# แพทย์แผนจีน

| แพทย์แผนจีน |
| --- |
|  |
| แผนกใบสั่งยาของร้านขายยาที่หนานหนิง มณฑลกวางซี ประเทศจีน พร้อมยาจีนและยาแผนปัจจุบันบรรจุกล่องล่วงหน้า (ซ้าย) และสมุนไพรจีน (ขวา) ด้านหลังเคาน์เตอร์ชำระเงิน |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวเต็ม | 中醫 |
| จีนตัวย่อ | 中医 |
| ความหมายตามตัวอักษร | "แพทย์แผนจีน" |
|

| ขยายการถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Zhōngyī |
| ปอพอมอฟอ | ㄓㄨㄥ ㄧ |
| เวด-ไจลส์ | Chung1-i1 |
| IPA | [ʈʂʊ́ŋ í] |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| การถอดเป็นอักษรโรมันแบบเยล | Jūng yī |
| ยฺหวิดเพ็ง | Zung1 ji1 |
| IPA | [tsóŋ jíː] |
| หมิ่นใต้ |
| ฮกเกี้ยน เป่อ่วยยี | Tiong-i |
| Tâi-lô | Tiong-i |

 |
| ชื่อภาษาเวียดนาม |
| จื๋อโกว๊กหงือ | * Y học cổ truyền Trung Quốc
* Đông y
* thuốc Bắc
* thuốc Tàu
 |
| ฮ้าน-โนม | * 醫學古傳中國
* 東醫
* 𧆄北
* 艚
 |
| ชื่อภาษาเกาหลี |
| ฮันกึล | 중의학 |
| ฮันจา | 中醫學 |
|

| ขยายการถอดเสียง |
| --- |
| อาร์อาร์ | jung'uihak |
| เอ็มอาร์ | chung'ŭihak |

 |
| ชื่อภาษาญี่ปุ่น |
| ฮิรางานะ | かんぽう |
| ชินจิไต | 漢方 |
|

| ขยายการถอดเสียง |
| --- |
| เฮ็ปเบิร์นปรับปรุง | Kanpō |
| คุนเรชิกิ | Kanpô |

 |
|  |

**แพทย์แผนจีน** (อังกฤษ: *Traditional Chinese medicine*, **TCM**) เป็น การปฏิบัติทางการแพทย์ทางเลือก โดยมีต้นกำเนิดมาจาก การแพทย์แผนโบราณ ในประเทศจีน ข้ออ้างส่วนใหญ่ของการแพทย์แผนจีนเป็น วิทยาศาสตร์เทียม โดยการรักษาส่วนใหญ่ไม่มีหลักฐานที่แข็งแกร่งของ ประสิทธิผล หรือ กลไกการทำงาน ที่มีเหตุผล

การแพทย์ในประเทศจีนโบราณครอบคลุมการปฏิบัติด้านสุขภาพและการรักษาที่บางครั้งมีการแข่งขันกัน ความเชื่อพื้นบ้าน ทฤษฎีของนักวิชาการ และ ปรัชญาขงจื๊อ การรักษาด้วยสมุนไพร อาหาร อาหารการกิน การออกกำลังกาย ความเชี่ยวชาญทางการแพทย์ และสำนักความคิดต่างๆ การแพทย์แผนจีนในปัจจุบันถูกอธิบายว่าเป็นการประดิษฐ์ขึ้นในศตวรรษที่ 20 เป็นส่วนใหญ่ ในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 นักปรับปรุงวัฒนธรรมและการเมืองของจีนพยายามกำจัดการปฏิบัติแบบดั้งเดิมที่ล้าหลังและไม่มีวิทยาศาสตร์ ผู้ปฏิบัติงานแบบดั้งเดิมจึงเลือกองค์ประกอบของปรัชญาและการปฏิบัติและจัดระเบียบพวกเขาเป็นสิ่งที่พวกเขาเรียกว่า "การแพทย์จีน" (จีน: 中医 *Zhongyi*) ในทศวรรษที่ 1950 รัฐบาลจีนพยายามฟื้นฟูการแพทย์แผนโบราณ (รวมถึงการทำให้การปฏิบัติที่เคยถูกห้ามถูกกฎหมาย) และสนับสนุนการบูรณาการการแพทย์แผนจีนและการแพทย์ตะวันตก และในช่วง การปฏิวัติวัฒนธรรม ในทศวรรษที่ 1960 ได้ส่งเสริมการแพทย์แผนจีนว่าเป็นสิ่งที่มีราคาถูกและเป็นที่นิยม การสร้างการแพทย์แผนจีนสมัยใหม่ส่วนใหญ่ได้รับการนำโดย เหมา เจ๋อตง แม้ว่าเขาจะไม่เชื่อในประสิทธิภาพของมันก็ตาม หลังจากการเปิดความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีนหลังปี 1972 มีความสนใจอย่างมากในตะวันตกสำหรับสิ่งที่ปัจจุบันเรียกว่าการแพทย์แผนจีน (TCM)

