# สเปซลอนช์ซิสเตม

สเปซลอนช์ซิสเตม| สเปซลอนช์ซิสเตมบล็อก 1 พร้อมกับยานอวกาศโอไรออนบนฐานส่ง 39 ก่อนการส่ง |
| หน้าที่ | จรวดขนส่งหนักพิเศษ |
| ผู้ผลิต | แอโรเจ็ทร็อคเก็ตไดน์ นอร์ทธรอป กรัมแมน โบอิง ยูไนเต็ดลันช์อัลลิอันซ์ |
| ประเทศ | สหรัฐ |
| ต้นทุนโครงการ | 2.3011 หมื่นล้านดอลลาร์ (ปรับตามอัตราเงินเฟ้อถึง ค.ศ. 2021)  |
| ค่าใช้จ่ายต่อเที่ยวบิน | มากกว่า 2 พันล้านดอลลาร์ ไม่รวมค่าพัฒนา (ค่าประมาณ)  |
| ค่าใช้จ่ายต่อปี | 2.555 พันล้านดอลลาร์ในปีงบประมาณสหรัฐที่ 2021 |
| ขนาด |
| สูง | **บล็อก 1 Crew:** 98 m (322 ft) **บล็อก 2 Cargo:** 111 m (365 ft) |
| เส้นผ่านศูนย์กลาง | 8.4 m (27.6 ft), ส่วนแกน |
| ท่อน | 2 |
| ความจุ
 |
| น้ำหนักบรรทุกสู่ LEO  |
| มวล | * **บล็อก 1**: 95 t (209,000 lb)
* **บล็อก 1บี**: 105 t (231,000 lb)
* **บล็อก 2**: 130 t (290,000 lb)
 |
| น้ำหนักบรรทุกสู่ TLI |
| มวล | * **บล็อก 1**: > 27 t (59,500 lb)
* **บล็อก 1บี Crew**: 38 t (83,700 lb)
* **บล็อก 1บี Cargo**: 42 t (92,500 lb)
* **บล็อก 2 Crew**: > 43 t (94,700 lb)
* **บล็อก 2 Cargo**: > 46 t (101,400 lb)
 |
|  |
| จรวดที่เกี่ยวข้อง |
| การเปรียบเทียบ | * แอรีส V
* เอเนอเกีย
* N1
* แซตเทิร์น V
* กระสวยอวกาศ
* ฟัลคอน เฮฟวี
* สตาร์ชิป
* ฉางเจิง 9
 |
| ประวัติการบิน |
| สถานะ | ประจำการ |
| จุดส่งตัว | ศูนย์อวกาศเคนเนดี, ฐานส่ง 39บี |
| จำนวนเที่ยวบิน | 1 |
| สำเร็จ | 1 |
| เที่ยวบินแรก | 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 2022, 1:47:44 น. EST (13:47:44 น. GMT+7)  |
| น้ำหนักบรรทุกที่โดดเด่น | โอไรออน |
|  |
|

