Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ราชวงศ์โจวตะวันออก

| โจวตะวันออก |
| --- |
| 771 ปีก่อนค.ศ.–249 ปีก่อนค.ศ. |
| สถานะ | ราชอาณาจักร |
| เมืองหลวง | ลั่วหยาง |
| ภาษาทั่วไป | ภาษาจีน |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย/ศักดินา |
| กษัตริย์ราชวงศ์โจว |   |
|  |
| • 771-720 ปีก่อนค.ศ.  | พระเจ้าโจวผิงหวัง |
| • 255-249 ปีก่อนค.ศ.  | พระเจ้าโจวฮุ่ยหวังที่ 2 |
|  |
| ประวัติศาสตร์ |   |
|  |
| • โจวผิงสถาปนาราชวงศ์โจวตะวันออกขึ้นที่ลั่วหยาง  | 771 ปีก่อนค.ศ. |
| • ยุคชุนชิว  | 771-476 ปีก่อนค.ศ. |
| • ยุคจ้านกว๋อ  | 475-221 ปีก่อนค.ศ. |
| • พ่ายแพ้ต่อกองทัพฉินของจิ๋นซีฮ่องเต้  | 249ปีก่อนค.ศ. |
| • สิ้นสุด  | 249 ปีก่อนค.ศ. |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชวงศ์ชาง |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์ฉิน |  |

 |

 |

**ราชวงศ์โจวตะวันออก** (771-256 ปีก่อน ค.ศ.) หรือเรียกว่าตงโจว(จีน: 东周; พินอิน: Dōngzhōu) เป็นช่วงครึ่งหลังของ ราชวงศ์โจว ของจีนโบราณ ราชวงศ์โจวตะวันออก เกิดขึ้นหลังจากที่ โจวอิวหวัง ทรราชและกษัตริย์องค์ที่ 12 แห่งราชวงศ์โจวตะวันตกถูกปลงพระชนม์ ต่อมาผิงหวัง โอรสของโจวอิวหวังได้ย้ายเมืองหลวงไปที่ลั่วหยาง นับเป็นการเริ่มต้นของราชวงศ์โจวตะวันออก ราชวงศ์โจวตะวันออกแบ่งเป็น 2 ช่วง ยุควสันตสารทหรือยุคชุนชิว และ ยุครณรัฐหรือยุคจ้านกั๋ว โดยมีเมืองหลวงอยู่ที่ลั่วหยาง ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันออกของเมืองซีอาน เมืองหลวงเก่าของราชวงศ์โจวตะวันตก ปฐมกษัตริย์ของราชวงศ์นี้คือพระเจ้าโจวผิงหวัง ราชวงศ์นี้เป็นราชวงศ์แค่ในนามเพราะองค์กษัตริย์ทรงไร้พระราชอำนาจที่จะปกครองเหล่าอ๋องต่างๆ ได้ เนื่องจากอ๋องต่างๆ ได้แข็งเมืองและทำสงครามแย่งชิงอำนาจกัน

ในสมัยราชวงศ์นี้การแย่งชิงอำนาจกันของเหล่าอ๋องแบ่งเป็น 2 ยุคโดยยุคแรกเรียกว่า ยุคชุนชิว และยุคต่อมาเรียกว่า ยุคจ้านกั๋ว

## อ้างอิง
# เฉิน เชิ่ง

| เฉิน เชิ่ง |
| --- |
|  |
| จีนตัวเต็ม | 陳勝 |
| จีนตัวย่อ | 陈胜 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Chén Shèng |
| เวด-ไจลส์ | Ch'en Sheng |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| ยฺหวิดเพ็ง | Can4 Sing3 |
| จีนเก่า |
| เจิ้งจาง | \*l'iŋ hljɯŋ |

 |
| เฉิน เช่อ |
| จีนตัวเต็ม | 陳涉 |
| จีนตัวย่อ | 陈涉 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Chén Shè |
| เวด-ไจลส์ | Ch'en She |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| ยฺหวิดเพ็ง | Can4 Sip3 |
| จีนเก่า |
| เจิ้งจาง | \*l'iŋ djeb |

 |
|  |

**เฉิน เชิ่ง** (จีน: 陳勝; พินอิน: *Chén Shèng*; เสียชีวิต ป. มกราคม 208 ปีก่อนคริสตกาล) หรือ **ตันเซ่ง** ยังเป็นที่รู้จักในอีกชื่อว่า **เฉิน เช่อ** (จีน: 陳涉; พินอิน: *Chén Shè*) และเป็นที่รู้จักหลังมรณกรรมในนาม **อิ่นหวาง** (จีน: 隐王; พินอิน: *Yǐn Wáng*) เป็นผู้นำของการก่อการกำเริบต้าเจ๋อเซียงซึ่งเป็นกบฏต่อต้านราชวงศ์ฉินกลุ่มแรกในช่วงรัชสมัยจักรพรรดิฉินเอ้อร์ชื่อ

