# เซี่ยตะวันตก

| ต้าเซี่ย大夏  (白高大夏國)  (大白高國) |
| --- |
| ค.ศ. 1038–ค.ศ. 1227 |
| ที่ตั้งของเซี่ยตะวันตกใน ค.ศ. 1111 (สีเขียวทางตะวันตกเฉียงเหนือ) |
| เซี่ยตะวันตกใน ค.ศ. 1150 |
| สถานะ | จักรวรรดิ |
| เมืองหลวง | ซิงชิ่ง (ปัจจุบันคืออิ๋นชวัน) |
| ภาษาทั่วไป | ตังกุต, จีน |
| ศาสนา  | **หลัก:** พุทธ **รอง:** ลัทธิเต๋า ลัทธิขงจื๊อ ศาสนาชาวบ้านจีน |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| จักรพรรดิ |   |
|  |
| • 1038–1048  | จิงจง |
| • 1206–1211  | เสียงจง |
| • 1226–1227  | โม่จู |
|  |
| ยุคประวัติศาสตร์ | สมัยหลังคลาสสิก |
|  |
| • หลี่ จี้เชียนก่อการกบฏต่อราชวงศ์ซ่ง  | ค.ศ. 984 |
| • ก่อตั้งราชวงศ์โดยจักรพรรดิจิงจง  | ค.ศ. 1038 |
| • ถูกจักรวรรดิมองโกลปราบปราม  | ค.ศ. 1210 |
| • ราชวงศ์ถูกทำลายหลังก่อกบฏ  | ค.ศ. 1227 |
|  |
| พื้นที่ |
| ประมาณ ค.ศ. 1100 | 1,000,000 ตารางกิโลเมตร (390,000 ตารางไมล์) |
| ประชากร |
|  |
| • สูงสุด  | 3,000,000 คน |
|  |
| สกุลเงิน | การแลกเปลี่ยนสินค้าด้วยเหรียญทองแดงในเมือง |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dingnan Jiedushi |
|  | Xiliangfu |
|  | Guiyi Circuit |
|  | อาณาจักรก้านโจวอุยกูร์ |
|  | ราชวงศ์เหลียว |
|  | ราชวงศ์ซ่ง |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| จักรวรรดิมองโกล |  |

 |

 |
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ | จีน มองโกเลีย |

**เซี่ยตะวันตก** หรือ **ซีเซี่ย** (จีน: 西夏; พินอิน: *Xī Xià*; เวด-ไจลส์: *Hsi1 Hsia4*) มีชื่อทางการว่า **ต้าเซี่ย** (จีน: 大夏; พินอิน: *Dà Xià*) ซึ่งมีอีกชื่อว่า **จักรวรรดิตังกุต** และในภาษาตังกุตและทิเบตว่า *Mi-nyak* เป็นชื่ออาณาจักรแห่งหนึ่งซึ่งดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 1038 ถึง 1227 ณ บริเวณที่ปัจจุบันเป็นเขตกานซู ชิงไห่ ซินเจียง มองโกเลียนอก มองโกเลียใน ส่านซี และหนิงเซี่ย ของสาธารณรัฐประชาชนจีน กินพื้นที่ราว 800,000 ตารางกิโลเมตร (310,000 ตารางไมล์)

อาณาจักรเซี่ยตะวันตกถูกพวกมองโกลจากจักรวรรดิมองโกลทำลายโดยสิ้นเชิง เป็นเหตุให้บันทึกและสถาปัตยกรรมล้วนดับสูญ ฉะนั้น ประวัติศาสตร์ของอาณาจักรนี้จึงเป็นที่โต้เถียงเรื่อยมา จนกระทั่งมีการสำรวจขนานใหญ่จากฝรั่งและคนจีนเอง จึงพบว่า อาณาจักรเซี่ยตะวันตกประสบความสำเร็จอย่างใหญ่หลวงในด้านนาฏกรรม วรรณกรรม ศิลปกรรม และสถาปัตยกรรม ชนิดที่นักประวัติศาสตร์ถือกันว่า เป็นผลงานที่ "รุ่งโรจน์เรืองรอง" (shining and sparkling) อนึ่ง ยังพบว่า อาณาจักรเซี่ยตะวันตกสามารถจัดระเบียบกองทัพอย่างเป็นระบบ กองทัพเซี่ยมีทั้งพลธนู พลปืน (ติดตั้งปืนใหญ่ไว้บนหลังอูฐ) พลม้า พลรถ พลโล่ และทแกล้ว (ทหารที่เก่งทั้งน้ำและบก) อาณาจักรเซี่ยตะวันตกจึงรุกรานอาณาจักรรอบข้าง เช่น จิน ซ่ง และเหลียวได้อย่างมีประสิทธิภาพ

