Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ระดับเชาวน์ปัญญา

**ระดับเชาวน์ปัญญา** หรือ **ไอคิว** (IQ ย่อจาก intelligence quotient) หมายถึง ความฉลาดทางเชาวน์ปัญญา การคิด การใช้เหตุผล การคำนวณ การเชื่อมโยง ไอคิว เป็นศักยภาพทางสมองที่ติดตัวมาแต่กำเนิด เปลี่ยนแปลงแก้ไขได้ยาก ไอคิว สามารถวัดออกมาเป็นค่าสัดส่วนตัวเลขที่แน่นอนได้

## คำอื่นที่ใช้

นอกจากคำว่าไอคิวที่นิยมใช้ทับศัพท์ภาษาอังกฤษแล้วในทางประชากรศาสตร์ว่า "ผลการแสดงสติปัญญา" หรือ "ระดับปัญญา"

## การวัดไอคิว

การวัดไอคิว เกิดขึ้นครั้งแรกในปีค.ศ.1905 โดยนักจิตวิทยาชาวฝรั่งเศสที่ต้องการแยกบุคคลปัญญาอ่อนออกจากคนปกติ เพื่อจะได้จัดการศึกษาให้อย่างเหมาะสม โดยใช้การเปรียบเทียบระหว่างความสามารถที่ควรจะเป็นกับอายุสมองแล้วคำนวณออกมาเป็นเปอร์เซ็นต์
ปัจจุบัน การวัดไอคิวมักใช้แบบทดสอบของเวสเลอร์ ที่เริ่มพัฒนามาตั้งแต่ปีค.ศ.1930 โดยอาศัยงานวิจัยของนักวิชาการและนักการทหาร เป็นกลุ่มข้อทดสอบทั้งหมด 11 กลุ่ม เป็นกลุ่มที่ต้องใช้ภาษาโต้ตอบ 6 กลุ่ม ไม่ต้องใช้ภาษาโต้ตอบ 5 กลุ่ม ดังนี้

1. ข้อมูลทั่วไป เป็นคำถามเพื่อตรวจวัดความสนใจความรู้รอบตัว
2. ความคิด ความเข้าใจ
3. การคิดคำนวณ
4. ความคิดที่เป็นนามธรรม โดยให้หาความเหมือน
5. ความจำระยะสั้น โดยใช้การจำจากตัวเลข
6. ภาษาในส่วนของการใช้คำ
7. การต่อภาพในส่วนที่ขาดหายไป
8. การจับคู่โครงสร้าง โดยดูจากรูปร่างหรือลวดลาย
9. การเรียงลำดับภาพเหตุการณ์ต่าง ๆ
10. การต่อภาพเป็นรูป ด้วยการต่อจิ๊กซอว์
11. การหาความสัมพันธ์ของตัวเลขและสัญลักษณ์

เนื่องจากไอคิวสามารถวัดออกมาเป็นตัวเลขได้ จึงมีผู้ให้ความสำคัญกับไอคิวมาโดยตลอด เด็กที่เรียนเก่ง จะมีแต่คนชื่นชม พ่อแม่ครูอาจารย์รักใคร่ ต่างจากเด็กที่เรียนปานกลางหรือเด็กที่เรียนแย่มักไม่ค่อยเป็นที่สนใจ หรือถูกดุว่า ทั้ง ๆ ที่เด็กเหล่านี้อาจจะมีความสามารถทางด้านอื่น เช่น ดนตรี กีฬา ศิลปะ เพียงแต่ไม่มีความถนัดเชิงวิชาการเท่านั้นเอง

มาในช่วงหลัง ๆ ความเชื่อมั่นในไอคิวเริ่มสั่นคลอนเมื่อมีการตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับการวัด และความสำคัญของไอคิว จนในที่สุดเมื่อ 10 ปีที่ผ่านมาจึงยอมรับกันว่า แทัจริงแล้ว ในความเป็นจริง ชีวิตต้องการทักษะและความสามารถในด้านอื่น ๆ อีกมากมายที่นอกเหลือไปจากการจำเก่ง การคิดเลขเก่ง หรือการเรียนเก่ง ความสามารถเหล่านี้อาจจะช่วยให้คน ๆ หนึ่งได้เรียน ได้ทำงานในสถานที่ดี ๆ แต่คงไม่สามารถเป็นหลักประกันถึงชีวิตที่มีความสุขได้

ยกตัวอย่างเช่น งานวิจัยชิ้นหนึ่งในรัฐแมสซาซูเสท สหรัฐอเมริกาที่ศึกษาความสัมพันธ์ของไอคิวกับความสำเร็จในชีวิต โดยติดตามเก็บข้อมูลจากเด็ก 450 คน นานถึง 40 ปี พบว่าไอคิวมีความสัมพันธ์เพียงเล็กน้อยกับความสามารถในการทำงานได้ดีหรือกับการดำเนินชีวิต และพบว่าปัจจัยที่สามารถจะทำนายถึงความสำเร็จในด้านต่าง ๆ ของชีวิตได้ดีกว่า กลับเป็นความสามารถด้านต่าง ๆ ในวัยเด็กที่ไม่เกี่ยวข้องกับไอคิว เช่น ความสามารถในการจัดการกับความผิดหวัง การควบคุมอารมณ์ และการเข้ากับบุคคลอื่น ๆ ได้ดี
ตัวอย่างงานวิจัยอีกเรื่องหนึ่ง คือการติดตามเก็บข้อมูลจากผู้ที่จบปริญญาเอกทางวิทยาศาสตร์ 80 คน ตั้งแต่ตอนที่ยังศึกษาอยู่ไปจนถึงบั้นปลายชีวิตในวัย 70 ปี พบว่า ความสามารถทางด้านอารมณ์และสังคมมีส่วนทำให้ประสบความสำเร็จในวิชาชีพและมีชื่อเสียงมากกว่าความสามารถทางเชาวน์ปัญญาหรือไอคิวถึง 4 เท่า