| ข้อมูลส่วน |
| --- |
| บูสเตอร์ (บล็อก 1, 1B) |
| จำนวนบูสเตอร์ | จรวดเชื้อเพลิงแข็งห้าส่วน 2 ลำ |
| ความยาว | 54 m (177 ft) |
| เส้นผ่านศูนย์กลาง | 3.7 m (12 ft) |
| มวลรวม | 730 t (1,600,000 lb) |
| เครื่องยนต์ | เชื้อเพลิงแข็ง |
| แรงส่ง | **ระดับน้ำทะเล:** 14.6 MN; 1,490 tf (3,280,000 lbf) **สูญญากาศ:** 16 MN; 1,600 tf (3,600,000 lbf) |
| แรงส่งรวม | **ระดับน้ำทะเล:** 29.2 MN; 2,980 tf (6,560,000 lbf) **สูญญากาศ:** 32 MN; 3,300 tf (7,200,000 lbf) |
| แรงดลจำเพาะ | 269 s (2.64 km/s) |
| ระยะเวลาการเผาไหม้ | 126 วินาที |
| เชื้อเพลิง | PBAN, APCP |
| ท่อนแรก (บล็อก 1, 1บี, 2) – ส่วนแกน |
| ความยาว | 65 m (212 ft) |
| เส้นผ่านศูนย์กลาง | 8.4 m (27.6 ft) |
| มวลเปล่า | 85 t (187,990 lb) |
| มวลรวม | 1,073 t (2,365,000 lb) |
| เครื่องยนต์ | 4 RS-25D/E |
| แรงส่ง | **ระดับน้ำทะเล:** 7.44 MN; 758 tf (1,672,000 lbf) **สูญญากาศ:** 9.115 MN; 929.5 tf (2,049,200 lbf) |
| แรงดลจำเพาะ | **ระดับน้ำทะเล:** 366 s (3.59 km/s) **สูญญากาศ:** 452 s (4.43 km/s) |
| ระยะเวลาการเผาไหม้ | 480 วินาที |
| เชื้อเพลิง | LH2 / LOX |
| ท่อนที่สอง (บล็อก 1) – ส่วนขับดันเย็นยิ่งยวดชั่วคราว |
| ความยาว | 13.7 m (45 ft) |
| เส้นผ่านศูนย์กลาง | 5 m (16 ft) |
| มวลเปล่า | 3,490 kg (7,690 lb) |
| มวลรวม | 32,066 kg (70,693 lb) |
| เครื่องยนต์ | 1 RL10B-2/C-2 |
| แรงส่ง | 110.1 kN (24,800 lbf) |
| แรงดลจำเพาะ | 465.5 s (4.565 km/s) |
| ระยะเวลาการเผาไหม้ | 1125 วินาที |
| เชื้อเพลิง | LH2 / LOX |
| ท่อนที่สอง (บล็อก 1บี, บล็อก 2) – ส่วนสำรวจบน |
| ความยาว | 17.3 m (57 ft) |
| เส้นผ่านศูนย์กลาง | 8.4 m (28 ft) |
| เครื่องยนต์ | 4 RL10C-3, ต่อมา 4 RL10C-X |
| แรงส่ง | 407.2 kN (91,500 lbf) |
| ระยะเวลาการเผาไหม้ | * 350 วินาที (สู่ LEO)
* 925 วินาที (สู่ TLI)
 |
| เชื้อเพลิง | LH2 / LOX |

 |

**สเปซลอนช์ซิสเตม** (อังกฤษ: *Space Launch System*; SLS) เป็นจรวดขนส่งหนักพิเศษแบบใช้ครั้งเดียวสัญชาติสหรัฐ ซึ่งนาซาพัฒนามาตั้งแต่ ค.ศ. 2011 ได้รับการส่งขึ้นครั้งแรกในวันที่ 16 พฤศจิกายน ค.ศ. 2022 จากศูนย์อวกาศเคนเนดีในภารกิจอาร์ทิมิส 1 สเปซลอนช์ซิสเตม ออกแบบมาเพื่อทดแทนจรวดแอรีส I และแอรีส V ซึ่งถูกยกเลิกไปพร้อมกับโครงการส่งมนุษย์กลับสู่ดวงจันทร์คอนสเตลเลชัน สเปซลอนช์ซิสเตม มีวัตถุประสงค์เพื่อสืบทอดกระสวยอวกาศ และเป็นพาหนะส่งหลักสำหรับแผนการสำรวจอวกาศห้วงลึกของนาซาในคริสต์ทศวรรษ 2020 ภารกิจส่งมนุษย์สู่ดวงจันทร์ได้รับการวางแผนไว้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการอาร์ทิมิส เพื่อนำร่องความเป็นไปได้ของภารกิจส่งมนุษย์สู่ดาวอังคาร สเปซลอนช์ซิสเตมได้รับการพัฒนาในสามช่วงหลัก ได้แก่ บล็อก 1, บล็อก 1บี, และบล็อก 2 ซึ่งความสามารถของจรวดจะเพิ่มขึ้นตามลำดับ ตามข้อมูลเมื่อ สิงหาคม 2019 สเปซลอนช์ซิสเตม บล็อก 1 จะใช้ในการส่งภารกิจอาร์ทิมิสสามครั้งแรก จรวด บล็อก 1บี จะใช้การส่งห้าครั้งต่อมา หลังจากนั้นการส่งทั้งหมดจะใช้จรวดบล็อก 2

สเปซลอนช์ซิสเตมได้รับการออกแบบมาโดยเฉพาะเพื่อส่งยานอวกาศโอไรออนซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจอาร์ทิมิสจากฐานส่ง 39บี ที่ศูนย์อวกาศเคนเนดีใน ฟลอริดา โครงการอาร์ทิมิสคาดว่าจะใช้สเปซลอนช์ซิสเตม ไม่มากกว่าหนึ่งครั้งต่อปีจนถึงอย่างน้อยปี ค.ศ. 2030.