## ดูเพิ่ม

* การก่อการกำเริบเฉิน เชิ่งกับอู๋ กว่าง

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* ซือหม่า เชียน. *ฉื่อจี้*.
# จักรพรรดิอี้

| ฉู่อี้ตี้ 楚義帝 |
| --- |
| จักรพรรดิแห่ง 18 อาณาจักร (皇帝十八诸侯) |
| ครองราชย์ | มกราคม 206 - 11 มีนาคม 206 ปีก่อน ค.ศ. |
| ราชาแห่งรัฐฉู่ (楚王) |
| ครองราชย์ | 30 มิถุนายน 208 - 11 มีนาคม 206 ปีก่อน ค.ศ. |
| ก่อนหน้า | ชางผิงจวิน |
| ถัดไป | ซีฉู่ป้าหวาง |
|  |
| พระราชสมภพ | ไม่ปรากฏ |
| สวรรคต | 11 มีนาคม 206 ปีก่อนคริสตกาล |
| พระปรมาภิไธย | ฮ่วยหวาง (懷王) → อี้ตี้ (義帝) |
|

| พระนามเดิม |
| --- |
| พระนามเดิม : (ซวุ๋ง ซิน)熊心 แซ่ : หมี่ (羋) ราชสกุล : ซวุ๋ง (熊)  |
| พระสมัญญานาม |
| ไม่ปรากฏ |

 |
| ราชวงศ์ | ฉู่ (楚) |

**สมเด็จพระจักรพรรดิอี้** (จีน: 義帝; พินอิน: *Yìdì*, ไม่ปรากฏ - 11 มีนาคม 206 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นบุคคลสำคัญทางการเมืองในปลายราชวงศ์ฉิน เป็นพระนัดดาของกษัตริย์ฮ่วยแห่งอาณาจักรฉู่ ต่อมาได้รับการสนับสนุนจากเซียงเหลียง อดีตขุนนางแห่งอาณาจักรฉู่ ทำให้พระองค์ได้กลายเป็นผู้นำโดยนิตินัยของกลุ่มก่อการโค้นล้มราชวงศ์ฉิน

เนื่องด้วยราษฎรของอาณาจักรฉู่ รู้สึกเวทนาพระเจ้าฮ่วยพระอัยกาของพระองค์ พระองค์จึงประกาศตนเป็นกษัตริย์แห่งอาณาจักรฉู่ ทรงพระนามเรียกขานว่า **ฉู่ฮ่วยหวาง** หรือ **ฮ่วยหวาง**

หลังจากการล่มสลายของราชวงศ์ฉิน **ซีฉู่ป้าหวาง** ได้แบ่งจักรวรรดิฉินออกเป็น 18 อาณาจักร และได้ยกฉู่ฮ่วยหวางขึ้นเป็นจักรพรรดิอี้ ปกครอง 18 อาณาจักรแต่เพียงในนาม

206 ปีก่อนคริสตกาล ระหว่างทางไปยังมณฑลเฉิน ซีฉู่ป้าหวางได้สั่งให้อิงปู้ไปลอบสังหารจักรพรรดิอี้ในแม่น้ำ

ไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริงของการสวรรคตของจักรพรรดิอี้ เป็นที่ทราบกันดีว่าพระองค์ถูกฆ่าในแม่น้ำ ตามนิทานพื้นบ้าน

## อ้างอิง
# เซี่ยงเหลียง

| เซี่ยงเหลียง 項梁 |
| --- |
| เกิด | Unknown Suqian, Jiangsu |
| เสียชีวิต | 208 BCE Dingtao District, Heze, Shandong |
| อาชีพ | ผู้นำกบฏ |
| บุพการี | * Xiang Yan (บิดา)
 |
| ญาติ | * Xiang Chao (brother)
* เซี่ยง ปั๋ว (brother)
* เซี่ยง อฺวี่ (nephew)
* เซี่ยงจฺวัง (nephew)
 |

**เซี่ยงเหลียง** (จีน: 項梁; ถึงแก่กรรม 208 ปีก่อนคริสตกาล) ผู้นำทางทหารที่นำการกบฏต่อ ราชวงศ์ฉิน.

## ประวัติช่วงต้น

เซี่ยงเหลียงมาจากเซี่ยเซียง (下相; ซูเฉียน,เจียงซู ในทุกวันนี้) และเป็นทายาทของตระกูลที่รับใช้ รัฐฉู่ ใน ยุครณรัฐ. พ่อของเซี่ยงเหลียง เซี่ยงหยัน เป็นขุนพลที่มีชื่อเสียงจากการนำกองทัพฉู่ต่อต้านการรุกรานจากกองทัพฉินที่นำโดยขุนพล หวัง เจี่ยน, และถูกสังหารในที่รบเมื่อ 223 ปีก่อนคริสตกาล เมื่อ ฉินพิชิตฉู่.

หลังการล่มสลายของฉู่, เซี่ยงเหลียงและพี่น้องของเขากลายเป็นคนธรรมดาและใช้ชีวิตอยู่ภายใต้การปกครองของฉินเป็นเวลาหลายปี. เมื่อพี่ชายคนโตของเซี่ยงเหลียง, เซี่ยงเชา (項超) เสียชีวิต, เขานำบุตรชายของเซี่ยงเชา เซี่ยง อฺวี่ มาอุปการะ.

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูล

* Sima Qian. *Records of the Grand Historian*.
# ราชวงศ์ซิน

| ราชวงศ์ซิน (新朝)新 |
| --- |
| 9–23 |
| สถานะ | อาณาจักร,จักรวรรดิ |
| เมืองหลวง | ฉางอัน |
| การปกครอง | สมบูรณาญาสิทธิราชย์ |
| จักรพรรดิ |   |
|  |
| • 9-23  | หวัง หมั่ง |
|  |
| ประวัติศาสตร์ |   |
|  |
| • ก่อตั้ง  | 10 มกราคม, ค.ศ. 9 9 |
| • สิ้นสุด  | 5 ตุลาคม, ค.ศ. 23 23 |
|  |
| สกุลเงิน | Chinese coin, ทอง, เงิน, tortoise shell, seashell |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชวงศ์ฮั่นตะวันตก |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก |  |

 |

 |

**ราชวงศ์ซิน** (จีน: 新朝; พินอิน: *Xīn Cháo*; เวด-ไจลส์: *Hsin Ch'ao*) ถูกสถาปนาโดย จักรพรรดิซินเกาจู่ หรือ หวังหมั่ง (พ.ศ. 543 - 567) ซึ่งสืบเชื้อสายจากขุนนางสกุลหวังในรัชสมัย จักรพรรดิฮั่นเฉิงตี้ เมื่อจักรพรรดิหยูจื่ออิงจักรพรรดิองค์ที่ 12 องค์สุดท้ายแห่ง ราชวงศ์ฮั่นตะวันตก ขึ้นครองราชย์ด้วยพระชนม์เพียง 7 พรรษา หวังหมั่งในฐานะ อัครมหาเสนาบดี จึงใช้โอกาสนี้ปลดหยูจื่ออิงออกจากราชสมบัติและสถาปนาตนเองขึ้นเป็นจักรพรรดิซินเกาจู่

