# สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569

| สงครามอิหร่าน พ.ศ. 2569 |
| --- |
| ส่วนหนึ่งของ ความขัดแย้งตัวแทนอิหร่าน–อิสราเอล และวิกฤตการณ์ตะวันออกกลาง (พ.ศ. 2566–ปัจจุบัน) |
| ตำแหน่งที่ถูกโจมตีโดย: * สหรัฐและอิสราเอล
* อิหร่าน, ฮิซบุลลอฮ์ และ PMF
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| วันที่ | 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2026 (2026-02-28) – ปัจจุบัน (4 เดือน 1 สัปดาห์ 3 วัน) |
| สถานที่ | * เอเชียตะวันตก
* มหาสมุทรอินเดีย
 |
| สถานะ |
คุมเชิงกัน (Stalemate); มีการหยุดยิงชั่วคราวระหว่างอิหร่านและสหรัฐตั้งแต่ 8 เมษายน 2026 และฮิซบุลลอฮ์และอิสราเอลตั้งแต่ 16 เมษายน 2026 * การลอบสังหารเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านในการโจมตีโดยสหรัฐและอิสราเอล รวมถึงแอลี ฆอเมเนอี และแอลี ลอรีญอนี
* อิหร่านตอบโต้ด้วยการโจมตีอิสราเอล, ฐานทัพสหรัฐ และกลุ่มประเทศอาหรับที่เป็นพันธมิตรกับสหรัฐ
* อิหร่านสั่งปิดช่องแคบฮอร์มุซ
* การเลือกตั้ง โมจแทบอ ฆอเมเนอี เป็นผู้นำสูงสุดคนใหม่ของอิหร่าน
* ความขัดแย้งระหว่างอิสราเอล–ฮิซบุลลอฮ์ทวีความรุนแรงขึ้น
* การหยุดชะงักของเศรษฐกิจโลก และวิกฤตเชื้อเพลิง
* สหรัฐสั่งปิดล้อมทางทะเลต่ออิหร่าน
 |

 |
| คู่สงคราม |
| * สหรัฐ
* อิสราเอล
 | * อิหร่าน
* ฮิซบุลลอฮ์
* ฮูษี
* ขบวนการอามัล
* กองกำลังระดมพลประชาชน
* การต่อต้านอิสลามในอิรัก
 |
| ขยาย
ฝ่ายอื่น ๆ:
* อาเซอร์ไบจาน
* บาห์เรน
* อิรัก
	+ เคอร์ดิสถานอิรัก
* จอร์แดน
* คูเวต
* เลบานอน
* โอมาน
* กาตาร์
* ซาอุดีอาระเบีย
* ตุรกี
* สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
* สหราชอาณาจักร
	+ แอโครเทียรีและดิเคเลีย
	+ บริติชอินเดียนโอเชียนเทร์ริทอรี
 | ขยาย
ฝ่ายอื่น ๆ:
* เลบานอน
* อิรัก
* กลุ่มอิสลาม
* ฮะมาส
* ญิฮาดอิสลามปาเลสไตน์
 |
| ผู้บังคับบัญชาและผู้นำ |
| * ดอนัลด์ ทรัมป์
* พีท เฮกเซธ
* แดน เคน
* แบรด คูเปอร์
* เบนจามิน เนทันยาฮู
* อิสราเอล คัตซ์
* อายัล ซามีร์
 | * แอลี ฆอเมเนอี  **X โมจแทบอ ฆอเมเนอี  (ได้รับบาดเจ็บในขณะปฎิบัติหน้าที่)
* แอลี ลอรีญอนี  **X แมสอูด เปเซชกียอน
* แอบดอลแรฮีม มูแซวี  **† แอซีซ นอซีร์ซอเด  **† แอลีเรซอ แทงซีรี  **† แอบดุลแมลิก อัลฮูษี
* นาอิม กัสเซม
 |
| ความสูญเสีย |
| * **ตามข้อมูลของสหรัฐและอิสราเอล:**
	+ สหรัฐ:
		- ทหารเสียชีวิต 15 นาย
		- บุคลากรทางทหารบาดเจ็บ 538 นาย
		- สถานที่ได้รับความเสียหายกว่า 17 แห่ง
	+ อิสราเอล:
		- ทหารเสียชีวิต 18 นาย และคู่สัญญา 1 ราย
		- พลเรือนเสียชีวิต 28 ราย
		- บาดเจ็บ 8,524 ราย
		- บุคลากรทางทหารบาดเจ็บ 756 นาย
		- ความเสียหายทางเศรษฐกิจ 5 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ
 | * **ตามข้อมูลของอิหร่าน:**
	+ อิหร่าน:
	+ เสียชีวิต 3,468 ราย
	+ บาดเจ็บ 26,500 ราย
	+ ความเสียหายทางเศรษฐกิจโดยตรง 2.7 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ
* **ตามแหล่งข้อมูลภายใน:**
	+ ฮิซบุลลอฮ์:
	+ นักรบเสียชีวิตกว่า 1,000 นาย
	+ ขบวนการอามัล:
	+ เจ้าหน้าที่กู้ชีพเสียชีวิต 6 ราย
	+ ฮามาส:
	+ สมาชิกเสียชีวิต 3 ราย
	+ กองกำลังระดมพลประชาชน:
	+ นักรบเสียชีวิต 80 นาย บาดเจ็บ 270 นาย
	+ อิหร่าน:
	+ ความเสียหายทางเศรษฐกิจ 3 แสนล้าน ถึง 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ

---

* **ตามรายงานของ HRANA:** เสียชีวิต 3,636 ราย (บุคลากรทางทหาร 1,221 นาย, พลเรือน 1,701 ราย และไม่ระบุประเภท 714 ราย)

---

* **ตามข้อมูลของสหรัฐและอิสราเอล:**
	+ อิหร่าน:
	+ บุคลากรทางทหารเสียชีวิตกว่า 6,000 นาย
	+ บุคลากรทางทหารบาดเจ็บประมาณ 15,000 นาย
	+ ความเสียหายทางเศรษฐกิจโดยตรงกว่า 1.45 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ
	+ เครื่องยิงขีปนาวุธทิ้งตัวกว่า 190 ชุดถูกทำลาย
	+ เรือรบถูกทำลายหรือได้รับความเสียหาย 155 ลำ
	+ ฮิซบุลลอฮ์: นักรบเสียชีวิต 1,900 นาย
 |
| *สำหรับความสูญเสียทางเรือ ดูที่ รายชื่อนี้*
*สำหรับความสูญเสียทางอากาศ ดูที่ รายชื่อนี้*
*ดูรายละเอียดที่ ความสูญเสีย*

เลบานอน: เสียชีวิต 2,521 ราย และบาดเจ็บ 7,804 ราย อิรัก: ทหารเสียชีวิต 26 นาย และพลเรือน 23 ราย บาดเจ็บ 180 ราย
 ปาเลสไตน์: เสียชีวิต 14 ราย และบาดเจ็บ 15 ราย
 สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์: ทหารเสียชีวิต 2 นาย และพลเรือน 11 ราย บาดเจ็บ 224 ราย
 คูเวต: ทหารเสียชีวิต 4 นาย และพลเรือน 6 ราย, ทหารบาดเจ็บ 77 นาย และพลเรือน 32 ราย
 UNIFIL: เสียชีวิต 6 ราย และบาดเจ็บ 11 ราย
 บาห์เรน: เสียชีวิต 3 ราย และบาดเจ็บ 42 ราย
 ซาอุดีอาระเบีย: เสียชีวิต 3 ราย และบาดเจ็บ 23 ราย
 โอมาน: เสียชีวิต 3 ราย และบาดเจ็บ 15 ราย
 ฝรั่งเศส: ทหารเสียชีวิต 1 นาย และบาดเจ็บ 7 นาย
 ซีเรีย: เสียชีวิต 1 ราย
 กาตาร์: บาดเจ็บ 20 ราย
 จอร์แดน: บาดเจ็บ 19 ราย
 อาเซอร์ไบจาน: บาดเจ็บ 4 ราย
 |

