# ง่อก๊ก

| ง่อก๊ก (*อู๋*)吳 |
| --- |
| ค.ศ. 222–ค.ศ. 280 |
| ดินแดนของง่อก๊ก (ในสีเขียวอมเทาอ่อน) ใน ค.ศ. 262 |
| เมืองหลวง | บู๊เฉียง (*อู่ชาง*) (ค.ศ. 222–229, ค.ศ. 265–266)
เกี๋ยนเงียบ (*เจี้ยนเย่*) (ค.ศ. 229–265, ค.ศ. 266–280) |
| ภาษาทั่วไป | จีน |
| ศาสนา  | ลัทธิเต๋า, ลัทธิขงจื๊อ, ศาสนาพื้นเมืองจีน |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| กษัตริย์ (ค.ศ. 222–229) จักรพรรดิ (ค.ศ. 229–280) |   |
|  |
| • 222–252  | ซุนกวน |
| • 252–258  | ซุนเหลียง |
| • 258–264  | ซุนฮิว |
| • 264–280  | ซุนโฮ |
|  |
| ยุคประวัติศาสตร์ | ยุคสามก๊ก |
|  |
| • เป็นเอกราชจากวุยก๊ก  | ค.ศ. 222 |
| • ซุนกวนประกาศตนเองเป็นจักรพรรดิ  | ค.ศ. 229 |
| • การพิชิตง่อก๊กของจิ้น  | 31 พฤษภาคม ค.ศ. 280 |
|  |
| ประชากร |
|  |
| • 238  | 2,567,000 (กำกวม) |
| • 280  | 2,535,000 (กำกวม) |
|  |
| สกุลเงิน | เหรียญจีน |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | วุยก๊ก |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์จิ้น |  |

 |

 |
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ | จีน ฮ่องกง มาเก๊า เวียดนาม |
| Tanner (2009) ประมาณการว่า ประชากรในง่อก๊กมีประมาณหนึ่งส่วนหกของประชากรฮั่น ซึ่งน่าจะมีมากกว่าตัวเลขใน ค.ศ. 238 ถึง 280 และน่าจะเพราะวิธีการตรวจสำมะโนที่ใช้ในจีนโบราณ |

| ง่อก๊ก |
| --- |
|  |
| จีนตัวเต็ม | 東吳 |
| จีนตัวย่อ | 东吴 |
|  |
| พินอิน | Dōng Wú |
|  |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Dōng Wú |
| ปอพอมอฟอ | ㄉㄨㄥ   ㄨˊ |
| Gwoyeu Romatzyh | Dong Wu |
| เวด-ไจลส์ | Tung1 Wu2 |
| ทงย่งพินอิน | Dong Wú |
| การถอดเป็นอักษรโรมันแบบเยล | Dūng Wú |
| MPS2 | Dūng Wú |
| IPA | [tʊ́ŋ ǔ] |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| การถอดเป็นอักษรโรมันแบบเยล | Dūng Ng̀h |
| ยฺหวิดเพ็ง | Dung1 Ng4 |
| IPA | [tóŋ ŋ̩̏] |
| หมิ่นใต้ |
| ฮกเกี้ยน เป่อ่วยยี | Tang Ngô͘  *or* Tong Ngô͘ |
| Tâi-lô | Tang Ngôo *or* Tong Ngôo |

 |
|  |

| ซุนอู๋ |
| --- |
|  |
| จีนตัวเต็ม | 孫吳 |
| จีนตัวย่อ | 孙吴 |
|  |
| พินอิน | Sūn Wú |
|  |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Sūn Wú |
| ปอพอมอฟอ | ㄙㄨㄣ   ㄨˊ |
| Gwoyeu Romatzyh | Suen Wu |
| เวด-ไจลส์ | Sun1 Wu2 |
| ทงย่งพินอิน | Sun Wú |
| การถอดเป็นอักษรโรมันแบบเยล | Swūn Wú |
| MPS2 | Suēn Wú |
| IPA | [swə́n ǔ] |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| การถอดเป็นอักษรโรมันแบบเยล | Syūn Ng̀h |
| ยฺหวิดเพ็ง | Syun1 Ng4 |
| IPA | [sýːn ŋ̩̏] |

 |
|  |

**อู๋** (จีน: 吳; พินอิน: *Wú*; จีนสมัยกลาง: \**ŋuo* < จีนฮั่นตะวันออก: *\*ŋuɑ*) รู้จักกันโดยทั่วไปว่า **ตงอู๋** (**อู๋ตะวันออก**) หรือ **ง่อก๊ก** เป็นรัฐหนึ่งในยุคสามก๊ก ซุนกวนเป็นผู้ปกครองในระหว่างปี พ.ศ. 765 — พ.ศ. 823 (ปี ค.ศ. 222 — 280) ครอบคลุมพื้นที่ทางด้านตะวันออกของประเทศจีน ทางบริเวณตอนใต้ของแม่น้ำแยงซี ซึ่งคือพื้นที่บริเวณรอบ ๆ เมืองหนานจิงในปัจจุบัน มีพระมหากษัตริย์สืบต่อกันมาทั้งหมด 4 พระองค์ ได้แก่

