# ภาษายูเครน

| ภาษายูเครน |
| --- |
| украї́нська мо́ва |
| ออกเสียง | [ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔwɐ] |
| ประเทศที่มีการพูด | ยูเครน |
| ภูมิภาค | ยุโรปกลางและตะวันออก |
| ชาติพันธุ์ | ชาวยูเครน |
| ผู้พูด | ผู้พูดเป็นภาษาแม่ประมาณ 40 ล้านคน (ค.ศ. 2000) ผู้พูดทั้งหมดประมาณ 45 ล้านคน |
| ตระกูลภาษา | อินโด-ยูโรเปียน
* บอลต์-สลาฟ
	+ สลาฟ
		- สลาฟตะวันออก
			* **ภาษายูเครน**
 |
| รูปแบบก่อนหน้า | อินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม
* บอลต์-สลาฟดั้งเดิม
	+ สลาฟดั้งเดิม
		- สลาฟตะวันออกเก่า
			* รูทีเนีย
				+ ถิ่นใต้ (ยูเครนเก่า)
 |
| ระบบการเขียน | อักษรซีริลลิก (ชุดตัวอักษรยูเครน) อักษรเบรลล์ยูเครน |
| สถานภาพทางการ |
| ภาษาทางการของ |  ยูเครน
 *ไครเมีย*
 *ทรานส์นีสเตรีย* |
| ภาษาชนกลุ่มน้อย ที่รับรองใน |  โครเอเชีย  เช็กเกีย  เซอร์เบีย  บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา  เบลารุส  โปแลนด์  มอลโดวา  โรมาเนีย  สโลวาเกีย  ฮังการี |
| ผู้วางระเบียบ | บัณฑิตยสถานวิทยาศาสตร์แห่งชาติยูเครน: สถาบันภาษายูเครน, กองทุนสารสนเทศภาษายูเครน, สถาบันภาษาศาสตร์ปอแตบนียา |
| รหัสภาษา |
| ISO 639-1 | `uk` |
| ISO 639-2 | `ukr` |
| ISO 639-3 | `ukr` |
| *Glottolog* | `ukra1253`  Ukrainian |
| Linguasphere | 53-AAA-ed < 53-AAA-e (วิธภาษา: 53-AAA-eda ถึง 53-AAA-edq) |
|   บริเวณที่ภาษายูเครนเป็นภาษาหลัก   บริเวณที่ภาษายูเครนเป็นภาษาชนกลุ่มน้อยที่สำคัญ |
|

**ภาษายูเครน** (ยูเครน: украї́нська мо́ва, ออกเสียง: [ʊkrɐˈjinʲsʲkɐ ˈmɔwɐ]) ซึ่งในอดีตยังมีอีกชื่อว่า **ภาษารูทีเนีย** (อังกฤษ: *Ruthenian language*) เป็นภาษาหนึ่งในกลุ่มภาษาสลาฟตะวันออกของตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน เป็นภาษาแม่ของชาวยูเครนและภาษาราชการของประเทศยูเครน และใช้รูปแบบหนึ่งของอักษรซีริลลิกเป็นภาษาเขียน