## ดูเพิ่ม

* ความฉลาดทางอารมณ์

## อ้างอิง

* Sackeim HA, Freeman J, McElhiney M, Coleman E, Prudic J, Devanand DP (March 1992). "Effects of major depression on estimates of intelligence". *J Clin Exp Neuropsychol*. **14** (2): 268–88. PMID 1572949.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
# แผนการสอน

แผนการสอนแบบ Triple A
**แผนการสอน** หรือ **แผนการจัดการเรียนรู้** (อังกฤษ: *lesson plan*) เป็นคำอธิบายรายละเอียดการจัดการเรียนการสอนหรือวิธีการเรียนรู้ในบทเรียนนั้น ๆ แผนการสอนถูกพัฒนาโดยครูเพื่อเป็นแนวทางการจัดการเรียนรู้ในห้องเรียน รายละเอียดของแผนการสอนขึ้นอยู่กับความชอบของผู้สอน รายวิชาที่สอนและความต้องการของผู้เรียน โรงเรียนอาจมีข้อกำหนดเกี่ยวกับการจัดทำแผนการเรียนรู้ก็ได้ ทั้งนี้แผนการสอนจะเป็นแนวทางการดำเนินบทเรียนของครูผู้สอน โดยจะมีการกำหนดเป้าหมาย วิธีการบรรลุเป้าหมายและการวัดว่าบรรลุเป้าหมายนั้นหรือไม่ด้วยแบบทดสอบ ใบงาน การบ้าน เป็นต้น

## อ้างอิง
# วิทยาศาสตร์ประยุกต์

**วิทยาศาสตร์ประยุกต์** (อังกฤษ: applied science) คือสาขาวิชาทางวิทยาศาสตร์ที่นำความรู้จากวิทยาศาสตร์ธรรมชาติไปใช้กับปัญหาในทางปฏิบัติ สาขาวิชาต่างของวิศวกรรมศาสตร์เป็นตัวอย่างของวิทยาศาสตร์ประยุกต์ วิทยาศาสตร์ประยุกต์มีความสำคัญสำหรับการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ และในด้านอุตสาหกรรมเรียกวิทยาศาสตร์ประยุกต์ว่า การวิจัยและพัฒนา (research & development) มีนักวิทยาศาสตร์ ดังนี้

1. ทอมัส อัลวา เอดิสัน
2. ไมเคิล ฟาราเดย์
3. หลุยส์ ปาสเตอร์
4. พี่น้องตระกูลไรต์
5. กาลิเลโอ กาลิเลอี

## สาขาของวิทยาศาสตร์ประยุกต์

* วิศวกรรมศาสตร์
* วิทยาการคอมพิวเตอร์
* วิทยาการสารสนเทศ
* วิทยาศาสตร์พุทธิปัญญา

## อ้างอิง

* applied science เก็บถาวร 2005-03-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน; ข้อมูลจาก WordNet
# เลวกิปโปส

เลวกิปโปส
**เลวกิปโปส** (กรีก: Λεύκιππος, [lěu̯.kip.pos]) หรือ **ลูซิปปัส** (อังกฤษ: *Leucippus*) มีชีวิตอยู่ในช่วงครึ่งแรกของศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล เป็นชาวกรีกในยุคแรกที่สุดคนหนึ่งซึ่งพัฒนาทฤษฎีเกี่ยวกับอะตอม คือแนวคิดที่ว่าทุกสิ่งทุกอย่างล้วนประกอบขึ้นจากส่วนประกอบหลากหลายชนิดที่ไม่สามารถแบ่งแยกได้อีกต่อไปและไม่สามารถทำลายได้ เรียกว่า อะตอม แนวคิดนี้ได้รับการต่อเติมให้ละเอียดยิ่งขึ้นโดยดิมอคริตัสผู้เป็นศิษย์และผู้สืบทอดของเขา นอกจากนี้มีนักคิดเกี่ยวกับอะตอมอีกคนหนึ่งในยุคก่อนหน้านี้ คือโมกัสแห่งไซดอน ผู้มีชีวิตอยู่ในช่วงสงครามเมืองทรอย (ศตวรรษที่ 13-12 ก่อนคริสตกาล)

เชื่อว่าเลวกิปโปสน่าจะเกิดในเมืองมีแลโตส แม้จะมีหลักฐานบางแห่งเอ่ยถึงสถานที่เกิดของเขาว่าเป็น แอบเดียราในเทรซ และอีเลีย

## อ้างอิง

* A. A. Long (ed.), *The Cambridge Companion to Early Greek Philosophy* (pgs. xxiii, 185)
* Diels-Kranz, *Die Fragmente der Vorsokratiker* [I] 67A
* Diogenes Laërtius, *Lives and Opinions of Eminent Philosophers*, IX.30-33
# วรรณกรรมมุขปาฐะ

**วรรณกรรมมุขปาฐะ** (อังกฤษ: *oral literature*, orature) หรือ **วรรณกรรมชาวบ้าน** (folk literature) เป็นประเภทหนึ่งของวรรณกรรมที่บอกเล่าหรือขับร้อง ซึ่งแตกต่างกับวรรณกรรมเขียน แม้ว่าจะมีการบันทึกวรรณกรรมมุขปาฐะไว้มากมายก็ตาม ไม่มีคำจำกัดแบบมาตรฐาน เนื่องจากนักมานุษยวิทยาได้ให้คำอธิบายที่แตกต่างกันไปสำหรับวรรณกรรมมุขปาฐะหรือวรรณกรรมชาวบ้าน แนวความคิดแบบกว้าง ๆ หมายถึง วรรณกรรมที่มีลักษณะถ่ายทอดด้วยมุขปาฐะหรือบอกเล่าต่อ ๆ กันมา และไม่มีรูปแบบที่ตายตัว เนื้อหาประกอบด้วยเรื่องราว ตำนาน และประวัติศาสตร์ที่ถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่นในรูปแบบคำบอกเล่า

