# สุสานหลวงราชวงศ์หมิง

| สุสานหลวงราชวงศ์หมิง \* |
| --- |
|   **แหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโก** |
| ทางเดินในสุสานหลวงราชวงศ์หมิง

---

 |
| พิกัด | ﻿ / ﻿ |
| ประเทศ |  จีน |
| ภูมิภาค \*\* | เอเชีย-แปซิฟิก |
| ประเภท | วัฒนธรรม |
| อ้างอิง | 1004 |
| ประวัติการขึ้นทะเบียน |
| ขึ้นทะเบียน | 2000 (คณะกรรมการสมัยที่ 24) |
| เพิ่มเติม | 2003 ; 2004 |
| \* ชื่อตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในบัญชีแหล่งมรดกโลก \*\* ภูมิภาคที่จัดแบ่งโดยยูเนสโก |

**สุสานหลวงราชวงศ์หมิง** (อังกฤษ: *Ming Tombs*) หรือ **สุสานสิบสามจักรพรรดิแห่งราชวงศ์หมิง** (จีน: 明十三陵) เรียกสั้น ๆ ว่า **สือซานหลิง** (จีน: 十三陵) เป็นพระราชสุสานที่ฝังพระบรมศพของจักรพรรดิแห่งราชวงศ์หมิงทั้งสิ้น 13 พระองค์ และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยองค์กร UNESCO เริ่มก่อสร้างในรัชสมัยจักรพรรดิหย่งเล่อ ซึ่งเป็นจักรพรรดิองค์ที่ 3 แห่งราชวงศ์หมิงเมื่อปี ค.ศ. 1420

ราชวงศ์หมิงมีจักรพรรดิ 16 พระองค์ แต่มีเพียง 13 พระองค์ ที่พระบรมศพฝังในสุสานแห่งนี้ จักรพรรดิที่ไม่ได้ฝังอยู่ที่นี่คือ จักรพรรดิหงอู่ (จูหยวนจาง) จักรพรรดิเจี้ยนเหวิน และจักรพรรดิจิ่งไท่

ในช่วงแรกเริ่มก่อตั้งราชวงศ์หมิงนั้นจักรพรรดิหงอู่ได้ใช้เมืองหนานจิงเป็นเมืองหลวง ดังนั้นสุสานของจักรพรรดิหงอู่จึงอยู่ที่เมืองหนานจิง ส่วนจักรพรรดิเจี้ยนเหวินซึ่งเป็นจักรพรรดิองค์ที่ 2 นั้น เนื่องจากถูกจักรพรรดิหย่งเล่อยึดอำนาจและลี้ภัยหายสาบสูญไปจึงไม่มีพระศพให้นำมาฝังจึงไม่มีพระสุสาน

ในสมัยจักรพรรดิหย่งเล่อ (永乐) ซึ่งเป็นจักรพรรดิองค์ที่ 3 นั้นได้ย้ายเมืองหลวงมาอยู่ที่ปักกิ่ง พระองค์ได้เริ่มสร้างสุสานของตัวเองขึ้นในปี ค.ศ. 1409 และเมื่อสวรรคตลงในปี ค.ศ. 1424 สุสานแห่งนี้จึงได้เริ่มใช้งาน สุสานแรกของจักรพรรดิหย่งเล่อมีชื่อว่า ฉางหลิง (长陵) เป็นสุสานที่มีขนาดใหญ่ที่สุด เป็นจุดเริ่มต้นของสุสานราชวงศ์หมิงทั้ง 13 พระองค์

ในปี 1449 จักรพรรดิจิ่งไท่ได้รับการสถาปนาเป็นจักรพรรดิองค์ที่ 7 แห่งราชวงศ์หมิงแทนจักรพรรดิเจิ้งถ่งพระเชษฐา ซึ่งถูกจับเป็นตัวประกันระหว่างออกรบกับชาวมองโกลเผ่าหว่าล่า ซึ่งภายหลังถูกปล่อยตัวออกมาและโดนกุมขังโดยจักรพรรดิจิ่งไท่ ต่อมาในปี ค.ศ. 1457 จักรพรรดิจิ่งไท่ประชวรและสวรรคต ขณะพระชนมายุ 28 พรรษา เหล่าขุนนางและขันทีจึงประชุมหารือกันเชิญจักรพรรดิเจิ้งถ่งกลับคืนสู่ราชบัลลังก์ จักรพรรดิเจิ้งถ่งจึงได้กลับมาครองราชย์ต่ออีกครั้งโดยใช้ชื่อรัชกาลใหม่ว่าเทียนซุ่น (天顺)

จักรพรรดิเจิ้งถ่งไม่ยอมรับว่าจักรพรรดิจิ่งไท่เคยเป็นจักรพรรดิ แต่ถือว่าเป็นแค่ผู้ที่มารับตำแหน่งแทนชั่วคราวเท่านั้น จึงไม่ได้นำพระบรมศพไปฝังในสุสานแห่งราชวงศ์หมิงเหมือนจักรพรรดิองค์อื่น แต่กลับนำไปฝังไว้ที่ในเขตไห่เตี้ยน (海淀区) ชานเมืองปักกิ่งทางตะวันตกเฉียงเหนือแทน ซึ่งเป็นสุสานเล็ก ๆ

