# ประเทศไอร์แลนด์

| ประเทศไอร์แลนด์*Éire* (ไอริช) |
| --- |
|
ธงชาติ

ตราแผ่นดิน

 |
| **เพลงชาติ:** "เอารานนาวีอัน"ระยะเวลา: 1 minute and 0 seconds1:00 |
| ที่ตั้งของประเทศไอร์แลนด์ (เขียวเข้ม)– ในทวีปยุโรป (เขียวและเทาเข้ม) – ในสหภาพยุโรป (เขียว) |
| เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุด | ดับลิน ﻿ / ﻿ |
| ภาษาราชการ | * ไอริช
* อังกฤษ
 |
| กลุ่มชาติพันธุ์ (ค.ศ. 2022) | * 76.6% ไอริชผิวขาว
* 10.8% ชนผิวขาวกลุ่มอื่น ๆ
* 3.3% เอเชีย
* 1.5% ชนผิวดำ
* 1.7% อื่น ๆ
* 6.2% ไม่ระบุ
 |
| ศาสนา (2022) | * 75.7% คริสต์
	+ 69.1% คาทอลิก
	+ 2.5% แองกลิคัน
	+ 4.1% คริสต์นิกายอื่น ๆ
* 14.5% ไม่มี
* 3.1% อื่น ๆ
* 6.7% ไม่ระบุ
 |
| เดมะนิม | ชาวไอริช |
| การปกครอง | รัฐเดี่ยว สาธารณรัฐระบบรัฐสภา |
|  |
| • ประธานาธิบดี  | แคทเธอริน คอนนอลลี |
| • *ทีเชิฆ* | ไมเคิล มาร์ติน |
| • *ทอนิชเทอ* | ซีมอน แฮริส |
| • ประธานศาลสูงสุด  | โดนัล โอดอนเนลล์ |
|  |
| เอกราช จากสหราชอาณาจักร |
|  |
| • คำประกาศสถาปนาสาธารณรัฐไอริช  | 24 เมษายน ค.ศ. 1916 |
| • คำประกาศเอกราชไอริช  | 21 มกราคม ค.ศ. 1919 |
| • สนธิสัญญาอังกฤษ-ไอริช | 6 ธันวาคม ค.ศ. 1921 |
| • รัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1922  | 6 ธันวาคม ค.ศ. 1922 |
| • รัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1937  | 29 ธันวาคม ค.ศ. 1937 |
| • รัฐบัญญัติสาธารณรัฐ  | 18 เมษายน ค.ศ. 1949 |
|  |
| ประชากร |
| • ประมาณ เมษายน ค.ศ. 2025 |  5,458,600 |
| • สำมะโนประชากรปี ค.ศ. 2022 |  5,149,139 |
| • ความหนาแน่น | 77.7 ต่อตารางกิโลเมตร (201.2 ต่อตารางไมล์) |
| จีดีพี (อำนาจซื้อ) | ประมาณ ค.ศ. 2026 |
| • รวม |  $8.85 แสนล้าน (41) |
| • ต่อหัว |  $159,129 |
| จีดีพี (ราคาตลาด) | ประมาณ ค.ศ. 2026 |
| • รวม |  $7.79 แสนล้าน (23) |
| • ต่อหัว |  $140,186 (2) |
| จีนี (ค.ศ. 2022) |  27.9 ความเหลื่อมล้ำต่ำ |
| เอชดีไอ (ค.ศ. 2023) |  0.949 สูงมาก (11) |
| สกุลเงิน | ยูโร (€) (EUR) |
| เขตเวลา | UTC  (GMT) |
| • ฤดูร้อน (เวลาออมแสง) | UTC+1 (IST) |
| รูปแบบวันที่ | วว/ดด/ปปปป |
| รหัสโทรศัพท์ | +353 |
| โดเมนบนสุด | .ie |

**ไอร์แลนด์** (อังกฤษ: *Ireland*, ออกเสียง: /ˈaɪərlənd/ ; ไอริช: *Éire*, ออกเสียง: [ˈeːɾʲə] ) ซึ่งบางครั้งใช้คำบรรยายระบอบการปกครองของประเทศ (ไม่ใช่ชื่อทางการ) ว่า **สาธารณรัฐไอร์แลนด์** (อังกฤษ: *Republic of Ireland*; ไอริช: *Poblacht na hÉireann*) เป็นประเทศในยุโรปตะวันตกเฉียงเหนือ ประกอบด้วย 26 จาก 32 เทศมณฑลบนเกาะไอร์แลนด์ เมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดคือกรุงดับลิน ซึ่งตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันออกของเกาะ ไอร์แลนด์มีประชากรประมาณ 5.46 ล้านคนในเดือนเมษายน ค.ศ. 2025 โดยประชากรในดับลินมีประมาณ 1.57 ล้านคน หรือร้อยละ 28.7 ของประชากรทั้งประเทศ รัฐอธิปไตยแห่งนี้มีพรมแดนทางบกเพียงแห่งเดียวร่วมกับไอร์แลนด์เหนือซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสหราชอาณาจักร ส่วนเขตแดนอื่นล้อมรอบด้วยมหาสมุทรแอตแลนติก โดยมีทะเลไอริชอยู่ทางทิศตะวันออก ช่องแคบเซนต์จอร์จทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ และทะเลเคลติกทางทิศใต้

ไอร์แลนด์เป็นรัฐเดี่ยวสาธารณรัฐระบบรัฐสภา สภานิติบัญญัติหรือ *เอรัฆตัส* ประกอบด้วยประธานาธิบดี, สภาล่างหรือ *ดาลเอเริน* และสภาสูงหรือ *ชานัดเอเริน* ประธานาธิบดีเป็นประมุขแห่งรัฐที่มาจากการเลือกตั้งและมีบทบาททางพิธีการเป็นส่วนใหญ่ แต่มีอำนาจตามรัฐธรรมนูญบางประการ ส่วนหัวหน้ารัฐบาลคือ *ทีเชิฆ* ซึ่งได้รับการเสนอชื่อโดยดาลเอเรินและได้รับการแต่งตั้งโดยประธานาธิบดี

รัฐไอร์แลนด์สมัยใหม่เกิดขึ้นจากกระบวนการแยกตัวออกจากสหราชอาณาจักรในต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 เสรีรัฐไอริชก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1922 ภายหลังสนธิสัญญาอังกฤษ-ไอริช ต่อมาใน ค.ศ. 1937 มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญไอร์แลนด์ซึ่งกำหนดชื่อรัฐว่า “ไอร์แลนด์” และจัดตั้งตำแหน่งประธานาธิบดี ไอร์แลนด์ประกาศสถานะเป็นสาธารณรัฐอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1949 ตามรัฐบัญญัติสาธารณรัฐไอร์แลนด์ ค.ศ. 1948 และเข้าเป็นสมาชิกสหประชาชาติเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม ค.ศ. 1955

รัฐไอร์แลนด์ไม่มีความสัมพันธ์ทางสถาบันอย่างเป็นทางการกับไอร์แลนด์เหนือเกือบตลอดคริสต์ศตวรรษที่ 20 แต่ตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1980 และ 1990 รัฐบาลไอร์แลนด์และรัฐบาลสหราชอาณาจักรได้ทำงานร่วมกับพรรคการเมืองในไอร์แลนด์เหนือเพื่อยุติความขัดแย้งที่เรียกว่า *เดอะทรับเบิลส์* หลังความตกลงกู๊ดฟรายเดย์ ใน ค.ศ. 1998 รัฐบาลไอร์แลนด์และฝ่ายบริหารไอร์แลนด์เหนือ ได้ร่วมมือกันในหลายด้านผ่านสภามนตรีเหนือ/ใต้ซึ่งจัดตั้งขึ้นตามความตกลงดังกล่าว

ไอร์แลนด์เป็นประเทศที่มีรายได้สูงและมีระดับการพัฒนามนุษย์สูงมาก โดยโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติจัดให้ไอร์แลนด์อยู่ในอันดับที่ 11 ของโลกในดัชนีการพัฒนามนุษย์ ค.ศ. 2023 ดับลินเป็นหนึ่งในศูนย์กลางทางการเงินและเทคโนโลยีสำคัญของยุโรป อย่างไรก็ดี ตัวเลขจีดีพีของไอร์แลนด์ได้รับอิทธิพลจากกิจกรรมของบรรษัทข้ามชาติอย่างมาก สำนักงานสถิติกลางไอร์แลนด์จึงใช้ตัวชี้วัดรายได้มวลรวมประชาชาติแปลงอัตรา หรือ GNI\* เพื่อสะท้อนขนาดเศรษฐกิจภายในประเทศได้เหมาะสมยิ่งขึ้น ไอร์แลนด์เข้าเป็นสมาชิกประชาคมเศรษฐกิจยุโรปใน ค.ศ. 1973 และปัจจุบันเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปและยูโรโซน รวมทั้งเป็นสมาชิกก่อตั้งสภายุโรปและองค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ รัฐบาลไอร์แลนด์ดำเนินนโยบายความเป็นกลางทางทหารมาอย่างยาวนาน จึงไม่ได้เป็นสมาชิกเนโท แม้จะเข้าร่วมโครงการหุ้นส่วนเพื่อสันติภาพและบางส่วนของความร่วมมือโครงสร้างถาวรของสหภาพยุโรปก็ตาม

## นิรุกติศาสตร์

ในภาษาไทย คำว่า “ไอร์แลนด์” มาจากภาษาอังกฤษ *Ireland* ซึ่งใช้เรียกทั้งเกาะไอร์แลนด์และรัฐเอกราชที่ครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของเกาะ ชื่อภาษาอังกฤษสืบจากภาษาอังกฤษเก่า *Īraland* หรือ *Īrland* มีความหมายว่า “ดินแดนของชาวไอริช”

ชื่อไอริชของประเทศคือ "แอเรอะ" *Éire* ซึ่งมาจากภาษาไอริชเก่าว่า "เอริว" *Ériu* อันเป็นชื่อของเทพีประจำเกาะไอร์แลนด์ "เทพีเอริว" ในวรรณกรรมไอริชยุคกลาง ต่อมาคำนี้กลายเป็นชื่อเรียกแผ่นดินไอร์แลนด์ในภาษาไอริช รัฐธรรมนูญไอร์แลนด์บัญญัติว่าชื่อของรัฐคือ *Éire* หรือในภาษาอังกฤษ *Ireland* ในเอกสารกรีกและละตินโบราณ ไอร์แลนด์ปรากฏในรูปชื่อหลายแบบ เช่น "เอรฺเน" *Ierne*, "อิเวรฺนา" *Iverna* และ "ฮิเบรฺเนีย" *Hibernia* โดย *Hibernia* เป็นชื่อภาษาละตินที่ชาวโรมันใช้เรียกเกาะไอร์แลนด์

ข้อสังเกตคือ คำว่า “สาธารณรัฐไอร์แลนด์” ซึ่งตรงกับภาษาอังกฤษ *Republic of Ireland* นั้น ไม่ใช่ชื่อทางรัฐธรรมนูญของรัฐ แต่เป็น “คำบรรยาย” ตามพระราชบัญญัติสาธารณรัฐไอร์แลนด์ ค.ศ. 1948 การใช้คำนี้มักช่วยแยกระหว่างประเทศไอร์แลนด์กับเกาะไอร์แลนด์ทั้งหมดซึ่งรวมถึงประเทศไอร์แลนด์เหนือ ซึ่งเป็นประเทศหนึ่งภายใต้สหราชอาณาจักร

## ภูมิศาสตร์

ประเทศไอร์แลนด์ตั้งอยู่ในยุโรปตะวันตกเฉียงเหนือ ตัวรัฐกินพื้นที่ประมาณ 5 ใน 6 (70,273 ตารางกิโลเมตร) ของเกาะไอร์แลนด์ (มีพื้นที่ทั้งหมด 84,421 ตารางกิโลเมตร) โดยมีประเทศไอร์แลนด์เหนือ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสหราชอาณาจักรอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศมีพรมแดนทางบกเพียงแห่งเดียวกับไอร์แลนด์เหนือ ส่วนเขตแดนอื่นล้อมรอบด้วยมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือทางทิศเหนือและทิศตะวันตก ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือติดกับช่องแคบเหนือ โดยมีทะเลไอริชเชื่อมต่อกับมหาสมุทรแอตแลนติกผ่านทางช่องแคบเซนต์จอร์จทางทิศตะวันออก และทะเลเคลติกทางทิศตะวันตกเฉียงใต้