ตลอดรัชกาลเป็นรัชกาลที่อ่อนแอและเหี้ยมโหด เมื่อซินเกาจู่สวรรรคตลงในปี ค.ศ. 24 (พ.ศ. 567) จึงเกิดกบฏต่างๆมากมายและ หลิวซิ่ว ราชนิกูลองค์หนึ่ง สามารถรบเอาชนะคู่แข่งได้และสถาปนาพระองค์เป็น จักรพรรดิฮั่นกวงตี้ ปฐมจักรพรรดิแห่ง ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก และทรงย้ายเมืองหลวงจาก ฉางอัน มาสู่ ลั่วหยาง จึงทำให้ราชวงศ์ซินที่ปกครองจีนเป็นเวลา 16 ปีล่มสลายลง
# แม่ลฺหวี

| แม่ลู |
| --- |
| 呂母 |
| เกิด | ไม่ทราบ |
| เสียชีวิต | ค.ศ. 18 |
| สัญชาติ | ราชวงศ์ซิน ประเทศจีน |
| มีชื่อเสียงจาก | หัวหน้าการก่อกบฏหญิงคนแรกในประวัติศาสตร์จีน |
| บุตร | ลู หยู |

**แม่ลู** (จีน: 呂母; พินอิน: Lǚ Mǔ; เสียชีวิตเมื่อ ค.ศ. 18) เป็นหัวหน้ากลุ่มกบฎต่อราชวงศ์ซินในสมัยจีนโบราณ เธอเริ่มการปฏิวัติของชาวไร่ชาวนาหลังจากลูกชายของเธอที่ชื่อว่า ลู หยู ถูกสังหารโดยรัฐบาลจากการกระทำผิดกฎหมายเพียงเล็กน้อย เธอกลายเป็นหัวหน้าการก่อกบฎหญิงคนแรกในประวัติศาตร์จีน หลังการเสียชีวิตของเธอจากอาการป่วย ผู้ติดตามของเธอกลายเป็นพลังหลักของการกบฏคิ้วแดง (Red Eyebrows Rebellions) ซึ่งเป็นตัวสำคัญในการทำให้ราชวงศ์ซินล่มสลาย และทำให้ราชวงศ์ฮั่นกลับมา โดยหลิว ซิวได้ขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิฮั่นกวังอู่

## ภูมิหลัง

แม่ลูเกิดในช่วงของราชวงศ์ฮั่นในสมัยจีนโบราณ ในค.ศ. 9 หัวหน้ารัฐมนตรี หวัง หมั่ง ช่วงชิงบัลลังก์และแต่งตั้งให้ตนเองเป็นจักรพรรดิ์แห่งราชวงศ์ซิน หวังนำนโยบายซึ่งไม่เป็นที่ชอบต่อเหล่ากลุ่มเจ้าของที่ผู้มั่งคั่งหลายอย่างมาใช้ ข้อจำกัดทางเศรษฐกิจที่เกิดจากน้ำท่วมของแม่น้ำหวงทำให้การครองราชของเขาอ่อนแอยิ่งขึ้น

แม่ลูใช้ชีวิตอยู่ในเขตปกครอง Haiqu (海曲县) เขตอำนาจของผู้บัญชาการ Langya (琅邪郡) หรือที่ปัจจุบันอยู่ในมณฑลซานตง ครอบครัวของเธอร่ำรวยเป็นอย่างมาก และมีเงินกว่าล้านเหรียญ ตามที่ *หนังสือของฮั่นภายหลัง* (*Book of the Later Han)* ได้เขียนไว้

## การกบฎ

ในค.ศ. 14 ลูกชายของเธอ ลู หยู (呂育) ผู้ทำงานให้กับรัฐบาลของเขตปกครอง Haiqu ถูกสังหารจากคำตัดสินของผู้พิพากษาของเขตปกครอง จากการกระทำผิดกฎหมายเพียงเล็กน้อย เพื่อแก้แค้นให้กับการตายของเขา แม่ลูวางแผนเพื่อก่อกบฎ โดยใช้สมบัติของเธอเพื่อรวมรวมชาวไร่ชาวนา และซื้ออาวุธกับเสบียง ไม่นานเธอก็สร้างกองทับซึ่งประกอบไปด้วยหลายพันคนจากผู้คนที่ไม่พอใจรัฐบาลเป็นทุนเดิม แม่ลูถูกยกย่องให้อยู่ในตำแหน่งนายพลและนำกองทับกบฎของเธอบุกไปยังกลางเขตปกครอง Haiqu หลังจับผู้พิพากษาได้ เธอตัดหัวเขา และสังเวยหัวของผู้พิพากษาบนหลุมศพของลูกชาย

## การตายและมรดก

ความสำเร็จของแม่ลูเป็นแรงบันดาลใจให้คนทั้งประเทศก่อกบฎต่อการปกคลองของหวัง หมั่งและกองทับของเธอเองขยายอย่างรวดเร็วจนมีทหารกว่าหมื่นนาย ทว่าต่อมาไม่นานเธอก็เสียชีวิตจากอาการป่วยในค.ศ. 18