รัฐสภาสหรัฐกำหนดการส่งครั้งแรกไว้ภายในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2016 แต่ว่าถูกเลื่อนไปอย่างน้อยสิบหกครั้ง ทำให้ล่าช้าไปมากกว่าห้าปีจากกำหนดการเดิม

ภายหลังจากภารกิจอาร์ทิมิสสี่ครั้งแรก นาซามีแผนจะถ่ายโอนการผลิตและการส่งสเปซลอนช์ซิสเตมแก่บริษัทดีปสเปซทรานสปอร์ตจำกัด ซึ่งเป็นบริษัทร่วมทุนระหว่างโบอิงกับนอร์ทธรอป กรัมแมน

## รูปพรรณ

สเปซลอนช์ซิสเตมสืบการออกแบบมาจากกระสวยอวกาศ ส่วนแรกของจรวดถูกขับดันด้วยส่วนแกนกลางและจรวดขับดันเชื้อเพลิงแข็งสองลำ สเปซลอนช์ซิสเตมทุกบล็อกมีลักษณะการออกแบบส่วนแกนกลางเหมือนกัน แต่ต่างกันที่การออกแบบส่วนบนและจรวดขับดัน

### ส่วนแกน

ส่วนแกนของสเปซลอนช์ซิสเตมถูกดันออกจากโรงงานประกอบมิชูดเพื่อขนส่งไปยังศูนย์อวกาศสเทนนิส
ส่วนแกน พร้อมด้วยจรวดขับดันเชื้อเพลิงแข็ง มีหน้าที่ในการขับดันส่วนบนและน้ำหนักบรรทุกของจรวดออกไปนอกชั้นบรรยากาศและเร่งจรวดให้เกือบถึงอัตราเร็วโคจร ส่วนแกนประกอบไปด้วยถังเชื้อเพลิงไฮโดรเจนเหลวและออกซิเจนเหลว สำหรับช่วงการขึ้นสู่อวกาศ จุดยึดสำหรับจรวดขับดันเชื้อเพลิงแข็ง ระบบควบคุมการบิน และระบบขับดันหลัก (อังกฤษ: *Main Propulsion System*; MPS) ระบบขับดันหลักมีหน้าที่ในการจ่ายเชื้อเพลิงและออกซิเจนแก่เครื่องยนต์ RS-25 4 เครื่อง ควบคุมทิศทางเครื่องยนต์ด้วยกระบอกสูบไฮดรอลิก และรักษาความดันในถังเชื้อเพลิงด้วยเชื้อเพลิงในรูปก๊าซ ส่วนแกนสร้างแรงขับดันประมาณ 25% ของแรงขับดันทั้งหมดขณะส่งตัว โดยส่วนนี้มีความยาว 65 m (213 ft) และมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 8.4 m (28 ft) ส่วนแกนมีลักษณะทั้งทางรูปลักษณ์และโครงสร้างที่เหมือนกับถังเชื้อเพลิงนอกของกระสวยอวกาศ ในการบินสี่ครั้งแรกจะใช้และทิ้งเครื่องยนต์ RS-25D ทั้งหมดที่เคยใช้ในภารกิจกระสวยอวกาศที่เหลืออยู่จำนวนสิบหกเครื่อง บริษัท แอโรเจ็ทร็อคเก็ตไดน์ปรับแต่งเครื่องยนต์ด้วยตัวควบคุมเครื่องยนต์รุ่นใหม่ ปรับแรงขับดันสูงสุดสูงขึ้น และเพิ่มฉนวนกันความร้อนต่อเครื่องยนต์จากจรวดขับดันเชื้อเพลิงแข็ง ในการบินครั้งต่อ ๆ ไปจะเปลี่ยนไปใช้เครื่องยนต์ RS-25E ซึ่งเป็นรุ่นที่ออกแบบมาสำหรับการใช้แล้วทิ้งโดยเฉพาะ และจะลดราคาต่อเครื่องยนต์ไปมากกว่า 30% แรงขับดันของเครื่องยนต์ RS-25D แต่ละเครื่องถูกปรับเพิ่มขึ้นจาก 2,188 kN (492,000 lbf) ในการใช้ในกระสวยอวกาศ เป็น 2,281 kN (513,000 lbf) ในเครื่องยนต์ที่ปรับปรุงใหม่ เครื่องยนต์ RS-25E จะมีแรงขับดันต่อเครื่องยนต์เพิ่มขึ้นเป็น 2,321 kN (522,000 lbf)