สภาพความเสียหายภายหลังการโจมตีทางอากาศที่โรงเรียนในมินาบ ค.ศ. 2026
ตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2026 สหรัฐและอิสราเอล ได้เข้าสู่ภาวะสงครามกับอิหร่านและพันธมิตรในภูมิภาค ความขัดแย้งเริ่มต้นขึ้นเมื่อสหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีทางอากาศต่ออิหร่าน โดยมุ่งเป้าไปที่สถานที่ทางทหารและสถานที่ราชการ รวมถึงการลอบสังหารเจ้าหน้าที่ระดับสูงของอิหร่านหลายราย ซึ่งรวมถึงผู้นำสูงสุด แอลี ฆอเมเนอี การโจมตีแบบไม่ให้ตั้งตัวนี้เกิดขึ้นในระหว่างการเจรจาระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ เกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน อิหร่านตอบโต้ด้วยขีปนาวุธและโดรนถล่มอิสราเอล ฐานทัพสหรัฐฯ และกลุ่มประเทศอาหรับที่เป็นพันธมิตรกับสหรัฐฯ ในเอเชียตะวันตก และมีการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งส่งผลกระทบต่อการค้าโลก

หลังจากวิกฤตการณ์ในตะวันออกกลางเริ่มต้นขึ้นใน ค.ศ. 2023 อิหร่านและอิสราเอลได้แลกเปลี่ยนการโจมตีด้วยขีปนาวุธใน ค.ศ. 2024 และเกิดขึ้นอีกครั้งในช่วงสงครามสิบสองวัน ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2025 ซึ่งส่งผลให้เกิดการโจมตีทางอากาศของสหรัฐฯ ต่อโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่าน ในเดือนมกราคม ค.ศ. 2026 กองกำลังความมั่นคงของอิหร่านได้สังหารหมู่พลเรือนหลายพันคน ในการปราบปรามการประท้วงครั้งใหญ่ที่สุดในอิหร่าน นับตั้งแต่การปฏิวัติอิหร่าน ค.ศ. 1979 ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ดอนัลด์ ทรัมป์ ตอบโต้ด้วยการขู่ใช้กำลังทางทหารและเริ่มการสะสมกำลังทางทหารของสหรัฐฯ ครั้งใหญ่ที่สุดในภูมิภาค นับตั้งแต่การบุกครองอิรัก ค.ศ. 2003 ที่นำโดยสหรัฐฯ

การโจมตีทางอากาศของอิสราเอล–สหรัฐฯ สร้างความเสียหายแก่ฐานทัพทหาร อาคารรัฐบาล โรงเรียน โรงพยาบาล และโบราณสถานต่าง ๆ และส่งผลให้เกิดความสูญเสียต่อพลเรือน เพื่อเป็นการล้างแค้น อิหร่านได้ส่งโดรนและขีปนาวุธนำวิถีหลายร้อยลำไปยังอิสราเอล ฐานทัพทหารของสหรัฐฯ ในภูมิภาค และยังกลุ่มประเทศอาหรับเพื่อนบ้าน รวมถึง บาห์เรน, จอร์แดน, คูเวต, โอมาน, กาตาร์, ซาอุดีอาระเบีย และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ อิหร่านและกลุ่มตัวแทนยังได้เปิดฉากโจมตีภูมิภาคเคอร์ดิสถานของอิรัก นอกจากนี้โดรนหรือขีปนาวุธยังดูเหมือนจะพุ่งเป้าไปที่ อาเซอร์ไบจาน, ตุรกี และฐานทัพทหารอาโครติรีของบริเตนบนไซปรัสด้วย ความขัดแย้งระหว่างฮิซบุลลอฮ์และอิสราเอล ได้บานปลายกลายเป็นสงครามเลบานอน ค.ศ. 2026 ส่งผลให้มีพลเรือนและนักรบเสียชีวิตมากกว่า 2,000 ราย

