# ประเทศโปแลนด์

| สาธารณรัฐโปแลนด์*Rzeczpospolita Polska* (โปแลนด์) |
| --- |
|
ธงชาติ

 ตราแผ่นดิน

 |
| **เพลงชาติ:** "มาซูแร็กดอมบรอฟสกีแยกอ" (แปลตรงตัว '"บทเพลงมาเซอร์กาของดอมบรอฟสกี"')ระยะเวลา: 43 seconds0:43 |
| แสดงลูกโลกแสดงแผนที่ยุโรปแสดงทั้งหมดที่ตั้งของประเทศโปแลนด์ (เขียวเข้ม)– ในยุโรป (เขียวและเทาเข้ม) – ในสหภาพยุโรป (เขียว)  –  [คำอธิบายสัญลักษณ์] |
| เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุด | วอร์ซอ ﻿ / ﻿ |
| ภาษาราชการ | โปแลนด์ |
| กลุ่มชาติพันธุ์ (พ.ศ. 2554) | * 98% ชาวโปแลนด์
* 2% อื่น ๆ หรือไม่ระบุ
 |
| ศาสนา (พ.ศ. 2562) | * 90% ศาสนาคริสต์
* —86% โรมันคาทอลิก
* —4% นิกายอื่น ๆ
* 6% ไม่มีศาสนา
* 1% อื่น ๆ
* 3% ไม่ตอบ
 |
| เดมะนิม | * ชาวโปแลนด์
 |
| การปกครอง | สาธารณรัฐแบบรัฐสภา (*โดยนิตินัย*) |
|  |
| • ประธานาธิบดี  | การอล นัฟรอตสกี |
| • นายกรัฐมนตรี  | ดอนัลต์ ตุสก์ |
|  |
| สภานิติบัญญัติ | รัฐสภา |
| • สภาสูง | วุฒิสภา |
| • สภาล่าง | *เซย์ม* |
| ก่อตั้ง |
|  |
| • การทำให้เป็นคริสเตียนในประเทศโปแลนด์  | 14 เมษายน ค.ศ. 966 |
| • ราชอาณาจักรโปแลนด์ | 18 เมษายน ค.ศ. 1025 |
| • เครือจักรภพโปแลนด์–ลิทัวเนีย  | 1 กรกฎาคม ค.ศ. 1569 |
| • การแบ่งโปแลนด์ | 24 ตุลาคม ค.ศ. 1795 |
| • สาธารณรัฐที่ 2 | 11 พฤศจิกายน ค.ศ. 1918 |
| • รัฐบาลพลัดถิ่น | 17 กันยายน ค.ศ. 1939 |
| • สาธารณรัฐประชาชน | 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1947 |
| • สาธารณรัฐที่ 3 | 31 ธันวาคม ค.ศ. 1989 |
|  |
| พื้นที่ |
| • รวม | 312,696 ตารางกิโลเมตร (120,733 ตารางไมล์) (อันดับที่ 69) |
| • แหล่งน้ำ (%) | 1.48 (ณ ปี 2558) |
| ประชากร |
| • ประมาณ 2563 |  38,268,000 (อันดับที่ 38) |
| • ความหนาแน่น | 123 ต่อตารางกิโลเมตร (318.6 ต่อตารางไมล์) (อันดับที่ 83) |
| จีดีพี (อำนาจซื้อ) | ประมาณ 2564 |
| • รวม |  1.363 ล้านล้านดอลลาร์ (อันดับที่ 19) |
| • ต่อหัว |  35,957 ดอลลาร์ (อันดับที่ 39) |
| จีดีพี (ราคาตลาด) | ประมาณ 2564 |
| • รวม |  642 พันล้านดอลลาร์ (อันดับที่ 22) |
| • ต่อหัว |  16,930 ดอลลาร์ (อันดับที่ 44) |
| จีนี (2562) |  28.5 ความเหลื่อมล้ำต่ำ |
| เอชดีไอ (2562) |  0.880 สูงมาก (อันดับที่ 35) |
| สกุลเงิน | ซวอตือ (PLN) |
| เขตเวลา | UTC+1 (เวลายุโรปกลาง) |
| • ฤดูร้อน (เวลาออมแสง) | UTC+2 (เวลาออมแสงยุโรปกลาง) |
| รูปแบบวันที่ | dd/mm/yyyy (ค.ศ.) |
| รหัสโทรศัพท์ | +48 |
| โดเมนบนสุด | .pl |
| **เว็บไซต์** poland.pl |

