# การเดินเรือ

**การเดินเรือ** ถือเป็นศาสตร์แขนงหนึ่งที่ไม่เป็นที่แพร่หลาย จะมีเฉพาะในกลุ่มของชาวเรือและมีองค์กรหรือบุคคลที่สนใจจริง ๆ เท่านั้น และถ้าจะบอกว่าการเดินเรือเป็นการเรียนรู้ที่ไม่มีที่สิ้นสุด ก็คงจะไม่เกินเลยจากความเป็นจริง เพราะการเดินเรือถือเป็นทั้งศาสตร์และศิลป์ นักเดินเรือที่ดีจะต้องมีทั้ง 2 อย่างที่ว่านี้ ในประเทศไทยสถาบันซึ่งถือว่าเป็นสถาบันหลักในการผลิตนักเดินเรือทั้งผู้ที่เป็นผู้นำเรือรบทางทหารและผู้นำเรือสินค้า (พาณิชย์) อีกทั้งยังเป็นแหล่งรวบรวมความรู้เกี่ยวกับการเดินเรือและยังเป็นสถานที่สำหรับฝึกฝนอบรมเพิ่มความรู้และทักษะต่าง ๆ เพื่อให้ผู้เข้ารับการศึกษามีลักษณะความเป็นชาวเรือ คือ
- โรงเรียนนายเรือ (Royal Thai Naval Academy, RTNA เก็บถาวร 2005-12-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน)
- ศูนย์ฝึกพาณิชย์นาวี (MERCHANT MARINE TRAINING CENTER)
- คณะโลจิสติกส์ สาขาวิทยาการเดินเรือ มหาวิทยาลัยบูรพา ( เก็บถาวร 2009-07-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน)
- วิทยาลัยพาณิชยนาวีนานาชาติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา (International Maritime College เก็บถาวร 2009-03-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน)
- คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

## ความรู้พื้นฐาน

การที่จะเป็นนักเดินเรือที่ดีได้นั้น จะต้องรอบรู้ในศาสตร์การเดินเรือเป็นอย่างดีเริ่มจากพื้นฐานก่อน แล้วจึงค่อย ๆ เรียนรู้ในศาสตร์อื่น ๆ ที่สูงขึ้นไป ดังนั้นพื้นฐานจึงเป็นสิ่งที่สำคัญ ที่จะต้องศึกษาให้เข้าใจเป็นอย่างดีเสียก่อน

1. **โลก**

สัณฐานของโลก (Shape of the earth) เป็น รูปอิลลิปซอยด์ โดยเกิดจากการหมุนรูปอิลลิปซ์ โดยมี เส้นผ่าศูนย์กลางอิเควเตอร์ ยาว 12,756.7760 กิโลเมตร (6,888.10 ไมล์ทะเล) และเส้นผ่าศูนย์กลางขั้วโลกยาว 12,713.8238 กิโลเมตร (6,894.90 ไมล์ทะเล) ดังนั้นโลกจึงมีลักษณะคล้ายทรงกลม ในการคำนวณการเดินเรือจึงถือว่าโลกมีลักษณะเป็นทรงกลม โดยค่าที่ได้เกิดความเคลื่อนคลาดไม่มากนัก

* **ศัพท์ที่ควรรู้เกี่ยวกับโลก**
	+ ขั้วโลก
		- ขั้วเหนือ คือส่วนที่อยู่บริเวณปลายเหนือของแกนโลก
		- ขั้วใต้ คือส่วนที่อยู่ตรงข้ามกับขั้วเหนือ
	+ อิเควเตอร์ (Equator) คือ เส้นที่แบ่งโลกออกเป็นสองส่วนที่เท่า ๆ กัน คือ กึ่งทรงกลมเหนือและกึ่งทรงกลมใต้ ดังนั้นอิเควเตอร์ก็คือวงใหญ่ของโลกนั้นเอง โดยทุกจุดบนเส้นอิเควเตอร์อยู่ห่างจากขั้วโลกแต่ละขั้ว 90 องศา
	+ เมริเดียน (Meridians) เป็นวงใหญ่ของโลกที่ผ่านขั้วโลกทั้งสอง ดังนั้นพื้นเมริเดียนทุกพื้นจะมีแกนโลกรวมอยู่ด้วย ดังนั้นแกนโลกจึงแบ่งพื้นเมริเดียนออกเป็นสองส่วนที่เท่ากัน ทำให้เกิดเป็น เมริเดียนส่วนบน และ เมริเดียนล่วนล่าง และเมริเดียนจะตั้งฉากกับเส้นอิเควเตอร์
		- เมริเดียนแรก เป็นเมริเดียนแรกที่ให้เป็นหลักในการวัดลองจิจูด โดยอยู่ที่หอตรวจดาวเมือง กรีนิช ประเทศอังกฤษ
		- แอนตีเมริเดียน เป็นครึ่งของเมริเดียนแรก ที่ทำให้เมริเดียนแรกเป็นวงใหญ่สมบูรณ์
	+ ละติจูด (Latitude) เป็นระยะทางเชิงมุมของตำบลที่ใดตำบลที่หนึ่ง โดยนับไปทางเหนือหรือใต้ของอิเควเตอร์ ละติจูดนี้คือมุมที่ศูนย์กลางโลก ระหว่างเมริเดียนที่ผ่านตำบลที่นั้นกับเส้นอิเควเตอร์

## อักขระต่าง ๆ

การเรียกขานอักขระต่าง ๆ ในการเดินเรือมีดังนี้

* ตัวอักษร
	+ A = ALFA
	+ B = BRAVO
	+ C = CHARLIE
	+ D = DELTA
	+ E = ECHO
	+ F = FOXTROT
	+ G = GOLF
	+ H = HOTEL
	+ I = INDIA
	+ J = JULIET
	+ K = KILO
	+ L = LIMA
	+ M = MIKE
	+ N = NOVEMBER
	+ O = OSCAR
	+ P = PAPA
	+ Q = QUEBEC
	+ R = ROMEO
	+ S = SIERRA
	+ T = TANGO
	+ U = UNIFORM
	+ V = VICTOR
	+ W = WHISKEY
	+ X = X-RAY
	+ Y = YANKEE
	+ Z = ZULU

* A = ALFA
* B = BRAVO
* C = CHARLIE
* D = DELTA
* E = ECHO
* F = FOXTROT
* G = GOLF
* H = HOTEL
* I = INDIA
* J = JULIET
* K = KILO
* L = LIMA
* M = MIKE
* N = NOVEMBER
* O = OSCAR
* P = PAPA
* Q = QUEBEC
* R = ROMEO
* S = SIERRA
* T = TANGO
* U = UNIFORM
* V = VICTOR
* W = WHISKEY
* X = X-RAY
* Y = YANKEE
* Z = ZULU

## Passage Planning

ในการเดินเรือจากเมืองท่าใดเมืองท่าหนึ่งไปยังเมืองท่าปลายทาง จำเป็นจะต้องมีการวางแผนการเดินเรือ เพื่อศึกษาและกำหนดเส้นทางในการเดินเรือ ความปลอดภัยในการเดินเรือทั้งในชีวิตของลูกเรือ และสินค้าบนเรือเป็นเรื่องที่สำคัญมาก ดังนั้นการทำ Passage Planning จึงต้องละเอียดรอบคอบ และมีความเข้าใจในการทำแผนการเดินเรือเป็นอย่างดี

* **หลักในการทำแผนการเดินเรือ**
	1. From berth to berth
	2. Completed before departure
	3. Separate passage planning
	4. Consider safety of
		+ Life
		+ Ship
		+ Cargo
	5. Safety shortage route
* **Planning Component**
	1. **Plan Appraisal** เป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลต่าง ๆ สำหรับการวางแผนการเดินเรือ มี 2 แบบ คือ
		+ Internal Data เป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลที่มีอยู่แล้วบนเรือ เช่น อุปกรณ์การเดินเรือ (Navigation Aid) ต่าง ๆ มีหรือไม่ ถ้ามีอยู่ในสภาพที่พร้อมใช้หรือไม่ เอกสารต่าง ๆ มีการปรับปรุงให้ใหม่อยู่เสมอหรือไม่ Draft ของเรือ ประสบการณ์ของลูกเรือ
		+ External Data ส่วนใหญ่เป็นข้อมูลที่ได้จาก บรรณสารการเดินเรือ
			- Navigation Chart
			- Routing Charts
			- Ocean Passage For The World
			- Sailing Direction And Pilot Book
			- Admiralty List of Radio Signal
			- List Of Light
			- Tide table
			- Tidal Stream Atlases
			- Notice To Mariners
			- Load Line Chart
			- Distance Table
			- The Mariner's Handbook
			- Guide To Port Entry
			- Weather Report
			- Routing Information
			- Owen / charterer's Information
			- Radio And Local Warning
	2. **Passage Planning** เป็นการวางแผนการเดินเรือโดยการนำข้อมูลที่เก็บรวบรวมมาได้นั้น นำมาประมวลผล วิเคราะห์ และใช้ประกอบในการขีดเส้นทางเดินเรือ โดยการทำ passage planning นั้นจะต้องวางแผนจากท่าเรือถึงท่าเรือ (Berth to Berth) โดยจะต้องมีการแบ่งออกเป็นช่วงต่าง ๆ เพราะการเดินเรือในบริเรณที่ต่างกัน เช่น ในทะเลเปิด บริเวณชายฝั่งหรือบริเวณท่าเรือนั้น มีปัจจัยต่าง ๆ ที่ต้องนำมาประกอบในการทำ passage planning ที่ต่างกัน