### จรวดขับดัน

สเปซลอนช์ซิสเตม บล็อก 1 และ 1B มีแผนที่จะใช้จรวดเชื้อเพลิงแข็งห้าส่วน 2 ลำ จรวดขับดันเชื้อเพลิงแข็งเหล่านี้ใช้ส่วนเปลือกของจรวดขับดันเชื้อเพลิงแข็งสี่ส่วนที่เคยใช้ในภารกิจกระสวยอวกาศ จรวดขับดันของสเปซลอนช์ซิสเตม มีส่วนกลางเพิ่มมาหนึ่งส่วน ระบบควบคุมการบินใหม่ และฉนวนที่เบาลง แต่ขาดระบบกร่มชูชีพสำหรับกู้คืน เชื้อเพลิงในจรวดเชื้อเพลิงแข็งเป็นผงอะลูมิเนียมซึ่งก่อปฏิกิริยารุนแรง และแอมโมเนียมเปอร์คลอเรตซึ่งเป็นตัวออกซิไดซ์ประสิทธิภาพสูง ยึดเหนี่ยวไว้ด้วยโพลีบูตาไดอีน อะครีลอนไนไตรท์ (PBAN) ส่วนผสมนี้มีลักษณะเหมือนกับยางลบและถูกบรรจุอยู่ในแต่ละส่วนของจรวดเชื้อเพลิงแข็ง จรวดเชื้อเพลิงแข็งห้าส่วนนี้มีแรงดลมากกว่าจรวดเขื้อเพลิงแข็งของกระสวยอวกาศประมาณ 25% แต่จะไม่ถูกนำกลับมาใช้ใหม่

จำนวนของจรวดขับดันสำหรับสเปซลอนช์ซิสเตม บล็อก 1 ถึง 1B นั้นถูกจำกัดโดยจำนวนของเปลือกที่เหลือจากโครงการกระสวยอวกาศ ซึ่งมีเพียงพอสำหรับการบินแปดครั้ง ในวันที่ 2 มีนาคม ค.ศ. 2019 มีการประกาศโครงการการพ้นและต่ออายุจรวดขับดัน (อังกฤษ: *Booster Obsolescence and Life Extension program; BOLE*) โดยโครงการนี้จะพัฒนาจรวดขับดันเชื้อเพลิงรุ่นใหม่สำหรับการผลิตโดยนอร์ทธรอป กรัมแมน สเปซซิสเต็มส์สำหรับการบินครั้งต่อ ๆ ไป จรวดขับดันจากบล็อก 2 เป็นต้นไปจะสืบการพัฒนามาจากจรวดขับดันเชื้อเพลิงแข็งเปลือกเชิงประกอบที่เคยได้รับการพัฒนาสำหรับจรวดโอเมกา และคาดการณ์ว่าจะเพิ่มความสามารถในการส่งน้ำหนักบรรทุกของบล็อก 2 สู่วงโคจรต่ำของโลกไปอยู่ที่ 130 t (290,000 lb) และอย่างน้อยที่ 46 t (101,000 lb) สำหรับวิถีโคจรสู่ดวงจันทร์ ตามข้อมูลเมื่อ กรกฎาคม 2021 โครงการ BOLE อยู่ภายใต้การพัฒนา โดยการจุดเครื่องยนต์ครั้งแรกคาดการณ์ไว้สำหรับปี ค.ศ. 2024

### ส่วนบน

ส่วนขับดันเย็นยิ่งยวดชั่วคราว (อังกฤษ: *Interim Cryogenic Propulsion Stage*; ICPS) จะใช้เป็นส่วนบนของสเปซลอนช์ซิสเตม บล็อก 1 ในภารกิจอาร์ทิมิส 1, 2, และ 3 ICPS เป็นส่วนที่สองเย็นยวดยิ่งเดลตาของจรวดเดลตา IVที่ถูกยืดให้ยาวและผ่านมาตรฐานการใช้กับมนุษย์ ซึ่งขับดันโดยเครื่องยนต์ RL10 หนึ่งเครื่อง ICPS ส่วนแรกจะใช้เครื่องยนต์รุ่น RL10B-2 ในขณะที่ IPCS ส่วนที่สองและสามและใช้เครื่องยนต์รุ่น RL10C-2 จรวดบล็อก 1 ได้รับการออกแบบมาให้สามารถส่งน้ำหนักบรรทุก 95 t (209,000 lb) ไปยังวงโคจรต่ำของโลก โดยรวมน้ำหนักของ ICPS เป็นส่วนหนึ่งของน้ำหนักบรรทุก ณ เวลาที่ส่วนแกนของสเปซลอนช์ซิสเตม แยกออกไป อาร์ทิมิส 1 จะเคลื่อนที่ในวิถีกึ่งโคจรขนาด 1806 x 30 กม. วิถีการเดินทางนี้จะรับรองการกำจัดส่วนแกนอย่างปลอดภัย จากนั้น ICPS จะทำการแทรกเข้าสู่วงโคจรและทำการจุดเครื่องยนต์เพื่อส่งยานโอไรออนสู่วิถีสู่ดวงจันทร์ ICPS จะได้รับมาตรฐานการใช้กับมนุษย์ในภารกิจอาร์ทิมิส 2 และ 3 ซึ่งมีลูกเรือ