หลังการตายของเธอ ผู้ติดตามของเธอส่วนใหญ่ได้เข้าร่วมกองกับของกบฎซึ่งนำโดย Fan Chong ผู้ก่อกบฎต่อเขตการปกครองจูใน ค.ศ. 18 กลุ่มกบฎที่รวมกันแล้วถูกเรียกว่า กลุ่มคิ้วแดง ซึ่งเป็นหนึ่งในสองกลุ่มหลักที่โค่นล้มการปกคลองของหวัง หมั่ง

## อ้างอิง
# หันซุย

| หันซุย |
| --- |
| ภาพวาดหันซุยสมัยราชวงศ์ชิง |
| เจ้าเมืองเปงจิ๋ว |
| เกิด | พ.ศ. 703 |
| ถึงแก่กรรม | พ.ศ. 758 (55 ปี) |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวเต็ม | 韓遂 |
| จีนตัวย่อ | 韩遂 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Hán Súi |
| หมิ่นใต้ |
| ฮกเกี้ยน เป่อ่วยยี | หันซุย |

 |
|  |
|  |

**หันซุย** (韩遂) ชื่อรอง **เหวินเยว่** (文约) เป็นเจ้าเมืองเปงจิ๋ว เป็นเพื่อนสนิทของม้าเท้ง เจ้าเมืองเสเหลียง (พ่อของม้าเฉียว) เคยร่วมรบกับม้าเท้งในการรบกับลิฉุย กุยกี ในการรบครั้งนั้น หันซุยเกือบโดนหวนเตียว ทหารของลิฉุยจับตัวได้ แต่หันซุยได้อ้างความเป็นคนบ้านเดียวกัน หวนเตียวจึงปล่อยหันซุยไป

เมื่อม้าเท้งถูกโจโฉประหาร หันซุยได้ร่วมกับม้าเฉียวในการรบกับโจโฉเพื่อแก้แค้นให้ม้าเท้ง ในศึกครั้งนี้ ม้าเฉียวเป็นฝ่ายได้เปรียบหลายครั้ง แต่ต่อมากาเซี่ยงได้เสนออุบายให้โจโฉส่งจดหมายที่ดูเหมือนทำข้อความสำคัญให้ลบเลือนไปส่งไปให้หันซุย ทำให้ม้าเฉียวระแวงในตัวของหันซุยว่าจะสวามิภักดิ์ต่อโจโฉ หันซุยทนแรงกดดันไม่ไหวจึงคิดจะสวามิภักดิ์ต่อโจโฉจริง ๆ ม้าเฉียวได้ทราบดังนั้นจึงวิ่งไปที่ค่ายของหันซุยและตัดแขนข้างซ้ายของหันซุยได้ หันซุยหนีไปพึ่งโจโฉ เมื่อโจโฉตีทัพม้าเฉียวกระจัดกระจายแล้ว หันซุยจึงได้รับการแต่งตั้งให้เป็นเจ้าเมืองเสเหลียง
# คูเสง

| คูเสง (โอว ซิง) 區星ขุนพล (將軍 *เจียงจฺวิน*) |
| --- |
| เกิด | ไม่ทราบ นครฉางชา มณฑลหูหนาน |
| เสียชีวิต | ไม่ทราบ |
| อาชีพ | ขุนพล, กบฏ |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวเต็ม | 區星 |
| จีนตัวย่อ | 区星 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Ōu Xīng |

 |
|  |
|  |

**คูเสง** (ราว ค.ศ. 187) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **โอว ซิง** (จีน: 區星; พินอิน: *Ōu Xīng*) เป็นผู้นำกบฏในเมืองเตียงสา (長沙郡 *ฉางชาจฺวิ้น*) ทางตอนใต้ของเกงจิ๋ว (荊州 *จิงโจว*) ในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 *ตงฮั่น*)

## ประวัติ

คูเสงเป็นชาวเมืองเตียงสา (長沙郡 *ฉางชาจฺวิ้น*) ในมณฑลเกงจิ๋ว (荊州 *จิงโจว*) ซึ่งปัจจุบันคือนครฉางชา (長沙市 *ฉางชาชื่อ*) มณฑลหูหนาน (湖南)

ช่วงเวลาระหว่างวันที่ 19 พฤศจิกายนถึง 17 ธันวาคม ค.ศ. 187 ในรัชสมัยพระเจ้าเลนเต้ (漢靈帝 *ฮั่นหลิงตี้*) แห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (東漢 *ตงฮั่น*) คูเสงตั้งตนเองเป็นขุนพล (將軍 *เจียงจฺวิน*) นำพรรคพวกหมื่นกว่าคนเข้าโจมตีและปิดล้อมหัวเมืองต่าง ๆ ราชสำนักของราชวงศ์ฮั่นจึงแต่งตั้งให้ซุนเกี๋ยน (孫堅 *ซุน เจียน*) เป็นเจ้าเมือง (太守 *ไท่โฉ่ว*) ของเมืองเตียงสาและมีคำสั่งให้ปราบกบฏคูเสง เมื่อซุนเกี๋ยนไปถึงเมืองเตียงสาก็นำทหารและวางกลศึกด้วยตนเองในการปราบกบฏคูเสง ภายในเวลาหนึ่งเดือนกับอีกราวสิบวัน ซุนเกี๋ยนก็เอาชนะและปราบกบฏคูเสงได้ราบคาบ