**โปแลนด์** มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า **สาธารณรัฐโปแลนด์** เป็นประเทศในตอนกลางของยุโรป แบ่งออกเป็น 16 จังหวัด ครอบคลุมพื้นที่กว่า 312,696 ตารางกิโลเมตร (120,733 ตารางไมล์) และมีภูมิอากาศแบบอบอุ่นตามฤดูกาลเป็นส่วนใหญ่ โปแลนด์มีประชากรเกือบ 38.5 ล้านคน และเป็นรัฐสมาชิกที่มีประชากรมากที่สุดเป็นอันดับ 5 ของสหภาพยุโรป โดยมีวอร์ซอ เป็นเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ โดยมีเมืองใหญ่อื่น ๆ ได้แก่ กรากุฟ, วุช, วรอตสวัฟ, ปอซนัญ, กดัญสก์ และชแชชิน

ดินแดนที่มีความหลากหลายทางภูมิศาสตร์ของโปแลนด์นั้น ครอบคลุมตั้งแต่ชายฝั่งตามแนวทะเลบอลติกทางตอนเหนือของประเทศ ไปจนถึงเทือกเขาชูแดแรสและคาร์เพเทียนทางตอนใต้ โปแลนด์มีพรมแดนทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือติดกับลิทัวเนียและรัสเซีย (ผ่านทางแคว้นคาลินินกราด) ทิศตะวันออกติดกับเบลารุสและยูเครน ทิศใต้ติดกับสโลวาเกียและเช็กเกีย และทิศตะวันตกติดกับเยอรมนี

ประวัติศาสตร์ของมนุษย์ที่มีชีวิตชีวาบนผืนดินของโปแลนด์ มีระยะเวลาอยู่เป็นหลายพันปี ตลอดยุคโบราณตอนปลายมีความหลากหลายอย่างกว้างขว้าง โดยมีวัฒนธรรมและชนเผ่าต่าง ๆ ได้ตั้งรกรากอยู่บนที่ราบในยุโรปกลางอันกว้างใหญ่ อย่างไรก็ตาม ชาวโปลันด์ตะวันตกเป็นผู้ที่ครอบครองภูมิภาคแห่งนี้ และก็ได้ตั้งชื่อให้กับภูมิภาคนี้ว่าโปแลนด์ การสถาปนารัฐโปแลนด์นั้นสามารถย้อนรอยไปถึง ค.ศ. 966 เมื่อมีผู้ปกครองนอกรีตแห่งราชอาณาจักรที่อยู่ร่วมกับดินแดนของประเทศโปแลนด์ในปัจจุบัน ได้ยอมรับศาสนาคริสต์ และได้เปลี่ยนมานับถือคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก ราชอาณาจักรโปแลนด์ถูกก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1025 และใน ค.ศ. 1569 ก็ได้ประสานความสัมพันธ์ทางการเมืองที่มีมายาวนานกับลิทัวเนีย โดยการลงนามในสหภาพลูบลิน สหภาพนี้ได้ก่อตั้งเครือจักรภพโปแลนด์–ลิทัวเนีย ซึ่งเป็นหนึ่งในประเทศที่มีพื้นที่มากที่สุด (มีพื้นที่มากกว่า หนึ่ง ล้าน ตารางกิโลเมตร หรือ 400,000 ตารางไมล์) และเป็นประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในยุโรป ภายในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ถึง 17 โดยมีระบบการเมืองเป็นแบบเสรีที่มีเอกลักษณ์เฉพาะ ซึ่งได้รับเอารัฐธรรมนูญสมัยใหม่ เป็นฉบับแรกของยุโรปมาใช้ นั่นคือ รัฐธรรมนูญวันที่ 3 พฤษภาคม ค.ศ. 1791