1. ซุนกวน ปกครองง่อก๊กในระหว่างปี พ.ศ. 765 - 795
2. ซุนเหลียง ปกครองง่อก๊กในระหว่างปี พ.ศ. 795 - 801
3. ซุนฮิว ปกครองง่อก๊กในระหว่างปี พ.ศ. 801 - 807
4. ซุนโฮ ปกครองง่อก๊กในระหว่างปี พ.ศ. 807 - 823

ง่อก๊กเป็นอาณาจักรสุดท้ายในบรรดาอาณาจักรสามก๊กที่ล่มสลายโดยกองทัพของพระเจ้าสุมาเอี๋ยนแห่งราชวงศ์จิ้น ง่อก๊กเป็นก๊กที่อยู่ได้นานที่สุดในยุคสามก๊ก

## ประวัติ

### จุดเริ่มต้นและสถาปนา

ในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ซุนเช่อ (ซุนเซ็ก) บุตรชายคนโตของขุนศึกนามว่า ซุนเจียน (ซุนเกี๋ยน) และขุนพลผู้ติดตามของเขาได้ยืมทหารจากขุนศึกนามว่า หยวนซู่ (อ้วนสุด) และเริ่มดำเนินการในชุดของการพิชิตทางทหารในเจียงต๋งและภูมิภาคอู๋ ระหว่างปี ค.ศ. 194 และ ค.ศ. 199 ได้เข้ายึดครองดินแดนหลายแห่งที่เคยถูกครอบครองโดยขุนศึกอื่น ๆ เช่น หลิวอิ๋ว (เล่าอิ้ว) หยัน ไป๋หู่ (เงียมแปะฮอ) และหวัง หลาง (อองลอง) ซุนเซอะได้ตัดขาดความสัมพันธ์กับหยวนซู่ราวปี ค.ศ. 196-197 ภายหลังจากอีกฝ่ายได้ประกาศตั้งตนเป็นจักรพรรดิ ซึ่งเป็นการกระทำที่ถือว่าเป็นกบฏต่อจักรพรรดิเซี่ยน ประมุขเพียงแต่ในนามของราชวงศ์ฮั่น ขุนศึกนามว่า เฉาเชา (โจโฉ) ซึ่งเป็นหัวหน้ารัฐบาลโดยพฤตินัยในราชสำนักฮั่น ได้ร้องขอให้จักรพรรดิเซี่ยนพระราชทานตำแหน่งยศศักดิ์ "อู๋โหว" (吳侯) แก่ซุนเซอะ

ซุนเซอะได้ถูกลอบสังหารในช่วงฤดูร้อน ปี ค.ศ. 200 และสืบทอดต่อโดยน้องชายคนเล็กของเขาอย่างซุนเฉวียน (ซุนกวน) ซุนเฉวียนได้ปฏิบัติตามพี่ชายคนโต ด้วยการแสดงความจงรักภักดีต่อจักรพรรดิเซี่ยน ในขณะที่ตัวเขาเองยังคงปกครองด้วยตนเองเหนือดินแดนอู๋ ใน ค.ศ. 208 ซุนเฉวียนได้เป็นพันธมิตรกับขุนศึกนามว่า หลิว เป้ย์ (เล่าปี่) และพวกเขารวมผนึกกำลังกันเพื่อเอาชนะเฉาเชาในยุทธการที่ผาแดง ซุนเฉวียนและหลิว เป้ย์ยังคงเป็นพันธมิตรกันในการต่อต้านเฉาเชา ภายหลังการสู้รบในอีกสิบปีต่อมา แม้ว่าจะมีข้อพิพาทดินแดนในจิงโจว (เกงจิ๋ว) ใน ค.ศ. 219 ซุนเฉวียนได้ตัดความสัมพันธ์กับหลิว เป้ย์ เมื่อเขาได้ส่งขุนพลของตนนามว่า หลู่ เหมิง (ลิบอง) เข้าบุกครองดินแดนของหลิวในจิงโจว กวน ยฺหวี่ (กวนอู) ผู้คอยดูแลรักษาทรัพย์สมบัติของหลิว เป้ย์ในจิงโจว ถูกจับกุมและประหารชีวิตโดยกองทัพซุนเฉวียนในเวลาต่อมา ภายหลังจากนั้น อาณาเขตของแว่นแคว้นของซุนเฉวียนได้ขยายออกไปจากภูมิภาคเจียงตงไปจนถึงทางตอนใต้ของจิงโจว ซึ่งครอบคลุมทั่วบริเวณมณฑลหูหนานในยุคปัจจุบันและบางส่วนของมณฑลหูเป่ย์