รัฐบาลทรัมป์ ได้ให้คำอธิบายที่หลากหลายในการเริ่มสงคราม ซึ่งรวมถึงการชิงลงมือก่อนเพื่อสกัดกั้นการล้างแค้นของอิหร่านหลังการโจมตีของอิสราเอลที่คาดว่าจะเกิดขึ้น การทำลายขีดความสามารถด้านขีปนาวุธของอิหร่านและป้องกันไม่ให้อิหร่านสร้างอาวุธนิวเคลียร์ การยึดครองทรัพยากรน้ำมันของอิหร่าน หรือเพื่อบรรลุการเปลี่ยนระบอบการปกครอง เจ้าหน้าที่อิหร่านและเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ บางส่วนปฏิเสธข้ออ้างที่ว่าอิหร่านได้เตรียมการโจมตีไว้ก่อน ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ ระบุว่าแม้ว่าอิหร่านจะปฏิเสธไม่ให้เข้าตรวจสอบพื้นที่ที่ได้รับความเสียหายหลังสงคราม ค.ศ. 2025 แต่ก็ไม่มีหลักฐานของโครงการอาวุธนิวเคลียร์ที่ยังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน อังตอนียู กูแตรึช เลขาธิการสหประชาชาติและประเทศที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องหลายประเทศได้ประณามการโจมตีของสหรัฐฯ–อิสราเอล ด้านคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติได้ผ่านข้อมติประณามการโจมตีโต้กลับของอิหร่านต่อกลุ่มประเทศในแถบอ่าว นักวิจารณ์สงคราม รวมถึงผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ บรรยายถึงการโจมตีของสหรัฐฯ ว่าผิดกฎหมายภายใต้กฎหมายสหรัฐฯ เป็นการกระทำแบบลัทธิจักรวรรดินิยม และเป็นการละเมิดอธิปไตยของอิหร่านภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ

ผลกระทบทางเศรษฐกิจจากสงคราม รวมถึงการหยุดชะงักของอุปทานที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของตลาดน้ำมันโลก ตลอดจนการหยุดชะงักในอุตสาหกรรมก๊าซธรรมชาติ ปุ๋ย การบิน และการท่องเที่ยว และความผันผวนในตลาดการเงิน การส่งน้ำมันและก๊าซหยุดชะงักจากการที่อิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซ และการโจมตีของอิสราเอลและอิหร่านต่อโรงงานพลังงานต่าง ๆ เมื่อวันที่ 19 มีนาคม ค่าใช้จ่ายของสงครามต่อกองทัพสหรัฐฯ ถูกประเมินไว้ที่ 1.8 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และเพนตากอนได้ร้องของบประมาณเพิ่มอีก 2 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ภายในวันที่ 31 มีนาคม ค่าใช้จ่ายสำหรับกลุ่มประเทศอาหรับประเมินว่าสูงกว่า 1.2 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ รัฐบาลอิหร่านประเมินความเสียหายต่อเศรษฐกิจของตนเองไว้อย่างน้อย 3 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และอาจสูงถึง 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ภายในวันที่ 11 เมษายน

ทรัมป์ได้อ้างชัยชนะหลายครั้ง และกล่าวอ้างว่าอิหร่าน "ไม่เหลืออะไรเลยในเชิงการทหาร" อิหร่าน สหรัฐฯ และอิสราเอล ได้ตกลงหยุดยิงเป็นเวลาสองสัปดาห์โดยมีปากีสถานเป็นคนกลาง เริ่มตั้งแต่วันที่ 8 เมษายน การหยุดยิงในเลบานอนเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 16 เมษายน การหยุดยิงของอิหร่านต้องเผชิญกับความตึงเครียดเมื่ออิหร่านปฏิเสธที่จะเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง โดยกล่าวโทษการโจมตีของอิสราเอลในเลบานอน หลังความล้มเหลวของการเจรจาในอิสลามาบัด ทรัมป์กล่าวว่าเขาไม่สนใจการเจรจาอีกต่อไป และประกาศการปิดล้อมทางทะเลต่ออิหร่านตั้งแต่วันที่ 13 เมษายน ขณะนี้มีสภาวะ "การปิดล้อมซ้อน" โดยกองทัพเรือสหรัฐฯ ปิดล้อมอิหร่าน และอิหร่านปิดล้อมอ่าวเปอร์เซีย แม้ทรัมป์จะขยายเวลาพักรบออกไปอย่างไม่มีกำหนด แต่ยังคงมีการโจมตีเกิดขึ้นเพิ่มเติมหลังจากนั้น