## อ้างอิง
# วารสารศาสตร์

**วารสารศาสตร์** (อังกฤษ: *Journalism*) เป็นวิธีการสอบถามและรูปแบบทางวรรณกรรมที่มุ่งให้บริการแก่สาธารณะโดยการเผยแพร่และวิเคราะห์ข่าวและสารสนเทศอื่น การยึดหลักคุณธรรมทางวารสารศาสตร์ยึดหลักความจริง ความเปิดเผยและความเป็นอิสระของบรรณาธิการ สื่อทางวารสารศาสตร์มีได้หลากหลาย ตั้งแต่สิ่งพิมพ์ไปถึงการแพร่สัญญาณทางอิเล็กทรอนิกส์ และตั้งแต่หนังสือพิมพ์ไปจนถึงช่องโทรทัศน์ ตลอดจนเว็บไซต์และเทคโนโลยีดิจิทัล
# เอสรา

| เอสรา |
| --- |
| *เอสราอ่านธรรมบัญญัติให้ประชาชน* ภาพโดยกุสตาฟว์ ดอเร |
| นักบุญ, ปุโรหิต, ผู้เผยพระวจนะ |
| นับถือ ใน | โรมันคาทอลิก อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ |
| วันฉลอง | 13 กรกฎาคม (โรมันคาทอลิก) 11 ธันวาคม (อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์) |

ภาพจิตรกรรมของเอสราบนช่องไม้จากธรรมศาลา Dura-Europos synagogue (ศตวรรษที่ 3)
**เอสรา** (อังกฤษ: *Ezra*; /ˈɛzrə/; ฮีบรู: עֶזְרָא, **ʿEzrāʾ**; มีบทบาทในช่วง 480–440 ปีก่อนคริสตกาล) หรือ **เอสดราส** (อังกฤษ: *Esdras* มีชื่อเรียกอื่นว่า **เอสราธรรมาจารย์** (อังกฤษ: *Ezra the Scribe*; עֶזְרָא הַסּוֹפֵר‎ **ʿEzrāʾ hasSōfēr**) ในวรรณกรรมชาซาล และ **เอสราปุโรหิต** (อังกฤษ: *Ezra the Priest*) เป็นธรรมาจารย์ (*sofer*) และปุโรหิต (*kohen*) ชาวยิวคนสำคัญในช่วงต้นของยุคพระวิหารที่สอง ในภาษากรีก-ละติน เอสรายังมีชื่่อเรียกว่า เอสดราส (กรีก: Ἔσδρας) ชื่อนี้อาจะเป็นคำแปลภาษาแอราเมอิกอย่างย่อของชือภาษาฮีบรู עזריהו‎ **Azaryahu**, "ยาห์ทรงช่วย" ในเซปทัวจินต์ภาษากรีก ชื่อถูกเขียนว่า **Ésdrās** (Ἔσδρας) ซึ่งเป็นที่มาของชื่อในภาษาละติน *Esdras*

ในคัมภีร์ฮีบรูหรือพันธสัญญาเดิมของศาสนาคริสต์ เอสราเป็นบุคคลสำคัญในหนังสือเอสราและหนังสือเนหะมีย์ ซึ่งกล่าวกันว่าเอสราเป็นผู้เขียนหนังสือเอสราและเรียบเรียงหนังสือเนมะมีห์ เชื่อกันว่าเอสรายังเป็นผู้เขียนของหนังสือพงศาวดารและหนังสือมาลาคีด้วย เอสรามีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟูคัมภีร์และศาสนาของชาวยิวให้กับประชาชนหลังกลับจากการตกเป็นเชลยในบาบิโลน และเป็นผู้บุคคลที่ได้รับความนับถืออย่างสูงในศาสนายูดาห์ เอสราได้รับการยกย่องเป็นนักบุญในคริสตจักรโรมันคาทอลิกซึ่งกำหนดให้วันฉลองของเอสราคือวันที่ 13 กรกฎาคม วันเดียวกับของเนหะมีย์ที่เป็นคนร่วมสมัยกับเอสรา เอสรายังได้รับการยกย่องเป็นนักบุญในคริสตจักรอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ซึ่งกำหนดให้วันฉลองของเอสราคือวันที่ 11 ธันวาคม

## ดูเพิ่ม

* หนังสือเอสราและหนังสือเนหะมีย์

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่มเติม

* Bossman, D. (1979). "Ezra's Marriage Reform: Israel Redefined". *Biblical Theology Bulletin*. **9**: 32–38. doi:10.1177/014610797900900105. S2CID 170816144.
* Bright, John (1981). *A history of Israel* (3rd ed.). Philadelphia: Westminster Press. ISBN 978-0-664-21381-7.
* Fensham, F. Charles (1983). *The books of Ezra and Nehemiah*. Grand Rapids, MI: W.B. Eerdmans Publishing Company. ISBN 978-0-8028-2362-5.
* LaSor, William Sanford; Hubbard, David Allan; Bush, Frederick William (1982). *Old Testament survey*. Grand Rapids, Mich.: Eerdmans. ISBN 978-0-8028-3556-7.
* Williamson, H.G.M. (1987). *Ezra and Nehemiah*. Sheffield: JSOT for the Society for Old Testament Study. ISBN 978-1-85075-045-1.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Jewish Encyclopedia: Ezra the Scribe
* Catholic Encyclopedia: Esdras
* "Ezra" . *สารานุกรมบริแทนนิกา* (ภาษาอังกฤษ) (11th ed.). 1911.
# นอริช

