Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# บ่าเจี่ยว

| บ่าเจี่ยว |
| --- |
| จิตรกรรมโดงโห่แสดงภาพบ่าเจี่ยว |
| ชื่อพื้นเมือง | *Triệu Ẩu* (趙嫗); *Bà Triệu* (婆趙) |
| เกิด | ไม่ทราบ อำเภอเอียนดิ่ญ เมืองจิ่วเจิน มณฑลเกาจิ๋ว (*เจียวโจว*) |
| เสียชีวิต | ค.ศ. 248 (ไม่ทราบอายุ) อำเภอเห่าหล่ก เมืองจิ่วเจิน มณฑลเกาจิ๋ว |
| สุสาน | ไม่ทราบ (เชื่อกันว่าอยู่ที่เขาตู่ง ตำบลเจี่ยวหล่ก อำเภอเห่าหล่ก ปัจจุบันอยู่ในจังหวัดทัญฮว้า) |

| บ่าเจี่ยว |
| --- |
|  |
| ชื่อภาษาเวียดนาม |
| จื๋อโกว๊กหงือ | *Bà Triệu Triệu Ẩu* |
| จื๋อฮ้าน | 趙嫗 |
| จื๋อโนม | 婆趙 |
|  |

**บ่าเจี่ยว** (เวียดนาม: *Bà Triệu*, [ɓàː t͡ɕiə̂ˀu], แปลตรงตัว "ท่านหญิงเจี่ยว", จื๋อโนม: 婆趙; เสียชีวิต ค.ศ. 248) หรือ **เจี่ยวเอิ๋ว** (เวียดนาม: *Triệu Ẩu*, [t͡ɕiə̂ˀu ʔə̂u], จื๋อฮ้าน: 趙嫗) เป็นนักรบหญิงในเวียดนามเมื่อคริสต์ศตวรรษที่ 3 ผู้สามารถต่อต้านการปกครองของรัฐง่อก๊ก (吳國 *อู๋กั๋ว*) ซึ่งเป็นรัฐจีนในยุคสามก๊ก (三國 *ซานกั๋ว*) ได้ในช่วงระยะเวลาหนึ่ง บ่าเจี่ยวยังถูกเรียกด้วยชื่ออว่า **เจี่ยว ถิ่ จิญ** (Triệu Thị Trinh) แม้ว่าชื่อตัวที่แท้จริงจะไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด เชื่อกันว่าบ่าเจี่ยวเคยกล่าวว่า "ข้าต้องการขี่พายุ ฆ่าวาฬเพชฌฆาตในทะเลตะวันออก ขับไล่ผู้รุกราน กอบกู้แผ่นดินคืนมา และปลดโซ่ตรวนแห่งความเป็นทาส ไม่ยอมก้มหัวเป็นภรรยาน้อยของชายใด" การลุกฮือของบ่าเจี่ยวมักถูกนำเสนอในประวัติศาสตร์ชาติเวียดนามยุคปัจจุบันในฐานะหนึ่งในหลายบทที่ประกอบกันเป็นเรื่องราวของ "การต่อสู้เพื่อเอกราชของชาติอันยาวนานเพื่อยุติการครอบงำของชาวต่างชาติ" บ่าเจี่ยวยังเป็นที่รู้จักในฐานะ **เหล่หายบ่าเวือง** (Lệ Hải Bà Vương, จื๋อฮ้าน: 麗海婆王, แปลตรงตัว "กษัตรีแห่งท้องทะเลผู้เลอโฉม")

## ดูเพิ่ม

* พี่น้องจึง
* มาตาธิปไตย

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* Churchman, Catherine (2016). *The People Between the Rivers: The Rise and Fall of a Bronze Drum Culture, 200–750 CE*. Rowman & Littlefield Publishers. ISBN 978-1-442-25861-7.
* Kiernan, Ben (2019). *Việt Nam: a history from earliest time to the present*. Oxford University Press.
* Marr, David G. (1984). *Vietnamese Tradition on Trial, 1920-1945*. University of California Press. ISBN 0-520-05081-9.
* Nguyen, Khac Vien (2002). *Vietnam, a Long History*. Gioi Publishers.
* Taylor, K. W. (1983). *The Birth of Vietnam*. University of California Press. ISBN 978-0-520-07417-0.
* Rydstrøm, Helle (2003). *Embodying Morality: Growing Up in Rural Northern Vietnam*. University of Hawaii Press.
# ราชวงศ์จิ้นตะวันตก

ราว ๆ ช่วง พ.ศ. 808-1131 สุมาเอี๋ยนสถาปนาตนเองเป็นจิ้นอู่ตี้ ก่อตั้งราชวงค์จิ้นตะวันตกใน ปีคริสต์ศักราช 265 แทนที่ราชวงศ์วุยของเฉาเชาหรือโจโฉ เมื่อถึงปี 280 จิ้นตะวันตกปราบง่อก๊กลงได้ สภาพการแบ่งแยกอำนาจของสามก๊กก็สลายตัวไป ทั้งแผ่นดินจีนรวมเป็นหนึ่งเดียวอีกครั้ง เกิดความสันติสุขขึ้นในช่วงเวลาหนึ่ง
ราชวงศ์จิ้นเป็นยุคสมัยที่กลุ่มตระกูลใหญ่ก้าวเข้ามาเป็นผู้มีอิทธิพลทางการเมืองอย่างสูง เนื่องจากนโยบายการปกครองของสุมาเอี๋ยนหรือจิ้นอู่ตี้ โน้มเอียงไปในทางเอื้อประโยชน์ต่อกลุ่มตระกูลชนชั้นสูง อีกทั้งกฎหมายยังให้สิทธิพิเศษต่อขุนนางเจ้าที่ดิน ในการจัดสรรการถือครองที่ดินและผลประโยชน์อื่น ๆ โดยอ้างอิงจากระดับชั้นตำแหน่งขุนนาง ระเบียบเหล่านี้ได้กลายเป็นเครื่องมือการเพาะสร้างอำนาจแบบเบ็ดเสร็จให้กับกลุ่มตระกูลใหญ่เหล่านี้ ทำให้เกิดการแบ่งแยกทางชนชั้นในสังคมครั้งใหญ่ เพราะเพื่อรักษาสิทธิพิเศษนี้ ถึงกับตั้งข้อรังเกียจไม่ยอมนั่งร่วมโต๊ะหรือแต่งงานข้ามสายเลือดกับตระกูลที่ไม่ได้รับสิทธิพิเศษ ทำให้ผู้อยู่นอกวงถึงแม้จะได้เข้ารับราชการก็จะยังคงถูกมองอย่างแปลกแยกและกีดกันไม่ให้ได้รับการเลื่อนขั้นในตำแหน่งสูงขึ้น