ผาโมเฮอร์ บนชายฝั่งแอตแลนติกยอดเขาแคร์รอนทูฮิล ยอดเขาที่สูงที่สุดในไอร์แลนด์
ลักษณะภูมิประเทศโดยทั่วไปคือที่ราบลุ่มตอนกลางซึ่งล้อมรอบด้วยที่สูงและภูเขาตามแนวชายฝั่ง โดยเฉพาะภูมิทัศน์ทางตะวันตกที่ประกอบด้วยหน้าผาอันสูงชัน เนินเขา และภูเขา พื้นที่ราบลุ่มตอนกลางถูกปกคลุมอย่างกว้างขวางด้วยสิ่งทับถมจากธารน้ำแข็งที่เป็นดินเหนียวและทราย รวมถึงมีพื้นที่พรุขนาดใหญ่และทะเลสาบหลายแห่ง จุดสูงสุดของประเทศคือแคร์รอนทูฮิลในเทศมณฑลเคร์รี (ตั้งอยู่ในทิวเขาเทือกเขาแมกกิลลีคัดดีส์รีกส์ ทางตะวันตกเฉียงใต้) มีความสูงประมาณ 1,038.6 เมตร ส่วนแม่น้ำสายหลักคือแม่น้ำแชนนอน ซึ่งไหลผ่านที่ราบตอนกลางของประเทศลงสู่ชะวากทะเลแชนนอนใกล้เมืองลิเมอริก และเป็นแม่น้ำที่ยาวที่สุดในไอร์แลนด์ด้วยความยาว 386 กิโลเมตร ชายฝั่งไอร์แลนด์มีความเว้าแหว่งสูง โดยเฉพาะฝั่งตะวันตกที่หันสู่มหาสมุทรแอตแลนติก มีอ่าว คาบสมุทร เกาะ หน้าผาทะเล และชายหาดจำนวนมาก เช่น คาบสมุทรดิงเกิล, คาบสมุทรไอเวอราค, ผาโมเฮอร์, หมู่เกาะแอรัน, หมู่เกาะสเกลลิก และหมู่เกาะบลาสเก็ต ภายในประเทศมีแม่น้ำ ทะเลสาบ และพื้นที่ชุ่มน้ำจำนวนมาก เช่น ทะเลสาบล็อกคอร์ริบ, ทะเลสาบล็อกเดิร์ก, ทะเลสาบล็อกรี, ทะเลสาบล็อกมาสก์ และทะเลสาบคิลลาร์นีย์

ไอร์แลนด์จัดเป็นหนึ่งในประเทศที่มีพื้นที่ป่าไม้น้อยที่สุดในทวีปยุโรป แม้ว่าผืนดินจะเคยถูกปกคลุมด้วยป่าทึบจนกระทั่งสิ้นสุดยุคกลางก็ตาม พันธุ์ไม้พื้นเมืองของที่นี่รวมถึงไม้ผลัดใบ เช่น โอ๊ก, แอช, ฮาเซล, เบิร์ช, ออลเดอร์, วิลโลว์, แอสเพน, เอล์ม, โรวัน และฮอว์ธอร์น ตลอดจนไม้โตเร็วไม่ผลัดใบ เช่น สนสกอต, ยู, ฮอลลี และต้นสตรอว์เบอร์รี การขยายตัวของพื้นที่พรุแบล็งเก็ตและการตัดไม้ทำลายป่าเพื่อทำเกษตรกรรมเชื่อว่าเป็นสาเหตุหลักของการหายไปของป่าไม้ในไอร์แลนด์ ในปัจจุบันมีพื้นที่ป่าไม้เหลืออยู่เพียงร้อยละ 10 ของประเทศเท่านั้น ซึ่งส่วนใหญ่เป็นสวนป่าสนที่เป็นพืชต่างถิ่น และมีเพียงร้อยละ 2 เท่านั้นที่เป็นป่าโบราณ เทียบกับค่าเฉลี่ยของพื้นที่ป่าไม้ในประเทศยุโรปอื่น ๆ อยู่ที่สูงกว่าร้อยละ 33 อย่างไรก็ตาม สภาพภูมิอากาศของไอร์แลนด์ส่งผลให้ต้นไม้มีอัตราการเจริญเติบโตที่รวดเร็วที่สุดแห่งหนึ่งในยุโรป นอกจากนี้ แนวพุ่มไม้ริมรั้ว ซึ่งตามประเพณีไอริชเดิมนั้นใช้ในการแบ่งเขตที่ดิน ได้กลายเป็นสิ่งทดแทนป่าไม้ของสัตว์ป่าและพืชพื้นเมือง ไอร์แลนด์ยังเป็นที่ตั้งของภูมิภาคเชิงนิเวศบนบก 2 แห่ง ได้แก่ ป่าผลัดใบเคลติก และป่าผสมชื้นแอตแลนติกเหนือ

พื้นที่ดินส่วนใหญ่ของประเทศใช้ในเกษตรกรรม คิดเป็นสัดส่วนราวร้อยละ 64 ของพื้นที่ทั้งหมด ส่งผลให้มีพื้นที่เหลือจำกัดในการอนุรักษ์แหล่งที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมป่าขนาดใหญ่ที่ต้องการอาณาเขตขนาดกว้างขวาง ประวัติศาสตร์อันยาวนานของการเกษตรประกอบกับวิธีการเกษตรกรรมสมัยใหม่ เช่น การใช้ยาฆ่าแมลงและปุ๋ย ได้กลายเป็นสิ่งที่ทำลายความหลากหลายทางชีวภาพของเกาะไอร์แลนด์

ประเทศไอร์แลนด์ มีอุทยานแห่งชาติ 8 แห่ง และมีพื้นที่คุ้มครองหลายประเภท เช่น พื้นที่อนุรักษ์พิเศษ (อังกฤษ: *Special Areas of Conservation*) พื้นที่คุ้มครองพิเศษ (อังกฤษ: *Special Protection Areas*) และพื้นที่มรดกทางธรรมชาติ (อังกฤษ: *Natural Heritage Areas*) เพื่ออนุรักษ์ที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า และภูมิประเทศทางธรรมชาติ ปัญหาทางสิ่งแวดล้อมที่สำคัญของไอร์แลนด์ ได้แก่ คุณภาพน้ำ การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ ความเสื่อมโทรมของพื้นที่พรุ การปล่อยก๊าซเรือนกระจก และผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เช่น ฝนตกหนัก น้ำท่วม และการกัดเซาะชายฝั่งของเกาะไอร์แลนด์

### ภูมิอากาศ

อุทยานแห่งชาติเทือกเขาวิกโลว์
ไอร์แลนด์มีภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้นภาคพื้นสมุทร ซึ่งเป็นอิทธิพลโดยตรงจากมหาสมุทรแอตแลนติกและกระแสน้ำอุ่นกัลฟ์สตรีมที่ช่วยปรับสภาพเส้นทางสภาพอากาศ ทำให้อุณหภูมิแตกต่างกันไปตามภูมิภาคและอุ่นกว่าภูมิภาคอื่นที่อยู่ในละติจูดเดียวกัน เช่น แลบราดอร์​ หรือ ดินแดนคัมชัตคา โดยพื้นที่ทางตะวันตกของไอร์แลนด์มีสภาพอากาศเปลี่ยนแปลงบ่อยและฝนตกชุกมากกว่าฝั่งตะวันออก อย่างไรก็ตาม เนื่องจากลักษณะภูมิอากาศที่เป็นแบบมหาสมุทร อุณหภูมิจึงไม่ค่อยลดต่ำกว่า -5 °C ในฤดูหนาว หรือสูงเกินกว่า 26 °C ในฤดูร้อน อุณหภูมิสูงสุดเท่าที่เคยบันทึกไว้ในไอร์แลนด์คือ 33.3 °C เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน ค.ศ. 1887 ที่ปราสาทคิลเคนนี เทศมณฑลคิลเคนนี ในขณะที่อุณหภูมิต่ำสุดที่บันทึกไว้คือ -19.1 °C ที่ปราสาทมาร์ครีในเทศมณฑลสไลโก ในไอร์แลนด์อากาศเปลี่ยนแปลงได้รวดเร็วภายในวันเดียวกัน และมีฝนตกชุกในช่วงฤดูหนาวและตกน้อยกว่าในช่วงเดือนแรกของฤดูร้อน พื้นที่ทางตะวันตกเฉียงใต้ได้รับปริมาณน้ำฝนมากที่สุดอันเป็นผลมาจากลมตะวันตกเฉียงใต้ ในขณะที่แถบกรุงดับลินและชายฝั่งตะวันออกได้รับฝนน้อยที่สุด ระยะเวลาที่มีแสงแดดยาวนานที่สุดจะอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศ พื้นที่ทางตอนเหนือและตะวันตกสุดขอบถือเป็นสองภูมิภาคที่มีลมแรงที่สุดในยุโรป และมีศักยภาพสูงในการผลิตพลังงานลม

โดยปกติแล้วไอร์แลนด์มีแสงแดดระหว่าง 1,100 ถึง 1,600 ชั่วโมงในแต่ละปี โดยพื้นที่ส่วนใหญ่เฉลี่ยอยู่ที่ 3.25 ถึง 3.75 ชั่วโมงต่อวัน เดือนที่มีแสงแดดส่องสว่างมากที่สุดคือเดือนพฤษภาคมและมิถุนายน ซึ่งเฉลี่ยระหว่าง 5 ถึง 6.5 ชั่วโมงต่อวันทั่วประเทศ ทางตะวันออกเฉียงใต้สุดจะได้รับแสงแดดมากที่สุด โดยเฉลี่ยมากกว่า 7 ชั่วโมงต่อวันในช่วงต้นฤดูร้อน ในทางกลับกัน เดือนธันวาคมเป็นเดือนที่มืดครึ้มที่สุด โดยมีแสงแดดเฉลี่ยรายวันตั้งแต่ประมาณ 1 ชั่วโมงทางตอนเหนือ ไปจนถึงเกือบ 2 ชั่วโมงทางตะวันออกเฉียงใต้สุด จากสถิติพบว่าฤดูร้อนที่แดดจัดที่สุดในรอบ 100 ปี (ค.ศ. 1881 ถึง 1980) คือปี ค.ศ. 1887 จากการวัดที่สวนฟีนิกซ์พาร์กในกรุงดับลิน ส่วนปี ค.ศ. 1980 เป็นปีที่มืดครึ้มที่สุด

## ประวัติศาสตร์

ประวัติศาสตร์ของประเทศไอร์แลนด์ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์เกาะไอร์แลนด์ ซึ่งมีพัฒนาการยาวนานตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ สังคมเกลิก การเข้ามาของคริสต์ศาสนา ยุคไวกิงและนอร์มัน การปกครองของอังกฤษ และการก่อตั้งรัฐเอกราชในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ในทางการเมือง รัฐไอร์แลนด์ปัจจุบันมีต้นกำเนิดจากการแยกตัวของ 26 เทศมณฑลจากสหราชอาณาจักรภายหลังสงครามประกาศอิสรภาพไอร์แลนด์และสนธิสัญญาอังกฤษ-ไอริช ค.ศ. 1921

พูลนาบรอนดอลเมนในเทศมณฑลแคลร์ เป็นอนุสรณ์หินยุคหินใหม่ที่สำคัญแห่งหนึ่งของไอร์แลนด์มนุษย์ตั้งถิ่นฐานบนเกาะไอร์แลนด์มาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ชุมชนยุคหินใหม่สร้างอนุสรณ์หินขนาดใหญ่ เช่น นิวเกรนจ์ โนวธ์ ดาวท์ และพูลนาบรอนดอลเมน ต่อมาในยุคโลหะ วัฒนธรรมและภาษาเคลต์มีอิทธิพลต่อสังคมไอร์แลนด์เกลิก ซึ่งประกอบด้วยอาณาจักรย่อยจำนวนมาก อาทิเช่น อูเลด มิเด มูมู คอนนัคตา และ ไลกิน ไม่ได้มีการรวมศูนย์เป็นรัฐเดียวแบบสมัยใหม่ คริสต์ศาสนาแพร่เข้าสู่ไอร์แลนด์ตั้งแต่ราวคริสต์ศตวรรษที่ 5 และวัฒนธรรมการสร้างอารามเจริญรุ่งเรืองในยุคกลางตอนต้น ตั้งแต่ ค.ศ. 795 ชาวไวกิงเริ่มโจมตีและตั้งถิ่นฐานตามชายฝั่ง ทำให้เมืองท่าอย่างดับลิน วอเทอร์เฟิร์ด เวกซ์เฟิร์ด คอร์ก และลิเมอริกเติบโตขึ้น ต่อมาใน ค.ศ. 1169 ชาวนอร์มันเข้ามาในไอร์แลนด์ และพระเจ้าเฮนรีที่ 2 แห่งอังกฤษทรงวางรากฐานอำนาจอังกฤษเหนือบางส่วนของเกาะในรูปแบบลอร์ดชิปแห่งไอร์แลนด์ อำนาจอังกฤษค่อย ๆ ขยายตัว แต่สังคมเกลิกยังคงมีบทบาทในหลายพื้นที่อีกหลายศตวรรษ

ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ราชวงศ์ทิวดอร์พยายามรวมอำนาจเหนือไอร์แลนด์อย่างเป็นระบบ และใน ค.ศ. 1541 ไอร์แลนด์ถูกยกฐานะเป็นราชอาณาจักรไอร์แลนด์ ภายใต้พระมหากษัตริย์อังกฤษ ความขัดแย้งทางศาสนา ที่ดิน และอำนาจการเมืองนำไปสู่สงครามและการกบฏหลายครั้ง โดยเฉพาะในคริสต์ศตวรรษที่ 17 หลังจากนั้นชนชั้นนำโปรเตสแตนต์ครอบงำการเมืองและที่ดินของไอร์แลนด์ ขณะที่ชาวคาทอลิกถูกจำกัดสิทธิเป็นเวลานาน พระราชบัญญัติสหภาพ ค.ศ. 1800 ทำให้ไอร์แลนด์รวมกับบริเตนใหญ่เป็นสหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์ตั้งแต่ ค.ศ. 1801 ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ไอร์แลนด์เผชิญความยากจน ปัญหาที่ดิน และทุพภิกขภัยครั้งใหญ่ในไอร์แลนด์ระหว่าง ค.ศ. 1845–1849 ซึ่งทำให้ประชากรลดลงอย่างรุนแรงจากความอดอยาก โรคระบาด และการอพยพ ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 การเมืองไอร์แลนด์มุ่งสู่การเรียกร้องการปกครองตนเองภายในสหราชอาณาจักร