ในปี ค.ศ. 220 บุตรชายคนโตและทายาทผู้สืบทอดของเฉาเชาอย่างเฉา ผี (โจผี) ได้โค่นล้มราชวงศ์ฮั่นโดยบีบบังคับให้จักรพรรดิเซี่ยนสละราชบัลลังก์ตามอำเภอใจของตนและสถาปนารัฐเฉาเว่ย์ (วุยก๊ก) ซุนเฉวียนตกลงที่จะยอมสวามิภักดิ์ต่อเว่ย์และได้รับตำแหน่งยศศักดิ์เป็น "อู๋อ๋อง" (吳王) โดยเฉา ผี อีกปีต่อมา หลิว เป้ย์ได้ประกาศตั้งตนเองเป็นจักรพรรดิและสถาปนารัฐฉู่ฮั่น (จ๊กก๊ก) ใน ค.ศ. 222 หลิว เป้ย์ได้เปิดฉากการทัพเข้าโจมตีซุนเฉวียนเพื่อยึดครองจิงโจวกลับคืนและล้างแค้นให้กับกวน ยฺหวี่ ซึ่งนำไปสู่ยุทธการที่เสี่ยวถิง (อิเหลง) อย่างไรก็ตาม หลิว เป้ย์ได้พบกับความปราชัยอย่างย่อยยับด้วยน้ำมือของขุนพลของซุนเฉวียนนามว่า หลู่ ซฺวิ่น (ลกซุน) และถูกบีบบังคับให้ล่าถอยไปยังไป๋ตี้เฉิง (เป๊กเต้เสีย) ที่ซึ่งพระองค์ทรงสวรรคตในปีต่อมา

หลิว ส้าน (เล่าเสี้ยน) ทายาทของหลิว เป้ย์ และผู้สำเร็จราชการ จูเก่อ เลี่ยง (จูกัดเหลียง) ได้เจรจาทำข้อตกลงสันติภาพกับซุนเฉวียนในเวลาต่อมา และรื้อฟื้นความสัมพันธ์การเป็นพันธมิตรของพวกเขาก่อนหน้านี้ ซุนเฉวียนได้ประกาศอิสรภาพจากรัฐเว่ย์ใน ค.ศ. 222 แต่ยังครองตำแหน่งยศศักดิ์เป็น "อู๋อ๋อง" จนกระทั่งปี ค.ศ. 229 เมื่อเขาได้ได้ประกาศตั้งตนเองเป็น "จักรพรรดิแห่งอู๋" ด้วยความชอบธรรมของเขาซึ่งได้รับการยอมรับจากรัฐฉู่

เพื่อแบ่งแยกความแตกต่างของรัฐอื่น ๆ ในประวัติศาสร์ของจีนที่มีชื่อเดียวกัน นักประวัติศาสตร์ได้เพิ่มตัวอักษรที่เกี่ยวข้องกับชื่อเดิมของรัฐ: รัฐที่เรียกตัวเองว่า "อู๋" (吳) ยังเป็นที่รู้จักกันคือ "อู๋ตะวันออก" (東吳; Dōng Wú) หรือ "ซุนอู๋" (孫吳)

### รัชสมัยของซุนเฉวียน

ซุนเฉวียนปกครองเป็นเวลากว่าสามสิบปีและรัชสมัยทีมีมายาวนานของพระองค์ส่งผลทำให้เกิดความมั่นคงในทางตอนใต้ของจีน ในช่วงรัชสมัยของพระองค์ อู๋ได้ทำสงครามกับเว่ย์ในสงครามมากมาย รวมทั้งในยุทธการที่หรู่ซู (ค.ศ. 222-223) ชิถิง (ค.ศ. 228) และเหอเฟย (ค.ศ. 234) อย่างไรก็ตาม อู๋ไม่เคยได้รับดินแดนใด ๆ เพิ่มเติมจากทางเหนือของแม่น้ำแยงซี ในขณะที่เว่ย์ยังไม่ประสบความสำเร็จในการพิชิตดินแดนทางใต้ของแม่น้ำแยงซี

