นกษัตริย์แห่งโปแลนด์ด้วย แต่ก็ทรงสละบัลลังก์โปแลนด์มาครองฝรั่งเศส พระเจ้าอองรีทรงสิ้นพระชนม์ในค.ศ. 1589 ทำให้ตามกฎซาลิกบัลลังก์ตกเป็นของกษัตริย์แห่งนาวาร์ ราชวงศ์บูร์บงต่อไป

## อ้างอิง
# จักรพรรดิสุยกง

| จักรพรรดิสุยกง |
| --- |
| จักรพรรดิจีน |
| ครองราชย์ | 18 ธันวาคม 617 — 12 มิถุนายน 618 |
| ก่อนหน้า | จักรพรรดิสุยหยาง (ราชวงศ์สุย) |
| ถัดไป | จักรพรรดิถังเกาจู่ (ราชวงศ์ถัง) |
|  |
| พระราชสมภพ | ค.ศ. 605 |
| สวรรคต | 14 กันยายน ค.ศ. 619 |
| ราชวงศ์ | สุย |

**จักรพรรดิสุยกง** (จีน: 隋恭帝; 605 — 14 พฤศจิกายน 619) พระนามเดิม **หยางโย่ว** (楊侑) เป็นจักรพรรดิจีนสมัยราชวงศ์สุย เป็นพระนัดดาของจักรพรรดิสุยหยาง ตามธรรมเนียมโบราณพระองค์ถือเป็นรัชกาลสุดท้ายของราชวงศ์สุย เพราะทรงถูกบีบให้สละราชบัลลังก์แก่จักรพรรดิถังเกาจู่ (หลี่ยฺเหวียน) ปฐมจักรพรรดิราชวงศ์ถังที่ขึ้นสืบทอด