ความเสียหายในดับลินหลังการลุกฮืออีสเตอร์ ค.ศ. 1916
การลุกฮืออีสเตอร์ ค.ศ. 1916 และการเลือกตั้งทั่วไป ค.ศ. 1918 ทำให้กระแสสาธารณรัฐนิยมเข้มแข็ง ผู้แทนพรรคชินน์เฟนจัดตั้งดาลเอเรินใน ค.ศ. 1919 และประกาศเอกราชเป็นสาธารณรัฐไอริช นำไปสู่สงครามประกาศอิสรภาพระหว่างฝ่ายสาธารณรัฐไอริชกับฝ่ายอังกฤษ หลังการเจรจา สนธิสัญญาอังกฤษ-ไอริช ค.ศ. 1921 ได้มีการจัดตั้งเสรีรัฐไอริชในฐานะโดมิเนียนในจักรวรรดิอังกฤษ แต่การยอมรับสนธิสัญญาทำให้เกิดสงครามกลางเมืองไอร์แลนด์ระหว่าง ค.ศ. 1922–1923 และประเทศเสรีรัฐไอริชก่อตั้งอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1922 ขณะที่ไอร์แลนด์เหนือยังคงอยู่ในสหราชอาณาจักร ต่อมาไอร์แลนด์ลดความเชื่อมโยงกับอังกฤษลงอย่างต่อเนื่อง ใช้รัฐธรรมนูญไอร์แลนด์ใน ค.ศ. 1937 และประกาศสถานะเป็นสาธารณรัฐ กลายเป็นประเทศไอร์แลนด์ใน ค.ศ. 1949 ไอร์แลนด์ดำเนินนโยบายเป็นกลางในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง และเข้าเป็นสมาชิกสหประชาชาติใน ค.ศ. 1955

ในครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 20 ไอร์แลนด์ค่อย ๆ เปลี่ยนจากประเทศที่เน้นภาคเกษตรกรรมและมีการอพยพออกจากประเทศสูง กลายเป็นประเทศที่มีเศรษฐกิจเปิด ไอร์แลนด์เข้าเป็นสมาชิกประชาคมเศรษฐกิจยุโรปใน ค.ศ. 1973 ซึ่งมีผลสำคัญต่อการค้า เกษตรกรรม โครงสร้างพื้นฐาน และบทบาทระหว่างประเทศของประเทศ แม้ประเทศไอร์แลนด์ไม่ได้ปกครองไอร์แลนด์เหนือ แต่ความขัดแย้งในประเทศไอร์แลนด์เหนือหรือเดอะทรับเบิลส์มีผลโดยตรงต่อความสัมพันธ์ระหว่างไอร์แลนด์กับสหราชอาณาจักร กระบวนการสันติภาพนำไปสู่ความตกลงวันศุกร์ประเสริฐ ใน ค.ศ. 1998 ซึ่งวางหลักการว่าการเปลี่ยนสถานะของไอร์แลนด์เหนือจะเกิดขึ้นได้ต่อเมื่อประชาชนส่วนใหญ่ในไอร์แลนด์เหนือยินยอม และนำไปสู่การแก้ไขรัฐธรรมนูญไอร์แลนด์เกี่ยวกับบทบัญญัติเรื่องดินแดน ตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 ไอร์แลนด์เติบโตทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็วในช่วงที่เรียกว่า “เสือเซลติก” ก่อนเผชิญวิกฤตเศรษฐกิจหลัง ค.ศ. 2008 และฟื้นตัวในทศวรรษต่อมา สังคมไอร์แลนด์ร่วมสมัยมีความหลากหลายมากขึ้นจากการย้ายถิ่นและการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เช่น การรับรองการสมรสเพศเดียวกันใน ค.ศ. 2015 และการแก้ไขกฎหมายเกี่ยวกับการยุติการตั้งครรภ์ใน ค.ศ. 2018 ปัจจุบัน ไอร์แลนด์เป็นสมาชิกสหภาพยุโรป ยูโรโซน สหประชาชาติ และองค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ พร้อมกับคงนโยบายความเป็นกลางทางทหาร

## การแบ่งเขตการปกครอง

เทศมณฑลทั้ง 31 แห่งของประเทศไอร์แลนด์ แบ่งเป็นจังหวัด
ไอร์แลนด์มีระบบการปกครองท้องถิ่นแบบชั้นเดียว โดยแบ่งออกเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 31 แห่ง ซึ่งประกอบด้วย 26 สภาเทศมณฑล, 3 สภานคร และ 2 สภานครและเทศมณฑล มีเขตเทศบาล 95 เขต สมาชิกสภาท้องถิ่นมาจากการเลือกตั้งทุก 5 ปี และองค์กรเหล่านี้รับผิดชอบด้านที่อยู่อาศัย การวางผังเมือง ถนน ห้องสมุด สิ่งแวดล้อม บริการดับเพลิง ตลอดจนการพัฒนาเศรษฐกิจและชุมชนในระดับท้องถิ่น

ในทางสถิติและการสำมะโน สำนักงานสถิติกลางไอร์แลนด์ มักจัดประเทศไอร์แลนด์เป็น 26 เทศมณฑลเชิงบริหารและ 5 นคร ได้แก่ ดับลิน, คอร์ก, ลิเมอริก, กอลเวย์ และ วอเตอร์ฟอร์ด โดยในพื้นที่ดับลินจะจำแนกเป็น 4 เขตการปกครองท้องถิ่น ได้แก่ ดับลิน ซิตี, ดูเลียรี-แรทดาวน์, เซาท์ดับลิน และ ฟิงกัล

นอกจากนี้ ไอร์แลนด์ยังมีการแบ่งพื้นที่เชิงประวัติศาสตร์ออกเป็น 4 จังหวัด ได้แก่ เลนสเตอร์ มันสเตอร์ คอนนอต และ อัลสเตอร์ ซึ่งถึงแม้จังหวัดเหล่านี้จะไม่มีสถานะเป็นหน่วยบริหารท้องถิ่นในปัจจุบัน แต่การแบ่งไอร์แลนด์เป็นจังหวัดนั้น ยังคงมีความสำคัญในด้านประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม กีฬา และอัตลักษณ์ภูมิภาค

## การเมืองการปกครอง

แคทเธอริน คอนนอลลี
ประธานาธิบดีไมเคิล มาร์ติน
*ทีเชิฆ*

**สรุประบบการเมืองไอร์แลนด์**| รูปแบบรัฐ | สาธารณรัฐระบบรัฐสภา |
| ประมุขแห่งรัฐ | ประธานาธิบดี |
| หัวหน้ารัฐบาล | *ทีเชิฆ* |
| รัฐสภา | *เอรัฆตัส* — ระบบสองสภา |
| สภาล่าง | *ดาลเอเริน* — 174 ที่นั่ง |
| สภาสูง | *ชานัดเอเริน* — 60 ที่นั่ง |
| ระบบเลือกตั้ง | สัดส่วนแบบถ่ายโอนคะแนนเสียงได้ (PR-STV) |
| รัฐบาลปัจจุบัน | ฟินนา ฟอล, ฟีนาเกล และสมาชิกอิสระ |
| สมาชิกภาพสำคัญ | สหภาพยุโรป และ เขตพื้นที่การเดินทางร่วมกัน |

ไอร์แลนด์เป็นสาธารณรัฐตามรัฐธรรมนูญที่มีระบบรัฐสภาเป็นรูปแบบการปกครอง อำนาจนิติบัญญัติอยู่ที่ *เอรัฆตัส* รัฐสภาแห่งชาติของไอร์แลนด์ ซึ่งประกอบด้วยประธานาธิบดีและสองสภา ได้แก่ *ดาลเอเริน* ซึ่งเป็นสภาผู้แทนราษฎร และ *ชานัดเอเริน* ซึ่งเป็นวุฒิสภา ประธานาธิบดีพำนักอย่างเป็นทางการที่อารัสอันอวาคตารอน ส่วนรัฐสภาเอรัฆตัสประชุมที่เลนสเตอร์เฮาส์ในกรุงดับลิน

ประธานาธิบดีเป็นประมุขแห่งรัฐ ได้รับเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชน มีวาระเจ็ดปี และดำรงตำแหน่งได้ไม่เกินสองวาระ แม้ตำแหน่งนี้มีบทบาทส่วนใหญ่ในเชิงพิธีการ แต่รัฐธรรมนูญให้อำนาจบางประการ เช่น การแต่งตั้งทีเชิฆตามการเสนอชื่อของดาล การลงนามกฎหมาย และการส่งร่างกฎหมายให้ศาลสูงสุดวินิจฉัยความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ แคทเธอริน คอนนอลลีเข้ารับตำแหน่งเป็นประธานาธิบดีคนที่ 10 ของไอร์แลนด์เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน ค.ศ. 2025

*ทีเชิฆ* เป็นหัวหน้ารัฐบาลคล้ายกับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ได้รับแต่งตั้งโดยประธานาธิบดีตามการเสนอชื่อของดาลเอเริน และเป็นผู้เสนอรายชื่อรัฐมนตรีให้ดาลเอเรินให้ความเห็นชอบก่อนประธานาธิบดีแต่งตั้ง รัฐบาลไอร์แลนด์มีคณะรัฐมนตรีได้ไม่เกิน 15 คน โดยทีเชิฆ *ทอนิชเทอ* และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังต้องเป็นสมาชิกดาล รัฐบาลปัจจุบันเป็นรัฐบาลผสมระหว่างพรรคฟีอันนา ฟอล, ฟีเนอเกล และสมาชิกอิสระ โดยมีไมเคิล มาร์ตินจากพรรคฟีอันนา ฟอลเป็นทีเชิฆ และซีมอน แฮริสจากพรรคฟีเนอเกลเป็นทาเนิชเตอ

*ดาลเอเริน* เป็นสภาล่างและเป็นสภาหลักของรัฐสภา มีสมาชิก 174 คน เรียกว่า *Teachta Dála* หรือทีดี (TD) จาก 43 เขตเลือกตั้ง สมาชิกดาลได้รับเลือกตั้งด้วยระบบสัดส่วนแบบถ่ายโอนคะแนนเสียงได้ (PR-STV) ซึ่งใช้ในการเลือกตั้งทั่วไปของไอร์แลนด์ การเลือกตั้งทั่วไปครั้งล่าสุดจัดขึ้นเมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน ค.ศ. 2024 ส่วน *ชานัดเอเริน* เป็นสภาสูง มีสมาชิก 60 คน โดย 11 คนได้รับการเสนอชื่อโดยทีเชิฆ, 6 คนมาจากเขตเลือกตั้งมหาวิทยาลัย และ 43 คนมาจากคณะผู้เลือกตั้งตามกลุ่มวิชาชีพ

ไอร์แลนด์เป็นสมาชิกของสหภาพยุโรปตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1973 และใช้ยูโรในฐานะสมาชิกยูโรโซน ไอร์แลนด์ยังเป็นส่วนหนึ่งของ เขตพื้นที่การเดินทางร่วมกัน ร่วมกับสหราชอาณาจักร เกาะแมน และหมู่เกาะแชนเนล ทำให้พลเมืองไอริชและบริติชเดินทางระหว่างกันได้โดยเสรีในหลายกรณี แต่ไม่ได้อยู่ในเขตเชงเกน

ในด้านคุณภาพสถาบันการเมือง ไอร์แลนด์โดยทั่วไปถูกจัดอยู่ในกลุ่มประชาธิปไตยที่มีเสถียรภาพสูง โดยโครงการ *V-Dem* ใช้ดัชนีประชาธิปไตยเสรีนิยมในการประเมินเสรีภาพในการเลือกตั้ง หลักนิติธรรม สิทธิพลเมือง และการถ่วงดุลฝ่ายบริหาร ขณะเดียวกัน ดัชนีภาพลักษณ์คอร์รัปชันขององค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติ ค.ศ. 2025 ให้ไอร์แลนด์ 76 คะแนน และอยู่ในอันดับที่ 12 จาก 182 ประเทศและดินแดน

### กฎหมาย

โฟร์คอร์ตส์ในดับลิน เป็นอาคารหลักของศาลแพ่งหลายแห่ง
อาคารศาลอาญาในดับลิน
ไอร์แลนด์มีระบบกฎหมายแบบกฎหมายจารีตประเพณี ร่วมกับรัฐธรรมนูญลายลักษณ์อักษร ซึ่งกำหนดโครงสร้างของประชาธิปไตยระบบรัฐสภา สิทธิขั้นพื้นฐาน และอำนาจของสถาบันรัฐ กฎหมายไอร์แลนด์ได้รับอิทธิพลจากกฎหมายอังกฤษในอดีต แต่หลังเอกราชได้พัฒนาระบบนิติศาสตร์ของตนเองผ่านรัฐธรรมนูญ คำพิพากษาศาล กฎหมายของรัฐสภา และกฎหมายสหภาพยุโรป