## ภูมิหลัง

### ความสัมพันธ์ของอิหร่านกับสหรัฐและอิสราเอล

การรัฐประหารใน ค.ศ. 1953 ที่สนับสนุนโดยสหรัฐฯ และสหราชอาณาจักร ได้ขับไล่นายกรัฐมนตรีอิหร่าน โมแฮมแมด โมแซดเดก เนื่องจากการประกาศการทำอุตสาหกรรมน้ำมันให้เป็นของรัฐ ซึ่งเป็นการเสริมสร้างอำนาจการปกครองของพระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ในเวลานั้นอิสราเอลยังคงรักษาความสัมพันธ์กับอิหร่านในฐานะส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์พันธมิตรชายขอบ (alliance of the periphery) อย่างไรก็ตาม ความไม่พอใจต่อการโอนอ่อนตามผลประโยชน์ตะวันตกและการปกครองแบบเผด็จการของพระเจ้าชาห์ได้นำไปสู่การปฏิวัติใน ค.ศ. 1979 ซึ่งส่งผลให้ปาห์ลาวีถูกโค่นล้มและถูกแทนที่ด้วยสาธารณรัฐอิสลาม อิหร่านตัดความสัมพันธ์ทางการทูตกับสหรัฐฯ และอิสราเอล พร้อมทั้งจับเจ้าหน้าที่สถานทูตอเมริกันเป็นตัวประกันในวิกฤตการณ์ตัวประกันอิหร่านนานกว่าหนึ่งปี

ในช่วงสงครามอิหร่าน–อิรัก สหรัฐฯ ได้ให้การสนับสนุนอิรัก ใน ค.ศ. 1988 เรือรบสหรัฐฯ ถูกทุ่นระเบิดของอิหร่าน สหรัฐฯ จึงตอบโต้ด้วยการโจมตีกองทัพเรือของอิหร่าน ไม่กี่เดือนหลังจากนั้น สหรัฐฯ ได้ยิงเครื่องบินพลเรือนของอิหร่านตกโดยอ้างว่าเป็นความผิดพลาด อิหร่านเริ่มโครงการขีปนาวุธทิ้งตัวเพื่อป้องปรามการโจมตีด้วยขีปนาวุธของอิรักต่อเมืองต่าง ๆ ของอิหร่าน และเพื่อทดแทนการขาดแคลนกองทัพอากาศที่ทันสมัยเนื่องจากการถูกคว่ำบาตร

ตั้งแต่ทศวรรษ 1980 เป็นต้นมา อิหร่านเริ่มเข้ามามีส่วนร่วมในสงครามตัวแทนทั่วตะวันออกกลาง โดยอิหร่านสนับสนุนกลุ่มฮิซบุลลอฮ์ในเลบานอนเพื่อต่อต้านอิสราเอลทั้งในระหว่างและหลังสงครามกลางเมืองเลบานอน ในช่วงสงครามอิรัก อิหร่านสนับสนุนกลุ่มติดอาวุธที่ต่อสู้กับสหรัฐฯ ในอิรัก ร่วมกับกลุ่มฮูษีในเยเมน และกลุ่มอื่น ๆ ในซีเรียและปาเลสไตน์ กลุ่มตัวแทนเหล่านี้ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของ 'อักษะแห่งแรงต้าน' (Axis of Resistance) ที่มุ่งมั่นในการต่อต้านอิทธิพลของอเมริกา, อิสราเอล, ซาอุดีอาระเบีย และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ในภูมิภาค