การแพทย์แผนจีนกล่าวว่าอิงจากตำราเช่น *หวงตี้เน่ยจิง* (คัมภีร์ภายในของจักรพรรดิเหลือง), และ *Compendium of Materia Medica* ซึ่งเป็นงานสารานุกรมในศตวรรษที่สิบหก และรวมถึงรูปแบบต่างๆ ของ ยาสมุนไพรจีน การฝังเข็ม การบำบัดด้วยถ้วยดูด กัวซา การนวด (ทุยหนา) การจัดกระดูก (เตี่ยต๋า) การออกกำลังกาย (ชี่กง) และการบำบัดด้วยอาหาร การแพทย์แผนจีนถูกใช้อย่างแพร่หลายใน วัฒนธรรมจีน หนึ่งในหลักการพื้นฐานคือ *ชี่* ของร่างกายไหลเวียนผ่านช่องทางที่เรียกว่า เส้นลมปราณ ที่มีสาขาเชื่อมต่อกับอวัยวะและหน้าที่ของร่างกาย ไม่มีหลักฐานว่าเส้นลมปราณหรือพลังชีวิตมีอยู่จริง แนวคิดของร่างกายและโรคที่ใช้ในการแพทย์แผนจีนสะท้อนถึงต้นกำเนิดโบราณและการเน้นกระบวนการที่มีพลวัตมากกว่าการสร้างวัสดุ ซึ่งคล้ายกับ ทฤษฎีฮิวมอรัล ของ กรีกโบราณ และ โรมโบราณ

ความต้องการยาสมุนไพรในประเทศจีนเป็นตัวสร้างรายได้หลักของ การลักลอบค้าสัตว์ป่า ที่เชื่อมโยงกับ การฆ่าและการลักลอบค้าสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ อย่างไรก็ตาม ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ทางการจีนได้ปราบปรามการลักลอบค้าสัตว์ป่าอย่างผิดกฎหมาย และอุตสาหกรรมนี้ได้หันมาใช้ทางเลือกที่เพาะปลูกมากขึ้น

## อ้างอิง

### ข้อมูล

* Andrews, Bridie (2013a). "The Republic of China". ใน Hinrichs, T. J.; Barnes, Linda L. (บ.ก.). *Chinese Medicine and Healing: An Illustrated History*. Cambridge, MA: Belknap Press of Harvard University Press. ISBN 9780674047372. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 21 November 2021. สืบค้นเมื่อ 11 June 2021.
* ———— (2013b). *The Making of Modern Chinese Medicine*. Vancouver, BC: UBC Press. ISBN 978-0774824323.
* Aung SK, Chen WP (2007). *Clinical introduction to medical acupuncture*. Thieme Mecial Publishers. ISBN 978-1-58890-221-4.
* Borowy, Iris, บ.ก. (2009). *Uneasy Encounters: The Politics of Medicine and Health in China, 1900-1937*. Frankfurt am Maim; New York, NY: Peter Lang. ISBN 9783631578032. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 19 March 2022. สืบค้นเมื่อ 11 July 2021.
* Hinrichs, T. J. (2005). "Healing and Medicine in China". ใน Jones, Lindsay (บ.ก.). *Healing and Medicine*. Vol. 6. Detroit, MI: Macmillan Reference USA. pp. 3859–3864.
* Hinrichs, T. J.; Barnes, Linda L., บ.ก. (2013). *Chinese Medicine and Healing: An Illustrated History*. Cambridge, MA: Belknap Press of Harvard University Press. ISBN 9780674047372. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 21 November 2021. สืบค้นเมื่อ 11 June 2021.
* Johnson, Ian (2021). "Chinese Medicine in the Covid Wards". *New York Review of Books*. **68** (17). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 9 March 2022. Review of Liu Lihong *Classical Chinese Medicine* (below). Also free online at *China File* Chinese Medicine in Covid Wards เก็บถาวร 15 ธันวาคม 2022 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน.
* Lei, Sean Xianglin (2014). *Neither Donkey nor Horse: Medicine in the Struggle over China's Modernity*. Chicago: University of Chicago. ISBN 9780226169880.
* Novella S (25 January 2012). "What Is Traditional Chinese Medicine?". *Science-Based Medicine*. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 15 April 2014. สืบค้นเมื่อ 14 April 2014.
* Singh S, Ernst E (2008). *Trick or Treatment: Alternative Medicine on Trial*. London: Bantam. ISBN 978-0593061299.
* Sivin, Nathan (1988). "Science and Medicine in Imperial China—the State of the Field". *The Journal of Asian Studies*. **47** (1): 41–90. doi:10.2307/2056359. JSTOR 2056359. PMID 11617269. S2CID 26443679.
* Taylor, Kim (2005). *Chinese Medicine in Early Communist China, 1945-63 A Medicine of Revolution*. London, England; New York, NY: RoutledgeCurzon. ISBN 041534512X.
* Unschuld, Paul U. (1985). *Medicine in China: A History of Ideas*. Berkeley: University of California Press. ISBN 9780520266131.
* —— (1988). "[Review] Liu Yanchi. *The Essential Book of Traditional Chinese Medicine*, trans. Fang Tingyu and Chen Laidi, vol. 1, "Theory", ed. Kathleen Vian and Peter Eckman". *Bulletin of the History of Medicine*. **62** (4): 647–649. JSTOR 44443097.
* Watt, John R. (2014). *Saving Lives in Wartime China: How Medical Reformers Built Modern Healthcare Systems Amid War and Epidemics, 1928-1945*. Boston;Leiden: Brill. ISBN 9789004256453.
* Wiseman N, Ellis A (1996). *Fundamentals of Chinese medicine*. Paradigm Publications. ISBN 978-0-912111-44-5. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 13 April 2021. สืบค้นเมื่อ 22 November 2020.
* Xu, Juncai; Xia, Zhijie (2019). "Traditional Chinese Medicine (TCM) – Does Its Contemporary Business Booming and Globalization Really Reconfirm Its Medical Efficacy & Safety?". *Medicine in Drug Discovery*. **1**: 100003. doi:10.1016/j.medidd.2019.100003. S2CID 198835183.

## อ่านเพิ่ม

* *WHO traditional medicine strategy: 2014-2023*. World Health Organization. 2013. hdl:10665/92455. ISBN 9789241506090. สืบค้นเมื่อ 1 April 2023.
* Baran GR, Kiana MF, Samuel SP (2014). "Chapter 2: Science, Pseudoscience, and Not Science: How Do They Differ?". *Healthcare and Biomedical Technology in the 21st Century*. Springer. pp. 19–57. doi:10.1007/978-1-4614-8541-4\_2. ISBN 978-1-4614-8540-7.
* Barnes, Linda L. (2005). *Needles, Herbs, Gods, and Ghosts: China, Healing, and the West to 1848*. Cambridge, Mass: Harvard University Press. ISBN 0674018729. Shows early use of Chinese medicine not always perceived as "Chinese."
* Baum, Emily (2020). "Medicine and Public Health in Twentieth-Century China: Histories of Modernization and Change". *History Compass*. **18** (7). doi:10.1111/hic3.12616. S2CID 225622823.
* Liu, Lihong (2019). *Classical Chinese Medicine*. แปลโดย Weiss, Gabriel; Henry Buchtel; Sabine Wilms. Shatin, NT Hong Kong: Chinese University of Hong Kong Press; distributed by Columbia University Press. ISBN 9789882370579.
* Lloyd, G. E. R.; Sivin, Nathan (2002). *The Way and the Word: Science and Medicine in Early China and Greece*. New Haven: Yale University Press. ISBN 0300092970.
* Lo, Vivienne; Stanley-Baker, Michael, บ.ก. (2022), *Routledge Handbook of Chinese Medicine*, New York: Routledge, ISBN 9780415830645 Online Open Access. 51 articles on history of Chinese medicine; called "impressive and essential" for latest scholarship and trustworthy bibliographic sources. "(Review) H-Sci-Med-Tech, July 2023.
* McGrew, Roderick. *Encyclopedia of Medical History* (1985), brief history on pp. 56–59
* Needham J (2000). Sivin N (บ.ก.). *Part VI: Medicine*. Science and Civilisation in China. Vol. 6, *Biology and Biological Technology*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-63262-1. OCLC 163502797.
* Palmer, James (13 June 2013), "Do Some Harm", *Aeon*
* Raphals, Lisa (Winter 2020), "Chinese Philosophy and Chinese Medicine", ใน Zalta, Edward N. (บ.ก.), *The Stanford Encyclopedia of Philosophy*, Metaphysics Research Lab, Stanford University
* Shelton, Tamara Venit (2019). *Herbs and Roots: A History of Chinese Doctors in the American Medical Marketplace*. New Haven: Yale University Press. ISBN 9780300249408.
* Unschuld, Paul (1986). *Nan-Ching: The Classic of Difficult Issues*. Berkeley: University of California Press. ISBN 9780520053724.
* —— (1986a). *Medicine in China: A History of Pharmaceutics*. Berkeley: University of California Press. ISBN 9780520050259.
* —— (2000). *Medicine in China: Historical Artifacts and Images*. Munich: Prestel. ISBN 9783791321493.
* —— (2018). *Traditional Chinese Medicine: Heritage and Adaptation* [*Traditionelle chinesische Medizin (2013)*]. แปลโดย Bridie J. Andrews. New York: Columbia University Press. ISBN 9780231175005.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Medicinal Plant Images Database—School of Chinese Medicine, Hong Kong Baptist University (ในภาษาจีน)
* Chinese Medicine Specimen Database—School of Chinese Medicine, Hong Kong Baptist University (ในภาษาจีน)
* *Literary Review Compilation on Traditional Chinese Medicine*, PDF, 133 pages; compiled by the Association Québécoise des Thérapeutes Naturels (AQTN)