ระบบศาลของไอร์แลนด์ประกอบด้วยศาลสูงสุดไอร์แลนด์ ศาลอุทธรณ์ ศาลสูง ศาลเซอร์กิต และศาลแขวง ซึ่งพิจารณาคดีแพ่งและคดีอาญาตามลำดับเขตอำนาจและความร้ายแรงของคดี คดีอาญาร้ายแรงโดยทั่วไปต้องพิจารณาโดยคณะลูกขุน เว้นแต่กรณีเฉพาะที่กฎหมายกำหนดโดยศาลสูง ศาลอุทธรณ์ และศาลสูงสุดมีอำนาจตรวจสอบความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมายและการกระทำของสถาบันรัฐผ่านกระบวนการทบทวนโดยศาล รัฐธรรมนูญกำหนดให้การพิจารณาคดีต้องดำเนินในที่สาธารณะ เว้นแต่กรณีพิเศษและจำกัดที่กฎหมายกำหนดไว้ หลักการดังกล่าวสะท้อนความสำคัญของความโปร่งใส ความเป็นอิสระของศาล และหลักนิติธรรมในระบบการเมืองไอร์แลนด์

การบังคับใช้กฎหมายพลเรือนอยู่ในความรับผิดชอบของการ์ดาชีโคนา ซึ่งมักเรียกสั้น ๆ ว่า "การ์ได" *Gardaí* การ์ไดเป็นตำรวจพลเรือนแห่งชาติของรัฐ มีหน้าที่ครอบคลุมการรักษาความสงบ การป้องกันและสืบสวนอาชญากรรม การรักษาความปลอดภัยของรัฐ การจราจร การตรวจคนเข้าเมืองบางส่วน และความร่วมมือกับหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายระหว่างประเทศ โดยการ์ไดส่วนใหญ่ไม่ได้พกอาวุธปืนเป็นประจำ ในด้านความสงบเรียบร้อยระหว่างประเทศ ไอร์แลนด์ได้รับการจัดอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีความปลอดภัยและสันติภาพสูงมาก โดย *Global Peace Index 2025* ของ *Institute for Economics and Peace* จัดให้ไอร์แลนด์อยู่ในอันดับที่ 2 ของโลก

#### กฎหมายสัญชาติไอร์แลนด์

กฎหมายสัญชาติของไอร์แลนด์มีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับทั้งเกาะไอร์แลนด์ รวมถึงไอร์แลนด์เหนือซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสหราชอาณาจักร บุคคลที่เกิดในไอร์แลนด์เหนืออาจมีสิทธิถือสัญชาติไอริชได้หากเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย เช่น มีบิดาหรือมารดาเป็นพลเมืองไอริชหรืออังกฤษ หรือมีสิทธิพำนักในไอร์แลนด์หรือไอร์แลนด์เหนือโดยไม่มีข้อจำกัด สิทธินี้มีความสำคัญเป็นพิเศษหลังความตกลงกู๊ดฟรายเดย์ ซึ่งรับรองสิทธิของประชาชนในไอร์แลนด์เหนือในการระบุตนว่าเป็นชาวไอริช ชาวบริติช หรือทั้งสองอย่าง

### ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

*ทีเชิฆ* ไมเคิล มาร์ติน กับประธานาธิบดีสหรัฐ ดอนัลด์ ทรัมป์ที่ทำเนียบขาว ใน ค.ศ. 2025ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของไอร์แลนด์ได้รับอิทธิพลจาการเป็นสมาชิกของสหภาพยุโรป ความสัมพันธ์กับสหราชอาณาจักรและสหรัฐ ชาวไอริชพลัดถิ่นในต่างแดน และนโยบายความเป็นกลางทางทหาร ประเทศไอร์แลนด์เป็นสมาชิกสหประชาชาติ ตั้งแต่ ค.ศ. 1955 และมีบทบาทในงานรักษาสันติภาพ ความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนา สิทธิมนุษยชน การลดอาวุธ และความร่วมมือพหุภาคี

ไอร์แลนด์เข้าเป็นสมาชิกประชาคมเศรษฐกิจยุโรป เมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1973 และปัจจุบันเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปและยูโรโซน ประเทศไอร์แลนด์ไม่ได้เป็นสมาชิกเนโท แต่เข้าร่วมโครงการหุ้นส่วนเพื่อสันติภาพของเนโทตั้งแต่ ค.ศ. 1999 โดยยังคงนโยบายความเป็นกลางทางทหาร กองกำลังไอริชเข้าร่วมภารกิจของสหประชาชาติตั้งแต่ ค.ศ. 1958 และมีธรรมเนียมสำคัญด้านการรักษาสันติภาพระหว่างประเทศ

ความสัมพันธ์กับสหราชอาณาจักรมีความสำคัญเป็นพิเศษจากประวัติศาสตร์ร่วมกัน การแบ่งเกาะเป็นสองส่วน เขตพื้นที่การเดินทางร่วมกัน และกระบวนการสันติภาพไอร์แลนด์เหนือ โดยความตกลงกู๊ดฟรายเดย์ ค.ศ. 1998 เป็นกรอบสำคัญของสันติภาพและความร่วมมือบนเกาะไอร์แลนด์ ความสัมพันธ์กับสหรัฐมีความสำคัญทางเศรษฐกิจ การเมือง และวัฒนธรรมจากชุมชนชาวไอริช-อเมริกันและการลงทุนของบริษัทอเมริกันในไอร์แลนด์

### การทหาร

ทหารกองทัพบกไอร์แลนด์ในภารกิจคอซอวอฟอร์ซ (Kosovo Force; KFOR) เมื่อป ค.ศ. 2010
เรือตรวจการณ์ซามูเอล เบ็คเค็ทท์ (LÉ Samuel Beckett) ของกองทัพเรือไอร์แลนด์
**กองกำลังป้องกันประเทศไอร์แลนด์** เป็นกองทัพของรัฐ ประกอบด้วยกองทัพบก กองทัพเรือ กองทัพอากาศ และกองกำลังสำรอง ประธานาธิบดีไอร์แลนด์ เป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดตามรัฐธรรมนูญ แต่ในทางปฏิบัติ กองกำลังตอบต่อรัฐบาลผ่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม

บทบาททางทหารของไอร์แลนด์จำกัดอยู่ที่การป้องกันประเทศ การช่วยเหลืออำนาจพลเรือน, การลาดตระเวนเขตน่านน้ำและเขตเศรษฐกิจจำเพาะ การช่วยเหลือในสถานการณ์ฉุกเฉิน และการเข้าร่วมภารกิจรักษาสันติภาพหรือการจัดการวิกฤตในต่างประเทศ ไอร์แลนด์ไม่มีการเกณฑ์ทหารและกองกำลังทั้งหมดเป็นระบบสมัครใจ

นโยบายความเป็นกลางทางทหารของไอร์แลนด์สัมพันธ์กับหลักที่เรียกว่า “**การล็อก 3 ชั้น**” สำหรับการส่งกำลังทหารไปปฏิบัติภารกิจรักษาสันติภาพในต่างประเทศ โดยทั่วไปต้องได้รับความเห็นชอบจากทั้งสหประชาชาติ รัฐบาล และดาลเอเริน ก่อนส่งกำลังเกินเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด แนวทางนี้ถูกมองว่าเป็นกลไกที่เชื่อมโยงนโยบายความเป็นกลางของไอร์แลนด์เข้ากับความชอบธรรมระหว่างประเทศและการควบคุมโดยรัฐสภา แม้ในช่วงหลังจะมีการถกเถียงทางการเมืองเกี่ยวกับการปรับปรุงระบบดังกล่าวให้สอดคล้องกับสภาพความมั่นคงโลกที่เปลี่ยนไป

กองทัพบกไอร์แลนด์ เป็นกำลังภาคพื้นดินหลักของประเทศ รับผิดชอบการป้องกันประเทศ การสนับสนุนการ์ได (ตำรวจพลเรือน) ในสถานการณ์จำเป็น การช่วยเหลือพลเรือน และการส่งกำลังเข้าร่วมภารกิจต่างประเทศ กองทัพเรือไอร์แลนด์ มีหน้าที่ลาดตระเวนน่านน้ำและเขตเศรษฐกิจจำเพาะ คุ้มครองทรัพยากรประมง สนับสนุนการค้นหาและกู้ภัย และรักษาความมั่นคงทางทะเล ส่วนกองทัพอากาศไอร์แลนด์ สนับสนุนการลาดตระเวนทางอากาศ การขนส่ง การฝึก การค้นหาและกู้ภัยบางส่วน และภารกิจช่วยเหลือหน่วยงานพลเรือน

ขนาดกำลังรบของไอร์แลนด์มีขนาดเล็กเมื่อเทียบกับหลายประเทศยุโรป และเผชิญปัญหาการจัดหาและรักษากำลังพลในปัจจุบัน รายงานสื่อไอริชระบุว่ากำลังพลถาวรของกองกำลังป้องกันประเทศไอร์แลนด์ อยู่ที่ประมาณ 7,756 นาย ในปี ค.ศ. 2025 การเพิ่มกำลังพล การปรับปรุงค่าตอบแทน อุปกรณ์ ความมั่นคงไซเบอร์ ความสามารถทางทะเล และการป้องกันโครงสร้างพื้นฐานสำคัญเป็นประเด็นนโยบายกลาโหมร่วมสมัย

ไอร์แลนด์มีประวัติการเข้าร่วมภารกิจรักษาสันติภาพที่ยาวนาน โดยเฉพาะในเลบานอน, ไซปรัส, คองโก, คอซอวอ, บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา และภารกิจของสหประชาชาติหรือสหภาพยุโรปอื่น ๆ ตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1960 เป็นต้นมา การรักษาสันติภาพกลายเป็นส่วนสำคัญของอัตลักษณ์ทางทหารและนโยบายต่างประเทศของไอร์แลนด์

## ประชากร

ดับลิน เป็นเมืองหลวงและเขตเมืองที่มีประชากรมากที่สุดของประเทศ

**สรุปประชากรไอร์แลนด์**| ประชากรสำมะโน ค.ศ. 2022 | 5,149,139 คน |
| ประมาณการประชากร เม.ย. 2025 | 5,458,600 คน |
| ประชากรดับลิน เม.ย. 2025 | 1,568,000 คน หรือ 28.7% ของประเทศ |
| อายุเฉลี่ย ค.ศ. 2022 | 38.8 ปี |
| ประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไป เม.ย. 2025 | 861,100 คน หรือ 15.8% |
| ประชากรอายุ 0–14 ปี เม.ย. 2025 | 1,000,100 คน หรือ 18.3% |
| สัญชาติไอริช เม.ย. 2025 | 4,570,200 คน หรือ 83.7% |
| ผู้อพยพเข้า เม.ย. 2024–เม.ย. 2025 | 125,300 คน |
| ผู้อพยพออก เม.ย. 2024–เม.ย. 2025 | 65,600 คน |
| ศาสนาหลัก | โรมันคาทอลิก 69.1% ในสำมะโน ค.ศ. 2022 |
| ผู้พูดภาษาไอริช | 1,873,997 คน หรือ 40% ของประชากรอายุ 3 ปีขึ้นไป |

จากสำมะโนประชากรเมื่อวันที่ 3 เมษายน ค.ศ. 2022 ไอร์แลนด์มีประชากร 5,149,139 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 8 จากสำมะโนครั้งก่อนใน ค.ศ. 2016 ต่อมาในประมาณการประชากรเดือนเมษายน ค.ศ. 2025 สำนักงานสถิติกลางไอร์แลนด์ (CSO) ประเมินว่าประชากรประจำถิ่นปกติของประเทศเพิ่มเป็น 5,458,600 คน เพิ่มขึ้น 78,300 คน หรือร้อยละ 1.5 จากปีก่อนหน้า

การเพิ่มขึ้นของประชากรไอร์แลนด์ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 21 เกิดจากทั้งการเพิ่มขึ้นตามธรรมชาติและการย้ายถิ่นสุทธิเป็นบวก ในรอบ 12 เดือนถึงเดือนเมษายน ค.ศ. 2025 ไอร์แลนด์มีผู้ย้ายเข้า 125,300 คน และผู้ย้ายออก 65,600 คน ทำให้มีการย้ายถิ่นสุทธิเป็นบวก 59,700 คน ขณะเดียวกันมีการเกิด 54,400 คน และการตาย 35,800 คน ทำให้ประชากรเพิ่มขึ้นตามธรรมชาติ 18,600 คน การเติบโตของประชากรในปีดังกล่าวจึงมาจากการย้ายถิ่นสุทธิประมาณสามในสี่ และจากการเพิ่มขึ้นตามธรรมชาติประมาณหนึ่งในสี่

ชาวไอริชสมัยใหม่มีพื้นฐานทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมที่หลากหลาย โดยมีองค์ประกอบจากสังคมเกลิก, นอร์ส, แองโกล-นอร์มัน, อังกฤษ, สกอต และกลุ่มผู้อพยพสมัยใหม่จากยุโรป เอเชีย แอฟริกา และอเมริกา ไอร์แลนด์เคยเป็นประเทศที่มีการอพยพออกสูงเป็นเวลานาน โดยเฉพาะหลังทุพภิกขภัยครั้งใหญ่ในไอร์แลนด์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 แต่ตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา ประเทศได้เปลี่ยนเป็นทั้งประเทศรับผู้อพยพเข้าและประเทศที่ชาวไอริชพลัดถิ่นจำนวนหนึ่งย้ายกลับเข้ามา

