Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# บริการสุขภาพแห่งชาติ

ตราของ
บริการสุขภาพแห่งชาติเอ็นเอชเอส ประเทศอังกฤษเอชเอสซี ประเทศไอร์แลนด์เหนือเอ็นเอชเอส ประเทศสกอตแลนด์เอ็นเอชเอส เวลส์
**บริการสุขภาพแห่งชาติ** (อังกฤษ: *National Health Service*) หรือ **เอ็นเอชเอส** (*NHS*) เป็นคำกว้าง ๆ ใช้เรียกระบบบริการสุขภาพที่รัฐบาลเป็นผู้อุดหนุนในสหราชอาณาจักร นับตั้งแต่ปี 1948 ระบบเอ็นเอชเอสได้รับการอุดหนุนจากงบประมาณภาษี ปัจจุบันมีระบบสามระบบที่เรียกชื่อว่า "เอ็นเอชเอส" (เอ็นเอชเอส อังกฤษ, เอ็นเอชเอส สกอตแลนด์ และเอ็นเอชเอส เวลส์) ส่วนในไอร์แลนด์เหนือมีเอชเอสซี (*HSC*) แต่ยังคงเรียกกันในท้องถิ่นว่า "เอ็นเอชเอส" ระบบทั้งสี่ตั้งขึ้นในปี 1948 เพื่อเป็นการปฏิรูปสังคมครั้งใหญ่หลังสงครามโลกครั้งที่สองสิ้นสุด หลักการในการก่อตั้ง NHS คือการเป็นระบบสุขภาพที่ครอบคลุม เป็นสากล และไม่มีค่าใช้จ่าย ให้บริการตามความจำเป็นทางการแพทย์ ไม่ใช่ตามอำนาจการจ่ายของบุคคล แต่ละระบบให้บริการสุขภาพที่มีระดับไม่มีค่าใช้จ่ายแตกต่างกันไป ยกเว้นเพียงบริการทันตกรรมและบริการโดยจักษุแพทย์ ในประเทศอังกฤษ ผู้ป่วยของเอ็นเอชเอสจะต้องจ่ายค่ายา ยกเว้นผู้ป่วยที่อายุมากกว่า 60 ปี และผู้ได้รับประโยชน์พิเศษจากรัฐบาล

เอ็นเอชเอสในทั้งสี่ประเทศรวมกันว่าจ้างงานจำนวน 1.6 ล้านตำแหน่งในปี 2015–2016 ด้วยงบประมาณรวม 136,700 ล้านปอนด์ ในปี 2014 ผู้ให้บริการทางการแพทย์ทั้งสหราชอาณาจักรอยู่ที่ 2,165,043 คน คิดเป็นอังกฤษ 1,789,586 คน, สกอตแลนด์ 198,368 คน, เวลส์ 110,292 คน และไอร์แลนด์เหนือ 66,797 คน ในปี 2017 ในสหราชอาณาจักรมีพยาบาลขึ้นทะเบียนแล้วรวม 691,000 คน ลดลง 1,783 คนจากปีก่อน เป็นครั้งแรกที่จำนวนพยาบาลในระบบลดลงนับตั้งแต่ปี 2008 ทุก ๆ 24 ชั่วโมงจะมีผู้ป่วยเข้าสู่ระบบหนึ่งล้านคน และด้วยจำนวนผู้ให้บริการ 1.7 ล้านคน เอ็นเอชเอสเป็นผู้จ้างงานที่ใหญ่ที่สุดอันดับห้าของโลก และยังถือเป็นหน่วยงานรัฐบาลที่ไม่ใช่ทางการทหารที่ใหญ่ที่สุดในโลก

สำหรับการซื้อยา เอ็นเอชเอสทั้งสี่มีอำนาจทางตลาดที่สูงมากจนส่งผลต่อราคายาในระดับโลก และโดยทั่วไปแล้วจะพยายามคิดราคายาให้ต่ำ ระบบการประเมินยาของสหราชอาณาจักรยังถูกนำไปประบใช้หรือนำไปใช้ในอีกหลายประเทศทั่วโลก

