# สองพี่น้องจึง

| จึงหนือเวือง Trưng Nữ Vương 徵女王 |
| --- |
| สองพี่น้องจึงไล่ตามตีข้าศึก (จิตรกรรมพื้นบ้านดงโห่) |
| ราชินีแห่งหลิญนาม |
| ครองราชย์ | ค.ศ. 40–43 |
| ก่อนหน้า | ก่อตั้ง การครอบงำเวียดนามโดยจีนยุคแรก |
| ถัดไป | ยกเลิก การครอบงำเวียดนามโดยจีนยุคที่สอง |
|  |
| สวรรคต | ป. ค.ศ. 43 หลิญนาม (หลิ่งหนาน) |
| คู่อภิเษก | ทิ ซ้าก (Thi Sách) |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| จึง จั๊ก (Trưng Trắc; 徵側) |
| พระสมัญญานาม |
| จึงทั้ญเวือง (Trưng Thánh vương; 徵聖王) ลิญจิญหญิฟูเญิน (Linh Trinh Nhị phu nhân; 靈貞二夫人) กิ๊ญทั้งฟูเญิน (Kính Thắng phu nhân; 敬勝夫人) กิ๊ญทั้งบ๋าวถ่วนฟูเญิน (Kính Thắng Bảo Thuận phu nhân; 敬勝保順夫人) |

 |

| จึงหนือเวือง |
| --- |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีน | 徵女王 |
| ความหมายตามตัวอักษร | ราชินีจึง |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Zhēng Nǚwáng |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| การถอดเป็นอักษรโรมันแบบเยล | Jīng Néuih Wòhng |
| ยฺหวิดเพ็ง | Zing1 neoi5 wong4 |

 |
| ชื่อภาษาเวียดนาม |
| จื๋อโกว๊กหงือ | *Trưng Nữ Vương* |
| จื๋อฮ้าน | 徵女王 |
|  |

|  |
| --- |
| สองพี่น้องจึง (ฮายบ่าจึง) |
| เวียดนาม | Hai Bà Trưng |
| ฮ้านโนม | 𠄩婆徵 |
| ความหมายตามตัวอักษร | สองท่านหญิงจึง |

**สองพี่น้องจึง** (เสียชีวิต ป. ค.ศ. 43) เป็นที่รู้จักในภาษาเวียดนามว่า **ฮายบ่าจึง** (เวียดนาม: *Hai Bà Trưng*, เสียงอ่านภาษาเวียดนาม: [haj1 ɓa2 t͡ɕɯŋ1], 𠄩婆徵, แปลตรงตัว "สองท่านหญิงจึง") หรือเรียกอย่างย่อว่า **ฮายบ่า** (เวียดนาม: *Hai Bà*, แปลตรงตัว "สองท่านหญิง") เป็นผู้นำทางการทหารชาวหลักเหวียตผู้ปกครองเป็นเวลา 3 ปีหลังเริ่มก่อกบฏของชาวหลักเวียตและชนเผ่าอื่น ๆ เมื่อ ค.ศ. 40 เพื่อต่อต้านการครอบงำเวียดนามโดยจีนครั้งแรก สองพี่น้องจึงถือเป็นวีรสตรีของชาติเวียดนาม ชื่อของสองพี่น้องจึงคือ **จึง จั๊ก** (เวียดนาม: *Trưng Trắc*) และ **จึง หญิ** (เวียดนาม: *Trưng Nhị*) จึง จั๊กเป็นสตรีคนแรกที่ขึ้นเป็นเจ้าแผ่นดินในเวียดนาม และยังเป็นพระราชินีนาถเพียงหนึ่งเดียวในประวัติศาสตร์เวียดนาม (ลี้ เจียว ฮหว่างเป็นสตรีคนที่สองที่ขึ้นครองราชย์และเป็นพระจักรพรรดินีนาถเพียงหนึ่งเดียว) โดยได้รับการจารึกในชื่อตำแหน่งว่า **ราชินีจึง** หรือ **จึงหนือเวือง** (Trưng Nữ vương) ใน *ได่เหวียตสือกี๊ต่วนทือ* (*Đại Việt sử ký toàn thư*)

สองพี่น้องจึงเกิดในเมืองเจียวจื่อ (交趾) หรือซาวจี๋ (Giao Chỉ) เมืองของราชวงศ์ฮั่น (漢) ของจีนซึ่งอยู่ในภาคเหนือของประเทศเวียดนามในปัจจุบัน ไม่ทราบวันที่เกิดของสองพี่น้องจึง แต่จึง จั๊กมีอายุมากกว่าจึง หญิ วันที่ที่ทั้งคู่เสียชีวิตก็ไม่ทราบแน่ชัดเช่นกัน แต่ทั้งคู่เสียชีวิตเมื่อราว ค.ศ. 43 หลังการรบกับกองกำลังกวาดล้างของราชวงศ์ฮั่นตะวันออกที่นำโดยขุนพลหม่า ยฺเหวียน (馬援)