## อ้างอิง

### ข้อมูล

* Andrade, Tonio (2016), *The Gunpowder Age: China, Military Innovation, and the Rise of the West in World History*, Princeton University Press, ISBN 978-0-691-13597-7.
* Asimov, M. S. (1998), *History of civilizations of Central Asia Volume IV The age of achievement: A.D. 750 to the end of the fifteenth century Part One The historical, social and economic setting*, UNESCO Publishing
* Barfield, Thomas (1989), *The Perilous Frontier: Nomadic Empires and China*, Basil Blackwell
* Barrett, Timothy Hugh (2008), *The Woman Who Discovered Printing*, Great Britain: Yale University Press, ISBN 978-0-300-12728-7 (alk. paper)
* Beckwith, Christopher I (1987), *The Tibetan Empire in Central Asia: A History of the Struggle for Great Power among Tibetans, Turks, Arabs, and Chinese during the Early Middle Ages*, Princeton University Press
* Bregel, Yuri (2003), *An Historical Atlas of Central Asia*, Brill
* Dorje, Gyurme (1999), *Footprint Tibet Handbook with Bhutan*, Footprint Handbooks
* Drompp, Michael Robert (2005), *Tang China And The Collapse Of The Uighur Empire: A Documentary History*, Brill
* Ebrey, Patricia Buckley (1999), *The Cambridge Illustrated History of China*, Cambridge, England: Cambridge University Press, ISBN 0-521-66991-X (paperback).
* Ebrey, Patricia Buckley; Walthall, Anne; Palais, James B. (2006), *East Asia: A Cultural, Social, and Political History*, Boston, MA: Houghton Mifflin, ISBN 0-618-13384-4
* Ferenczy, Mary (1984), *The Formation of Tangut Statehood as Seen by Chinese Historiographers*, Akadémiai Kiadó, Budapest
* Forage, Paul C. (1991), "The Sino-Tangut War of 1081-1085", *Journal of Asian History*, **25** (1): 1–28, JSTOR 41930788
* Golden, Peter B. (1992), *An Introduction to the History of the Turkic Peoples: Ethnogenesis and State-Formation in Medieval and Early Modern Eurasia and the Middle East*, OTTO HARRASSOWITZ · WIESBADEN
* Graff, David A. (2002), *Medieval Chinese Warfare, 300-900*, Warfare and History, London: Routledge, ISBN 0-415-23955-9
* Graff, David Andrew (2016), *The Eurasian Way of War Military Practice in Seventh-Century China and Byzantium*, Routledge, ISBN 978-0-415-46034-7.
* Guy, R. Kent (2010), *Qing Governors and Their Provinces: The Evolution of Territorial Administration in China, 1644-1796*, Seattle, WA: University of Washington Press, ISBN 9780295990187
* de Hartog, Leo (2004), *Genghis Khan: Conqueror of the World*, New York, NY: I.B. Tauris, ISBN 1860649726
* Haywood, John (1998), *Historical Atlas of the Medieval World, AD 600-1492*, Barnes & Noble
* Kepping, Ksenia Borisovna (1994), *The Name of the Tangut Empire*
* Kwanten, Luc (1974), *Chingis Kan's Conquest of Tibet, Myth or Reality*, Journal of Asian History
* Latourette, Kenneth Scott (1964), *The Chinese, their history and culture, Volumes 1–2*, Macmillan
* Leffman, David (2005), *The Rough Guide to China*, Rough Guides
* Lorge, Peter A. (2008), *The Asian Military Revolution: from Gunpowder to the Bomb*, Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-60954-8