## ผู้มีสิทธิเข้ารับการรักษา

ทุกบุคคลที่อาศัยอยู่ในสหราชอาณาจักรสามารถใช้บริการของเอ็นเอชเอสได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าบริการเต็มจำนวน อย่างไรก็ตาม มีทันตกรรมเอ็นเอชเอส และบริการจักษุแพทย์ที่เรียกค่าบริการตามมาตรฐานที่ตั้งไว้แตกต่างกันไปตามสี่ระบบของสี่ประเทศ ผู้ป่วยส่วนใหญ่ต้องจ่ายค่ายาเอง ยกเว้นเพียงบางส่วนเท่านั้น

อะไนริน เบวัน เขียนเกี่ยวกับการครอบคลุมระบบเอ็นเอชเอสถึงผู้ที่เดินทางจากต่างประเทศมายังสหราชอาณาจักรไว้ในปี 1952 ว่า "ดูจะเป็นการไม่ฉลาดและใจแคบที่จะสงวนบริการไม่เสียค่าใช้จ่ายนี้ไว้ไม่ให้ผู้เดินทางมาบริเตนได้รับบริการ เราจะแยกผู้เดินทางเข้ามาออกจากทุกคนอย่างไรเล่า? พบเมืองบริเตนทุกคนต้องพกบัตรประชาชนติดตัวไปตลอดทุกที่ที่ไป เพื่อพิสูจน์ว่าตนไม่ใช่ผู้เดินทางมาบริเตนงั้นหรือ? ถ้าจะแยกแพะกับแกะออกจากกัน ทั้งคู่ [ทั้งแพะและแกะ] ก็ต้องระบุตัวตนของตนเองไว้ด้วย ความพยายามที่เริ่มต้นเป็นการเก็บเอ็นเอชเอสไว้กับแค่พวกเรา ในภายหลังจะกลายมาเป็นเหตุรำคาญใจสำหรับทุก ๆ คนแทน"

การขยายสิทธิรักษาโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายไปยังบุคคลที่ไม่ใช่พลเมืองสหราชอาณาจักรถูกจำกัดอย่างมาก และมีข้อกำหนดควบคุมการเก็บค่าบริการสุขภาพของผู้เดินทางมาจากต่างประเทศประกาศใช้ใหม่ในปี 2015

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Official website of the NHS in England
* Official website of NHS Scotland
* Official website of NHS Wales เก็บถาวร 2020-05-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Official website of Health and Social Care in Northern Ireland
# เทววิทยาศาสนาคริสต์

**เทววิทยาศาสนาคริสต์** (อังกฤษ: *Christian theology*) **คริสต์เทววิทยา** หรือ**ศาสนศาสตร์** คือเทววิทยาที่เกี่ยวกับความเชื่อในศาสนาคริสต์ นักเทววิทยาศาสนาคริสต์ใช้เหตุผลทางการวิจัยและการถกเพื่อทำความเข้าใจ อธิบาย ทดสอบ วิจารณ์ประเด็น ป้องกันและเผยแพร่คริสต์ศาสนา เป็นการศึกษาเพื่อเพิ่มความเข้าใจต่อศาสนาคริสต์ เพื่อเปรียบเทียบคริสต์ศาสนากับประเพณีหรือความเชื่อถืออื่น ๆ และเพื่อป้องกัน กล่าวโต้ต่อนักวิจารณ์ ช่วยในการปฏิรูปศาสนา มีความเข้าใจในคริสต์ศาสนาพอที่จะสามารถนำเอาความเข้าใจนั้นมาทำความเข้าใจในสถานะการณ์ปัจจุบันตามความจำเป็น

เทววิทยาศาสนาคริสต์เผยแพร่เข้ามาในวัฒนธรรมตะวันตกโดยเฉพาะวัฒนธรรมยุโรปก่อนสมัยใหม่ ความเกี่ยวพันกันระหว่างปรัชญาสองอย่างนี้ทำให้ผู้ต้องการทำความความเข้าใจในเทววิทยาศาสนาคริสต์จำเป็นต้องเข้าใจในวัฒนธรรมตะวันตกด้วยในขณะเดียวกัน