### การกระจายตัวของประชากรและเมืองใหญ่

ประชากรของไอร์แลนด์กระจุกตัวอย่างเด่นชัดในพื้นที่ตะวันออกและเขตเมือง โดยเฉพาะเขตมหานครดับลิน ประมาณการเดือนเมษายน ค.ศ. 2025 ระบุว่าดับลิน มีประชากร 1,568,000 คน คิดเป็นร้อยละ 28.7 ของประชากรทั้งประเทศ เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 28.2 ใน ค.ศ. 2019 เมืองหลวงจึงเป็นศูนย์กลางประชากร เศรษฐกิจ การศึกษา การย้ายถิ่น และการจ้างงานที่สำคัญที่สุดของประเทศ

ในสำมะโน ค.ศ. 2022 การเติบโตของประชากรมีแนวโน้มสูงในภาคตะวันออกและพื้นที่รอบดับลิน โดยเทศมณฑลมีท เพิ่มขึ้นร้อยละ 13, เทศมณฑลฟิงกัล ร้อยละ 12 และคิลแดร์ ร้อยละ 11 ระหว่าง ค.ศ. 2016–2022 ความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวสะท้อนการขยายตัวของเขตชานเมือง การเดินทางไปทำงานในดับลิน และแรงกดดันด้านที่อยู่อาศัยในเมืองหลวง

CSO ระบุว่าในสำมะโน ค.ศ. 2022 ประชากรราวหนึ่งในสามของประเทศ หรือประมาณ 1.7 ล้านคน อาศัยอยู่ในเมืองและชานเมือง ส่วนเกือบ 1.5 ล้านคนอาศัยอยู่นอกเมือง เมืองย่อย และชานเมือง ขณะที่เมืองหรือชุมชนเมืองที่มีประชากรตั้งแต่ 10,000 คนขึ้นไปมีประชากรรวมกันเกือบ 1 ล้านคน หรือมากกว่าร้อยละ 18 ของประชากรทั้งประเทศ จำนวน 49 แห่ง

เมืองและชุมชนเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในสาธารณรัฐไอร์แลนด์ สำมะโน ค.ศ. 2022|  ดับลิน
 คอร์ก | อันดับ | เมือง/ชุมชนเมือง | ประชากร | อันดับ | เมือง/ชุมชนเมือง | ประชากร |  ลิเมอริก
 กอลเวย์ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | ดับลิน (Dublin) | 1,263,219 | 11 | เอนนิส (Ennis) | 27,923 |
| 2 | คอร์ก (Cork) | 222,526 | 12 | คาร์โลว์ (Carlow) | 27,351 |
| 3 | ลิเมอริก (Limerick) | 102,287 | 13 | คิลเคนนี (Kilkenny) | 27,184 |
| 4 | กอลเวย์ (Galway) | 85,910 | 14 | เนส (Naas) | 26,180 |
| 5 | วอเทอร์เฟิร์ด (Waterford) | 60,079 | 15 | ทราลี (Tralee) | 26,079 |
| 6 | ดรอกเฮดา (Drogheda) | 44,135 | 16 | นิวบริดจ์ (Newbridge) | 24,366 |
| 7 | ดันดอล์ก (Dundalk) | 43,112 | 17 | บัลบริกกัน (Balbriggan) | 24,322 |
| 8 | ซอร์ดส (Swords) | 40,776 | 18 | พอร์ตลีช (Portlaoise) | 23,494 |
| 9 | นาวัน (Navan) | 33,886 | 19 | แอทโลน (Athlone) | 22,869 |
| 10 | เบรย์ (Bray) | 33,512 | 20 | มัลลิงการ์ (Mullingar) | 22,667 |
| หมายเหตุ: ตัวเลขใช้ขอบเขตเมืองและชุมชนเมืองตามนิยามของ CSO ในสำมะโน ค.ศ. 2022 ซึ่งอาจไม่ตรงกับเขตเทศบาลหรือเขตการปกครองท้องถิ่นทุกกรณี |

### โครงสร้างอายุและแนวโน้มประชากร

ไอร์แลนด์ยังมีโครงสร้างประชากรค่อนข้างหนุ่มเมื่อเทียบกับหลายประเทศในยุโรปตะวันตก แต่กำลังเข้าสู่สังคมสูงวัยมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง อายุเฉลี่ยของประชากรเพิ่มจาก 37.4 ปีในสำมะโน ค.ศ. 2016 เป็น 38.8 ปีใน ค.ศ. 2022 โดยเพศชายมีอายุเฉลี่ย 38.2 ปี และเพศหญิง 39.4 ปี ในระดับพื้นที่ เทศมณฑลฟิงกัล, เทศมณฑลคิลแดร์ และเทศมณฑลมีท เป็นเขตที่มีอายุเฉลี่ยต่ำที่สุดกลุ่มหนึ่ง ขณะที่เทศมณฑลเมโย, เทศมณฑลเคร์รี, เทศมณฑลรอสคอมมัน และเทศมณฑลลีทริม มีประชากรสูงอายุมากกว่าโดยเฉลี่ย

ประมาณการเดือนเมษายน ค.ศ. 2025 ระบุว่ามีประชากรอายุ 65 ปีขึ้นไป 861,100 คน คิดเป็นร้อยละ 15.8 ของประชากรทั้งหมด เพิ่มจากร้อยละ 14.1 ใน ค.ศ. 2019 ส่วนประชากรอายุ 0–14 ปีอยู่ที่ 1,000,100 คน หรือร้อยละ 18.3 ของประชากรทั้งหมด ลดจากร้อยละ 20.5 ใน ค.ศ. 2019 แนวโน้มนี้ชี้ให้เห็นว่าประเทศยังมีฐานวัยเด็กและวัยแรงงานขนาดใหญ่ แต่ภาระด้านบำนาญ สุขภาพ ที่อยู่อาศัย และบริการดูแลผู้สูงอายุจะมีความสำคัญมากขึ้นในระยะยาว

CSO คาดการณ์ประชากรและกำลังแรงงาน ค.ศ. 2023–2057 ว่าจำนวนเด็กอายุ 0–14 ปีมีแนวโน้มลดลงจากระดับหลังสำมะโน ค.ศ. 2022 ภายใต้หลายสมมติฐาน แม้เส้นทางประชากรโดยรวมจะขึ้นอยู่กับระดับการย้ายถิ่นสุทธิเป็นอย่างมาก โครงสร้างครัวเรือนในไอร์แลนด์เปลี่ยนไปตามการเพิ่มขึ้นของประชากรเมือง ราคาที่อยู่อาศัย การศึกษา และการเปลี่ยนรูปแบบครอบครัว สำมะโน ค.ศ. 2022 ระบุว่าขนาดครัวเรือนเฉลี่ยลดลงเล็กน้อยจาก 2.75 คนใน ค.ศ. 2016 เป็น 2.74 คนใน ค.ศ. 2022 ในกลุ่มประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป ร้อยละ 43 ระบุว่ายังโสด เพิ่มจากร้อยละ 41 ใน ค.ศ. 2016 ส่วนผู้ที่แต่งงาน รวมถึงแต่งงานใหม่และคู่ชีวิตเพศเดียวกัน อยู่ที่ร้อยละ 46 ลดจากร้อยละ 48

ปัญหาที่อยู่อาศัยและค่าเช่ามีผลต่อรูปแบบการอยู่อาศัยของคนหนุ่มสาว สำมะโน ค.ศ. 2022 ระบุว่ามีผู้ใหญ่อายุ 18 ปีขึ้นไป 522,486 คนที่อาศัยอยู่กับพ่อแม่ เพิ่มขึ้นร้อยละ 14 จาก ค.ศ. 2016 อายุ 24 ปีเป็นอายุแรกที่คนส่วนใหญ่ไม่ได้อาศัยอยู่กับพ่อแม่แล้ว ขณะที่ในอายุ 28 ปี ยังมีคนร้อยละ 28 ที่อาศัยอยู่กับพ่อแม่ และในอายุ 30 ปี มีร้อยละ 20

การย้ายถิ่นจึงเป็นตัวแปรสำคัญต่อทั้งจำนวนประชากร อายุเฉลี่ย และกำลังแรงงานของไอร์แลนด์ในอนาคต หากการย้ายถิ่นเข้ายังคงมากกว่าการย้ายออก ไอร์แลนด์จะยังคงมีประชากรและกำลังแรงงานเพิ่มขึ้น แม้อัตราการเกิดจะลดลงและสัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นก็ตาม ในทางกลับกัน หากการย้ายถิ่นสุทธิลดลงอย่างมาก การสูงวัยของประชากรจะเด่นชัดขึ้นและอาจเพิ่มแรงกดดันต่อกำลังแรงงานและการคลังสาธารณะ ความท้าทายเชิงประชากรของไอร์แลนด์ในปัจจุบัน จึงอยู่ที่การรองรับการเติบโตของจำนวนประชากรในไอร์แลนด์อย่างสมดุล ได้แก่ การสร้างที่อยู่อาศัยเพียงพอ การลงทุนในโรงเรียนและบริการสุขภาพ การบูรณาการผู้อพยพ การรักษาภาษาไอริชในเขตเกลทัคท์ และการเตรียมบริการสำหรับสังคมสูงวัย

### สุขภาพและอายุคาดเฉลี่ย

ไอร์แลนด์มีอายุคาดเฉลี่ยสูงเมื่อเทียบกับค่าเฉลี่ยสหภาพยุโรป กระทรวงสาธารณสุขไอร์แลนด์รายงานว่าใน ค.ศ. 2023 อายุคาดเฉลี่ยเมื่อแรกเกิดอยู่ที่ 81.1 ปีสำหรับเพศชาย และ 84.6 ปีสำหรับเพศหญิง เพิ่มขึ้นจาก 75.7 และ 80.7 ปีตามลำดับใน ค.ศ. 2003 อายุคาดเฉลี่ยรวมของประเทศอยู่ในกลุ่มสูงของยุโรป และสะท้อนการพัฒนาด้านบริการสุขภาพ รายได้ การศึกษา และสภาพความเป็นอยู่

ระบบสุขภาพของไอร์แลนด์ให้บริการผ่านทั้งผู้ให้บริการภาครัฐและเอกชน โดยบริการสาธารณะอยู่ภายใต้การบริหารของ Health Service Executive (HSE) และได้รับเงินสนับสนุนหลักจากภาษีทั่วไป ประชาชนอาจได้รับบริการบางประเภทโดยไม่มีค่าใช้จ่ายหรือมีค่าธรรมเนียมอุดหนุน ขึ้นอยู่กับรายได้ อายุ ภาวะเจ็บป่วย หรือสิทธิประโยชน์เฉพาะกลุ่ม อย่างไรก็ตาม สังคมสูงวัยทำให้ประเทศต้องเผชิญความต้องการบริการสุขภาพและการดูแลระยะยาวมากขึ้น โดยเฉพาะบริการสำหรับผู้สูงอายุ ภาวะสมองเสื่อม การดูแลที่บ้าน และบริการในชุมชน

### การย้ายถิ่นและสัญชาติ

ไอร์แลนด์มีประวัติยาวนานในฐานะประเทศผู้อพยพออก โดยเฉพาะหลังทุพภิกขภัยครั้งใหญ่ในไอร์แลนด์ และในช่วงเศรษฐกิจซบเซาของคริสต์ศตวรรษที่ 20 อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 ประเทศเปลี่ยนเป็นจุดหมายของผู้อพยพเข้า โดยเฉพาะในช่วงการเติบโตทางเศรษฐกิจแบบ “เสือเซลติก” การขยายตัวของสหภาพยุโรป และการเติบโตของภาคเทคโนโลยี บริการ และสุขภาพ

ในรอบ 12 เดือนถึงเดือนเมษายน ค.ศ. 2025 ผู้อพยพเข้าประกอบด้วยพลเมืองไอริชที่กลับประเทศ 31,500 คน, พลเมืองสหภาพยุโรปอื่น 25,300 คน, พลเมืองสหราชอาณาจักร 4,900 คน และพลเมืองประเทศอื่น 63,600 คน ในช่วงเดียวกัน ผู้ย้ายออกประกอบด้วยพลเมืองไอริช 35,000 คน, พลเมืองสหภาพยุโรปอื่น 10,500 คน, พลเมืองสหราชอาณาจักร 2,700 คน และพลเมืองประเทศอื่น 17,400 คน ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่าไอร์แลนด์ยังมีทั้งการย้ายกลับของชาวไอริชและการย้ายเข้าของแรงงานและครอบครัวจากต่างประเทศในระดับสูง