* Lorge, Peter (2015), *The Reunification of China: Peace through War under the Song Dynasty*, Cambridge University Press
* Mackintosh-Smith, Tim (2014), *Two Arabic Travel Books*, Library of Arabic Literature
* Man, John (2004), *Genghis Khan: Life, Death, and Resurrection*, New York, NY: St. Martin's Press, ISBN 9780312366247
* McGrath, Michael C. (2008), *Frustrated Empires: The Song-Tangut Xia War of 1038-1044*
* Millward, James (2009), *Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang*, Columbia University Press
* Mote, F. W. (2003), *Imperial China: 900–1800*, Harvard University Press, ISBN 978-0674012127
* Needham, Joseph (1986), *Science & Civilisation in China*, vol. 7, Cambridge University Press, ISBN 0-521-30358-3
* Perry, John C.; L. Smith, Bardwell (1976), *Essays on T'ang Society: The Interplay of Social, Political and Economic Forces*, Leiden, The Netherlands: E. J. Brill, ISBN 90-04-047611
* Rong, Xinjiang (2013), *Eighteen Lectures on Dunhuang*, Brill
* Shaban, M. A. (1979), *The ʿAbbāsid Revolution*, Cambridge, England: Cambridge University Press, ISBN 0-521-29534-3
* Sima, Guang (2015), Bóyángbǎn Zīzhìtōngjiàn 54 huánghòu shīzōng 柏楊版資治通鑑54皇后失蹤, Yuǎnliú chūbǎnshìyè gǔfèn yǒuxiàn gōngsī, ISBN 978-957-32-0876-1
* Skaff, Jonathan Karam (2012), *Sui-Tang China and Its Turko-Mongol Neighbors: Culture, Power, and Connections, 580-800 (Oxford Studies in Early Empires)*, Oxford University Press
* Smith, Paul Jakov (2015), *A Crisis in the Literati State*
* Stein, R. A. (1972), *Tibetan Civilization*, London and Stanford University Press
* Twitchett, D. (1979), *Cambridge History of China, Sui and T'ang China 589-906, Part I*, vol. 3, Cambridge University Press, ISBN 0-521-21446-7
* Tsien, Tsuen-hsuin (1985), *Science and Civilization in China 5*
* Twitchett, Denis (1994), "The Liao", *The Cambridge History of China*, vol. 6, Cambridge, England: Cambridge University Press, pp. 43–153, ISBN 0-521-24331-9
* Twitchett, Denis (2009), *The Cambridge History of China*, vol. 5, Cambridge University Press
* Wang, Zhenping (2013), *Tang China in Multi-Polar Asia: A History of Diplomacy and War*, University of Hawaii Press
* Wilkinson, Endymion (2015). *Chinese History: A New Manual, 4th edition*. Cambridge, MA: Harvard University Asia Center distributed by Harvard University Press. ISBN 978-0-674-08846-7.
* Xiong, Victor Cunrui (2000), *Sui-Tang Chang'an: A Study in the Urban History of Late Medieval China (Michigan Monographs in Chinese Studies)*, U OF M CENTER FOR CHINESE STUDIES, ISBN 0892641371
* Xiong, Victor Cunrui (2009), *Historical Dictionary of Medieval China*, United States of America: Scarecrow Press, Inc., ISBN 978-0810860537
* Xu, Elina-Qian (2005), *HISTORICAL DEVELOPMENT OF THE PRE-DYNASTIC KHITAN*, Institute for Asian and African Studies 7
* Xue, Zongzheng (1992), *Turkic peoples*, 中国社会科学出版社
* Yuan, Shu (2001), Bóyáng bǎn Tōngjiàn Jìshìběnmò 28 dìèrcìhuànguánshídài 柏楊版通鑑記事本末28第二次宦官時代, Yuǎnliú chūbǎnshìyè gǔfèn yǒuxiàn gōngsī, ISBN 957-32-4273-7

## แหล่งข้อมูลอื่น

* 宁夏新闻网 (Ningxia News Web): 西夏研究 (Xixia Research).
* 宁夏新闻网 (Ningxia News Web): 文化频道 (Cultural Channel).