ใน ค.ศ. 2002 การขยายโครงการนิวเคลียร์อย่างลับ ๆ ของอิหร่านถูกเปิดเผยเป็นครั้งแรก ตั้งแต่ ค.ศ. 2006 คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติได้ตอบโต้ด้วยชุดมาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่าน โดยที่สหรัฐฯ ได้กำหนดมาตรการคว่ำบาตรของตนเองเช่นกัน สหรัฐฯ และอิสราเอลได้ดำเนินการทำสงครามไซเบอร์ต่อโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่านเพื่อขัดขวางการดำเนินงาน ในขณะที่อิสราเอลได้ลอบสังหารนักวิทยาศาสตร์นิวเคลียร์ระดับสูงของอิหร่านหลายราย ความขัดแย้งทวีความรุนแรงขึ้นในเดือนมกราคม ค.ศ. 2020 เมื่อประธานาธิบดีทรัมป์สั่งการลอบสังหารกอเซ็ม โซเลย์มอนี ผู้บัญชาการกองกำลังกุดส์

ความตึงเครียดพุ่งสูงขึ้นหลังการโจมตีเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม ต่ออิสราเอลและการเริ่มต้นของสงครามกาซา อิสราเอลได้ต่อสู้กับกลุ่มติดอาวุธที่สนับสนุนโดยอิหร่านทั่วตะวันออกกลาง รวมถึงฮะมาส, ฮิซบุลลอฮ์ และกลุ่มฮูษี การโจมตีของอิสราเอลต่อสถานกงสุลอิหร่านในดามัสกัส และการลอบสังหารอิสมาอีล ฮะนียะฮ์ ได้รับการตอบโต้ด้วยการโจมตีอิสราเอลของอิหร่านในเดือนเมษายน และตุลาคม ค.ศ. 2024 ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2025 อิสราเอลได้เปิดฉากสงครามสิบสองวันโดยการโจมตีฐานทัพทหารและโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่าน ซึ่งกระตุ้นให้เกิดการโจมตีตอบโต้จากอิหร่าน สหรัฐฯ ยังได้โจมตีโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่านในช่วงสงครามสิบสองวัน ซึ่งจบลงด้วยการหยุดยิง

ในช่วงต้น ค.ศ. 2026 นายกรัฐมนตรีอิสราเอล เบนจามิน เนทันยาฮู ได้ล็อบบี้ประธานาธิบดีดอนัลด์ ทรัมป์ เพื่อให้มีการโจมตีทางทหารร่วมกันต่ออิหร่าน โดยมุ่งเป้าไปที่ผู้นำโดยเฉพาะ หลังจากการประชุมระดับสูงในเดือนกุมภาพันธ์ ทรัมป์ได้อนุมัติ "ปฏิบัติการมหากาพย์พิโรธ" (Operation Epic Fury) โดยมีรายงานระบุว่าข้อมูลจากประชาคมข่าวกรองอิสราเอลที่เนทันยาฮูนำเสนอเป็นปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจ

### ประเด็นนิวเคลียร์ของอิหร่าน

อิหร่านได้ระงับโครงการอาแมด (AMAD Project) ตามฟัตวาของแอลี ฆอเมเนอีที่ต่อต้านอาวุธนิวเคลียร์ใน ค.ศ. 2003 โดยฆอเมเนอีสั่งห้ามอาวุธนิวเคลียร์ทุกประเภท อิหร่านระบุว่าตนไม่ได้แสวงหาอาวุธนิวเคลียร์ และความพยายามในการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมนั้นมีไว้เพื่อผลิตพลังงานนิวเคลียร์สำหรับใช้งานในทางพลเรือน ความกังวลของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) เกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านตั้งแต่ ค.ศ. 2006 นำไปสู่แผนปฏิบัติการเบ็ดเสร็จร่วม (JCPOA) ระหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ ใน ค.ศ. 2015