สำมะโน ค.ศ. 2022 ระบุว่าร้อยละ 84 ของประชากรประจำถิ่นมีสัญชาติไอริชเพียงสัญชาติเดียวหรือมีสัญชาติไอริชร่วมกับสัญชาติอื่น ขณะที่ผู้ไม่มีสัญชาติไอริชมี 631,785 คน หรือร้อยละ 12 ของประชากรประจำถิ่น โดยกลุ่มใหญ่ที่สุดคือชาวโปแลนด์ และชาวสหราชอาณาจักร ตามด้วยชาวอินเดีย, โรมาเนีย และลิทัวเนีย ในประมาณการเดือนเมษายน ค.ศ. 2025 CSO ระบุว่ามีผู้ถือสัญชาติไอริช 4,570,200 คน หรือร้อยละ 83.7 ของประชากรประจำถิ่นปกติ

### ชาติพันธุ์และภูมิหลังทางวัฒนธรรม

สำมะโน ค.ศ. 2022 ระบุว่าประชากรส่วนใหญ่ยังคงมีภูมิหลังเป็นชาวไอริชผิวขาว แต่สังคมมีความหลากหลายมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง ด้านชาติพันธุ์และภูมิหลังทางวัฒนธรรม มีผู้ระบุว่าเป็นชาวไอริชผิวขาว 3,893,056 คน, ชนร่อนเร่ชาวไอร์แลนด์ 32,949 คน และผู้มีภูมิหลังผิวขาวอื่น 502,081 คน

สำมะโน ค.ศ. 2022 ยังเพิ่มหมวดใหม่ เช่น อินเดีย/ปากีสถาน/บังกลาเทศ, อาหรับ และโรมานี ทำให้ข้อมูลบางหมวดไม่สามารถเปรียบเทียบกับสำมะโน ค.ศ. 2016 ได้โดยตรง กลุ่มชนร่อนเร่ชาวไอร์แลนด์มีจำนวน 32,949 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 6 จาก 30,987 คนใน ค.ศ. 2016 หรือประมาณ 6 คนต่อประชากร 1,000 คน

ตัวอย่างกลุ่มชาติพันธุ์และภูมิหลังทางวัฒนธรรมในสำมะโน ค.ศ. 2022| กลุ่ม | จำนวน |
| --- | --- |
| ชาวไอริชผิวขาว | 3,893,056 |
| ผู้มีภูมิหลังผิวขาวอื่น | 502,081 |
| ชนร่อนเร่ชาวไอร์แลนด์ | 32,949 |
| *หมายเหตุ: แบบสอบถาม ค.ศ. 2022 เปลี่ยนหมวดชาติพันธุ์บางส่วน จึงไม่ควรเปรียบเทียบทุกหมวดกับ ค.ศ. 2016 โดยตรง* |

### ภาษา

สัดส่วนประชากรที่ระบุว่าพูดภาษาไอริชทุกวันนอกระบบการศึกษาในสำมะโน ค.ศ. 2011
ภาษาอังกฤษ เป็นภาษาที่ใช้แพร่หลายที่สุดในชีวิตประจำวัน ธุรกิจ สื่อ และการบริหารสาธารณะ ขณะที่ภาษาไอริช มีสถานะเป็นภาษาประจำชาติและภาษาทางการภาษาแรกตามรัฐธรรมนูญ ส่วนภาษาอังกฤษเป็นภาษาทางการลำดับที่สอง ภาษาไอริชมีบทบาทสำคัญทางอัตลักษณ์ วัฒนธรรม การศึกษา และพื้นที่เกลทัคท์ ซึ่งเป็นเขตที่ภาษาไอริชยังมีการใช้ในชุมชน

สำมะโน ค.ศ. 2022 ระบุว่ามีประชากรอายุ 3 ปีขึ้นไป 1,873,997 คนที่สามารถพูดภาษาไอริชได้ คิดเป็นร้อยละ 40 ของประชากรอายุ 3 ปีขึ้นไป ซึ่งเป็นสัดส่วนเท่ากับสำมะโน ค.ศ. 2016 แต่จำนวนรวมเพิ่มขึ้นร้อยละ 6 ในกลุ่มผู้ที่พูดภาษาไอริชได้ ร้อยละ 42 ระบุว่าพูดได้ “ดีมาก” หรือ “ดี” ขณะที่เกือบ 473,000 คนระบุว่าไม่เคยใช้ภาษาไอริช และอีก 553,965 คนระบุว่าใช้ภาษาไอริชเฉพาะในระบบการศึกษา

พื้นที่เกลทัคท์มีความสำคัญต่อการอนุรักษ์และใช้ภาษาไอริชในชีวิตชุมชน ใน ค.ศ. 2022 ประชากรอายุ 3 ปีขึ้นไปในเขตเกลทัคท์เกือบ 103,000 คน ในจำนวนนี้ 65,156 คนระบุว่าสามารถพูดภาษาไอริชได้ อย่างไรก็ตาม สัดส่วนผู้พูดภาษาไอริชในเขตเกลทัคท์ลดจากร้อยละ 69 ใน ค.ศ. 2011 เหลือร้อยละ 66 ใน ค.ศ. 2022

นอกจากภาษาอังกฤษและภาษาไอริชแล้ว การย้ายถิ่นร่วมสมัยทำให้ไอร์แลนด์มีความหลากหลายทางภาษามากขึ้น ภาษาโปแลนด์ โรมาเนีย ลิทัวเนีย โปรตุเกส จีน อาหรับ ฝรั่งเศส สเปน และภาษาในเอเชียใต้ เช่น ฮินดี อูรดู ปัญจาบี และเบงกอลี มีบทบาทในครัวเรือน โรงเรียน ธุรกิจ และชุมชนผู้อพยพในเมืองใหญ่ นอกจากนี้ยังมีภาษาเชลตาของชุมชนชาวไอริชทราเวลเลอร์ และภาษาอัลสเตอร์สกอตส์ ในบางพื้นที่ของเทศมณฑลดอนีกอล

### ศาสนา

**ศาสนาในสาธารณรัฐไอร์แลนด์ สำมะโน ค.ศ. 2022**| ศาสนา/กลุ่ม | สัดส่วน |
| --- | --- |
| โรมันคาทอลิก | 69.1% |
| ไม่มีศาสนา | 14.5% |
| โปรเตสแตนต์และคริสต์นิกายอื่นบางส่วน | 4.0% |
| อิสลาม | 1.6% |
| ไม่ระบุ | 6.7% |
| อื่น ๆ | 4.1% |

มหาวิหารเซนต์แพทริก ในดับลิน
ประเทศไอร์แลนด์มีประวัติศาสตร์เกี่ยวข้องอย่างลึกซึ้งกับคริสต์ศาสนานิกายโรมันคาทอลิก ซึ่งมีอิทธิพลวัฒนธรรม การเมือง และวิถีชีวิตของชาวไอริชมาอย่างยาวนาน อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 สังคมไอร์แลนด์เปลี่ยนไปเป็นรัฐฆราวาสมากขึ้น และมีความหลากหลายทางศาสนาสูงขึ้นจากการย้ายถิ่นฐานเข้ามาในประเทศ

สำมะโนประชากรปี ค.ศ. 2022 ระบุว่าประชากรที่ระบุว่านับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิกมีมากกว่า 3.5 ล้านคน หรือร้อยละ 69 ของประชากรทั้งหมด ลดลงจากร้อยละ 79 ในปี ค.ศ. 2016 ผู้ระบุว่าไม่มีศาสนา มี 736,210 คน หรือมากกว่าร้อยละ 14 ของประชากร เพิ่มขึ้นร้อยละ 63 จาก ค.ศ. 2016 และเพิ่มขึ้นร้อยละ 187 จาก ค.ศ. 2011

กลุ่มศาสนาอื่น ๆ ที่มีจำนวนสำคัญ ได้แก่ คริสตจักรแห่งไอร์แลนด์/อังกฤษ แองกลิกัน และเอพิสโกพัล 124,749 คน, กลุ่มคริสตศาสนานิกายออร์ทอดอกซ์ มากกว่า 100,000 คน, อิสลาม, ฮินดู, คริสตศาสนาโปรแตสแตนต์นิกายเพรสไบทีเรียน, คริสตศาสนาโปรแตสแตนต์นิกายอะพอสทอลิก/เพนเทคอสต์ และพุทธ โครงสร้างศาสนามีความแตกต่างตามวัยและพื้นที่ โดยคนอายุ 25–29 ปีมีสัดส่วนคาทอลิกต่ำที่สุดกลุ่มหนึ่งที่ร้อยละ 53 และมีผู้ไม่มีศาสนาสูงที่สุดที่ร้อยละ 26

เทศมณฑลเมโยมีสัดส่วนคาทอลิกสูงสุดที่ร้อยละ 80 ตามด้วยเทศมณฑลทิปเพอแรรี, เทศมณฑลออฟฟาลี, เทศมณฑลรอสคอมมัน และเทศมณฑลกอลเวย์ ที่ร้อยละ 79 ส่วนนครดับลิน มีสัดส่วนคาทอลิกต่ำสุดที่ร้อยละ 53 ขณะที่เทศมณฑลดูนเลียรี-แรทดาวน์ มีผู้ไม่มีศาสนาร้อยละ 24 ซึ่งสูงที่สุดในประเทศ

ในประเทศไอร์แลนด์นั้น เสรีภาพในการนับถือศาสนาได้รับการรับรองตามรัฐธรรมนูญ และรัฐธรรมนูญไอร์แลนด์ไม่มีบทบัญญัติให้ศาสนาใดเป็นศาสนาประจำชาติ หลังการแก้ไขรัฐธรรมนูญใน ค.ศ. 1972 ได้ลบข้อความที่เคยระบุชื่อศาสนาบางกลุ่มออกจากรัฐธรรมนูญ อย่างไรก็ตาม มาตรา 44 ของรัฐธรรมนูญยังคงรับรองเสรีภาพทางศาสนา ห้ามรัฐไอร์แลนด์อุดหนุนศาสนาใดเป็นพิเศษ

## การศึกษา

ทรินิตีคอลเลจดับลิน หนึ่งในสถาบันอุดมศึกษาที่เก่าแก่และมีชื่อเสียงที่สุดของไอร์แลนด์
ระบบการศึกษาในไอร์แลนด์ประกอบด้วยการศึกษาปฐมวัย ประถมศึกษา หลังประถมศึกษา การศึกษาต่อเนื่องและการฝึกอบรม และอุดมศึกษา รัฐสนับสนุนการศึกษาระดับประถมและหลังประถมอย่างกว้างขวาง แม้โรงเรียนจำนวนมากจะบริหารโดยคณะกรรมการท้องถิ่น องค์กรศาสนา หรือหน่วยงานการศึกษาอื่น การศึกษาภาคบังคับใช้กับเด็กอายุ 6–16 ปี หรือจนกว่านักเรียนจะได้รับการศึกษาหลังประถมเป็นเวลาอย่างน้อยสามปี แล้วแต่กรณีใดจะเกิดภายหลัง

การศึกษาขั้นพื้นฐานอยู่ภายใต้กระทรวงศึกษาธิการและเยาวชน ส่วนการศึกษาต่อเนื่อง การฝึกอบรม อุดมศึกษา วิจัย และนวัตกรรมอยู่ภายใต้กระทรวงการอุดมศึกษา วิจัย นวัตกรรม และวิทยาศาสตร์ คุณวุฒิของประเทศจัดอยู่ใน National Framework of Qualifications (NFQ) ซึ่งเป็นกรอบคุณวุฒิ 10 ระดับ

ไอร์แลนด์มีภาคอุดมศึกษาที่ประกอบด้วยมหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยี และสถาบันเฉพาะทางหลายแห่ง ในปีการศึกษา 2024/25 มีนักศึกษาอุดมศึกษารวม 278,880 คน โดยยูนิเวอร์ซิตีคอลเลจดับลินเป็นสถาบันที่มีจำนวนนักศึกษารวมมากที่สุด ผลการประเมิน PISA 2022 ของ OECD ระบุว่านักเรียนอายุ 15 ปีของไอร์แลนด์มีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่าค่าเฉลี่ย OECD ในคณิตศาสตร์ การอ่าน และวิทยาศาสตร์

## เศรษฐกิจ

สรุปเศรษฐกิจไอร์แลนด์| ประเทศไอร์แลนด์เป็นส่วนหนึ่งของสหภาพยุโรป (สีน้ำเงินเข้มและสีม่วง) และเขตยูโรโซน (เฉพาะสีน้ำเงินเข้ม) |
| ประเภทเศรษฐกิจ | เศรษฐกิจรายได้สูง เปิดกว้าง และพึ่งพาการค้าโลก |
| สกุลเงิน | ยูโร |
| กลุ่มเศรษฐกิจ | สหภาพยุโรป, ยูโรโซน, โออีซีดี |
| ตัวชี้วัดสำคัญ | GDP, GNI\* และอุปสงค์ภายในประเทศแปลงอัตรา |
| GNI\* ปี 2024 | €321 พันล้าน |
| สินค้าส่งออก ปี 2024 | €223.7 พันล้าน |
| ภาคส่งออกสำคัญ | เภสัชภัณฑ์ เคมีภัณฑ์ เทคโนโลยีสารสนเทศ บริการคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์การแพทย์ และอาหาร |
| ความท้าทายหลัก | ที่อยู่อาศัย โครงสร้างพื้นฐาน ค่าครองชีพ พลังงาน และการพึ่งพารายได้ภาษีจากบรรษัทข้ามชาติ |
| * ด
* ค
* ก
 |