## ภูมิหลังทางประวัติศาสตร์

เจ้า ถัว (趙佗) หรือเจี่ยว ด่า (Triệu Đà) ในภาษาเวียดนาม อดีตแม่ทัพของราชวงศ์ฉิน (秦) ได้ก่อตั้งรัฐหนานเยฺว่ (南越) เมื่อ 204 ปีก่อนคริสตกาลและพิชิตเอิวหลัก (Âu Lạc) เมื่อ 180 ปีก่อนคริสตกาล รวมแผ่นดินของชาวเวียดนามมาเป็นของตน เมื่อ 112 ปีก่อนคริสตกาล จักรพรรดิฮั่นอู่ตี้ (漢武帝) แห่งราชวงศ์ฮั่น (漢) ส่งทหารเข้าโจมตีหนานเยฺว่และผนวกดินแดนได้เมื่อ 111 ปีก่อนคริสตกาลในการพิชิตหนานเยฺว่โดยราชวงศ์ฮั่นที่เกิดขึ้นตามมา มีก่อตั้งเมืองหรือจฺวิ้น (郡) ขึ้น 9 เมืองเพื่อบริหารการปกครองในภูมิภาคนี้ มี 3 เมืองซึ่งตั้งอยู่ในบริเวณที่เป็นภาคเหนือของประเทศเวียดนามในปัจจุบัน การก่อกบฏของชนเผ่าท้องถิ่นเพื่อต่อต้านราชวงศ์ฮั่นเริ่มต้นเมื่อ ค.ศ. 40 นำโดยสองพี่น้องจึง

## ประวัติ

สองพี่น้องจึงเป็นบุตรสาวในตระกูลชนชั้นสูงที่มั่งคั่งในกลุ่มชาติพันธุ์หลัก (Lạc; เป็นการรวมตัวของกลุ่มชนหลายชาติพันธุ์) บิดาของสองพี่น้องจึงเป็นผู้นำชาวหลักในอำเภอเมลิญ (Mê Linh; ปัจจุบันคืออำเภอเมลิญ กรุงฮานอย) สามีของจึง จั๊กคือทิ ซ้าก (Thi Sách) หรือชื่อ สั่ว (詩索) ก็เป็นผู้นำชาวหลักในจูเตียน (Chu Diên; ปัจจุบันคืออำเภอขวายเจิว จังหวัดฮึงเอียน) ซู ติ้ง (蘇定) ข้าหลวงมณฑลชาวจีนของมณฑลเจียวจื่อ (交趾) ในเวลานั้นเป็นที่รู้จักในเรื่องการปกครองอย่างโหดร้ายและกดขี่ *โฮ่วฮั่นชู* (後漢書) ระบุว่าทิ ซ้าก "มีอารมณ์ร้ายรุนแรง" และชู ติ้งพยายามยับยั้งทิ ซ้ากด้วยกระบวนการทางกฎหมาย นั่นคือการตัดศีรษะทิ ซ้ากโดยไม่มีการไต่สวน การเสียชีวิตของสามีกระตุ้นให้จึง จั๊กลุกขึ้นก่อการและกลายเป็นบุคคลหลักในการปลุกระดมเหล่าผู้นำชาวหลักให้ต่อต้านชาวจีน ในเดือนมีนาคม ค.ศ. 40 จึง จั๊กและน้องสาวคือจึง หญินำชาวหลักเหวียตก่อกบฏขึ้นเพื่อต่อต้านราชวงศ์ฮั่น

*โฮ่วฮั่นชู* บันทึกว่าจึง จั๊กก่อกบฏขึ้นเพื่อแก้แค้นที่สามีถูกสังหาร การก่อกบฏเริ่มต้นที่ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำแดง แต่ต่อมาไม่นานก็แพร่ขยายไปยังชาวหลักและกลุ่มชนที่ไม่ใช่ชาวฮั่นกลุ่มอื่น ๆ จากพื้นที่ที่ทอดยาวตั้งแต่เมืองเหอผู่ (合浦) จนถึงรื่อหนาน (日南) ชุมชนชาวจีนถูกบุกโจมตี ส่วนซู ติ้งก็หลบหนีไป การก่อการกำเริบได้รับการสนับสนุนจากเมืองและชุมชนประมาณ 65 แห่ง จึง จั๊กประกาศตนเป็นพระราชินีนาถ ส่วนสถานะของจึง หญินั้นไม่มีการระบุใน *ได่เหวียตสือกี๊ต่วนทือ* (Đại Việt sử ký toàn thư) ใน *เหวียตนามสือหลวก* (Việt Nam sử lược) ระบุว่าจึง หญิครองราชย์ร่วมกับจึง จั๊กในฐานะพระราชินีร่วม แต่ในวรรณกรรมพื้นบ้านระบุว่าจึง หญิขึ้นเป็นอุปราชินี