หลังผ่านพ้นความโดดเด่นและความรุ่งเรืองแล้วนั้น เครือจักรภพโปแลนด์–ลิทัวเนียก็ถูกแบ่งดินแดนโดยประเทศเพื่อนบ้านของเครือจักรภพโปแลนด์–ลิทัวเนีย เมื่อช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 และได้รับเอกราชอีกครั้งใน ค.ศ. 1918 ด้วยสนธิสัญญาแวร์ซาย หลังจากความขัดแย้งทางด้านดินแดนอยู่หลายครั้ง โปแลนด์ซึ่งเป็นรัฐหลายชนชาตินั้น ได้รับการฟื้นฟูสถานะเป็นผู้เล่นหลักในการเมืองของยุโรป ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1939 สงครามโลกครั้งที่สองเริ่มต้นขึ้นด้วยการรุกรานโปแลนด์โดยนาซีเยอรมนี ตามมาด้วยสหภาพโซเวียตที่รุกรานโปแลนด์ตามกติกาสัญญาโมโลตอฟ–ริบเบินทร็อพ พลเมืองชาวโปแลนด์ประมาณ 6 ล้านคน รวมถึงชาวยิวในประเทศจำนวน 3 ล้านคน เสียชีวิตลงตลอดช่วงระหว่างสงคราม ในฐานะที่เป็นรัฐสมาชิกของกลุ่มตะวันออก สาธารณรัฐประชาชนโปแลนด์ได้ประกาศโดยทันทีว่า ประเทศของตนเป็นหัวหน้าในการลงนามสนธิสัญญาวอร์ซอ ท่ามกลางความตึงเครียดในสงครามเย็น ที่เกิดขึ้นทั่วโลก ภายหลังเหตุการณ์ใน ค.ศ. 1989 โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากการเกิดขึ้นและการมีส่วนร่วมของขบวนการโซลิดาริตี รัฐบาลคอมมิวนิสต์ถูกยุบ และโปแลนด์ก็ได้สถาปนาตนเองขึ้นมาใหม่ ในฐานะสาธารณรัฐประชาธิปไตย

โปแลนด์ถือเป็นตลาดที่พัฒนาแล้ว และเป็นประเทศอำนาจปานกลาง โดยเป็นประเทศที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 6 ของสหภาพยุโรป ตามผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (อำนาจตลาด) และใหญ่เป็นอันดับที่ 5 ตามภาวะเสมอภาคของอำนาจซื้อ โปแลนด์ให้มาตรฐานการครองชีพ ความปลอดภัย และเสรีภาพทางเศรษฐกิจที่สูงมาก เช่นเดียวกับการศึกษาในระดับมหาวิทยาลัย ที่ไม่ต้องเสียค่าเล่าเรียน และระบบหลักประกันสุขภาพแบบถ้วนหน้า ประเทศนี้มีแหล่งมรดกโลกของยูเนสโกอยู่ 17 แห่ง โดย 15 แห่งเป็นแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรม โปแลนด์เป็นรัฐสมาชิกของเขตเชงเกน, สหภาพยุโรป, เขตเศรษฐกิจยุโรป, สหประชาชาติ, เนโท, องค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ และกลุ่มวิแชกราด

## ศัพทมูลวิทยา

ชื่อของประเทศโปแลนด์ในภาษาแม่ว่า *Polska* นั้น มีมาจากชนเผ่าเลติชของชาวโปลันด์ตะวันตก ซึ่งอาศัยอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำวาร์ตา ซึ่งในปัจจุบันคือภูมิภาควีแยลกอปอลสกา โดยเริ่มมาตั้งแต่กลางคริสต์ศตวรรษที่ 6 ชื่อของชนเผ่านี้มีต้นกำเนิดมาจากภาษาโปรโต-อินโด-ยุโรป คำว่า *\*pleh₂-* (ที่ราบ) และภาษาโปรโต-สลาวิก คำว่า *pole* (ทุ่งกว้าง) ในทางนิรุกติศาสตร์นั้นได้มีการพลิกแพลงคำจากภูมิลักษณ์ของภูมิภาคและภูมิประเทศอันราบเรียบของวีแยลกอปอลสกา ชื่อประเทศโปแลนด์ในภาษาอังกฤษนั้น (*Poland*) ถูกประดิษฐ์คำขึ้นในคริสต์ทศวรรษที่ 1560 โดยมาจากภาษาเยอรมันกลาง-สูง คำว่า *Pole(n)* และได้เติมคำหลังต่อท้ายว่า *land* ที่มีความหมายว่า ผู้คนหรือประเทศชาติ ก่อนที่จะถูกเอามาใช้ ส่วนชื่อประเทศโปแลนด์ในภาษาละติน (*Polonia*) ก็ถูกนำมาใช้อย่างกว้างขวาง ทั่วยุโรปภายในยุคกลาง