ภาษายูเครน
นักภาษาศาสตร์เชิงประวัติสืบหาต้นกำเนิดของภาษายูเครนไปจนถึงภาษาสลาฟตะวันออกเก่าของรัฐรุสเคียฟในสมัยกลางตอนต้น หลังการล่มสลายของรัฐรุสเคียฟและอาณาจักรรูทีเนีย ภาษานี้ได้มีวิวัฒนาการมาเป็นรูปแบบที่เรียกว่าภาษารูทีเนีย มีการใช้ภาษาสลาวอนิกคริสตจักรแบบเคียฟร่วมกับภาษารูทีเนียในพิธีกรรมทางศาสนาในดินแดนที่จะกลายมาเป็นยูเครนสมัยใหม่ เริ่มมีการใช้ภาษายูเครนกันทั่วไปตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17 โดยมีส่วนเกี่ยวข้องกับการก่อตั้งรัฐผู้บัญชาการคอสแซ็ก ตั้งแต่ ค.ศ. 1804 จนถึงสงครามประกาศอิสรภาพยูเครน (ค.ศ. 1917–1921) ภาษายูเครนถูกห้ามใช้ในโรงเรียนต่าง ๆ ในจักรวรรดิรัสเซียซึ่งขณะนั้นครอบครองพื้นที่ส่วนใหญ่ของยูเครน (ภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคใต้) แต่ในภาคตะวันตกของยูเครนยังคงมีผู้ใช้ภาษานี้เรื่อยมาโดยไม่เคยถูกห้าม ทั้งในเพลงพื้นเมือง เพลงและบทกวีของนักดนตรีพเนจร และงานของนักเขียนสำคัญ

หน่วยงานที่มีหน้าที่วางระเบียบเกี่ยวกับภาษายูเครนมาตรฐานคือบัณฑิตยสถานวิทยาศาสตร์แห่งชาติยูเครน (โดยเฉพาะอย่างยิ่งสถาบันภาษายูเครน กองทุนสารสนเทศภาษายูเครน และสถาบันภาษาศาสตร์ปอแตบนียา) ภาษายูเครนและภาษาเบลารุสมีความเข้าใจซึ่งกันและกันในระดับหนึ่ง

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

### ข้อมูล

* Korunets', Ilko V. (2003). *Contrastive Topology of the English and Ukrainian Languages*. Vinnytsia: Nova Knyha Publishers. ISBN 966-7890-27-9.
* Lesyuk, Mykola "Різнотрактування історії української мови".
* Luckyj, George S. N. (1990) [1956]. *Literary Politics in the Soviet Ukraine, 1917–1934*. Durham and London: Duke University Press. ISBN 0-8223-1099-6. (revised and updated edition)
* Nimchuk, Vasyl'. Періодизація як напрямок дослідження генези та історії української мови. Мовознавство. 1997.- Ч.6.-С.3–14; 1998.
* Magocsi, Paul Robert (1996). *A History of Ukraine.* Toronto: University of Toronto Press. ISBN 0-8020-0830-5.
* Pivtorak, Hryhoriy Petrovych (1998). *Походження українців, росіян, білорусів та їхніх мов* [*The origin of Ukrainians, Belarusians, Russians and their languages*] (ภาษายูเครน). Kyiv: Akademia. ISBN 966-580-082-5.Litopys.kiev.ua
* Shevelov, George Y. (1979). *A Historical Phonology of the Ukrainian Language*. Heidelberg: Carl Winter Verlag. ISBN 3-533-02787-2.. Ukrainian translation is partially available online.
* Subtelny, Orest (1988). *Ukraine: A History*. Toronto: University of Toronto Press. ISBN 0-8020-5808-6.
* "What language is spoken in Ukraine", in *Welcome to Ukraine*, 2003, 1., wumag.kiev.ua
* All-Ukrainian population census 2001, ukrcensus.gov.ua
* Конституція України (Constitution of Ukraine), 1996, rada.kiev.ua (ในภาษายูเครน) English translation (excerpts), rada.kiev.ua.
* 1897 census, demoscope.ru

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Dialects of Ukrainian Language / Narzecza Języka Ukraińskiego by Wł. Kuraszkiewicz เก็บถาวร 14 กุมภาพันธ์ 2010 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ในภาษาโปแลนด์)
* Hammond's Racial map of Europe, 1919 "National Alumni" 1920, vol.7, anesi.com
* Ethnographic map of Europe 1914, cla.calpoly.edu
* Internet Encyclopedia of Ukraine: Ukrainian language
* The official Ukrainian Orthography (2012), published by the National Academy of Sciences of Ukraine
* 101languages.net – Ukrainian 101