เมื่อ ค.ศ. 42 จักรพรรดิฮั่นกวางอู่ตี้ (漢光武帝) แห่งราชวงศ์ฮั่นทรงมอบหมายให้ขุนพลหม่า ยฺเหวียน (馬援) นำกำลังพล 20,000 นายไปปราบกบฏ กบฏของสองพี่น้องจึงถูกปราบปรามในปีถัดมาเมื่อหม่า ยฺเหวียนจับกุมและตัดศีรษะจึง จั๊กกับจึง หญิ แล้วส่งศีรษะของทั้งสองพี่น้องไปยังราชสำนักของราชวงศ์ฮั่นที่นครหลวงลั่วหยาง (洛陽)

หฺวาง ถิงเจียน (黃庭堅; ค.ศ. 1045–1105) กวีและนักอักษรวิจิตรในยุคราชวงศ์ซ่ง (宋) เปรียบเทียบสองพี่น้องจึงกับลฺหวี่ เจีย (呂嘉) อัครมหาเสนาบดีของรัฐหนานเยฺว่ผู้ต้านทานทัพของจักรพรรดิฮั่นอู่ตี้เมื่อ 112 ปีก่อนคริสตกาล:

>
> ลฺหวี่ เจียปฏิเสธสินบนขายชาติ
> จึง จั๊กชูโล่ต้านการกดขี่
>
>
>

## ประวัติศาสตร์นิพนธ์

## นัยสำคัญทางวัฒนธรรม

## ดูเพิ่ม

* บ่าเจี่ยว
* ประวัติศาสตร์เวียดนาม

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* Bielestein, Hans (1986), "Wang Mang, the restoration of the Han dynasty, and Later Han", ใน Twitchett, Denis C.; Fairbank, John King (บ.ก.), *The Cambridge History of China: Volume 1, The Ch'in and Han Empires, 221 BC–AD 220*, Cambridge: Cambridge University Press, pp. 223–290
* Brindley, Erica (2015). *Ancient China and the Yue: Perceptions and Identities on the Southern Frontier, c. 400 BCE–50 CE*. Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-08478-0.
* Gernet, Jacques (1996). *A History of Chinese Civilization*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-49781-7.
* Holcombe, Charles (2001). *The Genesis of East Asia: 221 B.C. – A.D. 907*. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-2465-5.
* Kiernan, Ben (2019). *Việt Nam: a history from earliest time to the present*. Oxford University Press. ISBN 978-0-190-05379-6.
* Lai, Mingchiu (2015), "The Zheng sisters", ใน Lee, Lily Xiao Hong; Stefanowska, A. D.; Wiles, Sue (บ.ก.), *Biographical Dictionary of Chinese Women: Antiquity Through Sui, 1600 B.C.E. – 618 C.E*, Taylor & Francis, pp. 253–254, ISBN 978-1-317-47591-0
* Li, Tana (2011), "A Geopolitical Overview", ใน Li, Tana; Anderson, James A. (บ.ก.), *The Tongking Gulf Through History*, Pennsylvania: University of Pennsylvania Press, pp. 1–25, ISBN 978-0-81220-502-2
* Scott, James George (1918). *The Mythology of all Races: Indo-Chinese Mythology*. University of Michigan.
* Stewart, Iain (2018). *Lonely Planet Vietnam*. Lonely Planet. ISBN 978-1-787-01931-7.
* Taylor, Keith Weller (1983). *The Birth of Vietnam*. University of California Press. ISBN 978-0-520-07417-0.
* Taylor, Philip (2007). *Modernity and Re-Enchantment: Religion in Post-Revolutionary Vietnam*. Institute of Southeast Asian Studies. ISBN 978-9-812-30438-4.
* Yü, Ying-shih (1986), "Han foreign relations", ใน Twitchett, Denis C.; Fairbank, John King (บ.ก.), *The Cambridge History of China: Volume 1, The Ch'in and Han Empires, 221 BC–AD 220*, Cambridge: Cambridge University Press, pp. 377–463

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Trưng sisters Tuyet A. Tran & Chu V. Nguyen