ในช่วงเวลาเดียวกันนั้น โจว เฉา (周朝) และกัว ฉือ (郭石) รวบรวมพรรคพวกก่อกบฏขึ้นในเมืองเลงเหลง (零陵郡 *หลิงหลิงจฺวิ้น*; ปัจจุบันอยู่บริเวณนครหย่งโจว มณฑลหูหนาน) และเมืองฮุยเอี๋ยง (桂陽郡 *กุ้ยหยางจฺวิ้น*; ปัจจุบันอยู่บริเวณนครเชินโจว มณฑลหูหนาน) และร่วมประสานรับกับคูเสง ซุนเกี๋ยนจึงยกทัพข้ามเขตแดนไปปราบปราม ทำให้ทั้ง 3 เมืองคือเตียงสา, เลงเหลง และฮุยเอี๋ยงกลับมาสงบ ราชสำนักของราชวงศ์ฮั่นพิจารณาความดีความชอบทั้งก่อนและหลังของซุนเกี๋ยน จึงแต่งตั้งให้ซุนเกี๋ยนมีบรรดาศักดิ์เป็นเฮาแห่งออเสง (烏程侯 *อูเฉิงโหว*)

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* ซือหม่า กวาง (1084). *จือจื้อทงเจี้ยน*.
* ตันซิ่ว (คริสต์ศตวรรษที่ 3). *สามก๊กจี่* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). *สามก๊ก* (*ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*).
# เงียมแปะฮอ

| เงียมแปะฮอ |
| --- |
| เจ้าเมืองแห่งต๋องง่อ |
| สถานที่ถึงแก่กรรม | อิข้อง |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวเต็ม | 嚴白虎 |
| จีนตัวย่อ | 严白虎 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| ปอพอมอฟอ | หยัน ไป๋หู่ |
| หมิ่นใต้ |
| ฮกเกี้ยน เป่อ่วยยี | เงียมแปะฮอ |

 |
|  |
|  |

**เงียมแปะฮอ** (อังกฤษ: *Yan Baihu*; จีนตัวย่อ: 严白虎; จีนตัวเต็ม: 嚴白虎) เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊ก เป็นเจ้าเมืองต๋องง่อ ในยุคสามก๊ก และตั้งตนเป็นอ๋องแห่งต๋องง่อ เมื่อซุนเซ็กทำการรวบรวมกังตั๋ง ได้ทำการตีเงียมแปะฮอที่ต๋องง่อ เงียมแปะฮอสู้ไม่ได้ จึงไปขอร้องอ่องหลองให้มาช่วยรบ แต่ อ่องหลอง เจ้าเมืองห้วยเข ก็แพ้ยับเยินจนต้องทิ้งเมืองหนีเอาตัวรอด เงียมแปะฮอจึงหนีไปที่ตำบลอิข้อง ต่อมาได้ถูกตังสิดสังหาร
# จงป้า

| จงป้า |
| --- |
| ขุนศึกแห่งวุยก๊ก |
| เกิด | ค.ศ. 162 |
| ถึงแก่กรรม | ค.ศ. 230 |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
|

| ขยายการถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Zāng Bà |
| เวด-ไจลส์ | Tsang Pa |

 |
|  |
|  |
| ชื่อรอง | เซวียนเกา |
| สมัญญานาม | เว่ยหวัง |
| ยุคในประวัติศาสตร์ | ยุคสามก๊ก |

**จงป้า** (จีน: 臧霸; พินอิน: *Zāng Bà*) ชื่อรอง **เซวียนเกา** เป็นนายพลที่อาศัยอยู่ในช่วงปลาย ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก และ สมัยสามก๊ก ของจีน แรกเริ่มเดิมทีเขารับใช้ขุนศึก โตเกี๋ยม ตามมาด้วย ลิโป้ และในที่สุดก็ โจโฉ และทายาทของเขา ปีที่เกิดและเสียชีวิตของเขาไม่ได้มีการบันทึกไว้ แต่เขารับใช้รัฐ วุยก๊ก ในสมัยสามก๊กจนถึงรัชสมัยจักรพรรดิวุยก๊กองค์ที่สอง พระเจ้าโจยอย

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## อ้างอิง
# เตียวโป้ (จาง เป่า)

| เตียวโป้ (จาง เป่า) 張寶ขุนพลเจ้าแผ่นดิน / แตก๋งจงกุ๋น (地公將軍 *ตี้กงเจียงจฺวิน*) |
| --- |
| เตียวโป้ (คนขี่ม้าด้านซ้ายของภาพ) กำลังหนีจากการไล่ตามของเล่าปี่ เตียวหุย และกวนอู (ด้านขวาของภาพ จากบนลงล่างตามลำดับ) จากภาพจิตรกรรมฝาผนังเรื่อง *สามก๊ก* ภายในพระอุโบสถของวัดประเสริฐสุทธาวาส เขตราษฎร์บูรณะ กรุงเทพมหานคร |
| เกิด | ไม่ทราบ เมืองกิลกกุ๋น (อยู่ในมณฑลเหอเป่ย์ในปัจจุบัน) |
| เสียชีวิต | ธันวาคม ค.ศ. 184 หรือมกราคม ค.ศ. 185 อำเภอโฉเหียงล่าง (อยู่ทางตะวันตกของอำเภอจิ้นโจว มณฑลเหอเป่ย์ในปัจจุบัน) |
| อาชีพ | ขุนพล, กบฏ |
| ญาติ | * เตียวก๊ก (張角 *จาง เจฺว๋*) (พี่ชาย)
* เตียวเหลียง (張梁 *จาง เหลียง*) (น้องชาย)
 |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวเต็ม | 張寶 |
| จีนตัวย่อ | 张宝 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Zhāng Bǎo |

 |
|  |
|  |

**เตียวโป้** (เสียชีวิต ธันวาคม ค.ศ. 184 หรือมกราคม ค.ศ. 185) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **จาง เป่า** (จีน: 張寶; พินอิน: *Zhāng Bǎo*) เป็นน้องชายคนรองของเตียวก๊ก (張角 *จาง เจฺว๋*) เป็นหนึ่งในแกนนำของกบฏโพกผ้าเหลืองในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออก

## ประวัติ

เตียวโป้เป็นชาวเมืองกิลกกุ๋น (鉅鹿郡 *จฺวี้ลู่จฺวิ้น*) ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของมณฑลเหอเป่ย์ (河北) ในปัจจุบัน เตียวโป้เป็นน้องชายของเตียวก๊ก (張角 *จาง เจฺว๋*) และเป็นพี่ชายของเตียวเหลียง (張梁 *จาง เหลียง*)

ประมาณเดือนมีนาคม ค.ศ. 184 เตียวโป้ร่วมกับเตียวก๊กผู้พี่ชายในการก่อกบฏ เตียวโป้ได้รับการยกย่องจากลูกศิษย์ในลัทธิไท่ผิงเต้า (太平道) ขนานนามให้เป็น "แตก๋งจงกุ๋น" (地公將軍 *ตี้กงเจียงจฺวิน*) หรือ "ขุนพลเจ้าแผ่นดิน"

ในช่วงระหว่างวันที่ 21 ธันวาคม ค.ศ. 184 และ 18 มกราคม ค.ศ. 185 ฮองฮูสง (皇甫嵩 *หฺวางฝู่ซง*) ขุนพลราชองครักษ์ฝ่ายซ้าย (左中郎將 *จั่วจงหลางเจี้ยง*) ร่วมทัพกับกัว เตี่ยน (郭典) เจ้าเมืองกิลกกุ๋นเข้าโจมตีกองกำลังกบฏโพกผ้าเหลืองที่นำโดยเตียวโป้ ฮองฮูสงและกัว เตี่ยนเอาชนะกองกำลังของเตียวโป้ได้ที่อำเภอโฉเหียงล่าง (下曲陽縣 *เซี่ยชฺวีหยางเซี่ยน*; ทางตะวันตกของอำเภอจิ้นโจว นครฉือเจียจวง มณฑลเหอเป่ย์ในปัจจุบัน) เตียวโป้ถูกสังหารในที่รบ กบฏโพกผ้าเหลืองมากกว่า 10,000 คนภายใต้การบังคับบัญชาของเตียวโป้ยอมจำนนต่อกองทัพหลวงของราชวงศ์ฮั่นตะวันออก

## ในนวนิยาย *สามก๊ก*

ในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 14 เรื่อง*สามก๊ก* (三國演義 *ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*) เตียวโป้มีบทบาทในตอนที่ 2 ของนวนิยาย โดยได้นำกำลังเข้ารบกับเล่าปี่ (劉備 *หลิว เป้ย*) ที่อยู่ใต้การบังคับบัญชาของจูฮี (朱儁 *จู จฺวิ้น*) เตียวโป้ได้เสกหุ่นฟางให้เป็นทหารเข้าโจมตีกองกำลังของเล่าปี่จนต้องหนีแตกไป ในการรบครั้งถัดมา เล่าปี่และจูฮีใช้อุบายสาดเลือดสัตว์ใส่หุ่นฟางเพื่อสลายมนต์ของเตียวโป้ เตียวโป้จึงหนีเข้าเมืองเยียงเซีย (陽城 *หยางเฉิง*) ไม่ยอมออกมารบอีก จูฮีนำกำลังล้อมเมืองเยียงเซียไว้ ลำแจ้ง (嚴政 *เหยียน เจิ่ง*) ผู้ใต้บังคับบัญชาคนหนึ่งของเตียวโป้เห็นว่าอยู่ในภาวะคับขันจึงตัดสินใจสังหารเตียวโป้และออกมาสวามิภักดิ์ต่อจูฮี

ในนวนิยาย *สามก๊ก* (ญี่ปุ่น: 三國志 *ซังโงกูชิ*) ฉบับเอจิ โยชิกาวะในประเทศญี่ปุ่น ในเหตุการณ์ที่เตียวโป้รบกับเล่าปี่มีรายละเอียดที่แตกต่างออกไปจากนิยายฉบับภาษาจีน โดยระบุว่าเตียวโป้ถูกเล่าปี่ซุ่มโจมตีทำให้กองกำลังของเตียวโป้เกิดระส่ำระสายถึงขั้นที่ทหารฆ่าฟันกันเอง ท้ายที่สุดเตียวโป้ก็เสียชีวิตในที่รบเพราะถูกเล่าปี่ยิงเกาทัณฑ์สังหาร

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* ซือหม่า กวาง (1084). *จือจื้อทงเจี้ยน*.
* ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *โฮ่วฮั่นชู*.
* ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). *สามก๊ก* (*ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*).
# เตียวเหลียง (กบฏโพกผ้าเหลือง)

| เตียวเหลียง (จาง เหลียง) 張梁ขุนพลเจ้ามนุษย์ / ยินก๋งจงกุ๋น (人公將軍 *เหรินกงเจียงจฺวิน*) |
| --- |
| เกิด | ไม่ทราบ เมืองกิลกกุ๋น (อยู่ในมณฑลเหอเป่ย์ในปัจจุบัน) |
| เสียชีวิต | พฤศจิกายนหรือธันวาคม ค.ศ. 184 อำเภอกงจ๋ง เมืองกิลกกุ๋น (ปัจจุบันคืออำเภอกว่างจง มณฑลเหอเป่ย์) |
| อาชีพ | ขุนพล, กบฏ |
| ญาติ | * เตียวก๊ก (張角 *จาง เจฺว๋*) (พี่ชาย)
* เตียวโป้ (張寶 *จาง เป่า*) (พี่ชาย)
 |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวเต็ม | 張梁 |
| จีนตัวย่อ | 张梁 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Zhāng Liáng |

 |
|  |
|  |

**เตียวเหลียง** (เสียชีวิต พฤศจิกายนหรือธันวาคม ค.ศ. 184) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **จาง เหลียง** (จีน: 張梁; พินอิน: *Zhāng Liáng*) เป็นน้องชายคนสุดท้องของเตียวก๊ก (張角 *จาง เจฺว๋*) เป็นหนึ่งในแกนนำของกบฏโพกผ้าเหลืองในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออก

## ประวัติ

เตียวเหลียงเป็นชาวเมืองกิลกกุ๋น (鉅鹿郡 *จฺวี้ลู่จฺวิ้น*) ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของมณฑลเหอเป่ย์ (河北) ในปัจจุบัน เตียวโป้เป็นน้องชายของเตียวก๊ก (張角 *จาง เจฺว๋*) และเตียวโป้ (張寶 *จาง เป่า*)

ประมาณเดือนมีนาคม ค.ศ. 184 เตียวเหลียงร่วมกับเตียวก๊กผู้พี่ชายในการก่อกบฏ เตียวเหลียงได้รับการยกย่องจากลูกศิษย์ในลัทธิไท่ผิงเต้า (太平道) ขนานนามให้เป็น "ยินก๋งจงกุ๋น" (人公將軍 *เหรินกงเจียงจฺวิน*) หรือ "ขุนพลเจ้ามนุษย์"

ในวันที่ 25 กันยายน ค.ศ. 184 ราชสำนักของราชวงศ์ฮั่นตะวันออกมีคำสั่งถึงฮองฮูสง (皇甫嵩 *หฺวางฝู่ ซง*) ขุนพลราชองครักษ์ฝ่ายซ้าย (左中郎將 *จั่วจงหลางเจี้ยง*) ให้นำพลขึ้นเหนือไปยังอำเภอกงจ๋ง (廣宗縣 *กว่างจงเซี่ยน*; ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอำเภอกว่างจง มณฑลเหอเป่ย์ในปัจจุบัน) เพื่อโจมตีเตียวก๊ก เตียวก๊กเสียชีวิตด้วยอาการป่วยในเดือนตุลาคม ค.ศ. 184 ระหว่างที่อยู่ภายใต้การโจมตีของฮองฮูสงที่อำเภอกงจ๋ง ในช่วงระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงธันวาคม ฮองฮูสงยังคงโจมตีเตียวเหลียงผู้ขึ้นมาบัญชาการเหล่าสาวกของเตียวก๊กพี่ชายที่อำเภอกงจ๋ง ฮองฮูสงไม่สามารถเอาชนะกลุ่มกบฏโพกผ้าเหลืองมีฝีมือของเตียวเหลียง จึงเปลี่ยนมาใชัวิธีตั้งรับ ลวงให้กบฏคลายความระมัดระวังลงเพื่ออาศัยโอกาสนี้เข้าจู่โจมล้างผลาญในเวลากลางคืน เตียวเหลียงเสียชีวิตในที่รบพร้อมกบฏ 30,000 คน ส่วนกบฏอีก 50,000 คนจมน้ำตายระหว่างพยายามหนีข้ามแม่น้ำ ฮองฮูสงเผารถบรรทุกเสบียงของเหล่ากบฏไปกว่า 30,000 คัน และจับกุมสมาชิกในครอบครัวส่วนมากของเหล่ากบฏได้ จากนั้นฮองฮูสงจึงสั่งให้ขุดศพของเตียวก๊กขึ้นมาและตัดศีรษะ ส่งศีรษะนั้นไปยังราชสำนักในลกเอี๋ยง

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* ซือหม่า กวาง (1084). *จือจื้อทงเจี้ยน*.
* ฟ่าน เย่ (คริสต์ศตวรรษที่ 5). *โฮ่วฮั่นชู*.
* ล่อกวนตง (คริสต์ศตวรรษที่ 14). *สามก๊ก* (*ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*).
# กวนไฮ

| กวนไฮ |
| --- |
| ภาพวาดสมัยชิงแสดงภาพกวนอูกำลังสังหารกวนไฮ |
| แม่ทัพแห่งกบฏโพกผ้าเหลือง |
| ถึงแก่กรรม | พ.ศ. 736 |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวเต็ม | 閔純 |
| จีนตัวย่อ | 闵纯 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Guăn Hài |
| ปอพอมอฟอ | ก่วนไฮ่ |
| เวด-ไจลส์ | Kuan Hai |
| หมิ่นใต้ |
| ฮกเกี้ยน เป่อ่วยยี | กวนไฮ |

 |
|  |
|  |
| ยุคในประวัติศาสตร์ | ยุคสามก๊ก |

**กวนไฮ** มีชื่อในสำเนียงจีนกลางว่า**ก่วนไฮ่** (อังกฤษ: *Guan Hai* ; จีน: 管亥; พินอิน: *Guǎn Hài*; เวด-ไจลส์: *Kuan Hai*) เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ยุคสามก๊ก เป็นแม่ทัพของกบฏโพกผ้าเหลือง หลังจากที่กบฏโพกผ้าเหลืองในยุคแรกถูกกวาดล้างกวนไฮก็ได้กลายเป็นโจรป่าจนกระทั่งได้มีการฟื้นคืนชีพกบฏโพกผ้าเหลืองขึ้นมาอีกครั้ง ใน ค.ศ. 192