“มหาวิหารนอริช” ในนอริช
**นอริช** (อังกฤษ: *Norwich*, เสียงอ่านภาษาอังกฤษ: /ˈnɒr~~ɪ~~dʒ/, สะกดอ่าน: Nor-rich) เป็นนครที่ตั้งอยู่ในเทศมณฑลนอร์ฟอล์กในอีสต์แองเกลียในภาคตะวันออกของอังกฤษในอังกฤษ เป็นเมืองบริหารส่วนภูมิภาคและเมืองเทศมณฑลของนอร์ฟอล์ก ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 11 นอริชเป็นเมืองที่ใหญ่เป็นที่สองของอังกฤษรองจากลอนดอน ที่มีความสำคัญในประวัติศาสตร์ของอังกฤษ และเป็นที่ตั้งของมหาวิหารนอริช

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ นอริช
# เอดิต ปียัฟ

| เอดิต ปียัฟ
 Édith Piaf |
| --- |
| เกิด | 19 ธันวาคม ค.ศ. 1915 เอดิต โจนา ลาบอง |
| เสียชีวิต | 10 ตุลาคม ค.ศ.1963 (อายุ 48 ปี) |
| อาชีพ | นักร้อง, นักแต่งเพลง, นักแสดง |
| ปีที่แสดง | ค.ศ. 1935 - 1963 |
| ฐานข้อมูล |
| IMDb |

**เอดิต ปียัฟ** (ฝรั่งเศส: *Édith Piaf*; 19 ธันวาคม ค.ศ. 1915 — 10 ตุลาคม ค.ศ. 1963) มีชื่อจริงว่า **เอดิต โจวานา กาซียง** (*Édith Giovanna Gassion*) นักร้องชาวฝรั่งเศส เชื้อสายอิตาลี-แอลจีเรีย ที่มีชื่อเสียงที่สุดในฝรั่งเศส ช่วงปลายสงครามโลกครั้งที่สอง จนถึงวันเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1963 ขณะมีอายุเพียง 47 ปี ด้วยโรคมะเร็งตับ

ผลงานเพลงที่เอดิต ปียัฟ ร้องไว้ และมีชื่อเสียงได้แก่

* *La Vie en rose* (1946)
* *C’est merveilleux* (1946)
* *Hymne à l'amour* (1949)
* *Padam… Padam…* (1951)
* *Milord* (1959)
* *Non, je ne regrette rien* (1960)

แผ่นเสียงเพลง La Vie en rose ของเอดิต ปียัฟ ขายได้มากกว่า 3 ล้านชุด

ในปี ค.ศ. 2007 ภาพยนตร์ฝรั่งเศสที่สร้างจากชีวประวัติของเอดิต ปียัฟ ชื่อเรื่อง *La Môme* (ใช้ชื่อเป็นภาษาอังกฤษว่า  *La Vie En Rose*) กำกับโดย โอลิเวียร์ ดาฮาน นำแสดงโดย มารียง กอตียาร์  *(Marion Cotillard)*  ได้รับรางวัลนักแสดงนำหญิงยออดเยี่ยม ทั้งรางวัลซีซาร์, รางวัลลูกโลกทองคำ, รางวัลบาฟต้า และรางวัลออสการ์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Édith Piaf photos
* Édith Piaf songs
* Piaf site (ในภาษารัสเซีย)
* A photographic history of Édith Piaf
* Tu Es Partout (English translation) เก็บถาวร 2007-10-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* *Pure Piaf*, A musical showcasing Edith Piaf's music and life, written by Alex Ryer in 2006 เก็บถาวร 2008-02-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Les conquêtes de Piaf (ในภาษาฝรั่งเศส)
* Édith Piaf Museum, Paris เก็บถาวร 2008-05-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Song Lyrics
* La Vie En Rose - Official Movie Site เก็บถาวร 2007-07-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* "The Guardian" critique of the movie "La Vie En Rose"
* Edith Piaf - Une chanson à trois temps on You tube
* Edith Piaf ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
# บริษัททรัสต์

**บริษัททรัสต์** (อังกฤษ: *trust company*) เป็นบริษัท โดยเฉพาะอย่างยิ่งธนาคารพาณิชย์ ที่จัดระเบียบเพื่อทำหน้าที่เป็นผู้ดูแลผลประโยชน์ของทรัสต์ (trust) และหน่วยงานต่าง ๆ ปกติมีโครงสร้างอยู่สามแบบ คือ ความเป็นหุ้นส่วนอิสระ ธนาคารหรือบริษัทกฎหมาย ซึ่งโครงสร้างแต่ละแบบมีความชำนัญพิเศษในการเป็นผู้จัดการทรัสต์ของทรัสต์ประเภทต่าง ๆ และการจัดการที่ดินกรรมสิทธิ์ บริษัททรัสต์ไม่จำเป็นต้องใช้อำนาจทั้งหมดที่ได้รับ ยิ่งไปกว่านั้น ข้อเท็จจริงว่าบริษัททรัสต์ในเขตอำนาจศาลหนึ่งไม่ดำเนินหน้าที่ของบริษัททรัสต์ทั้งหมดในอีกเขตอำนาจศาลหนึ่งไม่เกี่ยวกัน และไม่มีความสัมพันธ์ว่าบริษัทนั้นเป็น "บริษัททรัสต์" แท้จริงหรือไม่

ชื่อ "ทรัสต์" หมายถึงความสามารถของแผนกทรัสต์ของสถาบันในการทำหน้าที่เป็นผู้จัดการทรัสต์ หรือผู้จัดการสินทรัพย์การเงินในนามของผู้อื่น ปกติสินทรัพย์ถือในรูปของทรัสต์ ซึ่งเป็นเครื่องมือตามกฎหมายที่ออกชื่อผู้รับประโยชน์และสิ่งที่เงินสามารถใช้จ่ายได้

ผู้จัดการทรัสต์จะจัดการการลงทุน เก็บประวัติ จัดการสินทรัพย์ เตรียมการบัญชีศาล (court accounting) ชำระใบแจ้งหนี้ (ขึ้นอยู่กับสภาพของทรัสต์) รายจ่ายด้านการแพทย์ ของขวัญการกุศล การรับมรดกและการกระจายรายได้และเงินต้นอย่างอื่น
# สินเชื่อซับไพรม์