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม

* ศาสนาคริสต์
* นักปราชญ์แห่งคริสตจักร
* ตรีเอกภาพ
# ข้อขัดแย้งเรื่องการสถาปนาสมณศักดิ์

กษัตริย์สมัยกลางแต่งตั้งบิชอป
**ข้อขัดแย้งเรื่องการสถาปนาสมณศักดิ์** (อังกฤษ: Investiture Controversy หรือ Investiture Contest) เป็นความขัดแย้งครั้งสำคัญระหว่างคริสตจักรกับรัฐในยุโรปสมัยกลางที่เกิดขึ้นช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 11 และ 12 พระสันตะปาปาหลายพระองค์ก็เริ่มท้าทายอำนาจของพระมหากษัตริยุโรปในเรื่องการแต่งตั้งและสถาปนาสมณศักดิ์นักบวช เช่น มุขนายก และอธิการอาราม ความขัดแย้งเริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 1075 ระหว่างสมเด็จพระสันตะปาปาเกรกอรีที่ 7 และจักรพรรดิไฮน์ริชที่ 4 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ความขัดแย้งอื่นก็ได้แก่ความขัดแย้งระหว่างพระเจ้าเฮนรีที่ 1 แห่งอังกฤษและสมเด็จพระสันตะปาปาปาสคาลที่ 2 ระหว่างปี ค.ศ. 1103 ถึงปี ค.ศ. 1107 ปัญหานี้มายุติลงในความตกลงที่วอร์มส์ (Concordat of Worms) ในปี ค.ศ. 1122

การตกลงครั้งนี้เป็นการลดอำนาจของจักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ที่ก่อตั้งขึ้นโดยราชวงศ์ซาเลียนลง ความขัดแย้งนี้นำไปสู่สงครามกลางเมืองในประเทศเยอรมนีที่ยาวนานเกือบห้าสิบปี

## ที่มา

หลังจากการล่มสลายของจักรวรรดิโรมันแล้วการสถาปนาสมณศักดิ์แม้ว่าตามทฤษฎีแล้วจะเป็นหน้าที่ของศาสนจักรโรมันคาทอลิก แต่ได้ตกอยู่ภายใต้อำนาจของผู้มีอำนาจที่เป็นฆราวาส ตำแหน่งบิชอปหรืออธิการอารามเป็นตำแหน่งที่มากับความมั่งคั่งและที่ดินจำนวนมาก ฉะนั้นการขายตำแหน่ง (simony) จึงกลายมาเป็นรายได้สำคัญของผู้นำฆราวาส และเมื่อบิชอปและอธิการเองส่วนใหญ่ก็เป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐบาลอยู่แล้วเพราะเป็นกลุ่มชนที่มีการศึกษา ฉะนั้นผู้นำฆราวาสจึงได้ประโยชน์จากการแต่งตั้งคนที่ทราบได้ว่าจะจงรักภักดีต่อตนเองเมื่อได้รับตำแหน่ง นอกจากนั้นแล้วจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ก็ยังมีสิทธิพิเศษในการแต่งตั้งพระสันตะปาปา เมื่อพระสันตะปาปาหันมาแต่งตั้งพระจักรพรรดิ ฉะนั้นการสถาปนาสมณศักดิ์โดยฆราวาสจึงเป็นที่แพร่หลาย