ส่วนสำรวจบน (อังกฤษ: *Exploration Upper Stage*; EUS) ได้รับการวางแผนไว้สำกรับใช้ในภารกิจอาร์ทิมิส 4 ส่วนสำรวจบนจะเร่งสเปซลอนช์ซิสเตม ให้ถึงวงโคจรสมบูรณ์ และจะจุดเครื่องยนต์อีกครั้งเพื่อส่งน้ำหนักบรรทุกไปยังจุดหมายที่ไกลกว่าวงโคจรต่ำของโลก โดยคาดการณ์ว่าส่วนสำรวจบนจะใช้ในจรวดบล็อก 1B และบล็อก 2 ส่วนสำรวจบนมีเส้นผ่านศูนย์กลางเท่ากับส่วนแกนที่ 8.4 m (28 ft) และจะขับเคลื่อนด้วยเครื่องยนต์ RL10C-3 จำนวน 4 เครื่อง และจะได้รับการปรับปรุงให้ใช้เครื่องยนต์รุ่น RL10C-X ในท้ายที่สุด ตามข้อมูลเมื่อ มีนาคม 2022 โบอิงกำลังพํฒนาถังเขื้อเพลิงที่ทำจากวัสดุผสมใหม่สำหระบ EUS ซึ่งจะเพิ่มประสิทธิภาพในการส่งน้ำหนักบรรทุกไปยังวิถีโคจรสู่ดวงจันทร์ของบล็อก 1B 30% ส่วนบนที่ได้รับการปรับปรุงในตอนแรกได้รับการตั้งชื่อว่า ส่วนบนที่ใช้ได้สองทาง (อังกฤษ: *Dual Use Upper Stage*; DUUS) แต่ในต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นส่วนสำรวจบน

### แบบย่อยบล็อก

ความแตกต่างของสเปซลอนช์ซิสเตม| เที่ยวบิน # | บล็อก | เครื่องยนต์ส่วนแกน | จรวดขับดัน | ส่วนบน | แรงขับดันขณะส่งตัว | มวลน้ำหนักบรรทุกสู่... |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| วงโคจรต่ำของโลก (LEO) | วิถีโคจรสู่ดวงจันทร์ (TLI) | วงโคจรดวงอาทิตย์ (HCO) |
| 1 | 1 | RS-25D | จรวดขับดันแข็ง 5-ส่วน สืบมาจากกระสวยอวกาศ | ส่วนขับดันเย็นยิ่งยวดชั่วคราว (ICPS) พร้อมกับเครื่องยนต์ RL10B-2 | 39 MN (8,800,000 lbf) | 95 เมตริกตัน (209,000 lb) | >27 เมตริกตัน (59,500 lb) | ไม่ทราบ |
| 2, 3 | ส่วนขับดันเย็นยิ่งยวดชั่วคราว (ICPS) พร้อมกับเครื่องยนต์ RL10C-2 |
| 4 | 1B | ส่วนสำรวจบน (EUS) | 105 เมตริกตัน (231,000 lb) | 42 เมตริกตัน (92,500 lb) |
| 5,6,7,8 | RS-25E |
| 9, ... | 2 | การพ้นและต่ออายุจรวดขับดัน (BOLE) | 41 MN (9,200,000 lbf) | 130 เมตริกตัน (290,000 lb) | >46 เมตริกตัน (101,400 lb) | 45 เมตริกตัน (99,000 lb) |

* องค์ประกอบของบล็อก 1
* องค์ประกอบของบล็อก 1B
* องค์ประกอบของบล็อก 2

## เชิงอรรถ

## บรรณานุกรม