**สินเชื่อซับไพรม์** หรือ **สินเชื่อชั้นรอง** (อังกฤษ: *subprime lending* เรียกในชื่ออื่น ๆ ว่า *B-paper*, *near-prime*, หรือ *second chance lending*) คือการปล่อยสินเชื่อให้แก่ผู้กู้ยืมซึ่งไม่มีคุณสมบัติครบถ้วนพอจะได้รับอัตราดอกเบี้ยของตลาดที่ดีที่สุด (best market interest rates) อันเนื่องจากมีข้อด่างพร้อยในประวัติการกู้ยืมและชำระเงิน (credit history)

สินเชื่อซับไพรม์มีความเสี่ยงสูงต่อทั้งผู้ปล่อยและผู้ขอสินเชื่อ เนื่องจากอัตราดอกเบี้ยที่สูง, ประวัติการกู้ยืมและชำระเงินที่ไม่ดี, และสถานการณ์ทางการเงินอันไม่พึงปรารถนาซึ่งผู้ขอกู้ซับไพรม์ไปข้องเกี่ยวด้วย สินเชื่อซับไพรม์จะถูกปล่อยกู้ในอัตราดอกเบี้ยที่สูงกว่า สินเชื่อ A-paper (สินเชื่ออสังหาริมทรัพย์ชั้นหนึ่ง) เพื่อชดเชยกับความเสี่ยงที่สูงขึ้น สินเชื่อซับไพรม์ครอบคลุมตราสารทางการเงินหลายชนิด เช่น สินเชื่ออสังหาริมทรัพย์, สินเชื่อซื้อรถ และบัตรเครดิต คำว่า **ซับไพรม์** (ซึ่งแปลเป็นไทยได้ว่า "ชั้นรอง") เป็นการอ้างอิงถึงสถานะการกู้ยืมและชำระเงินของผู้กู้ยืม ไม่ใช่ตัวดอกเบี้ยของสินเชื่อแต่อย่างใด

สินเชื่อซับไพรม์เป็นที่ถกเถียงในวงกว้างถึงความเหมาะสม ฝ่ายผู้ต่อต้านกล่าวอ้างว่าบริษัทซึ่งปล่อยสินเชื่อซับไพรม์มักกระทำการปล่อยสินเชื่ออย่างเอารัดเอาเปรียบ (predatory lending) เช่น จงใจปล่อยสินเชื่อให้แก่ผู้กู้ซึ่งไม่มีวันจะสามารถทำตามเงื่อนไขการกู้ยืมได้ จนทำให้ไม่สามารถชำระเงินคืนตามเวลาที่กำหนด (default), ถูกยึดหลักประกัน และต้องเผชิญกับการยึดทรัพย์ นอกจากนั้น ยังมีข้อกล่าวหาถึงการเลือกปฏิบัติในการปล่อยสินเชื่ออสังหาริมทรัพย์ (mortgage discrimination) ตามเชื้อชาติ ในขณะที่ผู้เห็นด้วยกล่าวสนับสนุนว่าการปล่อยสินเชื่อซับไพรม์เป็นการช่วยให้เงินกู้เข้าถึงมือประชาชนผู้ซึ่งโดยปกติไม่อาจเข้าถึงตลาดเงินกู้ได้

ข้อถกเถียงว่าด้วยสินเชื่อซับไพรม์ได้ขยายวงขึ้นอันเป็นผลมาจากวิกฤติการณ์สินเชื่ออสังหาริมทรัพย์ชั้นรอง ปี 2550 อันเรื้อรัง ซึ่งเกิดขึ้นทั้งในอุตสาหกรรมซับไพรม์เอง และตลาดการเงินชั้นสูงกว่า และมีต้นกำเนิดในสหรัฐอเมริกา ปรากฏการณ์นี้ถูกอธิบายว่าเป็น "การแพร่ระบาดทางการเงิน" (financial contagion) ซึ่งนำไปสู่การเข้มงวดกวดขันการเข้าถึงสินเชื่อในตลาดการเงินโลก ผู้กู้หลายพันรายถูกบังคับให้ชำระหนี้ก่อนกำหนด และสถาบันการเงินผู้ปล่อยสินเชื่อซับไพรม์สัญชาติอเมริกันรายใหญ่หลายแห่งก็ถูกฟ้องร้องให้ล้มละลาย

## ดูเพิ่ม

* วิกฤติสินเชื่อซับไพรม์

## อ้างอิง
# การจัดการการดำเนินงาน

**การจัดการการดำเนินงาน** (อังกฤษ: *operations management*) อยู่ในขอบเขตการจัดการที่เกี่ยวข้องกับการออกแบบและควบคุมกระบวนการผลิตและการออกแบบในการดำเนินธุรกิจในการผลิตสินค้าหรือบริการ มีหน้าที่รับผิดชอบในการสร้างความมั่นใจว่าการดำเนินธุรกิจจะมีประสิทธิภาพในแง่ของการใช้ทรัพยากรอย่างน้อยเท่าที่จำเป็นและมีประสิทธิภาพในแง่ของการตอบสนองความต้องการของลูกค้า เกี่ยวข้องกับการจัดการระบบการผลิตทั้งหมดซึ่งเป็นกระบวนการที่แปลงข้อมูล (ในรูปแบบของวัตถุดิบ แรงงาน และพลังงาน) เป็นผลผลิต (ในรูปของสินค้าและ หรือบริการ) เป็นสินทรัพย์หรือส่งมอบผลิตภัณฑ์ หรือบริการ การปฏิบัติการผลิตผลิตภัณฑ์ จัดการคุณภาพและสร้างการบริการ การบริหารการปฏิบัติการครอบคลุมภาคต่างๆเช่นระบบธนาคารโรงพยาบาล บริษัท การทำงานร่วมกับซัพพลายเออร์ลูกค้าและการใช้เทคโนโลยี การดำเนินการเป็นหนึ่งในหน้าที่สำคัญในองค์กรพร้อมกับห่วงโซ่อุปทานการตลาดการเงินและทรัพยากรมนุษย์ การปฏิบัติการจำเป็นต้องมีการบริหารจัดการในแต่ละวันทั้งด้านการผลิตเชิงกลยุทธ์และของสินค้าและบริการ

ในการจัดการการผลิตหรือการบริการมีการตัดสินใจหลายอย่าง เช่น กลยุทธ์การดำเนินงาน การออกแบบผลิตภัณฑ์ การออกแบบกระบวน การการจัดการด้านคุณภาพ สมรรถภาพ การวางแผนสถานที่การวางแผนการผลิตและการควบคุมสินค้าคงคลัง แต่ละสิ่งเหล่านี้ต้องมีความสามารถในการวิเคราะห์สถานการณ์ปัจจุบันและหาทางออกที่ดีขึ้นเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพและประสิทธิผลของการผลิตหรือการบริการ

## อ้างอิง
# อมูล

อมูล|  |
| ประเภท | บริษัทสหกรณ์ภายใต้กำกับของรัฐ |
| อุตสาหกรรม |  |
| ก่อตั้ง | 14 ธันวาคม 1946 (1946-12-14) |
| ผู้ก่อตั้ง | ตริภูวันทาส ปเฏล |
| สำนักงานใหญ่ | อาณันท์ รัฐคุชราต ประเทศอินเดีย |
| พื้นที่ให้บริการ | ทั่วโลก |
| ผลิตภัณฑ์ | ผลิตภัณฑ์นม |
| รายได้ |  ₹52,000 กรอร์ (221.2 แสนล้านบาท) (2022) |
| เจ้าของ | สหภัณฑ์การตลาดเพื่อสหกรณ์นมคุชราต |
| พนักงาน | 1,000 (การตลาด) 3.6 ล้าน
(ผู้ผลิตนม) |
| แผนก | * บานัสแดรี
* ทุธสาครแดรี
 |
| เว็บไซต์ | amul.com |

**อมูล** (AMUL; ย่อมาจาก **สหภาพนมอาณันท์ จำกัด**, Anand Milk Union Limited) เป็นสหกรณ์ภายใต้กำกับดูแลของรัฐบาลรัฐ ผู้ผลิตผลิตภัณฑ์นม จากประเทศอินเดีย มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่เมืองอาณันท์ รัฐคุชราต อมูลก่อตั้งขึ้นในปี 1946 ในฐานะตราสินค้าสหกรณ์ภายใต้การบริหารของสหภัณฑ์การตลาดเพื่อสหกรณ์นมคุชราต (GCMMF) ซึ่งในปัจจุบันอยู่ภายใต้การควบคุมร่วมของผู้ผลิตนมกว่าสามล้านคนในรัฐคุชราต และสหกรณ์นมอีก 13 ศูนย์ใหญ่ ที่ครอบคลุมหมู่บ้านมากกว่า 13,500 หมู่ในรัฐคุชราต อมูลมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการปฏิวัติขาวของอินเดีย ซึ่งส่งผลให้ประเทศอินเดียกลายเป็นหนึ่งในผู้นำการผลิตนมและผลิตภัณฑ์นมของโลก

ตริภูวันทาส ปเฏล ภายใต้คำแนะนำของวัลลัภบายี ปเฏล เป็นผู้ก่อตั้งและประธานบริษัทคนแรกจนกระทั่งเขาเกษียณอายุในวัยราว 70 เขายังได้ว่าจ้างเวร์เฆเส กูเรียนในปี 1949 ให้มาช่วยสานต่อกิจการ ในฐานะประธานคณะกรรมการบริหารของอมูล และได้รับการยอมรับว่าเป็นผู้ที่มีบทบาทอย่างมากต่อการขับดคลื่อนการตลาดของอมูลจนประสบความสำเร็จ โดยเฉพาะในช่วงระยะเวลา 30 ปีที่เขาทำงานให้กับสหพันธ์การตลาดฯ

อมูลได้รับการยอมรับว่าเป็นตราสินค้าชีสที่ไม่มีส่วนผสมของเนื้อสัตว์ (vegetarian cheese) ที่ใหญ่ที่สุดในโลก และมีวางขายในตลาดต่างประเทศนอกอินเดียเช่นกัน

การตลาดของอมูลได้รับการยอมรับว่าโดดเด่นและตราตรึงใจ อมูลยังมีการใช้ "อมูลเกิร์ล" เพื่อทำการตลาดสินค้า ในปี 2013 บัญชีทางการของอมูลบนทวิตเตอร์ได้ทวีตภาพ อมูลบัตเตอร์เกิร์ล ซึ่งสื่อเป็นนัยถึง "เสรีภาพในการเลือก" ว่าได้ตายไปแล้วในปี 2013 เพื่อเป็นการแสดงเสียงต่อต้านคำตัดสินของศาลสูงสุดอินเดียที่ลบล้างคำตัดสินของศาลสูงเดลี ทำให้การรักร่วมเพศเป็นสิ่งผิดกฎหมายอีกครั้ง

## อ้างอิง
# ปิตาธิปไตย

ภาพแสดงประเทศต่าง ๆ ในโลกลงสีตามความแตกต่างระหว่างระดับการศึกษาของชายและหญิง สีเข้มแปลว่ามีความแตกต่างมาก
**ปิตาธิปไตย** (อังกฤษ: *patriarchy*) เป็นระบบสังคมแบบหนึ่งที่ซึ่งเพศชายเป็นผู้กุมอำนาจหลักและครอบงำบทบาทในด้านผู้นำการเมือง อำนาจหน้าที่ทางศีลธรรม เอกสิทธิ์ทางสังคม และการควบคุมทรัพย์สิน สังคมปิตาธิปไตยบางแห่งยังเป็นสังคมแบบสืบทอดทางพ่อ (patrilineal) ด้วย หมายความว่า ทรัพย์สินและยศฐาบรรดาศักดิ์นั้นสืบทอดโดยสายสกุลเพศชาย