วิกฤติการณ์เริ่มขึ้นเมื่อกลุ่มนักบวชนักปฏิรูปเกรกอเรียน (Gregorian Reform) ตกลงกันประณามการซื้อขายตำแหน่งและพยายามยึดอำนาจการแต่งตั้งให้กลับมาเป็นอำนาจของคริสตจักร กลุ่มนักปฏิรูปเกรกอเรียนทราบว่าตราบใดที่จักรพรรดิยังมีอำนาจในการแต่งตั้งพระสันตะปาปาการเปลี่ยนแปลงก็ไม่มีทางที่จะเกิดขึ้น โอกาสการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1056 เมื่อจักรพรรดิไฮน์ริชที่ 4 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์เยอรมนีเมื่อมีพระชนมายุได้เพียง 6 พรรษา นักปฏิรูปจึงฉวยโอกาสปลดปล่อยการแต่งตั้งพระสันตะปาปาจากพระองค์เมื่อยังทรงพระเยาว์เกินกว่าที่จะประท้วงได้ ในปี ค.ศ. 1059 สภาศาสนจักรในกรุงโรมก็ออกประกาศในสารตราพระสันตะปาปาชื่อ “อินโนมิเนโดมีนี” (In Nomine Domini) ที่ออกโดยสมเด็จพระสันตะปาปานิโคลัสที่ 2 ที่ประกาศว่าผู้นำฆราวาสไม่มีสิทธิในการเลือกพระสันตะปาปา และตั้งคณะพระคาร์ดินัล (College of Cardinals) ขึ้นเพื่อให้เป็นองค์ของผู้มีสิทธิในการเลือกตั้งพระสันตะปาปาที่ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่ของศาสนจักรทั้งหมด คณะพระคาร์ดินัลก็ยังคงเป็นสถาบันที่มีหน้าที่เลือกตั้งพระสันตะปาปาในปัจจุบัน

## ดูเพิ่ม

* การประชุมเลือกสันตะปาปา

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* "The Concordat of Worms", *In Our Time*, BBC Radio 4
# คณะชั้นสามของนักบุญฟรังซิส

**คณะชั้นสามของนักบุญฟรังซิส** (อังกฤษ: *Third Order of Saint Francis*) หรือ**คณะฟรันซิสกันชั้นสาม** คือกลุ่มคริสต์ศาสนิกชนโรมันคาทอลิกที่เป็นสมาชิกคณะฟรันซิสกัน แต่ไม่ได้ถือคำปฏิญาณอย่างสง่า (solemn vows) การเรียกว่าคณะชั้นสามนั้นเพื่อให้ต่างจากคณะภราดาน้อยซึ่งเป็นคณะฟรันซินกันชั้นหนึ่ง และคณะกลาริสซึ่งเป็นคณะฟรันซิสกันชั้นสอง

ในปัจจุบันมีคณะฟรันซิสกันชั้นสามอยู่หลายคณะ กระจายอยู่ในหลายประเทศทั่วโลก แต่ละคณะมีชื่อเรียกแตกต่างกันไป

## ประเภท

สมาชิกคณะฟรันซิสกันชั้นสาม แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ เรกิวลาร์และเซคิวลาร์

* **เรกิวลาร์** (regular) คือสมาชิกที่เป็นนักบวช (religious) ถือคำปฏิญาณแบบง่าย (simple vows) และอาศัยอยู่ในอารามเพื่อช่วยงานของคณะ สวมแฮบิตเป็นเครื่องแบบอย่างไฟรเออร์หรือนักพรตหญิงได้ สมาชิกที่มีชื่อเสียง เช่น นักบุญบริจิตแห่งสวีเดน นักบุญอีซาเบลแห่งอารากอน เป็นต้น
* **เซคิวลาร์** (secular) คือสมาชิกที่เป็นฆราวาสหรือบาทหลวง ที่อุทิสตนดำเนินชีวิตตามจิตวิญญาณของคณะฟรันซิสกันตามที่นักบุญฟรังซิสวางแนวทางไว้ สมาชิกกลุ่มอาจถือคำปฏิญาณบางประการ แต่ไม่ได้ถือคำปฏิญาณของนักบวชในคณะนั้น บางคนอาจได้รับอนุญาตให้สวมแฮบิตอย่างนักบวชได้ สมาชิกที่มีชื่อเสียง เช่น นักบุญทอมัส มอร์ นักบุญพระเจ้าเฟร์นันโดที่ 3 แห่งกัสติยา เป็นต้น

## อ้างอิง