แต่หลังจากนั้นในรัชสมัยของจักรพรรดิเจียจิ้ง (嘉靖, ปี 1522 - 1566) ทรงมองว่าจักรพรรดิจิ่งไท่ควรได้รับการยกย่องเหมือนจักรพรรดิองค์อื่น จึงได้มีการคืนตำแหน่งจักรพรรดิให้จักรพรรดิจิ่งไท่ สุสานของจักรพรรดิจิ่งไท่จึงได้รับการแต่งเติมให้สมกับเป็นสุสานของจักรพรรดิ แม้จะยังคงอยู่ที่เดิมไม่ได้ย้ายไปรวมกับจักรพรรดิองค์อื่น และต่อมาหลังจากนั้นในสมัยของจักรพรรดิเฉียนหลง (乾隆, ปี 1736 - 1795) แห่งราชวงศ์ชิงก็ยังได้มีการปรับปรุงที่นี่เพิ่มขึ้นอีกเรียกว่า สุสานจิ่งไท่ (景泰陵)

แต่เวลาผ่านไปนานต่อมาสุสานแห่งนี้ก็เสื่อมไปตามเวลา ปัจจุบันสิ่งก่อสร้างส่วนใหญ่ดั้งเดิมนั้นไม่อยู่แล้ว ที่ยังคงเหลืออยู่ตรงนี้มีเพียงแค่ศาลาแผ่นหิน (碑亭) ที่สร้างปรับปรุงสมัยจักรพรรดิเฉียนหลง และอาคารหลิงเอินเตี้ยน (祾恩殿) ซึ่งเป็นประตูหน้าทางเข้าสู่ที่ฝังพระบรมศพ

## รายชื่อสุสานหลวง

สุสานหลวงเรียงตามลำดับของจักรพรรดิและรายพระนามที่ถูกฝัง:

| ชื่อสุสาน | จีน/พินอิน | จักรพรรดิ | จักรพรรดินีและพระมเหสี | วันที่ | ภาพ | ที่ตั้ง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ฉางหลิง | จีน: 長陵; พินอิน: *Cháng Lìng* | จักรพรรดิหย่งเล่อ | จักรพรรดินีเหรินเซี่ยวเหวิน | 1424 |  | ﻿ / ﻿ |
| เซี่ยนหลิง | จีน: 獻陵; พินอิน: *Xiàn Lìng* | จักรพรรดิหงซี | จักรพรรดินีเฉิงเซี่ยวเจา | 1425 |  | ﻿ / ﻿ |
| จิ่งหลิง | จีน: 景陵; พินอิน: *Jǐng Lìng*; แปลตรงตัว: "Scenic Tomb" | จักรพรรดิเซฺวียนเต๋อ | จักรพรรดินีเซี่ยวกงจาง | 1435 |  | ﻿ / ﻿ |
| ยู่วหลิง | จีน: 裕陵; พินอิน: *Yù Lìng* | จักรพรรดิหมิงอิงจง | จักรพรรดินีเซี่ยวจวงรุ่ย จักรพรรดินีเซี่ยวซู่ | 1449 |  | ﻿ / ﻿ |
| เหมาหลิง | จีน: 茂陵; พินอิน: *Mào Lìng* | จักรพรรดิเฉิงฮว่า | จักรพรรดินีเซี่ยวมู่ จักรพรรดินีเซี่ยวเจินฉุน จักรพรรดินีเซี่ยวฮุ่ย | 1487 |  | ﻿ / ﻿ |
| ไท่หลิง | จีน: 泰陵; พินอิน: *Tài Lìng* | จักรพรรดิหงจื้อ | จักรพรรดินีเซี่ยวคังจิ้ง | 1505 |  | ﻿ / ﻿ |
| คางหลิง | จีน: 康陵; พินอิน: *Kāng Lìng* | จักรพรรดิเจิ้งเต๋อ | จักรพรรดินีเซี่ยวจิ้งอี้ | 1521 |  | ﻿ / ﻿ |
| หย่งหลิง | จีน: 永陵; พินอิน: *Yǒng Lìng* | จักรพรรดิเจียจิ้ง | จักรพรรดินีเซี่ยวเจี๋ยซู่ จักรพรรดินีเซี่ยวเลี่ย จักรพรรดินีเซี่ยวเค่อ | 1566 |  | ﻿ / ﻿ |
| เจาหลิง | (จีน: 昭陵; พินอิน: *Zhāo Lìng* | จักรพรรดิหลงชิ่ง | จักรพรรดินีเซี่ยวอี้จวง จักรพรรดินีเซี่ยวอัน จักรพรรดินีเซี่ยวติ้ง | 1572 |  | ﻿ / ﻿ |
| ชิงหลิง | จีน: 慶陵; พินอิน: *Qìng Lìng* | จักรพรรดิไท่ชาง | จักรพรรดินีเซี่ยวหยวนเจิน จักรพรรดินีเซี่ยวเหอ จักรพรรดินีเซี่ยวฉุน | 1620 |  | ﻿ / ﻿ |
| ติงหลิง | จีน: 定陵; พินอิน: *Dìng Lìng*; แปลตรงตัว: "Tomb of Stability" | จักรพรรดิว่านลี่ | จักรพรรดินีเซี่ยวตวนเสี่ยน จักรพรรดินีเซี่ยวจิ้ง | 1620 |  | ﻿ / ﻿ |
| เต๋อหลิง | จีน: 德陵; พินอิน: *Dé Lìng* | จักรพรรดิเทียนฉี่ | จักรพรรดินีเซี่ยวอ้ายเจ๋อ | 1627 |  | ﻿ / ﻿ |
| ซือหลิง | จีน: 思陵; พินอิน: *Sī Lìng* | จักรพรรดิฉงเจิน | จักรพรรดินีเซี่ยวเจี๋ยเล่อ | 1644 |  | ﻿ / ﻿ |

จักรพรรดิราชวงศ์หมิงที่ไม่ได้ฝังไว้ในสุสานหนึ่งในสิบสาม ได้แก่ : จักรพรรดิหงอู่, จู เปียว, จักรพรรดิเจี้ยนเหวิน, จักรพรรดิจิ่งไท่และซิ่งอ๋อง (จู โย่วหยวน)

## อ้างอิง