นับแต่สมัยฮั่นตะวันออกเป็นต้นมา ชนกลุ่มน้อยที่อาศัยอยู่ในในแถบชายแดนภาคตะวันตกและภาคเหนือก็ได้ทยอยอพยพเข้าสู่แผ่นดินจีน เมื่อถึงปลายราชวงศ์วุ่ยและจิ้น เนื่องจากเกิดภาวะแรงงานขาดแคลนจึงมักมีการกวาดต้อนชนกลุ่มน้อยจำนวนมากเข้ามาเป็นแรงงานในประเทศ ชนเผ่าต่าง ๆเมื่อเข้ามาอยู่อาศัยระยะยาว จึงได้รับอิทธิพลจากชาวฮั่น ปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตที่แต่เดิมเป็นปศุสัตว์เร่ร่อน หันมาทำไร่ไถนา บ้างก็ได้รับการศึกษา เข้ารับราชการ เป็นต้น ต่อมาเนื่องจากได้รับการบีบคั้นจากการปกครองของเจ้าที่ดินชาวฮั่น และการรีดเก็บภาษีขั้นสูง ทำให้ความสัมพันธ์ทวีความตึงเครียดมากขึ้น จนในที่สุด พากันลุกขึ้นก่อหวอดต่อต้านการปกครองจากส่วนกลาง โดยกลุ่มที่เริ่มทำการก่อนได้แก่กลุ่มขุนศึกของชนเผ่าต่าง ๆในช่วงปลายของจลาจล 8 อ๋อง ขณะที่บรรดาเชื้อพระวงศ์ผู้นำของแต่ละกลุ่มต่างทยอยกันเสียชีวิตในการศึก หัวหน้าของชนเผ่าซงหนูหลิวหยวน ก็ประกาศตั้งตัวเป็นอิสระ โดยใช้ชื่อว่าฮั่นกว๋อภายหลังหลิวหยวนสิ้น บุครชายชื่อหลิวชง ยกกำลังเข้าบุกลั่วหยางนครหลวงของจิ้นตะวันตก จับจิ้นหวยตี้ เป็นตัวประกันและสำเร็จโทษในเวลาต่อมา โดยเชื้อพระวงศ์ทางนครฉางอันเมื่อทราบเรื่องก็ประกาศยกให้จิ้นหมิ่นตี้ ขึ้นครองบัลลังก์สืบทอดราชวงศ์จิ้นต่อไปทันที ประชาชนที่หวาดเกรงภัยจากสงครามทางภาคเหนือ ต่างพากันอพยพลงใต้ จวบถึงปี 316 กองกำลังของชนเผ่าซงหนูบุกเข้านครฉางอัน จับกุมจิ้นหมิ่นตี้ เพื่อรับโทษทัณฑ์ จิ้นตะวันตกจึงถึงกาลล่มสลาย ราชวงศ์จิ้นตะวันออกก่อตั้งขึ้นหลังจากการอพยพโยกย้ายราชธานีของเหล่าข้าราชสำนักจิ้นลงสู่ภาคใต้ ภายหลังการล่มสลายของ**ราชวงศ์จิ้นตะวันตก** ซึ่งแม้ว่าจะยังคงนับเนื่องเป็นราชวงศ์หนึ่งในหน้าประวัติศาสตร์โบราณของจีน แต่แท้จริงแล้ว ขอบข่ายอำนาจการปกครองเพียงสามารถครอบคลุมดินแดนทางตอนใต้ของลำน้ำฉางเจียงเท่านั้น ในช่วงเวลาเดียวกันนี้ บ้านเมืองทางตอนเหนือระส่ำระสายไปด้วยไฟสงครามการแย่งชิงของแว่นแคว้นต่าง ๆภายใต้การนำของกลุ่มชนเผ่าจากนอกด่าน รวมทั้งชาวฮั่นเอง สถานการณ์ความแตกแยกนี้ ยังคงดำเนินไปท่ามกลางการผลุดขึ้นและล่มสลายลงของราชวงศ์จิ้นตะวันออก จวบจนถึงยุคแห่งการตั้งประจันของราชวงศ์เหนือใต้ ซึ่งกินเวลากว่า 300 ปี
# ราชวงศ์จิ้นตะวันออก

| ราชวงศ์จิ้นตะวันออก |
| --- |
|  |

**ราชวงศ์จิ้นตะวันออก** (东晋; 6 เมษายน ค.ศ. 317 – 10 กรกฎาคม ค.ศ. 420) เป็นราชวงศ์ที่สืบทอดการปกครองต่อจากราชวงศ์จิ้นตะวันตก เนื่องจากสงครามที่ชนเผ่าเร่ร่อนทางเหนือก่อขึ้น จักรพรรดิจิ้นหฺวายและจักรพรรดิจิ้นหมิ่นถูกจับและถูกปลงพระชนม์ ด้วยการสนับสนุนจากเหล่าเสนาบดี ซือหม่ารุ่ย ขึ้นครองราชย์ที่เจี้ยนคัง (ปัจจุบันคือหนานจิง) เป็นจักรพรรดิจิ้นหยวน สำหรับราชวงศ์จิ้นตะวันออก ง่อก๊กในช่วงสามก๊ก, ราชวงศ์หลิวซ่ง ราชวงศ์ฉีใต้ ราชวงศ์เหลียง และราชวงศ์เฉินเรียกรวมกันว่า **หกราชวงศ์**