แม้ว่าอิหร่านจะปฏิบัติตาม JCPOA แต่ทรัมป์ได้ถอนสหรัฐฯ ออกจากข้อตกลงในปี 2018 และกลับมาใช้มาตรการคว่ำบาตรอีกครั้ง พร้อมทั้งใช้ยุทธศาสตร์ "การกดดันขั้นสูงสุด" (maximum pressure) รัฐบาลไบเดินยังคงมาตรการคว่ำบาตรส่วนใหญ่ไว้ ซึ่งสร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจอิหร่านต่อไป ทรัมป์ยังคงใช้วิธีกดดันขั้นสูงสุดต่อไปในสมัยที่สองของเขา ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2025 สหประชาชาติได้กลับมาใช้มาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่านอีกครั้งผ่านกลไก "Snapback" ส่งผลให้ค่าเงินของอิหร่านอ่อนตัวลง นำไปสู่การเพิ่มขึ้นของราคาสินค้าอุปโภคบริโภค เช่น เนื้อสัตว์ ข้าว และสินค้าหลักอื่น ๆ รวมถึงการอายัดทรัพย์สินของอิหร่านในต่างประเทศ ระงับธุรกรรมอาวุธ และกำหนดบทลงโทษเกี่ยวกับโครงการขีปนาวุธทิ้งตัวของอิหร่าน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐ สก็อตต์ เบสเซนต์ ระบุว่าการพังทลายของค่าเงินอิหร่านในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2025 คือ "จุดสูงสุด" ของยุทธศาสตร์นี้ ในการแถลงนโยบายต่อรัฐสภาเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2026 ทรัมป์อ้างว่าอิหร่านได้เริ่มโครงการนิวเคลียร์ใหม่และกำลังพัฒนาขีปนาวุธที่สามารถโจมตีสหรัฐฯ ได้ คำกล่าวอ้างของทรัมป์เกี่ยวกับการสร้างโครงการนิวเคลียร์ใหม่และการพัฒนาขีปนาวุธข้ามทวีปของอิหร่านนั้นขัดแย้งกับคำกล่าวอ้างก่อนหน้าของเขาที่ว่าโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านถูก "ทำลายล้าง" ไปแล้ว และยังขัดแย้งกับรายงานข่าวกรองของสหรัฐฯ ที่ระบุว่าอิหร่านไม่ได้เป็นภัยคุกคามทางทหารต่อสหรัฐฯ และต้องใช้เวลาจนถึงปี 2035 ในการสร้างขีปนาวุธดังกล่าวหากตัดสินใจทำ

ไม่กี่วันต่อมา ทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) รายงานว่าอิหร่านได้เก็บสะสมยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงไว้ในโรงงานใต้ดินซึ่งไม่ได้รับความเสียหายจากการทิ้งระเบิดของสหรัฐฯ ในปี 2025 ต่อมาอิหร่านได้ปฏิเสธไม่ให้ IAEA เข้าตรวจสอบโรงงานนิวเคลียร์ที่ถูกทิ้งระเบิด แต่ได้ให้สิทธิเข้าถึงอย่างน้อยหนึ่งครั้งในโรงงานที่ไม่ได้รับผลกระทบทั้งหมดตั้งแต่เดือนมิถุนายน ค.ศ. 2025 โมแฮมแมด เอสลามี หัวหน้าองค์การพลังงานปรมาณูแห่งอิหร่าน กล่าวว่าอิหร่านจะไม่อนุญาตให้มีการตรวจสอบโรงงานที่ถูกสหรัฐฯ โจมตีจนกว่า IAEA จะกำหนดกฎเกณฑ์สำหรับสถานการณ์หลังสงคราม โดยยืนกรานให้มีพิธีสารที่ระบุไว้อย่างชัดเจนสำหรับโรงงานที่ได้รับความคุ้มครองระดับนานาชาติซึ่งตกเป็นเป้าหมายการโจมตีทางทหาร และเรียกร้องให้ IAEA ประณามการโจมตีดังกล่าว

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2026 อิหร่านแจ้งต่อ IAEA ว่าการเฝ้าระวังตามปกติ "ไม่สามารถป้องกันได้ทางกฎหมายและไม่สามารถปฏิบัติได้จริงในทางวัตถุ" อันเป็นผลมาจากการขู่และการ "คุกคาม" ทำให้ IAEA ไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าอิหร่านได้ระงับการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมหรือไม่ หรือยืนยันสถานะของคลังสะสมในปัจจุบันได้ แม้ว่าจะไม่พบหลักฐานว่าอิหร่านกำลังสร้างอาวุธนิวเคลียร์ก็ตาม นักวิเคราะห์ในสหราชอาณาจักรและสหรัฐฯ อธิบายยุทธศาสตร์ของอิหร่านว่าเป็น การปกป้องนิวเคลียร์ (nuclear hedging) โดยการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางเทคนิคเพื่อประกอบอาวุธในเวลาอันสั้น แต่ยังไม่ถึงขั้นผลิตจริง แถลงการณ์ของนักวิทยาศาสตร์ปรมาณู (Bulletin of Atomic Scientists) ระบุว่าอิหร่านใช้โครงการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมและคลังสะสมเป็นเครื่องต่อรองในการเจรจาระดับนานาชาติ และยินดีที่จะทำให้ยูเรเนียมเจือจางหรือส่งออกเพื่อแลกกับการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรและป้องกันการโจมตีในอนาคต

### ประเด็นนิวเคลียร์ของอิสราเอล

เป็นที่เชื่อกันอย่างกว้างขวางว่าอิสราเอลมีอาวุธนิวเคลียร์ในครอบครอง โดยมีคลังสะสมประเมินว่ามีหัวรบนิวเคลียร์อยู่ระหว่าง 90 ถึง 400 หัวรบ อิสราเอลเป็นเพียงประเทศเดียวในกลุ่มรัฐที่มีอาวุธนิวเคลียร์ที่ไม่ยอมรับอย่างเป็นทางการถึงขีดความสามารถด้านอาวุธนิวเคลียร์ของตน นักวิชาการบางส่วนแย้งว่าอาวุธนิวเคลียร์ของอิสราเอลเป็นตัวกระตุ้นให้อิหร่านพัฒนาโครงการนิวเคลียร์ของตนเอง เพื่อพยายามสร้างความสมดุลของการป้องปรามทางนิวเคลียร์ หรือก่อให้เกิดการแข่งขันสะสมอาวุธนิวเคลียร์ในภูมิภาค อิสราเอลปฏิเสธข้อเรียกร้องจากนานาชาติที่จะเข้าร่วมสนธิสัญญาไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ หรือเข้าร่วมในการเจรจาเพื่อสร้างเขตปลอดอาวุธทำลายล้างสูงในตะวันออกกลาง โดยอ้างถึงภัยคุกคามด้านความมั่นคง สิ่งนี้สร้างความลำบากใจให้กับทั้งสหรัฐฯ และสหราชอาณาจักร ในความพยายามทางการทูตเพื่อสร้างเขตปลอดนิวเคลียร์ดังกล่าว นักวิชาการยังชี้ให้เห็นว่าการที่สหรัฐฯ ยอมรับขีดความสามารถด้านนิวเคลียร์ของอิสราเอลโดยปริยายนั้น ถูกมองว่าเป็นมาตรฐานสองมาตรฐานที่บั่นทอนความน่าเชื่อถือทางการทูตของสหรัฐฯ ในการเจรจาการไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ในตะวันออกกลาง

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* "What we know about the US-Israeli attack on Iran and Tehran's retaliation" (ภาษาอังกฤษ). CNN. 28 February 2026. สืบค้นเมื่อ 28 February 2026.
* U.S. and Israeli Strikes on Iran, C-SPAN
* Tracking of traffic in the Strait of Hormuz