ไอร์แลนด์เป็นประเทศรายได้สูงและมีระบบเศรษฐกิจแบบเปิดขนาดเล็ก ซึ่งพึ่งพาการค้า การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ และภาคบริการระหว่างประเทศอย่างมาก ประเทศเป็นสมาชิกของสหภาพยุโรปและยูโรโซน และใช้ยูโรเป็นสกุลเงิน เศรษฐกิจไอร์แลนด์มีลักษณะเฉพาะจากบทบาทสูงของบรรษัทข้ามชาติ โดยเฉพาะในเภสัชภัณฑ์ เคมีภัณฑ์ เทคโนโลยีสารสนเทศ อุปกรณ์การแพทย์ การเงิน และบริการธุรกิจระหว่างประเทศ ด้วยเหตุนี้ ตัวเลข GDP ของไอร์แลนด์จึงได้รับผลกระทบจากกิจกรรมของบรรษัทข้ามชาติอย่างมาก สำนักงานสถิติกลางไอร์แลนด์จึงใช้ตัวชี้วัดอย่างรายได้มวลรวมประชาชาติแปลงอัตรา หรือ GNI\* เพื่อสะท้อนขนาดของเศรษฐกิจภายในประเทศได้ดีกว่า GDP ในบางบริบท

ใน ค.ศ. 2024 GNI\* ของไอร์แลนด์อยู่ที่ประมาณ €321 พันล้าน เพิ่มขึ้นจาก €291 พันล้านในปีก่อนหน้า และมีอัตราเติบโตจริงร้อยละ 4.8 กองทุนการเงินระหว่างประเทศประเมินว่าเศรษฐกิจภายในประเทศของไอร์แลนด์ยังคงเติบโตได้ดีใน ค.ศ. 2024 โดย GNI\* เติบโตราวร้อยละ 4 และอุปสงค์ภายในประเทศแปลงอัตราเพิ่มขึ้นจากการบริโภคและการจ้างงานที่แข็งแรง

แกรนด์คาแนลด็อกในกรุงดับลิน ซึ่งเป็นที่ตั้งของสำนักงานบริษัทเทคโนโลยีข้ามชาติหลายแห่งการส่งออกเป็นแกนหลักของเศรษฐกิจไอร์แลนด์ ใน ค.ศ. 2024 ไอร์แลนด์ส่งออกสินค้ามูลค่า €223.7 พันล้าน และนำเข้าสินค้ามูลค่า €134.7 พันล้าน โดยสหภาพยุโรปเป็นกลุ่มคู่ค้าสำคัญที่สุด ขณะที่สหรัฐเป็นคู่ค้ารายประเทศที่ใหญ่ที่สุด สินค้ากลุ่มเคมีภัณฑ์และผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะเภสัชภัณฑ์ มีมูลค่ามากกว่าสองในสามของการส่งออกสินค้าในปีดังกล่าว

ไอร์แลนด์มีบทบาทสำคัญในฐานะศูนย์กลางเทคโนโลยีของยุโรป โดยเฉพาะในกรุงดับลินและพื้นที่โดยรอบ เช่น แกรนด์คาแนลด็อก ซึ่งมักถูกกล่าวถึงในฐานะศูนย์รวมบริษัทเทคโนโลยีและดิจิทัลข้ามชาติ ในไอร์แลนด์มีบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำของโลกจำนวนมาก รวมถึงบริษัทในกลุ่มซอฟต์แวร์ เซมิคอนดักเตอร์ คลาวด์คอมพิวติง ปัญญาประดิษฐ์ ความมั่นคงไซเบอร์ และบริการดิจิทัล ในรายงานประจำปี 2024 IDA Ireland ระบุว่าบริษัทข้ามชาติในเครือข่ายของหน่วยงานมีมากกว่า 1,800 แห่ง และจ้างงานโดยตรงมากกว่า 302,000 คน หรือราวร้อยละ 11 ของการจ้างงานทั้งประเทศ

นอกเหนือจากบรรษัทข้ามชาติ ไอร์แลนด์ยังส่งเสริมธุรกิจเริ่มต้นและผู้ประกอบการเทคโนโลยีผ่านหน่วยงานอย่างเอนเตอร์ไพรส์ ไอร์แลนด์ (*Enterprise Ireland*) และเครือข่ายสำนักงานวิสาหกิจท้องถิ่น (*Local Enterprise Offices*) ใน ค.ศ. 2024 เอนเตอร์ไพรส์ ไอร์แลนด์ สนับสนุนบริษัทสตาร์ทอัพ 157 แห่ง โดยร้อยละ 40 ตั้งอยู่นอกกรุงดับลิน และประกาศยุทธศาสตร์ห้าปีเพื่อสนับสนุนสตาร์ทอัพใหม่ 1,000 แห่ง ระบบนิเวศสตาร์ทอัพของไอร์แลนด์ได้รับแรงหนุนจากตลาดแรงงานที่ใช้ภาษาอังกฤษ การเข้าถึงตลาดสหภาพยุโรป เงินทุนสนับสนุนจากรัฐ มหาวิทยาลัย และการมีอยู่ของบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ ซึ่งช่วยสร้างเครือข่ายแรงงาน ทักษะ และผู้ประกอบการในภาคดิจิทัล

อย่างไรก็ดี เศรษฐกิจไอร์แลนด์เผชิญข้อจำกัดสำคัญจากปัญหาที่อยู่อาศัย โครงสร้างพื้นฐาน และค่าครองชีพ โดยเฉพาะในเขตเมืองที่มีการจ้างงานสูง เช่น ดับลิน คอร์ก กอลเวย์ และลิเมอริก OECD ระบุว่าความสามารถในการซื้อและการเข้าถึงที่อยู่อาศัยของไอร์แลนด์ยังไม่เพียงพอ และเป็นทั้งปัญหาคุณภาพชีวิตและปัจจัยที่กระทบความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจ งานวิจัยของ ESRI ประเมินว่าความต้องการที่อยู่อาศัยเชิงโครงสร้างในช่วง ค.ศ. 2023–2030 อยู่ที่ประมาณ 35,000–53,000 หลังต่อปี ขึ้นอยู่กับสมมติฐานด้านประชากรและขนาดครัวเรือน

ความเสี่ยงระยะยาวอีกประการคือการพึ่งพารายได้จากภาษีนิติบุคคลและการลงทุนของบรรษัทข้ามชาติในสัดส่วนสูง แม้ภาคเทคโนโลยีและเภสัชภัณฑ์จะช่วยให้ไอร์แลนด์มีฐานส่งออกและรายได้รัฐที่แข็งแรง แต่ความผันผวนของการวางแผนภาษีระหว่างประเทศ กฎระเบียบของสหภาพยุโรป และการตัดสินใจลงทุนของบริษัทข้ามชาติอาจส่งผลต่อรายได้และการจ้างงานของประเทศ รัฐบาลและสถาบันเศรษฐกิจจึงมักเน้นการใช้ตัวชี้วัดที่ปรับผลของโลกาภิวัตน์ การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน ที่อยู่อาศัย พลังงาน ทักษะแรงงาน และการกระจายการเติบโตออกจากกรุงดับลินเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันของเศรษฐกิจในระยะยาว

## วัฒนธรรม

ขบวนพาเหรดวันนักบุญแพทริก ในดับลิน
วัฒนธรรมของไอร์แลนด์มีรากฐานจากวัฒนธรรมเกลิก และเป็นหนึ่งในวัฒนธรรมสำคัญของกลุ่มชาติพันธุ์เคลต์ ต่อมาหลังการเข้ามาของชาวแองโกล-นอร์มัน ในคริสต์ศตวรรษที่ 12 และการขยายอำนาจของอังกฤษตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 16 วัฒนธรรมไอร์แลนด์ได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมอังกฤษ สกอตแลนด์ และยุโรปคาทอลิก แต่ยังคงรักษาเอกลักษณ์ทางภาษา ดนตรี วรรณกรรม กีฬา และประเพณีพื้นบ้านของตนเองไว้ได้อย่างชัดเจน

อิทธิพลของชาวไอริชพลัดถิ่น มีบทบาทสำคัญต่อการเผยแพร่วัฒนธรรมไอร์แลนด์ไปทั่วโลก โดยเฉพาะในสหรัฐ แคนาดา สหราชอาณาจักร ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ วัฒนธรรมไอริชสมัยใหม่จึงมีทั้งลักษณะท้องถิ่นแบบเกลิกและลักษณะสากลที่เชื่อมโยงกับโลกภาษาอังกฤษ ศาสนาคริสต์คาทอลิก ดนตรีสมัยนิยม ภาพยนตร์ วรรณกรรม และเทศกาลของชุมชนไอริชทั่วโลก

### วรรณกรรมและละคร

วิลเลียม บัตเลอร์ เยตส์ กวีไอริชและผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม
เจมส์ จอยซ์ ผู้ประพันธ์ *ยูลิสซีส*
ไอร์แลนด์มีบทบาทสำคัญต่อวรรณกรรมโลกทั้งในภาษาอังกฤษและภาษาไอริช วรรณกรรมไอริชสมัยใหม่ในภาษาอังกฤษเริ่มเด่นชัดตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 18 โดยมีนักเขียนสำคัญ เช่น โจนาทาน สวิฟต์ ผู้ประพันธ์ การเดินทางของกัลลิเวอร์**,* โอลิเวอร์ โกลด์สมิท และลอเรนซ์ สเติร์น ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และ 20 ไอร์แลนด์ผลิตนักเขียนจำนวนมากที่มีอิทธิพลต่อวรรณกรรมยุโรปและโลก เช่น ออสการ์ ไวลด์, แบรม สโตกเกอร์, เจมส์ จอยซ์, วิลเลียม บัตเลอร์ เยตส์, ซามูเอล เบ็คเค็ทท์, เอลิซาเบธ โบเวน, เอ็ดนา โอไบรอัน, จอห์น แม็กกาฮาน, ร็อดดี ดอยล์, จอห์น แบนวิลล์, โคล์ม โทบิน และซอลลี รูนีย์

ไอร์แลนด์มีผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมหลายคน ได้แก่ วิลเลียม บัตเลอร์ เยตส์, จอร์จ เบอร์นาร์ด ชอว์, ซามูเอล เบ็คเค็ทท์ และเชมัส ฮีนีย์ ซึ่งเกิดในไอร์แลนด์เหนือแต่มีความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมอย่างใกล้ชิดกับวรรณกรรมไอริช วรรณกรรมภาษาไอริชยังคงมีบทบาทสำคัญผ่านนักเขียน เช่น ปาแดรก โอ โคแนรา, มาร์ตีน โอ คาอิน และนูลา นี โดว์นาลล์

การละครไอร์แลนด์มีประวัติศาสตร์ที่ยาวนาน โดยเฉพาะในดับลิน ซึ่งมีโรงละครสำคัญ เช่น โรงละครแอบบีย์ ที่มีบทบาทในขบวนการฟื้นฟูวรรณกรรมไอริช นักเขียนบทละครไอริชที่มีชื่อเสียง เช่น จอห์น มิลลิงตัน ซินจ์, ฌอน โอเคซี, เบรนแดน บีแฮน , ไบรอัน ฟรีเอล, ทอม เมอร์ฟี, เซบาสเตียน แบร์รี และคอเนอร์ แม็กเฟอร์สัน มีอิทธิพลต่อเวทีละครภาษาอังกฤษทั้งในยุโรปและอเมริกาเหนือ

### ดนตรีและการเต้น

*การเต้นแบบริเวอร์แดนซ์* ช่วยทำให้การเต้นไอริชแบบสเต็ปแดนซ์เป็นที่รู้จักทั่วโลก
ดนตรีพื้นเมืองไอริช เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้วัฒนธรรมไอริชที่มีชีวิตชีวาที่สุด เครื่องดนตรีที่พบได้บ่อย ได้แก่ ซอไอริช ขลุ่ย ขลุ่ยไม้ ปี่สกอต กลองโบว์รอน หีบเพลงชัก และฮาร์ปเกลิก ดนตรีไอริชมีบทบาทในงานสังคม เทศกาล ผับ และการแสดงร่วมสมัย และยังมีอิทธิพลต่อดนตรีพื้นเมืองอเมริกัน ดนตรีคันทรี ดนตรีร็อก และดนตรีโฟล์กสมัยใหม่

ไอร์แลนด์ยังผลิตศิลปินดนตรีสมัยนิยมที่มีชื่อเสียงระดับโลก เช่น ยูทู เอนยา เดอะแครนแบร์รี่ส์ ชาเนิด โอคอนเนอร์ เดอะคอรร์ส โฮซิเยร์ ทิน ลิซซีย์ และ เวสต์ไลฟ์ ประเทศไอร์แลนด์มีประวัติความสำเร็จในการประกวดเพลงยูโรวิชัน โดยไอร์แลนด์เคยชนะการแข่งขันหลายครั้ง และการแสดงช่วงพักของยูโรวิชัน ค.ศ. 1994 ได้กลายเป็นจุดกำเนิดของปรากฏการณ์ *ริเวอร์แดนซ์*