## ประวัติศาสตร์

โปแลนด์เคยเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียต ในการรบวอร์ซอ โปแลนด์ต้องสู้กับสหภาพโซเวียตที่มีทหารมากกว่าถึงห้าเท่า แต่ทหารโปแลนด์ที่รักชาติก็สามารถขับไล่รัสเซียออกไปได้ ต่อมาโปแลนด์เกิดความขัดแย้งภายในประเทศ นาซีเยอรมนีได้เรียกร้องผนวกท่าเรือเสรีดานซิกแต่โปแลนด์ปฏิเสธ นาซีเยอรมนีกับสหภาพโซเวียตได้ทำสนธิสัญญาโมโลตอฟ-ริบเบนทรอพและร่วมมือกันเข้ายึดครองโปแลนด์ ในปี พ.ศ. 2482 โดยเยอรมนีจะเข้ายึดด้านตะวันตก ส่วนสหภาพโซเวียตจะเข้ายึดด้านตะวันออก แต่รัฐบาลของโปแลนด์ได้หลบลี้ภัยไปยังประเทศอังกฤษและจัดตั้งเป็นรัฐบาลพลัดถิ่นทำการต่อสู้กับนาซีเยอรมนีต่อไป

ในระหว่างอยู่ภายใต้การครอบครองของนาซีเยอรมัน นาซีได้ทำการกวาดต้อนชาวยิวในโปแลนด์หลายล้านคนไปยังค่ายกักกัน โดยเฉพาะค่ายกักกันเอาชวิตซ์ และทำการสังหารหมู่อย่างโหดและทารุณ ต่อมาในปี 1945 กองทัพแดงแห่งสหภาพโซเวียตได้เข้ายึดครองโปแลนด์และได้ให้ปกครองด้วยระบอบคอมมิวนิสต์ หลังสงครามโลกครั้งที่สองและสงครามเย็น ประเทศโปแลนด์ได้เป็นหนึ่งในสมาชิกของประเทศในยุโรปตะวันออกที่ปกครองด้วยระบอบคอมมิวนิสต์

## ภูมิศาสตร์

ที่ตั้ง ตั้งอยู่ใจกลางทวีปยุโรป มีพรมแดนติด 7 ประเทศ ได้แก่ ทิศเหนือจรดรัสเซีย (แคว้นคาลีนินกราด) ทิศตะวันออกเฉียงเหนือและทิศตะวันออกจรดลิทัวเนีย เบลารุส และยูเครน ทิศใต้จรดสโลวาเกียและสาธารณรัฐเช็ก ทิศตะวันตกจรดเยอรมนี และทิศเหนือจรดทะเลบอลติก

ภูมิประเทศ เป็นพื้นที่ราบเกือบทั้งประเทศ นอกจากบริเวณชายแดนทางใต้เป็นทิวเขาตาตรา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาคาร์เพเทียและภูเขาซูดีทีส ซึ่งมียอดเขาสูงที่สุดคือยอด Rysy สูงจากระดับน้ำทะเล 8,200 ฟุต เป็นพรมแดนธรรมชาติกั้นระหว่างโปแลนด์กับสโลวาเกีย โปแลนด์มีแม่น้ำสายสำคัญคือ แม่น้ำโอเดอร์ที่อยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ และแม่น้ำวิสตูลาที่อยู่ทางตะวันออกของประเทศ

## การเมือง

### บริหาร

การอล นัฟรอตสกี
ประธานาธิบดีดอนัลต์ ตุสก์
นายกรัฐมนตรี
โปแลนด์เป็นประเทศที่ปกครองโดยระบอบประชาธิปไตยแบบมีผู้แทน โดยมีประธานาธิบดีเป็นประมุขแห่งรัฐ โครงสร้างของรัฐบาลนั้น มีศูนย์กลางอยู่ที่คณะรัฐมนตรี ที่นำโดยนายกรัฐมนตรี ประธานาธิบดีจะแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีตามข้อเสนอของนายกรัฐมนตรี ซึ่งมักจะมาจากพันธมิตรในสภาเซย์มเป็นส่วนใหญ่ ประธานาธิบดีจะได้รับเลือกตั้งจากคะแนนเสียงอยู่ทุก ๆ 5 ปี โดยประธานาธิบดีคนปัจจุบันคือการอล ตาแดอุช นัฟรอตสกี และนายกรัฐมนตรีคนปัจจุบันคือดอนัลต์ ฟรันชีแชก ตุสก์