ปิตาธิปไตยนั้นมีความเกี่ยวข้องกับชุดความคิดหนึ่ง อุดมการณ์ปิตาธิปไตยนั้นใช้เพื่ออธิบายและให้เหตุผลกับสภาพครอบงำของเพศชาย และถือว่าเป็นผลมาจากความแตกต่างตามธรรมชาติระหว่างชายและหญิง นักสังคมวิทยามักมองว่าปิตาธิปไตยเป็นผลผลิตทางสังคมและไม่ได้เป็นผลจากความแตกต่างระหว่างเพศทั้งสองในตัวเอง และมุ่งให้ความสนใจกับทางที่บทบาทจากเพศในสังคมหนึ่งนั้นส่งผลต่อความแตกต่างเชิงอำนาจระหว่างชายกับหญิงอย่างไร

ในประวัติศาสตร์ ปิตาธิปไตยปรากฏอยู่ในองค์กรทางสังคม กฎหมาย การเมือง ศาสนา และเศรษฐกิจ แตกต่างกันไปตามวัฒนธรรม ในสังคมร่วมสมัย ถึงแม้จะไม่มีการระบุว่าเป็นปิตาธิปไตยอย่างเปิดเผย แต่ในทางปฏิบัติพบว่าเป็นปิตาธิปไตยยังคงมีอยู่

นักสังคมวิทยามักปฏิเสธคำอธิบายเชิงชีววิทยาเกี่ยวกับปิตาธิปไตยซึ่งถูกนำมาใช้อธิบายกำเนิดของปิตาธิปไตยอย่างแพร่หลาย และยึดมั่นว่าเป็นที่กระบวนการทางสังคมที่นำไปสู่บทบาทตามเพศที่ทำให้เกิดปิตาธิปไตยขึ้น ทฤษฎีทางสังคมวิทยามาตรฐานเชื่อว่าปิตาธิปไตยเป็นผลมาจากการก่อร่างทางสังคมและส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น

## ดูเพิ่ม

* บทบาททางเพศ

## เชิงอรรถ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* วิกิคำคม มีคำคมที่กล่าวโดย หรือเกี่ยวกับ **ปิตาธิปไตย วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Patriarchy
* "Patriarchal System" . *Encyclopedia Americana*. 1920. p. 401.
# แองเจลา เดวิส

| แองเจลา เดวิส |
| --- |
| เดวิสเมื่อปี 2014 |
| เกิด | แองเจลา อีวอน เดวิส  (1944-01-26) 26 มกราคม ค.ศ. 1944 เบอร์มิงแฮม รัฐอะลาแบมา สหรัฐ |
| อาชีพ | * นักเคลื่อนไหว
* นักวิชาการ
 |
| พรรคการเมือง | * พรรคคอมมิวนิสต์สหรัฐ (1969–1991)
* คณะกรรมการแนวร่วมประชาธิปไตบและสังคมนิยม (since 1991)
 |
| คู่สมรส | ฮัลตัน เบรธเวท (Hilton Braithwaite) (สมรส 1980; หย่า 1983) |
| รางวัล | รางวัลสันติภาพเลนิน |
|  |
|  |
| ภูมิหลังทางวิชาการ |
| การศึกษา | มหาวิทยาลัยแบรนดีส (BA) มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียแซนดีเอโก (MA) มหาวิทยาลัยฮูมบอลดท์ (PhD) |
| อาจารย์ที่ปรึกษาในระดับปริญญาเอก | เฮอร์เบิร์ท มาร์คัส |
| ผลงานทางวิชาการ |
| สาขาหลัก | * ชาติพันธุ์วรรณา
* ปรัชญา
* สตรีศึกษา
 |
| สถาบันที่ทำงาน | * มหาวิทยาลัยรัฐแซนแฟรนซิสโก
* มหาวิทยาลัยแคลฟอร์เนีย แซนทาครูซ
 |
|  |
|  |

**แองเจลา อีวอน เดวิส** (อังกฤษ: *Angela Yvonne Davis*; เกิด 26 มกราคม 1944) เป็นนักเคลื่อนไหวทางการเมือง, นักปรัชญา, นักวิชาการและนักเขียนชาวอเมริกัน เธอเป็นอาจารย์ประจำมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย แซนทาครูซ เธอเป็นนักลัทธิมาร์กซิสต์ สมาชิกของพรรคคอมมิวนิสต์สหรัฐ (CPUSA) และเป็นผู้ร่วมก่อตั้งคณะกรรมการแนวร่วมประชาธิปไตยและสังคมนิยม (CCDS) เธอมีผลงานเขียนหนังสือมากกว่าสิบเล่มในประเด็นเกี่ยวกับชนชั้นทางสังคม, สตรีนิยม, ชาติพันธุ์ และระบบเรือนจำของสหรัฐ

เดวิสได้รับรางวัลมากมายรวมถึงรางวัลสันติภาพเลนินจากสหภาพโซเวียต เธอมักถูกอ้างว่าเป็นผู้สนับสนุนความรุนแรงทางการเมืองหลายครั้งในหสรัฐ และเคยถูกวิจารณ์โดยเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลสหรัฐ รวมถึงถูกวิจารณ์จากการสนับสนุนสหภาพโซเวียตและรัฐบริวาร เธอได้รับการเสนอชื่อเข้าในหอเกียรติยศสตรีแห่งชาติ และในปี 2020 เธอได้รับการขึ้นชื่อว่าเป็น "สตรีแห่งปี 1971" โดยนิตยสาร *ไทม์* ฉบับ 100 สตรีแห่งปี และในปีเดียวกัน เธอยังได้ขึ้นชื่อเป็น 100 บุคคลผู้ทรงอิทธิพลที่สุดแห่งปีของไทม์

## อ้างอิง
# โพรงอากาศอักเสบ

| โพรงอากาศอักเสบ (Sinusitis) |
| --- |
| ชื่ออื่น | Sinus infection, rhinosinusitis |
|  |
| โพรงอากาศขากรรไกรบนข้างซ้ายอักเสบ (Maxillary sinusitis) (ลูกศร) สังเกตว่าลักษณะโพรงอากาศดูทึบเทียบกับอีกข้างหนึ่งเนื่องจากมีของเหลวจากการอักเสบ |
| สาขาวิชา | โสตศอนาสิกวิทยา |
| อาการ | น้ำมูกข้นเหนียว, คัดจมูก, เจ็บใบหน้า, มีไข้ |
| สาเหตุ | การติดเชื้อ (แบคทีเรีย, เชื้อรา, ไวรัส), โรคภูมิแพ้, มลพิษในอากาศ, โครงสร้างจมูกผิดปกติ |
| ปัจจัยเสี่ยง | โรคหอบหืด, ซิสติกไฟโบรซิส, ภูมิคุ้มกันบกพร่อง |
| วิธีวินิจฉัย | ส่วนใหญ่ใช้วินิจฉัยจากอาการ |
| โรคอื่นที่คล้ายกัน | ไมเกรน |
| การป้องกัน | การล้างมือ, การงดสูบบุหรี่ |
| การรักษา | ยาแก้ปวด, ยาพ่นจมูกชนิดสเตียรอยด์, การล้างจมูก, ยาปฏิชีวนะ |
| ความชุก | ปีละ 10–30% (กลุ่มประเทศพัฒนาแล้ว) |

**โพรงอากาศอักเสบ** หรือที่นิยมเรียกกันว่า **ไซนัสอักเสบ** (อังกฤษ: *sinusitis, rhinosinusitis*) คือการอักเสบของชั้นเยื่อเมือกภายในโพรงอากาศข้างจมูก หรือ "ไซนัส" ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการมีน้ำมูกข้นเหนียว คัดจมูก และปวดใบหน้าได้ อาการอื่นๆ ที่อาจพบได้ ได้แก่ มีไข้ ปวดศีรษะ สูญเสียการรับกลิ่น เจ็บคอ และไอ หากเป็นมาไม่เกิน 4 สัปดาห์ เรียกว่า ไซนัสอักเสบเฉียบพลัน และหากเป็นมานานกว่า 12 สัปดาห์ เรียกว่า ไซนัสอักเสบเรื้อรัง

สาเหตุอาจเกิดจากการติดเชื้อ โรคภูมิแพ้ มลพิษในอากาศ หรือโครงสร้างในจมูกมีความผิดปกติ โดยส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อไวรัส ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหืด ซิสติกไฟโบรซิส หรือภูมิคุ้มกันบกพร่อง อาจมีการกลับเป็นซ้ำๆ ได้มากกว่าคนอื่น โดยส่วนใหญ่แล้วสามารถวินิจฉัยได้โดยไม่ต้องใช้การถ่ายภาพรังสีทางการแพทย์ เว้นแต่จะสงสัยว่ามีภาวะแทรกซ้อน ในรายที่เป็นเรื้อรังสามารถตรวจยืนยันได้ โดยอาจตรวจด้วยการส่องตรวจโดยตรง หรือการทำซีทีสแกนก็ได้

การป้องกันอาจทำได้โดยการล้างมือ งดสูบบุหรี่ และการฉีดวัคซีน การบรรเทาอาการสามารถทำได้โดยใช้ยา เช่น ยาแก้ปวด ยาพ่นจมูกชนิดสเตียรอยด์ และการล้างจมูก คำแนะนำในการรักษาแรกเริ่มสำหรับผู้ป่วยไซนัสอักเสบเฉียบพลันคือการสังเกตอาการอย่างระมัดระวัง (watchful waiting) หากอาการไม่ดีขึ้นใน 7-10 วัน หรือมีอาการแย่ลง จึงพิจารณาเริ่มใช้ยาปฏิชีวนะ หรือเปลี่ยนชนิดยาหากใช้มาก่อนแล้ว ในกรณีที่จะต้องใช้ยาปฏิชีวนะมีคำแนะนำให้ใช้ยาอะม็อกซีซิลลิน หรือ อะม็อกซีซิลลินผสมคลาวูโลเนต เป็นอันดับแรก ในผู้ป่วยไซนัสอักเสบเรื้อรังบางรายอาจจำเป็นต้องรักษาด้วยการผ่าตัด

ไซนัสอักเสบเป็นโรคที่พบได้บ่อย โดยข้อมูลจากสหรัฐและยุโรปพบว่าในปีหนึ่งๆ จะพบคนทั่วไปประมาณร้อยละ 10-30 ป่วยเป็นไซนัสอักเสบ ไซนัสอักเสบเรื้อรังพบได้ในคนร้อยละ 12.5 ค่าใช้จ่ายในการรักษาไซนัสอักเสบในสหรัฐคิดเป็นเงินกว่า 11,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ อีกทั้งยังมีการใช้ยาปฏิชีวนะอย่างไม่สมเหตุสมผลในการรักษาไซนัสอักเสบจากเชื้อไวรัสอยู่บ่อยครั้ง

## สาเหตุ

### เรื้อรัง

โพรงอากาศอักเสบเรื้อรังคือโพรงอากาศอักเสบที่เป็นอยู่นานกว่า 12 สัปดาห์ เกิดได้จากสาเหตุหลายอย่างที่ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรังของโพรงอากาศไซนัส แบ่งออกเป็นชนิดย่อยคือแบบมีโพลิปและแบบไม่มีโพลิป

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น