# จือจื้อทงเจี้ยน

จือจื้อทงเจี้ยน | ส่วนหนึ่งจากม้วนต้นฉบับของ*จือจื้อทงเจียน* |
| ผู้ประพันธ์ | ซือหม่า กวาง และคณะ |
| ชื่อเรื่องต้นฉบับ | 資治通鑑 |
| ภาษา | ภาษาจีนคลาสสิก |
| หัวเรื่อง | ประวัติศาสตร์จีน |
| วันที่พิมพ์ | ค.ศ. 1084 |
| ชนิดสื่อ | ม้วนตำรา |
| ข้อความ | *จือจื้อทงเจี้ยน* ที่ วิกิซอร์ซ |

| จือจื้อทงเจี้ยน |
| --- |
|  |
| จีนตัวเต็ม | 資治通鑑 |
| จีนตัวย่อ | 资治通鉴 |
| ความหมายตามตัวอักษร | "กระจกสะท้อนการปกครอง" |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Zīzhì tōngjiàn |
| เวด-ไจลส์ | Tzŭ1-chih4 t'ung1-chien4 |
| IPA | [tsɹ̩́.ʈʂɻ̩̂ tʰʊ́ŋ.tɕjɛ̂n] |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| การถอดเป็นอักษรโรมันแบบเยล | Jī-jih tūng-gaam |
| ยฺหวิดเพ็ง | Zi1zi6 tung1gaam3 |
| IPA | [tsíː.tsìː tʰóŋ.kāːm] |
| หมิ่นใต้ |
| Tâi-lô | Tsu-tī thong-kàm |
| จีนสมัยกลาง |
| จีนสมัยกลาง | /t͡siɪ.ɖɨ tʰuŋ.kˠamH/ |

 |
|  |

จือจื้อทงเจี้ยน (จีน: 資治通鑑; พินอิน: *Zīzhì Tōngjiàn*; เวด-ไจลส์: *Tzŭ1-chih4 t'ung1-chien4*; แปลตรงตัว: "กระจกสะท้อนการปกครอง") เป็นงานอ้างอิงบุกเบิกของประวัติศาสตร์นิพนธ์จีน รวบรวมเสร็จในปี ค.ศ. 1084 ในยุคราชวงศ์ซ่งเหนือในรูปแบบบันทึกเหตุการณ์ที่บันทึกประวัติศาสตร์จีนตั้งแต่ 403 ปีก่อนคริสตกาลถึง ค.ศ. 959 ครอบคลุมยุคสมัยของ 16 ราชวงศ์และกินช่วงเวลาเกือบ 1,400 ปี บันทึกหลักจัดเป็น 294 ม้วนตำรา (*เจฺวี่ยน* 卷 เทียบเท่ากับ "บท" ของหนังสือ) มีตัวอักษรจีนทั้งหมดประมาณ 3 ล้านตัว

ในปี ค.ศ. 1065 จักรพรรดิซ่งอิงจงมีรับสั่งให้ขุนนางชื่อซือหม่า กวาง (ค.ศ. 1019–1086) เป็นผู้นำโครงการในการรวบรวมข้อมูลประวัติศาสตร์ของจีน พระราชทานทุนและอำนาจในการแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ของตนเองแก่ซือหม่า กวาง ซือหม่า กวางและคณะใช้เวลา 19 ปีในการทำงานจนสำเร็จลุล่วง และนำบันทึกประวัติศาสตร์ *จือจื้อทงเจี้ยน* ขึ้นถวายจักรพรรดิซ่งเฉินจง (ผู้ขึ้นครองราชย์ถัดจากจักรพรรดิซ่งอิงจง) ในปี ค.ศ. 1084 *จือจื้อทงเจี้ยน* ได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี และมีอิทธิพลอย่างมากต่อทั้งนักวิชาการและในระดับสาธารณชน

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* 通鑑綱目 [Chinese Literature: Tongjian gangmu]. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 11 ตุลาคม 2007. สืบค้นเมื่อ 9 กุมภาพันธ์ 2022.
* Barenghi, Maddalena (2014). *Historiography and narrative construction of the Five Dynasties Period (907-960) in the Zizhi tongjian and its sources* (Doctoral dissertation). Ca' Foscari University of Venice.
* Chan, Ming K. (1975). "The Historiography of the Tzu-chih t'ung-chien: A Survey". *Monumenta Serica*. **31**: 1–38. doi:10.1080/02549948.1974.11731093. JSTOR 40726165.
* 司马光 (20 มกราคม 2022) [北宋]. 陈光崇; 李昌宪 (บ.ก.). 《资治通鉴》 [*Comprehensive Mirror to Aid in Government*]. 中国大百科全书 (第三版网络版 ed.). 中国大百科全书出版社.
* De Crespigny, Rafe (1973). "Universal Histories". ใน Leslie, Donald D.; Mackerras, Colin; Gungwu, Wang (บ.ก.). *Essays on the Sources for Chinese History*. Columbia: University of South Carolina Press. pp. 64–70.
* Fang, Achilles (1952). *The Chronicle of the Three Kingdoms*. Harvard-Yenching Institute Studies VI, Harvard University Press.
* Needham, Joseph (1954). *Science and Civilisation in China*. Vol. 1. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-05799-8.
* Partington, James Riddick (1960). *A History of Greek Fire and Gunpowder*. Cambridge: W. Heffer & Sons.
* Tillman, Hoyt (2004). "Textual Liberties and Restraints in Rewriting China's Histories The Case of Ssu-ma Kuang's Re-construction of Chu-ko Liang's Story". ใน Lee, Thomas H.C. (บ.ก.). *The New and the Multiple*. Hong Kong: Chinese University Press.
* Wilkinson, Endymion (2000). *Chinese History: a manual* (Revised and enlarged ed.). Cambridge: Harvard University Asia Center. ISBN 0-674-00249-0.
* Xiao-bin, Ji (2003). "Mirror for Government: Ssu-ma Kuang's Thought on Politics and Government". ใน Lee, Thomas H.C. (บ.ก.). *Tzu-chih t'ung-chien*. Hong Kong: Chinese University Press. pp. 1–32.
* Xu, Elina-Qian (2005). "2.1 Introduction to the Sources on the Pre-dynastic Khitan". *Historical development of the pre-dynastic Khitan* (Doctoral dissertation). University of Helsinki, Faculty of Arts, Institute for Asian and African Studies.
* Yang, Bo. *Modern Chinese Edition of Zizhi Tongjian*. Vol. 1. Taipei: Yuan-Liou Publishing Co. ISBN 957-32-0795-8. The first of a set of 72 volumes.
* Yap, Joseph P. (2009). *Wars With The Xiongnu, A Translation from Zizhi tongjian*. Bloomington, IN: AuthorHouse. ISBN 978-1-4490-0604-4..
* Yap, Joseph P. (2016). *Zizhi tongjian: Warring States and Qin by Sima Guang Volume 1 to 8 - 403-207 BCE*. แปลโดย Yap, Joseph P. North Charleston, SC: CreateSpace. ISBN 978-1-5330-8693-8. With annotations and translation of Yang Kuan's textual research on the Warring States.

## แหล่งข้อมูลอื่น

Wikisource
วิกิซอร์ซภาษาจีน (中文) มีข้อมูลต้นฉบับเกี่ยวกับ:
จือจื้อทงเจี้ยน วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ *จือจื้อทงเจี้ยน*
* *Zizhi Tongjian* "Comprehensive Mirror to Aid in Government" — Chinaknowledge
* *Zizhi Tongjian* (original text in Guoxue)