การต่อสู้แย่งชิงราชสมบัติได้เกิดขึ้นระหว่างเหล่าบรรดาราชโอรสของซุนเฉวียนในช่วงหลังของรัชสมัยของพระองค์—ซุนเฉวียนได้แต่งตั้งให้ซุนเหอ (ซุนโห) เป็นองค์รัชทายาทใน ค.ศ. 242 ภายหลังจากที่องค์รัชทายาทคนก่อนคือ ซุนเต๋ง ได้สิ้นพระชนม์ใน ค.ศ. 214 แต่ในไม่ช้าซุนเหอก็ต้องเข้าไปพัวพันกับการแย่งชิงราชสมบัติกับซุนบา (ซุนป๋า) ผู้เป็นพระอนุชาของพระองค์ ด้วยความขัดแย้งครั้งนี้ได้ส่งผลทำให้เกิดการแบ่งแยกออกมาเป็นสองฝ่ายที่เป็นคู่แข่งกัน โดยแต่ละฝ่ายจะให้การสนับสนุนแก่ซุนเหอหรือซุนบาภายในราชสำนักของซุนเฉวียน จนในที่สุด ซุนเฉวียนได้สั่งปลดซุนเหอออกจากตำแหน่งและบีบบังคับให้ซุนบาฆ่าตัวตาย ในขณะที่หลู่ ซฺวิ่นและรัฐมนตรีคนอื่น ๆ อีกหลายคนซึ่งได้เข้าข้างให้กับซุนเหอหรือซุนบาในการต่อสู้แย่งชิงราชสมบัติก็ต้องพบกับจุดจบที่ไม่ดีนัก ซุนเฉวียนได้แต่งตั้งให้ซุนเหลียง โอรสคนเล็กของพระองค์เป็นองค์รัชทายาท ภายหลังจากเหตุการณ์ดังกล่าว

### รัชสมัยของซุนเหลียงและซุนฮิว

ซุนเฉวียนทรงสวรรคตใน ค.ศ. 252 และสืบราชสมบัติโดยซุนเหลียง พร้อมจูเก๋อเค๋อ (จูกัดเก๊ก)และซุนจวิ้น (ซุนจุ๋น) ซึ่งดำรงตำแหน่งเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ใน ค.ศ. 253 จูเก๋อเค๋อได้ถูกสังหารในการก่อรัฐประหารโดยซุนจวิ้น และอำนาจรัฐของอู๋ได้ตกอยู่เงื้อมมือของซุนจวิ้นและถูกส่งต่อไปให้กับซุนเฉิน (ซุนหลิม) ลูกพี่ลูกน้องของเขา หลังจากที่เขาเสียชีวิต ในช่วงรัชสมัยของซุนเหลียง มีการก่อกบฏสองครั้งที่เกิดขึ้นในกองทหารรักษาการณ์เว่ย์ในโชชุน (บริเวณรอบเทศมณฑลโชว มณฑลอานฮุย) ใน ค.ศ. 255 และ ค.ศ. 257-258 ซุนจวิ้นและซุนเฉินได้นำกำลังทหารอู๋เพื่อให้การสนับสนุนแก่การก่อกบฏครั้งแรกและครั้งที่สองตามลำดับ โดยคาดหวังว่าจะได้รับดินแดนเพิ่มเติมในรัฐเว่ย์ แต่การก่อจลาจลสองครั้งได้ถูกปราบปรามและกองกำลังทหารอู๋ได้ล่าถอยภายหลังจากได้ประสบความสูญเสียหลายครั้ง

ซุนเหลียงได้ถูกปลดออกจากราชบัลลังก์ใน ค.ศ. 258 โดยซุนเฉิน ต่อมาได้สถาปนาซุนซิ่ว (ซุนฮิว) ราชโอรสอีกองค์ของซุนเฉวียนในการสืบราชบัลลังก์ แต่ซุนเฉินกลับถูกโค่นล้มอำนาจจากการก่อรัฐประหารของซุนซิ่วโดยมีจางปู้ (เตียวเป๋า) และติงเฟง (เตงฮอง) คอยช่วยเหลือและถูกประหารชีวิตในเวลาต่อมา