## อ้างอิง
# ยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้

ราชวงศ์เว่ยเหนือ (ฟ้า) และ ราชวงศ์หลิวซ่ง (เลือดหมู) ในปี ค.ศ. 440
ราชวงศ์เหนือ-ใต้ในช่วงปี ค.ศ. 560
**ยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้** (อังกฤษ: *Northern and Southern dynasties*) เป็นยุคใน ประวัติศาสตร์จีน ตั้งแต่ปี ค.ศ. 420 ถึงปี ค.ศ. 589 ตามยุคที่วุ่นวายของ สิบหกแคว้น และ ห้าเผ่าคนเถื่อน

## เบื้องหลัง

เนื่องจากความวุ่นวายทางการเมืองและความอ่อนแอของ ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ทำให้ในปี พ.ศ. 763 โจผี วุยอ๋องบุตรชายของ โจโฉ ได้กระทำการปลด จักรพรรดิฮั่นเซี่ยน หรือ พระเจ้าเหี้ยนเต้ ออกจากราชบัลลังก์พร้อมกับสถาปนาตนเองขึ้นเป็น จักรพรรดิเว่ยเหวิน ปฐมจักรพรรดิแห่ง ราชวงศ์เว่ย ทำให้ราชวงศ์ฮั่นที่ปกครองประเทศจีนมายาวนานกว่า 400 ปีต้องสิ้นสุดลงทำให้ เล่าปี่ ฮันต่องอ๋องเชื้อพระวงศ์ราชวงศ์ฮั่นไม่พอใจสถาปนาตนเองขึ้นเป็น จักรพรรดิเจียงบู๊ ปฐมจักรพรรดิแห่ง ราชวงศ์ฉู่-ฮั่น ขณะเดียวกัน ซุนกวน ก็ได้สถาปนาตนเองขึ้นเป็น จักรพรรดิหวู่ต้า ปฐมจักรพรรดิแห่ง ราชวงศ์หวู่

แต่หลังจากสิ้นรัชสมัยของจักรพรรดิเว่ยเหวินเมื่อปี พ.ศ. 769 แล้วราชวงศ์เว่ยก็เริ่มเสื่อมอำนาจลงอีกทั้ง ตระกูลสุมา ที่นำโดย สุมาอี้ ก็เริ่มเรืองอำนาจขึ้นมาขณะเดียวสงครามของทั้ง 3 ราชวงศ์ก็ยังมีอยู่จนกระทั่งปี พ.ศ. 804 สุมาเอี๋ยน จิ้นอ๋องหลานชายของสุมาอี้ได้ทำการปลด จักรพรรดิเว่ยหยวน หรือ พระเจ้าโจฮวน จักรพรรดิองค์สุดท้ายแห่งราชวงศ์เว่ยออกจากราชบัลลังก์พร้อมกับสถาปนาตนเองขึ้นเป็น จักรพรรดิจิ้นหวู่ ปฐมจักรพรรดิแห่ง ราชวงศ์จิ้นตะวันตก ทำให้ราชวงศ์เว่ยสิ้นสุดลง

หลังจากนั้นจักรพรรดิจิ้นหวู่ก็ทรงทำสงครามจนสามารถพิชิตราชวงศ์หวู่และรวบรวมแผ่นดินได้สำเร็จเมื่อปี พ.ศ. 819 แต่ราชวงศ์จิ้นก็ประสบปัญหาการแย่งชิงอำนาจรวมถึงการทำสงครามกับชนเผ่าป่าเถื่อนนอกกำแพงทำให้ในปี พ.ศ. 963 หลิวอวี้ ขุนศึกแห่ง ราชวงศ์จิ้นตะวันออก ได้ทำการปลดจักรพรรดิองค์สุดท้ายของราชวงศ์ออกจากราชบัลลังก์พร้อมกับสถาปนาตนเองขึ้นเป็น จักรพรรดิหลิวซ่งหวู่ ปฐมจักรพรรดิแห่ง ราชวงศ์หลิวซ่ง อันเป็นจุดเริ่มต้นของ ยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
# ราชวงศ์หลิวซ่ง

| หลิวซ่งLiu Song |
| --- |
| พ.ศ. 963–พ.ศ. 1022 |
| แผนที่ราชวงศ์หลิวซ่ง (สีเทา) |
| สถานะ | อาณาจักร |
| เมืองหลวง | เจี้ยนคัง |
| การปกครอง | สมบูรณาญาสิทธิราชย์ |
| จักรพรรดิ |   |
|  |
| • 963 - 965  | จักรพรรดิอู่ |
| • 967 - 996  | จักรพรรดิเหวิน |
|  |
| ยุคประวัติศาสตร์ | ยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้ |
|  |
| • สถาปนา  | 7 กรกฎาคม พ.ศ. 963 |
| • สิ้นสุด  | 31 กรกฎาคม พ.ศ. 1022 |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชวงศ์จิ้น |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์ฉีใต้ |  |

 |

 |
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ |  จีน  เวียดนาม
ประชากร-ประมาณ22,000,000-30,000,000คน |

**ราชวงศ์หลิวซ่ง** (จีน: 劉宋, 963 - 1022) หนึ่งในสี่ราชวงศ์แห่ง ยุคราชวงศ์ใต้ ใน ยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้ ปกครองประเทศจีนระหว่าง พ.ศ. 963 - พ.ศ. 1022 โดยมี จักรพรรดิหลิวซ่งอู่ เป็นปฐมจักรพรรดิ

จักรพรรดิราชวงศ์นี้สืบเชื้อสายมาจากราชวงศ์ฮั่นโดยสืบสันติวงศ์มาจากฉู่อ๋องเล่าเจี้ยวพระอนุชาของฮั่นโกโจฮ่องเต้

ราชวงศ์หลิวซ่งสถาปนาขึ้นภายหลังการล่มสลายของ ราชวงศ์จิ้นตะวันออก
# ราชวงศ์ฉีใต้

| ราชวงศ์ฉีใต้ Qi齊 |
| --- |
| 479–502 |
| Southern Qi and its neighbors |
| เมืองหลวง | Jiankang |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| จักรพรรดิ |   |
|  |
| • 479–482  | Emperor Gao |
| • 482–493  | Emperor Wu |
| • 501–502  | Emperor He |
|  |
| ประวัติศาสตร์ |   |
|  |
| • ก่อตั้ง  | 3 มิถุนายน 479 |
| • สิ้นสุด  | 24 เมษายน 502 |
|  |
| สกุลเงิน | Chinese coin, Chinese cash |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชวงศ์หลิวซ่ง |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์เหลียง |  |

 |

 |
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ | ประเทศจีน ประเทศเวียดนาม |

**ราชวงศ์ฉีใต้** (อังกฤษ: *Southern Qi* จีนตัวย่อ: 南齐; จีนตัวเต็ม: 南齊; พินอิน: *Nán Qí* หรือ จีนตัวย่อ: 南朝齐; จีนตัวเต็ม: 南朝齊; พินอิน: *Nán Qí*) (479–502) เป็นราชวงศ์ที่ 2 ในยุค ราชวงศ์ใต้ ของ ประเทศจีน เมื่อสิ้นราชวงศ์นี้ ราชวงศ์ที่ต่อจากราชวงศ์ฉีใต้คือ ราชวงศ์เหลียง

## ประวัติศาสตร์

ราชวงศ์เริ่มต้นในปี 479 เมื่อ เสี่ยว เต้าเฉิง บังคับให้ จักรพรรดิหลิวซ่งเชิ่น ให้สละราชบัลลังก์แก่เขา นับเป็นจุดสิ้นสุดราชวงศ์หลิวซ่ง และเริ่มต้นราชวงศ์ฉีใต้ และยังขึ้นครองราชย์เป็นปฐมกษัตริย์ พระนามว่า จักรพรรดิฉีเก้า ชื่อของราชวงศ์ถูกนำมาจากดินแดนที่เสี่ยว เต้าเฉิงครอบครองคือ รัฐฉี พงศาวดารแห่งฉี ไม่ได้กล่าวถึงว่าเขามีความสัมพันธ์ทางสายเลือดกับสกุลเจียง หรือสกุลเถียน(สองราชวงศ์ที่เคยปกครองอาณาจักรนั้น)หรือไม่

ในช่วงประวัติศาสตร์ ทั้ง 23 ปี ในราชวงศ์เต็มไปด้วยความไม่มั่นคงเป็นส่วนใหญ่ หลังจากการสวรรคตของจักรพรรดิฉีเก้า และจักรพรรดิฉีอู่ ผู้มีความสามารถ หลานชายของจักรพรรดิหวู่ เสี้ยว เจ้าเยี่ย (萧昭业) ถูกลอบสังหารโดย เสี้ยวหลวน ลูกพี่ลูกน้องที่ฉลาดแต่โหดร้าย แล้วจึงขึ้นครองราชย์และประหารชีวิตโอรสของจักรพรรดิเกาและจักรพรรดิหวู่ทั้งหมด ร่วมกับขุนนางที่ต้องสงสัยว่าจะคิดร้ายกับพระองค์

ความเด็ดขาดของการประหารชีวิตเหล่านี้รุนแรงขึ้นหลังจาก เสี้ยว เป่าเจี้ยน พระราชโอรสขึ้นครองราชย์ ซึ่งการกระทำของเขาก่อให้เกิดการกบฏหลายครั้ง สุดท้ายก็ถูกนายพล เสี้ยว ยิ่ง นำไปสู่การล่มสลายของราชวงศ์ฉีใต้และสืบทอดต่อโดย ราชวงศ์เหลียง

เจ้าหญิงทัวป่า เซียนเป่ยแห่งราชวงศ์เว่ยเหนือมากกว่าครึ่งได้แต่งงานกับชาวฮั่นตอนใต้จากตระกูลจักรพรรดิ และขุนนางจากทางตอนใต้ของจีนของราชวงศ์ทางใต้ที่ล่มสลาย และย้ายไปทางเหนือเพื่อเข้าร่วมกับราชวงศ์เว่ยเหนือ โดยองค์หญิงหนันหยางแต่งงานกับเสี่ยว เป่าอิ่ง ซึ่งเป็นสมาชิกชาวฮั่นของราชวงศ์ฉีใต้น้องสาวของจักรพรรดิเว่ยเว่ยเสี่ยว คือ เจ้าหญิงเจ้าหยางแต่งงานกับ เสี้ยว หลง โอรสของจักรพรรดิเหลียงอู่

## รายนามจักรพรรดิแห่งราชวงศ์ฉีใต้ (479–502)

| Posthumous Name | สกุล และ พระนาม | ปีที่เสวยราชย์ | ปีศักราช |
| --- | --- | --- | --- |
| จักรพรรดิฉีเก้า | เสี้ยว เต้าเฉิง | 479–482 | Jianyuan (建元) 479–482 |
| จักรพรรดิฉีอู่ | เสี้ยว เสอ | 482–493 | Yongming (永明) 483–493 |
| – | เซียว เจาเย่ | 493–494 | Longchang (隆昌) 494 |
| – | เซียว เจาเหวิน | 494 | Yanxing (延興) 494 |
| จักรพรรดิฉีหมิง | เสี้ยว หลวน | 494–498 | Jianwu (建武) 494–498 Yongtai (永泰) 498 |
| – | เซียว เป่าเจวียน | 499–501 | Yongyuan (永元) 499–501 |
| จักรพรรดิฉีเหอ | เสี้ยว เป่าหรง | 501–502 | Zhongxing (中興) 501–502 |

## อ้างอิง

### แหล่งข้อมูลอื่น

* *Book of Southern Qi*
* *History of Southern Dynasties*
* *Zizhi Tongjian*

## ดูเพิ่ม

* ยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้
# ราชวงศ์เฉิน

| เฉิน陳 |
| --- |
| ค.ศ. 557–ค.ศ. 589 |
| ราชวงศ์เฉินและพื้นที่ใกล้เคียง |
| Administrative divisions in 572 |
| เมืองหลวง | เจี้ยนคัง |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| จักรพรรดิ |   |
|  |
| • ค.ศ. 557–559  | จักรพรรดิเฉินอู่ |
| • ค.ศ. 559–566  | จักรพรรดิเฉินเหวิน |
| • ค.ศ. 566–568  | จักรพรรดิเฉินเฝย์ |
| • ค.ศ. 569–582  | จักรพรรดิเฉินเสวียน |
| • ค.ศ. 582–589  | จักรพรรดิเฉินซู่เป่า |
|  |
| ประวัติศาสตร์ |   |
|  |
| • ก่อตั้ง  | 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 557 |
| • สิ้นสุด  | 10 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 589 |
| • จักรพรรดิเฉินซู่เป่าสวรรคต  | 16 ธันวาคม ค.ศ. 604 |
|  |
| สกุลเงิน | เหรียญจีน |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชวงศ์เหลียง |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์สุย |  |

 |

 |
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ | ประเทศจีน ประเทศเวียดนาม |

**ราชวงศ์เฉิน** (จีนตัวย่อ: 陈朝; จีนตัวเต็ม: 陳朝; พินอิน: *Chén Cháo*; ค.ศ. 557–589) หรือรู้จักในชื่อ **ราชวงศ์เฉินใต้** (南陳 / 南朝陈) เป็นราชวงศ์ที่สี่และราชวงศ์สุดท้ายของราชวงศ์ใต้ในประเทศจีน ถัดจากราชวงศ์เหลียง ราชวงศ์เฉินก่อตั้งโดยเฉิน ป้าเสวียน (จักรพรรดิเฉินอู่) ราชวงศ์เฉินเสริมความแข็งแกร่งและฟื้นฟูเศรษฐกิจและวัฒนธรรมของจีนตอนใต้และแม้กระทั่งขยายอาณาเขตไปทางเหนือ วางรากฐานสำหรับราชวงศ์ในอนาคต ต่อมาถูกยึดครองโดยราชวงศ์สุยในปี ค.ศ. 589 เป็นการสิ้นสุดยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้ในประวัติศาสตร์จีน หลังจากการล่มสลายของราชวงศ์เฉิน เชื้อสายของราชวงศ์เฉินยังคงดำรงตำแหน่งระดับสูงที่ทรงอิทธิพลต่อไปในราชสำนักของราชวงศ์สุยและราชวงศ์ถัง

## อ้างอิง
# ราชวงศ์เว่ย์ตะวันออก

| เว่ย์魏 |
| --- |
| 534–550 |
| เว่ย์ตะวันออกและบริเวณใกล้เคียง |
| สถานะ | จักรวรรดิ |
| เมืองหลวง | ลั่วหยาง (534) เย่เฉิง (534–550) |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| จักรพรรดิ |   |
|  |
| • 534–550  | จักรพรรดิเว่ย์เสี้ยวจิง |
|  |
| ประวัติศาสตร์ |   |
|  |
| • ก่อตั้ง  | 8 พฤศจิกายน 534 |
| • สิ้นสุด  | 7 มิถุนายน 550 |
|  |
| พื้นที่ |
| 550 | 1,000,000 ตารางกิโลเมตร (390,000 ตารางไมล์) |
| สกุลเงิน | เหรียญจีน |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชวงศ์เว่ย์เหนือ |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์ฉีเหนือ |  |

 |

 |
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ | จีน |

**ราชวงศ์เว่ย์ตะวันออก** (/weɪ/; จีนตัวย่อ: 东魏; จีนตัวเต็ม: 東魏; พินอิน: *Dōng Wèi*) เป็นราชวงศ์ที่เกิดจากการสลายตัวของราชวงศ์เว่ย์เหนือ และปกครองภาคเหนือของจีนจากปี 534 ถึง 550 เช่นเดียวกับราชวงศ์เว่ย์เหนือ ตระกูลที่ปกครองเว่ย์ตะวันออก เป็นสมาชิกของตระกูลถัวป๋าของชนเผ่าเซียนเปย์

เกา ฮวนเป็นผู้มีอำนาจในฟากตะวันออกของดินแดนเว่ย์เหนือในปี 534 หลังจากการล่มสลายของราชวงศ์เว่ย์เหนือ เขาได้แต่งตั้งหยวน ซันเจียนเป็นผู้ปกครองของราชวงศ์เว่ย์ตะวันออก หยวน ซันเจียนเป็นทายาทของราชวงศ์เว่ย์เหนือ หยวน ซันเจียนเป็นผู้ปกครองหุ่นเชิดเนื่องจากอำนาจที่แท้จริงอยู่ในมือของเกา ฮวน มีการพยายามทางทหารหลายครั้งเพื่อต่อสู้กับราชวงศ์เว่ย์ตะวันตกที่อยู่ใกล้เคียงเพื่อพยายามรวมดินแดนที่เคยยึดครองโดยเว่ย์เหนือ แต่การพยายามเหล่านี้ไม่ประสบผลสำเร็จ ในปี 547 เกา ฮวนเสียชีวิต บุตรชายของเขาเกา เฉิงและเกา หยางสามารถดำเนินตามนโยบายในการควบคุมจักรพรรดิ แต่ในปี 550 หยางได้ปลดหยวน ซันเจียน และก่อตั้งราชวงศ์ฉีเหนือ

## อ้างอิง
# ราชวงศ์เว่ย์ตะวันตก

| เว่ย์魏 |
| --- |
| ค.ศ. 535–ค.ศ. 557 |
| ราชวงศ์เว่ย์ตะวันตกและบริเวณใกล้เคียง |
| เมืองหลวง | ฉางอัน |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| จักรพรรดิ |   |
|  |
| • ค.ศ. 535–551  | จักรพรรดิเว่ย์เหวิน |
| • ค.ศ. 552–554  | จักรพรรดิเว่ย์เฝย์ |
| • ค.ศ. 554–557  | จักรพรรดิเว่ย์กง |
|  |
| ยุคประวัติศาสตร์ | ราชวงศ์เหนือ-ใต้ |
|  |
| • ก่อตั้งราชวงศ์เว่ย์ตะวันออก จุดเริ่มต้นของการแบ่งราชวงศ์เว่ย์เหนือ  | 8 พฤศจิกายน ค.ศ. 534 |
| • จักรพรรดิเว่ย์เหวินสวรรคต มักถูกมองว่าเป็นการสถาปนา  | 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 535 |
| • สิ้นสุด  | 14 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 557 |
|  |
| พื้นที่ |
| ค.ศ. 557 | 1,300,000 ตารางกิโลเมตร (500,000 ตารางไมล์) |
| สกุลเงิน | เหรียญจีน |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชวงศ์เว่ย์เหนือ |
|  | ราชวงศ์เหลียง |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์โจวเหนือ |  |

 |

 |
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ | จีน |

**ราชวงศ์เว่ย์ตะวันตก** (จีน: 西魏; พินอิน: *Xī Wèi*; /weɪ/;) เป็นราชวงศ์ที่เกิดจากการสลายตัวของราชวงศ์เว่ย์เหนือ และปกครองภาคเหนือของจีนจากปี 535 ถึง 557 เช่นเดียวกับราชวงศ์เว่ย์เหนือ ตระกูลที่ปกครองเว่ย์ตะวันออก เป็นสมาชิกของเผ่าทั่วป๋าของชาติพันธุ์เซียนเป่ย์

หลังจากที่นายพลชาวเซียนเปย์ อวี่เหวิน ไท่สังหารจักรพรรดิเว่ย์เหนือหยวน ซิว เขาได้แต่งตั้งหยวน เป่าจู้เป็นจักรพรรดิแห่งเว่ย์ตะวันตก ในขณะที่ อวี่เหวิน ไท่ยังคงเป็นผู้ปกครอง แม้ว่าจะมีขนาดเล็กกว่าราชวงศ์เว่ย์ตะวันออกในด้านอาณาเขตและจำนวนประชากร แต่เว่ย์ตะวันตกก็สามารถต้านทานการโจมตีจากจักรวรรดิตะวันออกได้ เนื่องจากสภาพเศรษฐกิจที่ดีกว่า เว่ย์ตะวันตกจึงสามารถพิชิตส่วนตะวันตกทั้งหมดของราชวงศ์เหลียงทางตอนใต้และยึดครองอาณาเขตของมณฑลเสฉวนได้ ในปี 557 หลานชายของอวี่เหวิน ไท่ อวี่เหวิน หูได้ปลดจักรพรรดิเว่ย์กงและสถาปนาลูกชายของอวี่เหวิน ไท่ นามว่าอี่วเหวินเจวี๋ยเป็นจักรพรรดิ และสิ้นสุดราชวงศ์เว่ย์ตะวันตก และการสถาปนาราชวงศ์โจวเหนือ

## อ้างอิง
# ราชวงศ์ฉีเหนือ

| ฉี齊 |
| --- |
| ค.ศ. 550–ค.ศ. 577 |
| ราชวงศ์ฉีเหนือและพื้นที่ใกล้เคียง |
| เขตปกครอง ปี ค.ศ. 572 |
| เมืองหลวง | เย่เฉิง |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| จักรพรรดิ |   |
|  |
| • ค.ศ. 550–559  | จักรพรรดิฉีเหวินเสวียน |
| • ค.ศ. 559–560  | จักรพรรดิฉีเฝย์ |
| • ค.ศ. 560–561  | จักรพรรดิฉีเสี้ยวเจา |
| • ค.ศ. 561–565  | จักรพรรดิฉีอู่เฉิง |
| • ค.ศ. 565–577  | เกา เว่ย |
| • ค.ศ. 577  | เกา เหิง |
|  |
| ยุคประวัติศาสตร์ | ราชวงศ์เหนือ |
|  |
| • ก่อตั้ง  | 9 มิถุนายน ค.ศ. 550 |
| • เกา เว่ยและเกา เหิงถูกจับโดย ราชวงศ์โจวเหนือ  | 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 577 |
| • เกา เซ่าอี่ถูกจับโดย ราชวงศ์โจวเหนือ  | 27 กรกฎาคม ค.ศ. 580 |
|  |
| พื้นที่ |
| ค.ศ. 557 | 1,500,000 ตารางกิโลเมตร (580,000 ตารางไมล์) |
| สกุลเงิน | เหรียญจีน |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชวงศ์เว่ยตะวันออก |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์โจวเหนือ |  |

 |

 |
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ | จีน |

**ราชวงศ์ฉีเหนือ** (จีนตัวย่อ: 北齐; จีนตัวเต็ม: 北齊; พินอิน: *Běi Qí*; เวด-ไจลส์: *Pei3-Ch'i2*), หรือเรียกว่า **ฉียุคหลัง** และ **เกาฉี** เป็นหนึ่งในราชวงศ์ในประวัติศาสตร์จีนยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้ และปกครองภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศจีนตั้งแต่ ค.ศ. 550 จนถึง 577 ราชวงศ์ก่อตั้งขึ้นโดยจักรพรรดิฉีเหวินเซฺวียน (เกา หยาง) และสิ้นสุดลงจากการโจมตีจากทางตอนเหนือของราชวงศ์โจวเหนือ

## อ้างอิง
# ราชวงศ์โจวเหนือ

| ราชวงศ์โจวเหนือ (北周)周 |
| --- |
| 557–581 |
| สถานะ | จักรวรรดิ |
| เมืองหลวง | ฉางอัน |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| จักรพรรดิ |   |
|  |
| • 557  | จักรพรรดิเสี้ยวหมินตี้ |
| • 557-560  | จักรพรรดิโจวหมิงตี้ |
| • 560-578  | จักรพรรดิโจวอู่ตี้ |
| • 578-579  | จักรพรรดิโจวเสวียนตี้ |
| • 579-581  | จักรพรรดิโจวจิ้งตี้ |
|  |
| ประวัติศาสตร์ |   |
|  |
| • ก่อตั้ง  | 15 February 557 |
| • สิ้นสุด  | 4 March 581 |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชวงศ์เว่ยตะวันตก |
|  | ราชวงศ์ฉีเหนือ |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์สุย |  |

 |

 |

**ราชวงศ์โจวเหนือ** (จีน: 北周,อังกฤษ: *Northern Zhou Dynasty*) เป็นหนึ่งในราชวงศ์ที่ปกครองจีนในยุคที่เรียกว่า ราชวงศ์เหนือใต้ โดย
ขึ้นปกครองจีนตั้งแต่ ค.ศ. 557-581 สืบทอดจาก ราชวงศ์ฉีเหนือ มีจักรพรรดิปกครองทั้งสิ้น 5 พระองค์ก่อนที่จะถูก สุยเหวินตี้ เข้ายึดอำนาจในปี
ค.ศ. 581
# โต้ว เจี้ยนเต๋อ

| โต้ว เจี้ยนเต๋อ |
| --- |
|  |
| ครองราชย์ | 15 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 617 – 28 พฤษภาคม ค.ศ. 621 |
| ประสูติ | ค.ศ. 573 |
| สวรรคต | 3 สิงหาคม ค.ศ. 621 |
| คู่อภิเษก | นางเฉา (曹氏) |
|

| รัชศก |
| --- |
| ติงโฉ่ว (丁丑) 617–618 อู่เฟิ่ง (五鳳) 618–621 |

 |
| ราชวงศ์ | เซี่ย (夏) |

| โต้ว เจี้ยนเต๋อ |
| --- |
|  |
| จีนตัวเต็ม | 竇建德 |
| จีนตัวย่อ | 窦建德 |
|

| ขยายการถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Dòu Jiàndé |
| เวด-ไจลส์ | Tou4 Chien4-tê2 |
| IPA | [tôu tɕjɛ̂n.tɤ̌] |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| การถอดเป็นอักษรโรมันแบบเยล | Dauh Gin-dāk |
| ยฺหวิดเพ็ง | Dau6 Gin3-dak1 |
| IPA | [tɐ̀u kīːn.tɐ́k̚] |

 |
|  |

แผนที่การก่อจลาจลและกบฏในปลายราชวงศ์สุยโดยโต้ว เจี้ยนเต๋อแทนด้วยสีชมพู
แผนที่แสดงสถานการณ์ทางภาคเหนือของจีนในช่วงยุคเปลี่ยนผ่าน
เส้นทางการเดินทัพระหว่างยุทธการที่ด่านเฮาโล
**โต้ว เจี้ยนเต๋อ** (จีน: 竇建德; ค.ศ. 573 – 3 สิงหาคม ค.ศ. 621) เป็นผู้นำของกลุ่มกบฏชาวนาที่ลุกขึ้นต่อต้านการปกครองของ จักรพรรดิสุยหยาง ช่วงใกล้ถึงจุดสิ้นสุดของ ราชวงศ์สุย โดยทั่วไปถือว่าเป็นคนจิตใจดีและมีความสามารถมากที่สุดของผู้นำกบฏชาวนาในช่วงนั้นในที่สุดเขาก็สามารถยึดเขต มณฑลเหอเป่ย์ ในปัจจุบันและประกาศตัวเองในขั้นต้นว่าเป็น ฉางเล่อหวัง แล้วก็เซี่ยหวัง

ในฤดูใบไม้ผลิ ค.ศ. 617 โต้วได้เข้ายึดดินแดนบริเวณ มณฑลเหอเป่ย์ เป็นฐานที่มั่นพร้อมกับสถาปนาตนเองเป็น **ฉางเล่อกงหวัง** (พินอิน: *Chánglegōngwáng*) ก่อนจะเปลี่ยนเป็น **เซี่ยกงหวัง** (พินอิน: *Xìagōngwáng*) เมื่อฤดูร้อน ค.ศ. 619 ภายหลังจากที่ หวังซื่อชง อีกหนึ่งผู้นำกบฏได้ทำการปลด จักรพรรดิสุยกง ลงจากราชบัลลังก์พร้อมกับตั้งรัฐเจิ้งขึ้นมา

ภายหลังจาก ยุทธการที่ด่านเฮาโล เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม ค.ศ. 621 โต้วยอมแพ้แก่กองทัพถังแต่ก็ถูกสังหารเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม ปีเดียวกัน

## อ้างอิง

* *จิ่วถังชู*, เล่มที่ 54.
* *ซินถังชู*, เล่มที่ 85.
* *จือจื้อทงเจี้ยน* เล่มที่ 181, 183, 184, 185, 186, 187, 188, 189.
# ห้าราชวงศ์และสิบอาณาจักร

| ห้าราชวงศ์และสิบอาณาจักร |
| --- |
|  |
| ราชวงศ์เหลียงยุคหลัง (สีเหลือง) และรัฐอื่น ๆ ร่วมยุค |
| จีนตัวเต็ม | 五代十國 |
| จีนตัวย่อ | 五代十国 |
|

| ขยายการถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Wǔ dài shí guó |
| เวด-ไจลส์ | Wu3 tai4 shih2 kuo2 |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| การถอดเป็นอักษรโรมันแบบเยล | Ng5 doi6 sap6 gwok3 |
| IPA | [ŋ tɔ̀ːy sɐ̀p̚ kʷɔ̄ːk̚] |

 |
|  |

**ห้าราชวงศ์และสิบอาณาจักร** (จีนตัวย่อ: 五代十国; จีนตัวเต็ม: 五代十國) เป็นยุคหนึ่งในประวัติศาสตร์จีนช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 10 ซึ่งรัฐห้ารัฐผลัดกันครองอำนาจในภาคกลาง เกิดเป็นห้าราชวงศ์ ส่วนท้องที่อื่น ๆ โดยเฉพาะจีนใต้ ก็เกิดอาณาจักรน้อยใหญ่ตั้งตนเป็นอิสระขึ้นถึงสิบอาณาจักรนำไปสู่ความวุ่นวายทางการเมือง แต่ก็นับเป็นสมัยสุดท้ายที่จักรวรรดิจีนแตกแยกออกเป็นหมู่เป็นเหล่าเช่นนี้

ยุคสมัยดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อราชวงศ์ถังล่มสลายลงใน ค.ศ. 907 และสิ้นสุดลงเมื่อราชวงศ์ซ่งก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 960 กินเวลากว่า 50 ปี อาณาจักรที่ตั้งตนต่าง ๆ นี้เดิมเป็นราชอาณาจักรอิสระมาก่อนแล้ว ครั้นราชวงศ์ถังถึงจุดจบ ผู้ปกครองอาณาจักรดังกล่าวก็พากันประกาศตนเป็นจักรพรรดิ จึงเกิดสงครามเพื่อชิงอำนาจกันเป็นจักรพรรดิที่ชอบธรรมแต่ผู้เดียว อย่างไรก็ดี แม้จะถือกันว่า ยุคนี้ยุติลงด้วยการตั้งราชวงศ์ซ่งเมื่อ ค.ศ. 960 แต่กว่าจะปราบปรามฮั่นเหนือ (北漢) อาณาจักรสุดท้ายในหมู่ห้าราชวงศ์และสิบอาณาจักร ได้ก็ล่วงสู่ ค.ศ. 979 แล้ว

## อาณาจักรต่าง ๆ

### ห้าราชวงศ์

ราชวงศ์ทั้งห้า ซึ่งเรียกว่า **อู่ไต้** (五代) นั้น ประกอบด้วย

* เหลียงยุคหลัง (後梁) ก่อตั้งเมื่อ 1 มิถุนายน ค.ศ. 907 สิ้นสุดลงใน ค.ศ. 923
* ถังยุคหลัง (後唐) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 923–936
* จิ้นยุคหลัง (後晉) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 936–947
* ฮั่นยุคหลัง (後漢) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 947–951 หรือ 979)
* โจวยุคหลัง (後周) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 951–960

### สิบอาณาจักร

อาณาจักรทั้งสิบ ซึ่งเรียกว่า **ฉือกั๋ว** (十國) นั้น ประกอบด้วย

* อู๋ใต้ (南吳) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 907–937
* อู๋เยฺว่ (吳越) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 907–978
* หมิ่น (閩) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 909–945
* ฉู่ใต้ (南楚) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 907–951
* ฮั่นใต้ (南漢) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 917–971
* ฉู่เดิม (前蜀) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 907–925
* ฉู่ยุคหลัง (後蜀) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 934–965
* จิงหนาน (荊南) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 924–963
* ถังใต้ (南唐) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 937–975
* ฮั่นเหนือ (北漢) ดำรงอยู่ตั้งแต่ ค.ศ. 951–979

## อ้างอิง
# ราชวงศ์จิน

| ราชวงศ์จิน金 |
| --- |
| 1115–1234 |
| พระราชอาณาเขตของราชวงศ์จินในปี ค.ศ. 1141 |
| สถานะ | จักรวรรดิ |
| เมืองหลวง | ฮุ่ยหนิงฝู่ (1122-1153) จงตู (ปักกิ่ง) (1153-1214) ไคฟง (1214-1233) ไช่โจว(1233–1234) |
| ศาสนา  | ศาสนาพุทธ, ลัทธิเต๋า, ลัทธิขงจื๊อ, ศาสนาชาวบ้านจีน |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| จักรพรรดิ |   |
|  |
| • ปี 1115–1123  | จักรพรรดิจินไท่จู่ |
| • ปี 1234  | จักรพรรดิจินโม่ตี้ |
|  |
| ประวัติศาสตร์ |   |
|  |
| • สถาปนาราชวงศ์โดยจักรพรรดิไท่จู่  | 28 มกราคม 1115 |
| • กวาดล้างราชวงศ์เหลียว  | 1125 |
| • ยึดเปี้ยนเหลียงจากราชวงศ์ซ่งเหนือ  | 9 มกราคม 1127 |
| • มองโกลรุกราน  | 1211 |
| • พ่ายแพ้ต่อจักรวรรดิมองโกลที่ไช่โจว  | 9 กุมภาพันธ์ 1234 |
|  |
| พื้นที่ |
| ประมาณการปี 1126 | 2,300,000 ตารางกิโลเมตร (890,000 ตารางไมล์) |
| ประชากร |
|  |
| • ปี 1207  | 53,000,000 |
|  |
| สกุลเงิน | เหรียญจีน, เงินสดจีน |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชวงศ์เหลียว |
|  | ราชวงศ์ซ่ง |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| จักรวรรดิมองโกล |  |

 |

 |

**ราชวงศ์จิน** (/dʒɪn/, [tɕín]; จีน: 金朝; พินอิน: *Jīn cháo*; จูร์เชน: *Anchun Gurun*) ชื่ออย่างเป็นทางการว่า **ต้าจิน** ดำรงอยู่ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1115 ถึงปี ค.ศ. 1234 หนึ่งในราชวงศ์สุดท้ายในประวัติศาสตร์จีน ก่อนมองโกลพิชิตจีน

ต่อมาในปี ค.ศ. 1127 (พ.ศ. 1670) ในรัชสมัยจักรพรรดิจินไท่จง ทรงนำกำลังเข้ายึดไคฟง ราชธานีของราชวงศ์ซ่งเหนือได้สำเร็จ แต่ปลายราชวงศ์จินกลับถูกมองโกลนำกำลังทหารเข้ายึดไคฟงได้สำเร็จ ในปี ค.ศ. 1234 (พ.ศ. 1777)

## ศิลปะ

พระเจดีย์เฉิงหลิงที่เจิ้งติ้ง มณฑลเหอเป่ย์ สร้างระหว่าง ค.ศ. 1161–1189
ในสมัยราชวงศ์นี้มีการสร้างงานศิลปะและศาสนวัตถุไว้หลายอย่างยกตัวอย่างเช่น

* พระเจดีย์เฉิงหลิงที่เฉิงติงมณฑลเหอเป่ยสร้างในรัชสมัยจักรพรรดิจินสือจง (ค.ศ. 1161–1189) จักรพรรดิองค์ที่ 4 ของราชวงศ์

รูปปั้นพระภิกษุหินอ่อนเป็นผลงานช่วง ค.ศ. 1180
* รูปปั้นพระภิกษุหินอ่อนปั้นเสร็จช่วงประมาณ ค.ศ. 1180 (พ.ศ. 1723)

รูปพระโพธิสัตว์ไม้แกะสลัก
* รูปพระโพธิสัตว์ไม้แกะสลักไม่ปรากฏว่าสร้างเมื่อใด

## อ้างอิง