### การแบ่งเขตการปกครอง

โปแลนด์แบ่งเขตการปกครองระดับบนสุดออกเป็น **16 จังหวัด** (โปแลนด์: *województwa*) ได้แก่

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
 ปอมอแชซาคอดแญ
 ปอมอแช
 วาร์เมีย-มาซูรือ
 ปอดลาแช
 ลูบุช
 วีแยลกอปอลสกา
 กูยาวือ-ปอมอแช
 ดอลนือชล็อนสก์
 ออปอแล
 ชล็อนสก์
 ชฟีแยนตือ-กชึช
 วุช
 มาซอฟแช
 ลูบลิน
 มาวอปอลสกา
 ปอตการ์ปาแช |

| จังหวัด | เมืองหลัก |
| --- | --- |
| *ชื่อภาษาโปแลนด์* | *ชื่อภาษาอังกฤษ* |
| **กูยาวือ-ปอมอแช** | กูยาวือ-พอเมอเรเนีย | บึดก็อชตช์ / ตอรุญ |
| **ชฟีแยนตือ-กชึช** | โฮลีครอสส์ | กีแยลต์แซ |
| **ชล็อนสก์** | ไซลีเชีย | กาตอวิตแซ |
| **ดอลนือชล็อนสก์** | โลเวอร์ไซลีเชีย | วรอตสวัฟ |
| **ปอดลาแช** | พอดลาเคีย | เบียวึสตอก |
| **ปอตการ์ปาแช** | ซับคาร์เพเทีย | แชชุฟ |
| **ปอมอแช** | พอเมอเรเนีย | กดัญสก์ |
| **ปอมอแชซาคอดแญ** | เวสต์พอเมอเรเนีย | ชแชชิน |
| **มาซอฟแช** | แมโซเวีย | วอร์ซอ |
| **มาวอปอลสกา** | เลสเซอร์โปแลนด์ | กรากุฟ |
| **ลูบลิน** | ลูบลิน | ลูบลิน |
| **ลูบุช** | ลูบุช | กอชุฟวีแยลกอปอลสกี / แชลอนากูรา |
| **วาร์เมีย-มาซูรือ** | วาร์เมีย-มาซูเรีย | ออลชตึน |
| **วีแยลกอปอลสกา** | เกรตเตอร์โปแลนด์ | ปอซนัญ |
| **วุช** | วุช | วุช |
| **ออปอแล** | ออปอแล | ออปอแล |

 |
|  |

การปกครองในระดับรองลงไปจากจังหวัดได้แก่

* **อำเภอ** (*powiaty*) แบ่งเป็น
	+ **อำเภอชนบท** (*powiaty ziemskie*) 314 แห่ง และ
	+ **อำเภอนคร** (*powiaty grodzkie*) 65 แห่ง
* **เทศบาล** (*gminy*) 2,478 แห่ง

## ดูเพิ่ม

* ยุโรปกลาง

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

* Materski, Wojciech; Szarota, Tomasz (2009). "Przedmowa" [Preface]. *Polska 1939–1945. Straty Osobowe i Ofiary Represji pod Dwiema Okupacjami* [*Human Losses and Victims of Repressions under Two Occupations*] (ภาษาโปแลนด์). Warsaw: IPN. ISBN 978-83-7629-067-6. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 23 March 2012. สืบค้นเมื่อ 27 October 2014.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Poland.gov.en – Polish national portal เก็บถาวร 3 ธันวาคม 2014 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Poland. *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* "Poland" . *สารานุกรมบริแทนนิกา* (ภาษาอังกฤษ). Vol. 21 (11th ed.). 1911.
* "Poland" . *สารานุกรมบริแทนนิกา*. Vol. 32 (12th ed.). 1922.
* ประเทศโปแลนด์ ที่เว็บไซต์ Curlie
* Wikimedia Atlas of Poland
* ดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ ประเทศโปแลนด์ ที่โอเพินสตรีตแมป