### การล่มสลายของง่อก๊ก

ซุนซิ่วทรงสวรรคตจากการประชวรใน ค.ศ. 264 หนึ่งปีหลังรัฐเว่ย์พิชิตรัฐฉู่ ในช่วงเวลานั้น อู๋ได้ประสบกับความยุ่งเหยิงจากภายในเพราะเกิดการก่อกบฏขึ้นในเจียวจี (交趾) ในตอนใต้ รัฐมนตรี ผู่หยังซิ่ง Wan Yu (บั้นเฮ็ก) และ Zhang Bu (เตียวเป๋า) ได้ตัดสินใจสถาปนาโอรสของซุนเหอคือ ซุนเฮ้า (ซุนโฮ) ขึ้นครองราชบัลลังก์

ในช่วงตอนต้นของรัชสมัยซุนเฮ้า จักรพรรดิได้ลดภาษี บรรเทาทุกข์แก่คนยากจน และให้เสรีภาพแก่สตรีนางกำนัลในวังจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม ซุนเฮ้าได้ประพฤติความโหดเหี้ยมและเชื่อเรื่องไสยศาสตร์มากขึ้นและมัวเมาในสุรานารี แทนที่จะหาทางฟื้นฟูรัฐที่เสื่อมโทรม การปกครองแบบทรราชย์ของซุนเฮ้าทำให้ประชาชนเกิดความโกรธแค้นและชิงชังต่อพระองค์อย่างกว้างขวางในอู๋ แต่เนื่องจากความพยายามของเจ้าหน้าที่ เช่น Lu Kai (ลิคิ) และ Lu Kang (ลกข้อง) ซึ่งอู๋สามารถดำรงอยู่ได้อย่างมั่นคงและสงบสุข

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 226 ซื่อหม่า หย่าน (สุมาเอี๋ยน) ได้โค่นล้มราชวงศ์เว่ย์โดยบีบบังคับเฉา ฮวั่น (โจฮวน) จักรพรรดิองค์สุดท้ายให้สละราชบัลลังก์ตามอำเภอใจของตน และจากนั้นก็สถาปนาราชวงศ์จิ้นขึ้นมา ในปี ค.ศ. 279 กองทัพจิ้นที่นำโดย Du Yu (เตาอี้) Wang Jun (องโยย) และคนอื่น ๆ ได้เข้าโจมตีอู๋จากหกทิศทาง ซุนเฮ้าได้พยายามต้านทานโดยส่งกองทัพของพระองค์เข้าต่อสู้รบกับจิ้นผู้รุกราน แต่กองทัพอู๋ก็ต้องพบความปราชัยหลายครั้งติดต่อกัน และแม้แต่อัครมหาเสนาบีแห่งอู๋ Zhang Ti (เตียวเต๊ก) ก็เสียชีวิตในการรบ เมื่อเห็นว่ารัฐอู๋ถึงคราวล่มสลายแล้ว ซุนเฮ้าได้ยอมจำนนต่อราชวงศ์จิ้น เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม ค.ศ. 280 เป็นจุดสิ้นสุดของรัฐอู๋และจุดสิ้นสุดของยุคสมัยสามก๊ก

## รัฐบาลและการทหาร

## วัฒนธรรมและเศรษฐกิจ

## พงศาวลีง่อก๊ก

| ง่อก๊ก |
| --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | ซุนจง 孫鍾 |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | ซุนเกี๋ยน 孫堅 ราว 155–191 |  |  |  |  |  |  |  | ซุนเจ้ง 孫靜 |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  | 175–200 ซุนเซ็ก 孫策 197–200 อู๋โหว 吳侯 |  | 182–252 **ซุนกวน 孫權** 229–252 จักรพรรดิต้าตี้ 大帝 |  |  |  |  |  |  |  | ซุนเก่า 孫暠 |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| ซุนเต๋ง 孫登 209–241 |  | ซุนโห 孫和 223–253 |  | 235–264 **ซุนฮิว 孫休** 258–264 จักรพรรดิจิ่งตี้ 景帝 |  | 243–260 **ซุนเหลียง 孫亮** 252–258 ห้อยเขอ๋อง 會稽王 |  | ซุนชั่ว 孫綽 |  | ซุนกง 孫恭 |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  | 242–284 **ซุนโฮ 孫皓** 264–280 |  |  |  |  |  |  |  |  |  | ซุนหลิม 孫綝 231–258 |  | ซุนจุ๋น 孫峻 219–256 |
|

 |

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* de Crespigny, Rafe (2004) [1990]. "Empire in the South". *Generals of the South: The Foundation and Early History of the Three Kingdoms State of Wu*. Internet. Canberra, ACT: Faculty of Asian Studies, The Australian National University. ISBN 0-7315-0901-3. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 9 กรกฎาคม 2012. สืบค้นเมื่อ 22 กันยายน 2016.
* Taylor, Jay (1983), *The Birth of the Vietnamese*, University of California Press