การเต้นไอริช เป็นการเต้นเพื่อการสังสรรและการแสดง รูปแบบการเต้นงานสังสรร ได้แก่ การเต้นแบบเซลลิแดนซ์ และ การเต้นแบบเซ็ตแดนซ์ ส่วนการเต้นเพื่อการแสดงที่มีชื่อเสียงที่สุดคือ การเต้นสเต็ปแดนซ์แบบไอริช มีการเคาะจังหวะเท้าอย่างรวดเร็วและแม่นยำ นิยมใช้รองเท้าแข็ง ผู้เต้นมักรักษาลำตัวตรง แขนแนบลำตัว และเน้นการเคลื่อนไหวรวดเร็วของเท้าเป็นหลัก

การแสดง*ริเวอร์แดนซ์* (*Riverdance*) และ*ลอร์ดออฟเดอะแดนซ์* (*Lord of the Dance*) ทำให้การเต้นสเต็ปแดนซ์แบบไอริช เป็นที่รู้จักทั่วโลกตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1990 โดยผสมผสานการเต้นแบบดั้งเดิมกับเวทีสมัยใหม่ แสง สี เสียง และการออกแบบท่าเต้นขนาดใหญ่ ปัจจุบันโรงเรียนสอนเต้นไอริชมีอยู่ทั้งในไอร์แลนด์และในชุมชนไอริชพลัดถิ่นทั่วโลก โดยเฉพาะในสหรัฐ แคนาดา สหราชอาณาจักร และออสเตรเลีย

### สถาปัตยกรรมและมรดกทางวัฒนธรรม

คัสตอมเฮาส์ดับลิน (Dublin Custom House) เป็นสถาปัตยกรรมนีโอคลาสสิกที่สำคัญของปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18
ห้องลองรูม (Long Room) ของหอสมุดวิทยาลัยทรินิตี ดับลิน
สถาปัตยกรรมไอร์แลนด์สะท้อนชั้นประวัติศาสตร์ตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ถึงยุคร่วมสมัย อนุสรณ์หินยุคหินใหม่ เช่น บรูนาโบอิน นิวเกรนจ์ และพูลนาบรอนดอลเมน เป็นส่วนหนึ่งของมรดกโบราณที่สำคัญที่สุดของประเทศ ในยุคคริสต์ศาสนาตอนต้น มีการสร้างอาราม หอคอยกลมไอริช มหากางเขนแบบเคลติก และชุมชนศาสนา เช่น โคลนแม็คนอยส์ เกล็นดาล็อก และเกาะสเกลลิกไมเคิล

หลังการเข้ามาของชาวนอร์มัน ได้มีการสร้างปราสาท เมืองกำแพง และอาคารศาสนารูปแบบกอทิก เช่น ปราสาทดับลิน ปราสาทคิลเคนนี และมหาวิหารนักบุญแพทริก

ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 และ 19 เป็นยุคเฟื่องฟูของสถาปัตยกรรมจอร์เจียนและนีโอคลาสสิกในไอร์แลนด์ โดยเฉพาะในดับลิน ลิเมอริก และคอร์ก อาคารสำคัญ เช่น คัสตอมเฮาส์ดับลิน โฟร์คอตส์ ที่ทำการไปรษณีย์กลาง ดับลิน และจัตุรัสจอร์เจียนดับลิน ยังคงเป็นสัญลักษณ์เมืองหลวง

สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นของไอร์แลนด์มักเชื่อมโยงกับกระท่อมหลังคามุงจาก ครานน็อก บ้านหินชนบท และโครงสร้างเกษตรกรรม ขณะที่สถาปัตยกรรมร่วมสมัยมีบทบาทมากขึ้นในพื้นที่ฟื้นฟูเมือง เช่น ดับลินด็อกแลนส์ แกรนด์คาแนลด็อก คอนเว็นชันเซนเทอร์​ ดับลิน แคปิทอลดอก ซึ่งสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจไอร์แลนด์จากสังคมเกษตรกรรมไปสู่เศรษฐกิจบริการและเทคโนโลยี

### สื่อ ภาพยนตร์ และวัฒนธรรมร่วมสมัย

สื่อของไอร์แลนด์มีทั้งภาษาอังกฤษและภาษาไอริช องค์การกระจายเสียงสาธารณะหลักคือ Raidió Teilifís Éireann (RTÉ) ซึ่งให้บริการโทรทัศน์ วิทยุ และสื่อออนไลน์ ช่อง TG4 เป็นสถานีโทรทัศน์บริการสาธารณะภาษาไอริช ขณะที่สื่อเอกชน เช่น Virgin Media Television, Today FM และ Newstalk มีบทบาทในตลาดสื่อระดับชาติ นอกจากนี้ BBC Northern Ireland ยังสามารถรับชมได้ในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะเขตชายแดนและผ่านระบบโทรทัศน์แบบบอกรับสมาชิก

ภาพยนตร์ไอริชเติบโตอย่างมากตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 โดยมีทั้งภาพยนตร์ที่สร้างโดยผู้กำกับไอริชและการดึงดูดโปรดักชันต่างชาติ ภาพยนตร์และผู้สร้างภาพยนตร์ไอริชได้รับการยอมรับในเวทีนานาชาติผ่านงาน เช่น *My Left Foot*, *The Commitments*, *The Wind That Shakes the Barley*, *Once*, *Room*, *The Banshees of Inisherin* และ *An Cailín Ciúin* หรือ *The Quiet Girl* ซึ่งเป็นภาพยนตร์ภาษาไอริชที่ได้รับความสนใจระดับโลก

วัฒนธรรมร่วมสมัยของไอร์แลนด์สะท้อนการเปลี่ยนแปลงทางสังคมอย่างรวดเร็ว ทั้งการลดอิทธิพลของคริสตจักรคาทอลิก การขยายตัวของเมือง การย้ายถิ่นเข้า การเติบโตของวัฒนธรรมดิจิทัล และการเปลี่ยนแปลงด้านเพศ ครอบครัว และอัตลักษณ์ การลงประชามติเรื่องสมรสเพศเดียวกันใน ค.ศ. 2015 และการแก้ไขกฎหมายเกี่ยวกับการยุติการตั้งครรภ์ใน ค.ศ. 2018 มักถูกมองว่าเป็นสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนผ่านทางสังคมของไอร์แลนด์สมัยใหม่

### อาหาร

เบียร์ดำกินเนสส์เป็นหนึ่งในเครื่องดื่มที่เป็นที่จดจำของประเทศไอร์แลนด์มากที่สุด
อาหารไอร์แลนด์มีพื้นฐานจากวัตถุดิบท้องถิ่น เช่น เนื้อสัตว์ ผลิตภัณฑ์นม อาหารทะเล ธัญพืช ผัก โดยเฉพาะมันฝรั่ง ซึ่งมีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์และสังคมไอร์แลนด์ อาหารดั้งเดิมมักเรียบง่าย เน้นอิ่มท้อง ปรุงด้วยการต้ม เคี่ยว หรืออบ เมนูที่พื้นบ้านของไอร์แลนด์ที่มีชื่อเสียง ได้แก่ สตูไอริช โคลแคนนอน แชมป์ บ็อกซ์ตี โซดาเบรด และอาหารเช้าไอริชเต็มรูปแบบ

อาหารไอร์แลนด์ร่วมสมัยให้ความสำคัญกับวัตถุดิบตามฤดูกาล เนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์นมจากทุ่งหญ้า อาหารทะเลจากชายฝั่ง และการปรุงแบบสมัยใหม่ เครื่องดื่มที่เกี่ยวข้องกับไอร์แลนด์ ได้แก่ ชาไอริช เบียร์ดำกินเนสส์ วิสกี้ไอริช และกาแฟไอริช โดยวัฒนธรรมผับยังคงเป็นส่วนสำคัญของชีวิตทางสังคมและอาหารการกินของไอร์แลนด์

### กีฬา

สนามกีฬาโครกพาร์กในดับลิน เป็นสำนักงานใหญ่ขององค์การกีฬาเกลิก
กีฬามีบทบาทสำคัญในอัตลักษณ์ของไอร์แลนด์ โดยเฉพาะกีฬาเกลิก เช่น ฟุตบอลเกลิก และเฮอร์ลิง ซึ่งบริหารโดย องค์การกีฬาเกลิก (GAA) ทั้งในประเทศไอร์แลนด์และไอร์แลนด์เหนือ สนามกีฬาโครกพาร์ก ในกรุงดับลินเป็นสนามกีฬาสำคัญและเป็นศูนย์กลางของการกีฬาเกลิก

กีฬาอื่นที่ได้รับความนิยม ได้แก่ ฟุตบอลสมาคม, รักบี้ยูเนียน, คริกเก็ต, กอล์ฟ, มวยสากล, แข่งม้า, กรีฑา และจักรยาน รักบี้และคริกเก็ตจัดทีมชาติในรูปแบบทั้งเกาะไอร์แลนด์ ขณะที่ฟุตบอลสมาคมมีทีมชาติแยกต่างหากระหว่างสาธารณรัฐไอร์แลนด์และไอร์แลนด์เหนือ ไอร์แลนด์มีนักกีฬาที่ประสบความสำเร็จระดับโลก เช่น แพดริก แฮร์ริงตัน, เชน โลว์รี, เคที เทย์เลอร์, โซเนีย โอซัลลิแวน, ไบรอัน โอดริสคอลล์ และรอย คีน

### สัญลักษณ์ประจำชาติ

ต้นแชมร็อก เป็นต้นโคลเวอร์สามกลีบอันเป็นสัญลักษณ์ของประเทศไอร์แลนด์
สัญลักษณ์ของประเทศไอร์แลนด์จำนวนมากเกี่ยวข้องกับสิ่งที่มีอยู่บนเกาะไอร์แลนด์ อาทิเช่น สีเขียว แชมร็อก ฮาร์ปเกลิก สุนัขไอริชวูล์ฟฮาวนด์ กางเขนเคลติก หอคอยกลม และลวดลายปมเคลต์ ฮาร์ปเป็นตราแผ่นดินของไอร์แลนด์และถูกใช้ในเอกสารราชการ เหรียญยูโรของไอร์แลนด์ และตราประทับประธานาธิบดี

ธงชาติไอร์แลนด์ เป็นธงไตรรงค์สีเขียว ขาว และส้ม สีเขียวมักตีความว่าแทนประเพณีเกลิกและชาตินิยมไอริช สีส้มแทนผู้สนับสนุนวิลเลียมแห่งออเรนจ์และชุมชนโปรเตสแตนต์ในไอร์แลนด์ ส่วนสีขาวแทนความปรารถนาสันติภาพระหว่างสองประเพณี ธงนี้เริ่มเป็นที่รู้จักในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และได้รับความสำคัญมากขึ้นจากการใช้ในการลุกฮืออีสเตอร์ ค.ศ. 1916

เพลงชาติของไอร์แลนด์คือ เอารานนาวีอัน แปลว่า “เพลงของทหาร” เป็นเพลงที่มีรากจากช่วงปฏิวัติไอร์แลนด์ ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 โดยในพิธีรัฐ การแข่งขันกีฬา และงานทางการ มักจะนิยมใช้เพลงฉบับภาษาไอริชเพียงเท่านั้น

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

### บรรณานุกรม

* Gilland, Karin (2001). *Ireland: Neutrality and the International Use of Force*. Routledge. ISBN 0-415-21804-7.
* Greenwood, Margaret (2003). *Rough guide to Ireland*. Rough Guides. ISBN 1-84353-059-7.
* Mangan, James Clarence (2007). *James Clarence Mangan – His Selected Poems*. Read Books. ISBN 978-1-4086-2700-6.
* Meinardus, Otto Friedrich August (2002). *Two thousand years of Coptic Christianity*. American Univ in Cairo Press. ISBN 977-424-757-4.
* Moody, Theodore William (2005). *A New History of Ireland: Prehistoric and early Ireland*. Oxford University Press. ISBN 0-19-821737-4.

## หนังสืออ่านเพิ่ม

* Constitution of Ireland (the 1937 constitution)
* *The Irish Free State Constitution Act, 1922*
* J. Anthony Foley and Stephen Lalor (ed), *Gill & Macmillan Annotated Constitution of Ireland* (Gill & Macmillan, 1995) (ISBN 0-7171-2276-X)
* Geary, Michael J. (2009). *An Inconvenient Wait: Ireland's Quest for Membership of the EEC, 1957–73*. Institute of Public Administration. ISBN 978-1-904541-83-7.
* FSL Lyons (1 January 1985). *Ireland Since the Famine*. ISBN 978-0006860051.
* Ward, Alan J. (1994). *The Irish Constitutional Tradition: Responsible Government and Modern Ireland 1782–1992*. Irish Academic Press. ISBN 0-7165-2528-3.

## แหล่งข้อมูลอื่น

### รัฐบาล

* Irish State – *เว็บไซต์ทางการของรัฐบาล*
* *Áras an Uachtaráin* – เว็บไซต์ทางการของประธานาธิบดี
* Taoiseach – เว็บไซต์ทางการของนายกรัฐมนตรี

### ข้อมูลทั่วไป

* Ireland. *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* Ireland ข้อมูลจาก United States Department of State
* Portals to the World ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (เก็บถาวร 29 กรกฎาคม 2010) from the United States Library of Congress (Archived by the WayBackMachine)
* Ireland ที่ *UCB Libraries GovPubs*
* Ireland ที่เว็บไซต์ Curlie
* Ireland profile จาก BBC News
* Wikimedia Atlas of Ireland
* ดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ ประเทศไอร์แลนด์ ที่โอเพินสตรีตแมป
* Key Development Forecasts for Ireland จาก International Futures