ค.ศ. 193 ขงหยง เจ้าเมืองปักไฮได้รับบัญชาให้ปราบกบฏโพกผ้าเหลืองที่เมืองตู้ชางโดยมี ไทสูจู้ เป็นแม่ทัพหน้าและมี เล่าปี่ เป็นกองหนุนโดยกวนไฮได้โอ้อวดว่าตัวเองมีพลังและความแข็งแรงเทียบเท่าชาย 10 คนและได้ท้า กวนอู ซึ่งติดตามเล่าปี่มาร่วมรบดวลกันตัวต่อตัวปรากฎว่ารบกันได้ไม่กี่เพลงกวนไฮก็ถูกกวนอูฟันจนตกม้าตาย

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
# โฮงี

| โฮงี |
| --- |
| แม่ทัพแห่งกบฏโจรโพกผ้าเหลือง |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวเต็ม | 何儀 |
| จีนตัวย่อ | 何仪 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Hé Yí |

 |
|  |
|  |

**โฮงี** (อังกฤษ: *He Yi*; จีน: 何仪) เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊ก แต่เดิมเป็นหนึ่งในสมาชิกของกบฏโจรโพกผ้าเหลือง ใช้ง้าวเป็นอาวุธ ต่อมาภายหลังได้สวามิภักดิ์กับโจโฉ และได้หนีจากกองทัพโจโฉไปแต่ก็ถูกจับโดยเคาทู โฮงีรบกับเคาทูไม่ถึงหนึ่งเพลงก็ถูกเคาทูจับแบกขึ้นบ่าไปจับกุมตัวไว้ เคาทู จึงได้รบกับเตียนอุย ก่อนที่โจโฉจะล่อให้จับเคาทู และได้เคาทูและครอบครัวมาเป็นพวก โฮงีถูกโจโฉสั่งประหารหลังจากได้เคาทูมารับใช้

## อ้างอิง

* Chen, Shou. *Sanguo Zhi*. Vol 1, 17.
* Luo, Guanzhong. *Romance of the Three Kingdoms*.
# เล่าเพ็ก

| เล่าเพ็ก |
| --- |
| ทหารเอกแห่งเล่าปี่ |
| ถึงแก่กรรม | พ.ศ. 744 |
| สถานที่ถึงแก่กรรม | กัวต๋อ |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวย่อ | 刘辟 |
|

| ขยายการถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| ปอพอมอฟอ | หลิวเพ็ก |
| เวด-ไจลส์ | Liu Pi |
| หมิ่นใต้ |
| ฮกเกี้ยน เป่อ่วยยี | เล่าเพ็ก |

 |
|  |
|  |

**เล่าเพ็ก** (刘辟) เป็นหนึ่งในผู้นำกบฏโพกผ้าเหลืองในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออก หลังจากที่เตียวก๊กเสียชีวิต เตียวเหลียง และเตียวโป้ น้องชายของเขาก็ถูกฮองฮูสงสังหาร ส่งผลให้กองกำลังหลักของกองทัพกบฏโพกผ้าเหลืองถูกกวาดล้าง จากนั้น เล่าเพ็กก็พาลูกน้องไปยังเมืองยีหลำและกลายเป็นโจรป่า ขณะเดียวกัน พวกกบฏโพกผ้าเหลืองที่เหลือก็ก่อกบฏตามสถานที่ต่าง ๆ ในยุทธการที่กัวต๋อ เล่าเพ็กทรยศโจโฉและช่วยเหลืออ้วนเสี้ยว อ้วนเสี้ยวจึงส่งเล่าปี่มาช่วย แต่ถูกโจหยินตีแตกพ่าย ชะตากรรมของเขายังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก
# ก๋งเต๋า

| ก๋งเต๋า |
| --- |
| แม่ทัพแห่งอ้วนเสี้ยว |
| ถึงแก่กรรม | ค.ศ. 200 |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวเต็ม | 龔都 |
| จีนตัวย่อ | 龚都 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Gōng Dū |
| ปอพอมอฟอ | กงตู |
| เวด-ไจลส์ | Kung Tu |
| หมิ่นใต้ |
| ฮกเกี้ยน เป่อ่วยยี | ก๋งเต๋า |

 |
|  |
|  |
| ยุคในประวัติศาสตร์ | ยุคสามก๊ก |

 **ก๋งเต๋า** มีชื่อในสำเนียงจีนกลางว่า **กงตู** (อังกฤษ: *Gong Du*; จีนตัวย่อ: 龚都; จีนตัวเต็ม: 龔都; พินอิน: *Gōng Dū*; เวด-ไจลส์: *Kung Tu*) เป็นตัวละครในวรรณกรรมจีนอิงประวัติศาสตร์เรื่องสามก๊กที่มีตัวตนจริงในประวัติศาสตร์ยุคสามก๊ก แม่ทัพของอ้วนเสี้ยวซึ่งในอดีตเคยเป็นแม่ทัพของ กบฏโพกผ้าเหลือง มาก่อน

เมื่อกองทัพกบฏโพกผ้าเหลืองถูกปราบปรามจนราบคาบก๋งเต๋าจึงได้มารับใช้อ้วนเสี้ยวผู้ตรวจการแห่งกิจิ๋วใน ศึกกัวต๋อ ก๋งเต๋าถูกส่งไปช่วย เล่าปี่ ในการโจมตีเมืองยีหลำซึ่งอยู่ภายใต้การปกครองของ โจโฉ และได้ปะทะกับ แฮหัวเอี๋ยน แม่ทัพมากฝีมือของโจโฉแต่สู้กันได้ไม่นานก็ถูกแฮหัวเอี๋ยนสังหารเมื่อ ค.ศ. 200

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก